فصل اول - کلیات
ماده 1 - موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران که به موجب قانون هفدهم خرداد ماه 1339 تاسیس شده موسسهای است انتفاعی دارای شخصیت حقوقی که طبق اصول بازرگانی و مقررات این اساسنامه اداره میشود.
ماده 2 - مرکز اصلی موسسه تهران است و در صورت لزوم میتواند در هر یک از نقاط کشور اداره یا شعبه نمایندگی تاسیس نماید.
ماده 3 - وظائف موسسه:
الف - تعیین استاندارد کالاهای کشاورزی و دامی و صنعتی و معدنی.
ب - تطبیق استاندارد تعیین شده با نمونه کالاها و صدور گواهینامه انطباق کالای تولیدی یا صادراتی با استاندارد تعیین شده.
پ - مطالعه و تحقیق درباره روشهای تولیدی و ماشینهای نمونه به منظور بهرهبرداری اشخاص و موسسات از منابع نیرو و مواد خام.
ت - راهنمائی علمی و فنی تولیدکنندگان و فروشندگان انواع کالاها.
ث - انجام هر گونه عملیات و خدمات مجاز به منظور ترویج و توسعه استاندارد محصولات و مصنوعات مختلفه و ابداع روشهای جدید تولید وانگزدن فلزات گرانبها.
ج - صدور پروانه تهیه و تولید وسائل اندازهگیری و نظارت در اوزان و مقیاسها طبق قوانین مصوب 18 دیماه 1311 به منظور یکنواخت کردنآنها در سراسر کشور.
ماده 4 - دارائی موسسه:
دارائی موسسه عبارت است از کلیه ابنیه و تاسیسات علمی و صنعتی و لوازم فنی و اثاثه اداری و همچنین وسائل آزمایشگاههای سابق گمرک و اموال و دارائی اداره اوزان و مقیاسهای و کارخانه خرمای خرمشهر بانضمام سایر موجودیهای موسسه در آخر سال 1343.
تبصره - موسسه استاندارد موظف است از تاریخ تصویب این اساسنامه حداکثر ظرف سه ماه کلیه دارائی خود را طبق آنچه در پایان سال 1343موجود بوده است وسیله هیئتی مرکب از کارشناسان رسمی و فنی و مالی ارزیابی و قیمت قطعی آنها را معین و به استحضار و تصویب شورای عالی دردفاتر ثبت نماید.
هر گونه تغییرات در اموال و دارائی موسسه از اول سال 1344 تا تاریخ ارزیابی نیز در دفاتر ثبت خواهد شد.
فصل دوم - ارکان موسسه
ماده 5 - ارکان موسسه به قرار زیر است:
الف - شورای عالی.
ب - هیات مدیره.
پ - بازرس.
شورای عالی
ماده 6 - شورای عالی موسسه مرکب است از 7 نفر به شرح زیر:
الف - وزیر اقتصاد یا قایممقام او که ریاست شورای عالی را خواهد داشت.
ب - سه نفر متخصص در امور استاندارد به انتخاب وزیر اقتصاد.
پ - یکنفر نماینده از طرف وزارت کشاورزی.
ت - یکنفر نماینده از طرف اطاق صنایع و معادن ایران.
ث - یکنفر نماینده از طرف اطاق بازرگانی تهران.
تبصره - اگر در موردی امری پیشآید که مربوط بیکی از سازمانهای ذینفع باشد نماینده آن سازمان به عنوان مطلع برای شرکت در شورای عالی موسسه دعوت خواهد شد.
ماده 7 - وظائف شورای عالی در اجرای ماده 2 قانون تاسیس موسسه عبارت است از:
الف - تعیین خط مشی کلی و رئوس مسائل فنی و مالی و اداری و تصویب اصول عمومی طرحهای تحقیقاتی و برنامه توسعه و ترویج استاندارد محصولات کشاورزی و دامی و صنعتی و معدنی.
ب - اجازه تاسیس و توسعه آزمایشگاههای تحقیقاتی و تهیه ماشین آلات و لوازم برای ترویج استاندارد محصولات و مصنوعات مختلفه و یکنواخت کردن اوزان و مقیاسها وانگگذاری فلزات گرانبها.
پ - تصویب استانداردهای تعیین شده برای کالاهای مختلف و اتخاذ تصمیم در مورد نحوه اجرای آنها.
ت - تصویب بودجه سالانه موسسه و استماع گزارش هیات مدیره و بازرس در مورد وضع مالی و اداری موسسه و بررسی وضعیت پیشرفت طرحهای در دست اجرا و اتخاذ تصمیم درباره آنها.
ث - تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان و میزان استهلاک اموال.
ج - تصویب آییننامههای اداری و مالی و فنی و اتخاذ تصمیم نسبت به پیشنهادهای هیات مدیره.
چ - پیشنهاد افزایش یا کاهش دارائی به وزارت اقتصاد.
ماده 8 - شورای عالی بریاست وزیر اقتصاد و یا قایممقام او بنا بدعوت مدیرعامل موسسه تشکیل جلسه خواهد داد و تصمیمات لازم به اکثریت آراء اتخاذ خواهد شد.
تبصره 1 - وزیر اقتصاد یا قایم مقام او در شورای عالی میتواند هر موقع که مقتضی بداند جلسات شورای عالی را با تعیین دستور و به موجب دعوتنامه کتبی تشکیل دهد.
تبصره 2 - مذاکرات و تصمیمات شورای عالی به ترتیب تاریخ تشکیل جلسه در دفتری ثبت و بامضای رئیس جلسه خواهد رسید.
ماده 9 - مدیران و بازرس موسسه حق حضور و شرکت در مذاکرات جلسات شورای عالی را دارند ولی حق شرکت در رای را ندارند.
هیات مدیره
ماده 10 (منسوخ 1359/04/25)- هیات مدیره موسسه مرکب از پنج نفر (یک نفر رئیس و چهار نفر عضو) خواهد بود که برای مدت 4 سال به شرح زیر انتخاب میشوند:
الف - مدیر عامل موسسه که سمت ریاست هیات مدیره را خواهد داشت از طرف وزیر اقتصاد از بین کارشناسانیکه دارای تحصیلات عالیه در رشته شیمی میباشند و در قسمت تعیین استاندارد کالاهای مختلفه تجربه و تخصص کافی دارند انتخاب و با تصویب هیات وزیران به موجب فرمانملوکانه منصوب میشود.
پس از پایان مدت ممکن است مجدداً نیز باین سمت انتخاب و منصوب گردد.
ب - چهار نفر اعضای هیات مدیره که عنوان معاونین رئیس هیات و مدیر عامل را دارند توسط وزیر اقتصاد از بین اعضاء موسسه که صلاحیتعلمی آنها محرز بوده باشد و تجربه کافی در امور اداری و مالی - استاندارد کالاها - فنی - ترویج استانداردها داشته باشند با موافقت شورای عالی انتخاب و منصوب میشوند.
ماده 11 - جلسات هیات مدیره بر حسب دعوت رئیس همه هفته با حضور مدیرعامل و لااقل دو نفر از اعضای هیات مدیره در مرکز اصلی موسسه تشکیل میشود.
خلاصه مذاکرات و تصمیمات هیات مدیره باید در دفتری ثبت و بامضای حاضرین در جلسه برسد.
ماده 12 - وظایف هیات مدیره به قرار زیر است:
الف - هیات مدیره مشترکا مسئول حفظ مصالح و منافع موسسه بوده و هر یک از مدیران طبق وظائفی که به عهده آنان گذاشته شده مسئولیت دارند.
ب - هیات مدیره در اولین جلسه خود برنامه تشکیل جلسات و مسئولیت هر یک از مدیران را با ذکر نام قسمتها و ادارات مختلف موسسه که باید تحت نظر مستقیم آنان اداره شود تعیین و بلافاصله به شورای عالی گزارش مینمایند.
پ - بررسی و اظهار نظر نسبت به موضوعاتیکه مدیر عامل جهت پیشنهاد به شورای عالی آماده مینماید.
ت - تصویب پیمان و قراردادهای استاندارد کالاها با تولیدکنندگان و صادرکنندگان و همچنین تصویب هرگونه پیشنهاد مربوط به هرگونه معاملات و خدمات مجاز در حدود اعتبارات پیشبینی شده و موافقت با انجام هر گونه معاملات قانونی که برای پیشرفت مقاصد موسسه مفید و لازم باشد.
ث - رسیدگی بگزارش مدیر عامل درباره عملکرد موسسه و ترازنامه و حساب سود و زیان و تایید و امضای آن جهه طرح در شورای عالی.
ج - بررسی و مطالعه مسائل مربوط بروابط با سازمان بینالمللی استاندارد و مجامع علمی جهانی و موسسات استاندارد کشورهای مختلف.
چ - تصویب سازمان داخلی موسسه با رعایت مصوبات شورای عالی و اتخاذ تصمیم نسبت به مسائلی که از طرف مدیر عامل یا هر یک از مدیران بهیات مدیره پیشنهاد میشود.
ماده 13 - مدیر عامل رئیس هیات مدیره بالاترین مرجع اداری موسسه بوده و علاوه بر اختیار اداره امور موسسه در حدود قوانین و مفاد این اساسنامه دارای وظائف و اختیارات زیر میباشد:
الف - اجرای کلیه مصوبات شورای عالی و هیات مدیره در حدود قانون تاسیس موسسه و مقررات این اساسنامه و نظارت در حسن انجام کلیه امور اجرایی و اداری و مالی.
ب - اتخاذ تصمیم نسبت بکلیه امور استخدامی در حدود قوانین موضوعه و عزل و نصب کارمندان و کارکنان و کارگران اداری و فنی و صدوراحکام مربوط بآنها.
پ - تهیه و تنظیم بودجه و کلیه امور اقتصادی و مالی و ترازنامه سالانه و صورتحساب سود و زیان و همچنین تدوین برنامهها و تنظیم طرحهائیکه برای اجرای قانون موسسه و پیشرفت امور لازم میباشد.
ت - تفویض قسمتی از اختیارات خود بمدیران و یا سایر کارکنان موسسه در حدود تخصص آنها.
ماده 14 - مدیرعامل نماینده قانونی و تامالاختیار موسسه بوده و حق طرح و اقامه کلیه دعاوی حقوقی و جزایی علیه اشخاص و جوابگوئی نسبت بدعاوی که اشخاص علیه موسسه طرح مینمایند دارد.
به علاوه میتواند برای اجرای وظائف قانونی خود از کلیه تصریحات و اختیارات مربوط به وکالت و انتخاب وکیل با حق توکیل غیر استفاده نماید و به طور کلی مدیرعامل کلیه اختیارات قانونی به منظور حفظ حقوق و معرفی موسسه در تمام مراجع اداری و قضایی را دارا خواهد بود.
بازرس
ماده 15 - موسسه دارای یکنفر بازرس میباشد که از طرف وزیر اقتصاد برای مدت یک سال انتخاب میشود و پس از پایان مدت ممکن است مجدداً به سمت مزبور منصوب گردد.
ماده 16 - وظائف بازرس به شرح زیر است:
الف - رسیدگی به حسابهای موسسه و ترازنامه سالانه و صورتحساب سود و زیان و تهیه گزارشهای لازم برای شورای عالی لااقل 15 روز قبل از تاریخ تشکیل شورا به منظور رسیدگی بترازنامه.
ب - بازرس میتواند برای انجام وظائف خود در هر موقع بکلیه دفاتر و اسناد و دارائی موسسه مراجعه نموده و اطلاعات و مدارک لازم را از مدیرعامل موسسه درخواست نماید و مدیرعامل باید در چنین مواردی همه گونه تسهیلات لازم را در اجرای وظائف بازرس فراهم کند.
پ - اظهار نظر نسبت باموریکه از طرف شورای عالی ارجاع میشود.
ت - بازرس میتواند نظریات خود را بمدیر عامل اعلام دارد و در صورتی که مدیر عامل حداکثر ظرف 15 روز نسبت به نظریات اقدامی به عمل نیاورد یا اقدام مدیرعامل به نظر بازرس قانعکننده نباشد بازرس میتواند مراتب را به شورای عالی گزارش نماید. ولی بازرس حق مداخله مستقیم درعملیات اجرایی موسسه را ندارد.
ث - حضور و شرکت در مذاکرات جلسات هیات مدیره و شورای عالی بدون داشتن حق رای.
ج - در مواردی که بازرس برای انجام وظائف خود مراجعه به متخصص و کارشناسان را لازم بداند پس از جلب موافقت شورای عالی میتواند بهزینه موسسه یک یا چند نفر را موقتا دعوت نماید.
فصل سوم - امور مالی و ترازنامه و حساب سود و زیان
ماده 17 سال مالی موسسه از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال خاتمه مییابد.
هیات مدیره مکلف است هر سال تا آخر خرداد ترازنامه سال قبل را برای رسیدگی و تصویب به شورای عالی تسلیم دارد ترازنامه برای اطلاع عموم منتشر میشود.
ماده 18 - کلیه چکها و قراردادها و موافقتنامهها و هر نوشتهایکه تعهدی برای موسسه ایجاد نماید با امضای مشترک مدیرعامل و یکی از اعضایهیات مدیره معتبر و قابل پرداخت و اجرا خواهد بود.
ماده 19 - رئیس حسابداری توسط مدیرعامل از میان کارمندان موسسه که دارای تجربه عملی در امور حسابداری بازرگانی و صنعتی باشند با موافقت هیات مدیره انتخاب میشود کلیه اسناد و اوراق مالی و چکهای بانک در حدود قوانین و مقررات این اساسنامه وسیله رئیس حسابداری تهیه و تنظیم و بامضای مدیرعامل و یکی از اعضای هیات مدیره خواهد رسید.
تبصره - حدود اختیارات رئیس حسابداری و ترتیب نگهداری و ثبت حسابهای موسسه و واحدهای تابعه و تنظیم بودجه و ترازنامه و تعیین ارزش اقلام دارائی موسسه در موقع تهیه ترازنامه برابر آییننامه ملی خواهد بود که به تصویب شورای عالی خواهد رسید.
فصل چهارم - مقررات مختلف:
ماده 20 - تعیین حقوق و مزایای مدیرعامل و سایر اعضای هیات مدیره و بازرس با رعایت قوانین مربوطه با وزیر اقتصاد است.
ماده 21 - مادام که بودجه پیشنهادی موسسه به تصویب شورای عالی نرسیده است مدیرعامل مجاز است تا تصویب نهایی بودجه همهماهه هزینههای مستمر و غیر مستمر و پرداختهای اداری و برنامهای موسسه را برابر بودجه سال قبل با رعایت مقررات پرداخت و خلاصه پرداختی هر ماه را تا پنجم ماه بعد بوزیر اقتصاد تسلیم نماید.
ماده 22 - تصویب ترازنامه سالانه موسسه از طرف شورای عالی به منزله تفریغ بودجه و مفاصا حساب عملیات یک ساله هیات مدیره است.
ماده 23 - هیات مدیره موسسه موظف است همهساله میزان کمک دولت بموسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی را با توجه به میزان درآمد وهزینههای تعیین و به شورای عالی پیشنهاد نماید.
میزان کمک دولت به موسسه پس از رسیدگی در شورای عالی در بودجه وزارت اقتصاد یک قلم پیشبینی خواهد شد.
ماده 24 - وزارت اقتصاد مامور اجرای این اساسنامه است.
اساسنامه فوق مشتمل بر 24 ماده و پنج تبصره میباشد و به استناد تبصره 30 قانون بودجه سال 1344 در تاریخ نهم تیر ماه 1344 به تصویب کمیسیون مشترک دارائی مجلسین رسیده قابل اجراست.
رئیس مجلس شورای ملی نایب رئیس مجلس سنا
مهندس عبداله ریاضی دکتر سید محمد سجادی