ماده 1- تعریف:
به منظور اعتلای شخصیت دینی، اخلاقی، عقلانی، عاطفی، علمی و اجتماعی دانشآموزان و ایجاد زمینه مشارکت همهجانبه آنها در زمینههای اعتقادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، ورزشی و هنری، سازمانی عمومی و غیردولتی با عنوان سازمان دانشآموزی جمهوری اسلامی ایران و با مقررات خاص تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش تشکیل میشود.
ماده 2- اهداف:
الف - زمینه سازی تعلیم و تربیت اسلامی دانشآموزان در ابعاد مختلف فردی و اجتماعی برای کسب فضایل اخلاقی و کمالات انسانی براساس تعالیم عالیه اسلام ناب محمدی.(ص)
ب - زمینه سازی برای بسط مشارکت فعال دانشآموزان در عرصههای مختلف انقلاب و کشور.
ج - برنامه ریزی برای استفاده مفید از اوقات فراغت دانشآموزان و آمادهسازی آنان برای پذیرش مسئولیتهای فردی و اجتماعی.
د - ترو یج الگوها و اسوههای انقلابی، اسلامی و ملی در بین دانشآموزان.
ه - تقویت روحیه تعاون، نیکوکاری، نوع دوستی و کمک به دیگران و ترغیب به رعایت نظم و انضباط اجتماعی و روحیه قانونگرایی و احترام به قانون در جامعه.
و - مشارکت در ارتباطات بینالمللی دانشآموزان بویژه با دانشآموزان کشورهای اسلامی.
ز - ایجاد علاقه و ایمان به فرهنگ خودی، خود باوری و توجه به شعار نه شرقی و نه غربی.
ماده -3اصول کلی حاکم بر سیاستها، فعالیتها و برنامهها:
1/3- اهتمام به حفظ اصول و ارزشهای اسلامی، ملی و انقلاب اسلامی بویژه پاسداری از حریم ولایت و قانون اساسی در شکل دادن و سازماندهی فعالیتهای مختلف دانشآموزان.
2/3 - پاسداری از ارزشهای اخلاقی، اسلامی و انسانی در کلیه شئون سازمان.
3/3 - تلاش برای تحت پوشش قراردادن آحاد دانشآموزان و گروههای سنی کمتر از 18سال.
4/3 - توجه به نیاز، علاقه، استعداد و قابلیتهای اعضای تحت پوشش و تلاش برای رشد همهجانبه فردی و اجتماعی آنان.
5/3 - مشارکت فعال اعضا در همه عرصههای فعالیت سازمان.
6/3 - بهرهبرداری مناسب و درست از ظرفیتهای موجود ملی اعم از فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و اقتصادی جامعه.
7/3 - ایجاد زمینههای خوداتکایی در انجام ماموریتهای سازمان اعم از انسانی و منابع مالی.
8/3 - حضور در کلیه عرصههای توسعه کشور اعم از فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و غیره به منظور ارتقای توانمندیهای فردی و اجتماعی دانشآموزان متناسب با مقتضیات سنی، اجتماعی و محل جغرافیایی.
9/3 - عدم تمرکز در انجام وظایف محوله و تفویض اختیار به سطوح منطقهای و آحاد نیروهای مرتبط با سازمان.
10/3 -ایجاد هویت ملی واسلامی و تقویت روح جمعی و سازمان پذیری از طریق نشانها و علائم.
11/3 -رعایت اصل هماهنگی کلیه فعالیتها با برنامههای تعلیم و تربیت عمومی کشور.
12/3 - تاکید بر انجام فعالیتها به شیوه کار گروهی، پویا و فعال.
13/3 -تداوم در برنامهریزیها و اجرای برنامههای تربیتی.
14/3 -تاکید بر تعلیم مهارتها و ایجاد روحیات و صفات مطلوب از طریق فعالیتهای عملی.
ماده 4- وظایف:
1/4 -جلب مشارکت کلیه مخاطبان اصلی و اعضای وابسته و مردمی برای تحقق اهداف سازمان.
2/4 -اقدام لازم برای به عضویت درآوردن داوطلبانه دانشآموزان.
3/4 -برنامهریزی برای فعالیتهای پرورشی دانشآموزان در خارج از مدارس.
4/4 -پژوهش، آموزش و مشاوره برای افزایش توانمندیهای دانشآموزان عضو.
5/4 -سازماندهی و هماهنگی برای جلب حمایتهای ملی و محلی.
6/4 -تامین منابع مورد نیاز سازمان از طریق جلب مشارکتهای مردمی در کنار کمکهای دولت.
7/4 -اجرای روشهای تربیتی مناسب برای رشد اعتقادی و اخلاقی اعضا.
8/4 -استفاده مفید و موثر از فضاهای پرورشی موجود در کشور و توسعه و تجهیز فضاهای مناسب برای فعالیت سازمان.
9/4 -برنامهریزی برای شناسایی، جذب و آموزش مربیان واجد صلاحیت و داوطلب به منظور آمادهسازی آنان برای اداره گروههای سازمان یافته دانشآموزی.
10/4 -برقراری ارتباط با مراکز فرهنگی، علمی و نیز تشکلهای مشابه در داخل و خارج از کشور برای تبادل اطلاعات و تجربیات و همکاریهای مشترک از طریق مراجع مسئول.
11/4 -برگزاری گردهمایی، همایش، جشنواره، اردو، مسابقات فرهنگی و ورزشی، کنگرهها و مجمعهای گوناگون برای اعضا.
12/4 -تشویق و ترغیب دانشآموزان عضو به فراگیری و استفاده از شیوههای تعاون در فعالیتهای مختلف اقتصادی و اجتماعی در واحدهای آموزشی.
ماده 5- اعضا:
اعضای سازمان، دانشآموزان میباشند و سازمان میتواند از مربیان و معلمان به عنوان همکاران افتخاری استفاده نماید.
ماده 6- ارکان:
1/6 -هیات امنا.
2/6 -شورای برنامهریزی.
3/6 -رئیس سازمان.
4/6 -مجمع عمومی (کنگره)
ماده 7- ترکیب اعضای هیات امنا:
1- وزیر آموزش و پرورش (رئیس هیات امنا)
2-معاون رئیس جمهور و سرپرست سازمان تربیت بدنی.
3-دبیر شورای عالی جوانان.
4-فرمانده نیروی مقاومت بسیج یا نماینده تامالاختیار او.
5-رئیس اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشآموزان.
6-مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
7-چهار نفر از اعضای اصلی سازمان (دو پسر - دو دختر) به انتخاب مجمع نمایندگان اعضا.
8-دو نفر از میان همکاران افتخاری سازمان (یک نفر زن - یک نفر مرد) به انتخاب مجمع عمومی.
9-دو نفر از افراد مطلع و صاحبه نظر در امور پرورشی نوجوانان و جوانان به انتخاب وزیر آموزش و پرورش.
10-دو نفر از معاونان وزارت آموزش و پرورش با انتخاب وزیر.
11-معاون پرورشی وزارت آموزش و پرورش (نایب رئیس هیات امنا)
تبصره 1- رئیس سازمان دانشآموزی دبیر هیات امنا میباشد.
تبصره 2-احکام هیات امنا توسط وزیر آموزش و پرورش صادر میشود.
تبصره 3-دانشآموزان در دور اول به پیشنهاد رئیس سازمان و در دورههای بعدی با رای اعضای کنگره سازمان دانشآموزی انتخاب خواهند شد.
تبصره 4-مصوبات هیات امنا با رای 3/2 اعضا و تایید ریاست هیات امنا قابل اجرا خواهد بود.
ماده 8- وظایف هیات امنا:
1/8 -سیاستگذاری و تعیین خط مشیهای کلی سازمان و نظارت بر تحقق اهداف آن.
2/8 -تصویب برنامههای سالانه و توسعه سازمان.
3/8 -تایید رئیس سازمان برای انتصاب.
4/8 -تصویب چگونگی تشکیل و ترکیب شوراهای برنامهریزی استانها و شهرستانها و همچنین نحوه انتخاب نمایندگان اعضا در ارکان سازمان.
5/8 -بررسی گزارشهای مالی و عملکرد سازمان و تصویب آن.
6/8 -بررسی و تامین منابع مالی و بودجه سالانه سازمان.
7/8 -تصویب ساختار و تشکیلات سازمان براساس مقررات عمومی.
ماده 9- ترکیب اعضای شورای برنامهریزی:
رئیس سازمان دانشآموزی (رئیس شورا)
. - یک نفر از معاونان سازمان دانشآموزی (عضو و دبیر شورا)
- یک نفر از شخصیتهای فرهنگی به انتخاب وزیر آموزش و پرورش
. - دو نفر از حوزه معاونت پرورشی به پیشنهاد معاون پرورشی و تایید وزیر آموزش و پرورش
. - دو نفر از نمایندگان اعضای اصلی.
تبصره - احکام اعضای منتخب شورای برنامهریزی توسط وزیر آموزش و پرورش برای مدت 4سال صادر میشود.
ماده 10- وظایف شورای برنامه ریزی:
1/10 -تصویب آییننامهها و ضوابط مربوط به فعالیتهای سازمان.
2/10 -تصویب آییننامه ها و ضوابط اجرایی مربوط به فعالیتهای اعضا.
3/10 -پیشنهاد برنامه های سازمان به هیات امنا.
4/10 -پیشنهاد ساختار سازمانی و شرح وظایف و نحوه تشکیل شورای برنامه ریزی استانها و شهرستانها به هیات امنا.
5/10 -تصویب آییننامه و ضوابط انتخاب نمایندگان اعضا در ارکان سازمان و همچنین ضوابط چگونگی شکلگیری و گروه بندی مجمع های اعضا.
6/10 -تصویب برنامه همکاریهای سازمان با سایر دستگاهها.
7/10 -برنامه ریزی برای اجرای مصوبات هیات امنا.
ماده 11(اصلاحی 1385/04/07)- رئیس سازمان:
ریاست این سازمان با معاون پرورشی و تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش است.
ماده 12- شوراهای برنامهریزی استانها و شهرستانها:
سازمان برای برنامهریزی و انجام هماهنگی و پشتیبانی لازم در سطح استانها و شهرستانها دارای شوراهای برنامهریزی میباشد.
تبصره -ترکیب، وظایف و چگونگی تشکیل این شوراها با پیشنهاد شورای برنامهریزی مرکز و تصویب هیات امنا خواهد بود.
ماده 13- مجمعهای اعضا و تشکیلات اجرایی:
مجمعهای اعضا به منظور اعمال نظریات و مشارکت فعال دانشآموزان عضو در مدیریت و اجرای فعالیتها تشکیل میشود. ترکیب، وظایف و نحوه انتخاب این مجمعها توسط رئیس سازمان تهیه و پس از تایید شورای برنامهریزی به تصویب هیات امنا خواهد رسید.
ماده 14- منابع و امکانات:
1/14 -حق عضویت.
2/14 -کمک مالی و تجهیزاتی وزارت آموزش و پرورش.
3/14 -درآمدهای حاصل از فعالیتهای سازمان.
4/14 -کمکهای داوطلبانه، اعانات و هدایای اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی و نهادهای انقلاب اسلامی.
5/14 -استفاده از کمکهای مستمر دولت متناسب با رشد فعالیتها و برنامههای سازمان.
تبصره- بخشی از نیروهای مورد نیاز سازمان از طریق مامور نمودن کارکنان وزارت آموزش و پرورش و سایر دستگاههای دولتی تامین خواهد شد. منابع پرداخت حقوق و مزایای اینگونه کارکنان از محل بودجه دستگاههای دولتی مربوط و به عنوان بخشی از کمک دولت به سازمان منظور و تامین خواهد شد.
اساسنامه فوق در 14ماده و 7تبصره در جلسه 441 مورخ 1378/2/21 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی- سید محمد خاتمی