هیات وزیران در جلسه مورخ 12/ 8/ 1392 بنا به پیشنهاد شماره 123039/ 17984 مورخ 30/ 7/ 1392 معاونت حقوقی رئیس جمهور و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافقهای بین المللی - مصوب 1371 - تصویب نمود:
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافق های بین المللی) و وزارت امور خارجه نسبت به امضای موقت پروتکل ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی در چارچوب متن پیوست که تایید شده به مهر "دفتر هیات دولت" است، اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.
اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور
پروتکل ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی
مقدمه
اعضای این پروتکل،
با در نظر گرفتن اینکه در تاریخ 21 می 2003 (31 اردیبهشت 1382) گردهمایی پنجاه و ششم بهداشت جهانی کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات را به اتفاق آراء تصویب کرد که در تاریخ 25 فوریه 2005 (7 اسفند 1383) لازم الاجرا شد:
با تصدیق اینکه کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات یکی از پیمان های سازمان ملل متحد است که بسیار سریع مورد تصویب قرار گرفت و ابزاری اساسی برای دستیابی به اهداف سازمان بهداشت جهانی است؛
با یادآوری مقدمه اساسنامه سازمان بهداشت جهانی، که اعلام میدارد برخورداری از بالاترین سطح قابل دسترسی از استاندارد سلامت حق بنیادین هر شخصی بدون توجه به نژاد، مذهب، باور سیاسی، یا شرایط اقتصادی و اجتماعی است؛ با عزم به اولویت دادن به حق آنها در حفاظت از سلامت همگانی؛
با ابراز نگرانی عمیق از تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی که به گسترش اپیدمی دخانی، که مشکلی جهانی با تبعاتی جدی برای سلامت همگانی است کمک می کند و نیازمند پاسخی موثر، همه جانبه، و مناسب در سطح بین الملل و محلی است؛
همچنین با تصدیق اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی به اقدامات قیمت گذاری و مالیاتی که برای تقویت کنترل دخانیات طراحی شده اند آسیب می رساند و بدین وسیله در دسترس بودن و ارزان بودن فرآورده های دخانی را سبب میشود؛
با ابراز نگرانی جدی از تاثیرات مخرب افزایش دسترسی و ارزانی فرآورده های دخانی که به صورت غیرقانونی تجارت میشوند بر سلامت و رفاه همگانی، به ویژه جوانان، تنگدستان و دیگر گروه های آسیب پذیر؛
با ابراز نگرانی عمیق از پیامدهای نامتناسب اقتصادی و اجتماعی ناشی از تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی بر کشورهای در حال توسعه و کشورهایی با اقتصادی در حال گذار؛
با آگاهی از نیاز به افزایش ظرفیت های علمی، فنی و سازمانی برای برنامه ریزی و اجرای اقدامات ملی، منطقه ای و بین المللی به منظور ریشه کنی تمام شکل های تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی؛
با آگاهی از اینکه دستیابی به منابع و فناوری های مربوط از اهمیت زیادی برای ارتقای توانایی اعضاء به ویژه کشورهای در حال توسعه یا کشورهایی با اقتصاد در حال گذار به منظور ریشه کنی تمام شکل های تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی برخوردار است،
همچنین با آگاهی از اینکه گرچه مناطق آزاد برای تسهیل تجارت قانونی برپا شده اند، این مناطق برای جهانی شدن تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی هم در رابطه با گذر (ترانزیت) غیرقانونی محصولات قاچاق شده و هم در ساخت فرآورده های دخانی غیرقانونی مورد استفاده قرار گرفته اند،
با تصدیق اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی به اقتصاد اعضا آسیب می رساند و بر ثبات و امنیت آن ها تاثیر مخرب دارد؛
همچنین با آگاهی از اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی منابع مالی ایجاد می کند که برای اقدامات مجرمانه فراملی استفاده و باعث تداخل در تحقق اهداف دولت ها میشود؛
با تصدیق اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی به تحقق اهداف بهداشتی آسیب می زند و تنگنای بیشتری بر نظام های بهداشتی تحمیل می کند و باعث از دست دادن منابع مالی در اقتصاد اعضا میشود؛
با توجه به بند (3) ماده (5) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که در آن اعضا بر تعریف و اجرای سیاست های همگانی بهداشتی در رابطه با کنترل دخانیات توافق کرده اند، اعضا اقداماتی را در پیش خواهند گرفت تا از این سیاست ها در برابر منافع تجاری و منافع تعریف شده دیگر صنعت دخانیات طبق قانون ملی حمایت شود؛
با تاکید بر نیاز به حفظ هوشیاری در برابر هر کوششی از جانب صنعت دخانیات برای تضعیف یا از کار انداختن راهبردهای مقابله با تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی و نیاز به آگاه بودن از فعالیت های صنعت دخانیات که تاثیر منفی بر راهبردهای مقابله با تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی می گذارد؛
با توجه به بند (2) ماده (6) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که اعضا را به ممنوعیت یا محدودیت یا در صورت اقتضا فروش و یا وارد کردن فرآورده های دخانی معاف از حقوق گمرکی و مالیات توسط مسافران بین المللی تشویق می کند؛
همچنین با تصدیق اینکه توتون و تنباکو و فرآورده های دخانی در جریان تراباری (انتقال از یک وسیله حمل و نقلیه به وسیله دیگر) و گذر بین المللی، راهی را برای تجارت غیرقانونی می یابد.
با در نظر گرفتن اینکه اقدام موثر برای جلوگیری از تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی و مبارزه با آن نیازمند یک رویکرد بین المللی جامع و همکاری نزدیک در تمام زمینه های تجارت غیرقانونی، از جمله در صورت اقتضا، تجارت غیرقانونی توتون و تنباکو و فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی است؛
با یادآوری و تاکید بر اهمیت دیگر موافقت نامه های مربوط بین المللی نظیر کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرایم سازمان یافته فراملی، کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با فساد و کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان، و نیز تعهدی که اعضای این کنوانسیون ها دارند تا در صورت اقتضا مفاد مربوط این کنوانسیون ها در رابطه با تجارت غیرقانونی توتون و تنباکو و فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی اعمال کننده و نیز تشویق اعضایی که هنوز به این موافقت نامه ها ملحق نشده اند به در نظر گرفتن امکان الحاق به آن ها؛
با تصدیق نیاز به ایجاد همکاری استوار بین دبیرخانه کنوانسیون چارچوب کنوانسیون سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات و دفتر سازمان ملل متحد در مبارزه با مواد مخدر و جرایم، سازمان جهانی گمرک و حسب اقتضا، دیگر نهادها؛
با یادآوری ماده (15) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که در آن اعضا، علاوه بر دیگر موارد، تصدیق می کنند که ریشه کنی تمام اشکال تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی، از جمله قاچاق و تولید غیرقانونی، بخش اساسی کنترل دخانیات را تشکیل می دهد؛
با در نظر گرفتن اینکه این پروتکل به دنبال پرداختن به موضوعات مربوط به حقوق مالکیت معنوی نیست؛ و
با اعتقاد به این که تکمیل کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات با یک پروتکل جامع به معنی ایجاد ابزاری قوی و موثر برای مقابله با تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی و پیامدهای ناگوار آن خواهد بود؛
بدین وسیله به شرح زیر توافق می کنند:
بخش اول - مقدمه
ماده 1
کاربرد اصطلاحات
1- «واسطه گری» یعنی عامل دیگران بودن در انجام مذاکرات قرادادها [قراردادها]، خریدها، یا فروش ها در برابر دریافت مزد یا کارمزد
2- «سیگار» یعنی یک مقدار از توتون ریز شده که کاغذ سیگار دور آن پیچیده شده به منظور سیگار کشیدن. این تعریف برخی تولیدات منطقه ای نظیر بیدیس، انگ هون، یا دیگر محصولات مشابه که ممکن است در کاغذ یا برگ پیچیده بشود را شامل نمی شود. از نظر ماده (8)، «سیگار» همچنین شامل توتون خیلی ریز «دست پیچ» به منظور سیگار کشیدن نیز میشود.
3- «مصادره» که در صورت قابل اعمال بودن شامل غرامت نیز میشود، به معنی محرومیت دائم نسبت به مال به دستور دادگاه یا مقام صلاحیتدار میباشد.
4- «تحویل کنترل شده» به معنای روش اجازه عبور، گذشتن از طریق، یا ورود محموله غیرقانونی یا مظنون، به داخل قلمرو یک یا چند عضو، با علم و آگاهی و تحت نظارت مقام های صلاحیتدار آنها، به منظور رسیدگی به جرم و شناسایی عوامل دست اندرکار ارتکاب جرم میباشد.
5- «منطقه ی آزاد» یعنی قسمتی از قلمرو یک عضو که هر کالای عرضه شده در آن تا جایی که به حقوق گمرکی و مالیات مربوط میشود، به طور کلی چنین تلقی میگردد که در خارج از قلمروی گمرکی قرار دارد.
6- «تجارت غیرقانونی» یعنی هر رویه یا اقدامی که توسط قانون منع گردیده است و در ارتباط با تولید، حمل، دریافت، تملک، توزیع، فروش یا خرید از جمله هر رویه یا اقدام تسهیل کننده فعالیت مذکور باشد.
7- «مجوز» یعنی جوازی که پیرو تسلیم درخواست یا دیگر مدارک به مقام صلاحیتدار، توسط وی صادر میگردد.
8-
الف) «تجهیزات تولیدی» یعنی ماشین آلاتی که به منظور تولید فرآورده های دخانی طراحی شده اند یا تغییر پیدا کرده اند. و جزء لاینفک فرآیند تولید میباشند. (1)
ب) «هر قسمت از آن» در مفهوم تجهیزات تولیدی یعنی هر قسمت مجزا که نقش یگانه ای در تجهیزات تولیدی دارد و برای تولید فرآورده های دخانی به کار برده میشود.
9- «عضو» یعنی هر عضو این پروتکل مگر این که اقضای متن به گونه دیگری ایجاب کند.
10- «داده های شخصی» یعنی هر نوع اطلاعاتی مربوط به یک شخصی شناخته شده یا قابل شناسایی
11- «سازمان همگرایی اقتصادی منطقه ای» یعنی سازمان تشکیل شده از چندین کشور مستقل که کشورهای عضو آن صلاحیت خود را درباره ی رشته ای از مسایل از جمله اختیار تصمیم گیری های تعهدآور برای کشورهای عضو آن در خصوص موضوعات یاد شده را به آن واگذار کرده اند. (2)
12- «زنجیره عرضه» در برگیرنده تولید فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی، واردات و صادرات فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی است، و گاهی بنا به مورد، یک عضو میتواند آن را به یک یا چند مورد زیر تعمیم دهد:
الف) خرده فروش فرآورده های دخانی؛
ب) کاشت تنباکو، جز در موارد کشاورزان، مزرعه داران و تولیدکنندگان خرد سنتی؛
پ) حمل و نقل مقادیر تجاری فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛ و
ت) عمده فروشی، واسطه گری، انبارداری یا توزیع توتون و فرآورده های دخانی با تجهیزات تولیدی.
13- «فرآورده های دخانی» یعنی فرآورده هایی که کلاً یا بخشی از مواد خام سازنده آن برگ تنباکو به منظور سیگار کشیدن، مکیدن، جویدن، یا انفیه کشی باشد.
14- «ردگیری و ردیابی» یعنی نظارت نظام مند و بازسازی مسیر جابه جایی اشیاء در طول زنجیره عرضه، آنچنان که در ماده 8 آمده است، توسط مقامهای صلاحتیدار یا هر شخص دیگری که از طرف آنها اقدام می نماید.
ماده 2
رابطه بین این پروتکل و دیگر موافقت نامه ها و اسناد حقوقی
1- مفاد کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که در مورد پروتکل های آن اعمال میشود، در مورد این پروتکل اعمال خواهد شد.
2- اعضایی که موافقت نامه های اشاره شده در ماده (2) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات را منعقد کرده اند، چنین موافقتنامه هایی را از طریق دبیرخانه کنوانسیون به آگاهی اجلاس اعضاء خواهند رساند.
3- هیچ یک از مفاد این پروتکل، حقوق و تعهدات هر عضوی به موجب هر کنوانسیون بین المللی دیگر، معاهده یا موافقت نامه بین المللی لازم الاجرا برای آن عضو که ممکن است در موفقیت ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی موثرتر باشد را تحت تاثیر قرار نمی دهد.
4- هیچ یک از مفاد این پروتکل، دیگر حقوق، تعهدات و مسئولیت های اعضاء به موجب حقوق بین الملل، از جمله کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرایم سازمان یافته فراملی را تحت تاثیر قرار نمی دهد.
ماده 3
هدف
هدف این پروتکل ریشه کنی تمام اشکال تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی طبق شرایط ماده (15) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات است.
بخش دوم - تعهدات عمومی
ماده 4
تعهدات عمومی
1- افزون بر مقررات ماده (5) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، اعضا باید:
الف) اقدامات موثری جهت کنترل یا تنظیم زنجیره عرضه کالاهای مشمول این پروتکل را تصویب و اجرا کنند تا باعث پیشگیری، ممانعت، کشف، تحقیق، و تعقیب تجارت غیرقانونی چنین کالایی گردد و برای محقق شدن این هدف با یکدیگر همکاری کنند؛
ب) هر اقدام ضروری که طبق قوانین ملی لازم است را اتخاذ کنند تا تاثیرگذاری مقام ها و دستگاه های صلاحیتدار، از جمله گمرک و پلیس که نقشی در پیشگیری، بازدارندگی، کشف، تحقیق، و تعقیب و ریشه کنی تمام اشکال تجارت غیرقانونی کالاهای مشمول این پروتکل را دارند افزایش یابد؛
پ) اقدامات موثری را برای تسهیل یا دریافت کمک های فنی و حمایت های مالی، ایجاد ظرفیت و همکاری های بین المللی برای محقق کردن نیل به اهداف این پروتکل اتخاذ نمایند و اطمینان حاصل کنند که دسترسی به اطلاعات و امکان مبادله امن آن به موجب این پروتکل برای مقام های صلاحیتدار ممکن باشد.
ت) طبق نظام های اداری و حقوق داخلی مربوط خود همکاری نزدیک را با یکدیگر داشته باشند تا کارایی اجرای قانون برای مقابله با اعمال غیرقانونی از جمله اعمال مجرمانه احراز شده طبق ماده (14) این پروتکل افزایش یابد.
ث) در صورت انقضاء با سازمان های مربوطه منطقه ای، بین المللی، و بین دولتی در مبادله امن اطلاعات(3) مشمول این پروتکل همکاری و مکاتبه نمایند تا اجرای موثر این پروتکل را ترغیب نمایند.
ج) در حدود امکانات و توانایی های خود، جهت فراهم کردن امکانات مالی برای اجرای موثر این پروتکل از طریق ساز و کارهای بودجه ای دو جانبه و چند جانبه همکاری کنند.
2- اعضاء در اجرای تعهدات خود به موجب این پروتکل، باید از بیشترین درجه شفافیت ممکن در رابطه هر نوع تعاملی که ممکن است با صنعت دخانیات داشته باشند اطمینان حاصل کنند.
ماده 5
حفاظت از داده های شخصی
اعضاء باید هنگام اجرای این پروتکل با در نظر گرفتن استانداردهای بین المللی درباره حفاظت از داده های شخصی، از داده های شخصی اشخاص صرفنظر از ملیت یا محل سکونت آنها طبق قوانین ملی حفاظت کنند.
بخش سوم - کنترل زنجیره عرضه
ماده 6
مجوز، تاییدیه مشابه یا نظام کنترل
1- برای تحقق اهداف کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات و به منظور ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی، هر عضو باید از طریق مقام صلاحیتدار و طبق قوانین ملی، انجام هر یک از فعالیت های زیر را توسط هر شخص حقیقی یا حقوقی به جز اشخاص دارای مجوز یا تاییدیه مشابه (که از این پس به آن «مجوز» گفته میشود) یا داخل نظام کنترل، ممنوع کند:
الف) تولید فرآورده های دخانی و تجهیزات تولید؛ و
ب) واردات یا صادرات فرآورده های دخانی و تجهیزات تولید
2- زمانی که فعالیت های زیر طبق قوانین ملی ممنوع نباشد، هر عضو خواهد کوشید تا برای این فعالیت ها، تا حدی که مناسب تشخیص داده میشود، برای هر شخص حقیقی یا حقوقی دست اندرکار مجوز صادر کند.
الف) خرده فروشی فرآورده های دخانی؛
ب) کاشت تنباکو، به جزکشاورزان، مزرعه داران و تولیدکنندگان خرد سنتی؛
پ) نقل و انتقال مقادیر تجاری فرآورده های دخانی و تجهیزات تولید؛ و
ت) عمده فروشی، واسطه گری، انبارداری یا توزیع توتون و فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی.
3- از نظر حصول اطمینان از نظام موثری برای صدور مجوز، هر عضو باید:
الف) مقام یا مقام های صلاحیتداری را برای صدور، تمدید، تعلیق، ابطال و یا لغو مجوز با رعایت مفاد این پروتکل و طبق قوانین ملی خود تعیین یا مستقر کند تا فعالیت های مشخص شده در بند (1) انجام شود؛
جزء ب) مقرر کند که هر درخواست مجوز، تمام اطلاعات لازم درباره متقاضی را دارا باشد. این اطلاعات، در جایی که قابل اعمال باشد باید شامل موارد زیر باشد:
1) اگر متقاضی شخصی حقیقی باشد، اطلاعاتی که مربوط به هویت اوست، از جمله نام کامل، نام تجاری، شماره ثبت کسب و کار (در صورت وجود)، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال (در صورت وجود) و هر نوع اطلاعاتی که تعیین هویت وی را ممکن کند؛
2) اگر متقاضی شخصی حقوقی باشد؛ اطلاعات مربوط به هویت وی از جمله اسم کامل قانونی، اسم تجاری، شماره ثبت کسب و کار، تاریخ و محل تاسیس، مقر و محل اصلی کسب و کار، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال، نسخه هایی از اسناد تاسیس شرکت یا اسنادی معادل، موسسات وابسته به آن نام مدیران و تمام نمایندگان حقوقی آن، از جمله هر اطلاعات دیگری که تعیین هویت را ممکن می کند؛
3) محل دقیق کسب و کار واحد (های) تولیدی، محل انبار و ظرفیت تولیدی کسب و کار تحت مدیریت متقاضی؛
4) جزئیات فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی تحت پوشش درخواست مانند تشریح محصول، نام، علامت تجاری ثبت شده (در صورت وجود)، طرح، نام بازرگانی (برند)، مدل یا شماره تولید و سریال تجهیزات تولیدی؛
5) شرح محل نصب و استفاده تجهیزات تولیدی؛
6) مدرک یا اظهاریه ای در رابطه با هرگونه سوابق کیفری؛
7) مشخص کردن کامل حساب های بانکی که قرار است برای تبادلات مربوط استفاده شود به همراه دیگر جزییات مربوط به پرداخت ها؛ و
8) شرح استفاده مد نظر و بازارهای مد نظر برای فروش فرآورده های دخانی، با توجه ویژه به اینکه میزان تولید یا عرضه فرآورده های دخانی با میزان معقولی از پیش بینی تقاضا متناسب باشد؛
پ) بر وجوه پرداختی برای صدور مجوز نظارت کند و چنانچه قابل اعمال باشد، آنها را جمع آوری نماید و امکان استفاده این وجوه را در اداره موثر و اجرایی نظام صدور مجوز یا برای بهداشت همگانی یا هر نوع فعالیت مربوط دیگری طبق قانون ملی در نظر بگیرد؛
ت) اقدامات مناسبی را جهت پیش گیری، کشف، و تحقیق پیرامون هر نوع عمل خلاف رویه یا متقلبانه در جریان کار نظام صدور مجوز اتخاذ نماید؛
ث) اقداماتی نظیر بازنگری دوره ای، تمدید، بازرسی یا بررسی مجوزها را در موارد مقتضی بر عهده بگیرد؛
ج) در صورت اقتضا، چارچوب زمانی را برای انقضاء مجوزها و در نتیجه درخواست مجدد یا به روز کردن اطلاعات درخواست ها تعیین نماید؛
چ) هر شخص حقیقی یا حقوقی دارای مجوز را ملزم کند تا هرگونه تغییر نشانی کسب و کار یا هر نوع تغییر مهم دیگری در اطلاعات مربوط به فعالیت های شامل مجوز را پیشاپیش به آگاهی مقام صلاحیتدار برساند؛
ح) هر شخص حقیقی یا حقوقی دارای مجوز را ملزم کند تا هرگونه اکتساب یا واگذاری تجهیزات تولیدی را جهت اتخاذ اقدام مقتضی به آگاهی مقام صلاحیتدار برساند؛ و
خ) اطمینان حاصل نماید که تخریب هرگونه تجهیزات تولیدی مزبور با هر قسمت از آن تحت نظارت مقام صلاحیتدار انجام میشود.
4- هر عضو باید اطمینان حاصل کند که هیچ مجوزی نباید بدون دریافت اطلاعات مربوط مندرج در بند (3) از دارنده جواز یا بدون تایید قبلی مقام صلاحیتدار واگذار و یا منتقل بشود.
5- پنج سال پس از لازم الاجرا شدن این پروتکل، اجلاس اعضاء در نشست بعدی خود درصدد انجام تحقیقات مبتنی بر شواهد خواهد بود تا دریابد که آیا ورودی کلیدی وجود دارد که برای تولید فرآورده های دخانی، اساسی باشد، و اینکه آیا این ورودی ها قابل شناسایی هستند و می توان آن ها را مشمول ساز و کار کنترلی موثری نمود. اجلاس اعضا بر پایه چنین تحقیقی اقدامات مقتضی را بررسی خواهد کرد.
ماده 7
هوشیاری و مراقبت
1- هر عضو طبق قوانین ملی خود و اهداف کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات از تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی دست اندر کار زنجیره عرضه توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی خواهد خواست:
الف) پیش از آغاز و در جریان ارتباط کسب و کار، هوشیاری و مراقبت را به کار ببرند؛
ب) بر جریان فروش به مشتریان خود نظارت کنند تا مطمئن شوند که مقادیر با میزان تقاضا برای چنان محصولاتی در بازار فروش یا استفاده مورد نظر یا استفاده، متناسب است؛ و
پ) هرگونه شواهدی مبنی بر اینکه مشتری در جریان فعالیت های خلاف تعهدات خود ناشی از این پروتکل عمل می کند را به مقام های صلاحیتدار گزارش کنند.
2- هوشیاری به موجب بند (1)، در موارد مقتضی، در عین سازگاری با قوانین ملی و اهداف کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، از جمله شامل الزامات مورد نیاز برای شناسایی مشتری، مانند درخواست و بروزرسانی اطلاعات مربوط به موارد زیر میشود:
الف) احراز این که آیا شخص حقیقی یا حقوقی، مجوزی طبق ماده (6) دارد یا ندارد؛
ب) هنگامی که مشتری یک شخص حقیقی است، اطلاعات مربوط به هویت او از جمله نام کامل او، نام تجاری، شماره ثبت کسب و کار (در صورت وجود)، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال (در صورت وجود) و تایید شناسایی رسمی او؛
پ) هنگامی که مشتری شخص حقوقی است، اطلاعات مربوط به هویت او، از جمله نام کامل، نام تجاری، شماره ثبت کسب و کار، تاریخ و محل تاسیس، مقر و محل اصلی انجام کسب و کار، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال، نسخه هایی از اسناد تاسیس یا اسنادی معادل، موسسات وابسته، به آن نام مدیران و تمام نمایندگان حقوقی تعیین شده آن از جمله نام نمایندگان و نیز تایید هویت رسمی آنها؛
ت) شرح استفاده و بازاری که برای فروش توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی مد نظر است؛ و
ث) شرح مکانی که تجهیزات تولیدی در آنجا نصب و استفاده خواهند شد؛
3- هوشیاری به موجب بند (1) ممکن است شامل الزاماتی برای تشخیص هویت مشتری، مانند کسب و بروزرسانی اطلاعات مربوط به موارد زیر شود:
الف) سند یا اظهارنامه درباره هرگونه سوابق کیفری؛ و
ب) شناسایی حساب های بانکی که قرار است در معاملات مورد استفاده قرار بگیرد.
4- هر عضو براساس اطلاعات گزارش شده در جزء (پ) بند (1) تمام اقدامات لازم را اتخاذ خواهد کرد تا از رعایت تعهدات ناشی از این پروتکل اطمینان حاصل کند که این موضوع میتواند شامل تعیین یک مشتری در داخل حوزه صلاحیت آن عضو به عنوان مشتری مسدود شده به گونه تعریف گردیده طبق قانون داخلی باشد.
ماده 8
ردگیری و ردیابی
1- به منظور تامین امنیت بیشتر زنجیره عرضه و کمک به انجام تحقیق و تفحص در تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی، اعضا موافقت می نمایند که ظرف مدت پنج سال پس از لازم الاجرا شدن این پروتکل نظام ردگیری و ردیابی ملی و یا منطقه ای و نیز یک کانون اشتراک گذاری جهانی اطلاعات را ایجاد کنند که در دبیرخانه کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات مستقر و در دسترس تمام اعضا خواهد بود تا آنها را قادر به استعلام و دریافت اطلاعات مربوط نماید.
2- هر عضو طبق این ماده، با در نظر گرفتن بهترین روبه ممکن و نیازهای ویژه ملی یا منطقه ای خود، سامانه نظام ردگیری و ردیابی تحت کنترل خود را برای تمامی فرآورده های دخانی که در داخل قلمروی آن تولید شده یا به آن وارد میشود، ایجاد خواهد کرد.
3- به منظور ایجاد امکان ردگیری و ردیابی موثر، هر عضو مقرر خواهد کرد علائم شناسایی منحصر به فرد ایمن و غیرقابل جابه جایی (که از این پس علائم شناسایی منحصر به فرد نامیده میشود) مانند کد یا مهر، به کلیه واحدهای بسته بندی یا پاکت ها و بسته بندی های بیرونی سیگارها ظرف مدت پنج سال و در مورد دیگر فرآورده های دخانی ظرف مدت ده سال پس از لازم الاجرا شدن این پروتکل برای آن عضو، چسبانده شود یا بخشی از آن را تشکیل دهد.
4-
1) هر عضو از نظر بند (3)، به عنوان بخشی از نظام ردگیری و ردیابی جهانی، مقرر خواهد کرد اطلاعات زیر به طور مستقیم و چه از طریق ارتباط (لینک) در دسترس قرار گیرد تا بدین وسیله به اعضا در تعیین مبدا فرآورده های دخانی، نقطه تغییر مسیر (حسب اقتضا)، یا نظارت و کنترل بر جابه جایی فرآورده های دخانی و وضعیت قانونی آن ها کمک شود:
الف) تاریخ و محل تولید؛
ب) تسهیلات تولید؛
پ) ماشین ها و دستگاه های به کار رفته در تولید فرآورده های دخانی؛
ت) نوبت کاری یا زمان تولید؛
ث) نام، فاکتور، شماره سفارش و سوابق پرداخت های اولین مشتری که به تولیدکننده وابستگی ندارد؛
ج) بازار خرده فروشی مورد نظر؛
چ) شرح محصول؛
ح) هرگونه انبارداری و حمل و نقل؛
خ) هویت خریداران شناخته شده بعدی؛ و
د) مسیر مورد نظر برای حمل، تاریخ حمل، مقصد، مبدا و گیرنده.
2) اطلاعات موضوع ردیف های (الف) (ب) و (چ) و در صورت موجود بودن، (ث) بخشی از علائم شناسایی محصر به فرد را تشکیل خواهد داد.
3) هرگاه اطلاعات جزء (ث) هنگام علامت گذاری موجود نباشد، اعضا طبق جزء (الف) بند (2) ماده (15) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات درج اطلاعات مزبور را مقرر خواهند کرد.
5- هر عضو مقرر خواهد کرد که براساس چارچوب زمانی مشخص شده در این ماده، اطلاعات ذکر شده در - بند (4) در هنگام تولید یا در هنگام ارسال اولین محموله توسط هر تولیدکننده یا هنگام ورود به قلمرو آن، ثبت شود.
6- هر عضو باید اطمینان حاصل کند که اطلاعات ثبت شده به موجب بند (5) از طریق ارتباط (لینک) با علائم شناسایی منحصر به فرد مقرر به موجب بندهای (3) و (4) برای آن عضو قابل دسترس باشد.
7- هر عضو باید اطمینان حاصل کند که اطلاعات ثبت شده براساس بند (5) و نیز علامات منحصر به فرد شناسایی که حاوی اطلاعات قابل دسترسی براساس بند (6) است در قالبی که از سوی عضو و مقام های صلاحیتدار آن ایجاد یا تجویز شده است درج خواهد شد.
8- هر عضو باید اطمینان حاصل کند که اطلاعات ثبت شده براساس بند (5)، حسب درخواست و با رعایت بند 9 و از طریق یک ارتباط استاندارد و امن الکترینکی با مرکز ملی و یا منطقه ای در دسترس کانون اشتراک گذاری جهانی اطلاعات قرار خواهد گرفت. کانون اشتراک گذاری جهانی اطلاعات باید فهرستی از مقام های صلاحیتدار اعضا را تهیه کند و آن را در اختیار تمام اعضاء قرار دهد.
9- هر عضو یا مقام صلاحیتدار باید:
الف) پس از استعلام از کانون اشتراک گذاری جهانی اطلاعات، به موقع به اطلاعات مندرج در بند (4) دسترسی داشته باشد؛
ب) تنها زمانی که چنین اطلاعاتی جهت تحقیق یا کشف تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی ضروری است چنین درخواستی را مطرح کند؛
پ) بدون عذر موجه از اشتراک گذاری اطلاعات خودداری نکند؛
ت) طبق قانون ملی خود، به درخواست های درباره اطلاعات مربوط بند (4) پاسخ دهد؛
ث) طبق توافق متقابل اطلاعات رد و بدل شده را محرمانه نگه دارد و از آن حفاظت کند؛
10- هر عضو خواستار توسعه و گسترش بیشتر حیطه سامانه ردیابی و ردگیری قابل اعمال تا حدی خواهد شد که تمام عوارض، مالیات های مربوط، و در صورت اقتضا، سایر تعهدات در محل تولید، ورود به کشور، یا ترخیص از گمرک یا کنترل مالیات غیرمستقیم پرداخت شده باشد.
11- اعضا در امر اشتراک گذاری و گسترش بهترین رویه های برای سامانه های ردیابی و ردگیری با دیگر اعضاء و همچنین سازمان های صلاحیتدار بین المللی، طبق توافق متقابل از جمله، در موارد زیر همکاری خواهند کرد:
الف) تسهیل توسعه، انتقال و اکتساب فناوری ردیابی و ردگیری بهبود یافته از جمله دانش، مهارت، ظرفیت و تخصص؛
ب) حمایت از برنامه های آموزشی و ظرفیت سازی برای اعضایی که اعلام نیاز می کنند؛ و
پ) توسعه بیشتر فناوری جهت نشانه گذاری و خوانش (اسکن) بسته ها و بسته بندی های فرآورده های دخانی به منظور در دسترس قرار دادن اطلاعات مندرج بند (4).
12- تعهدات محوله شده به یک عضو نباید توسط صنعت دخانیات اجرا یا به آن محول شود.
13- هر عضو باید اطمینان حاصل کند که مقام های صلاحیتدار دست اندر کار رژیم ردیابی و ردگیری تنها به میزانی که برای اجرای این ماده ضروری است با صنعت دخانیات و کسانی که منافع صنعت دخانیات را نمایندگی می کنند تعامل داشته باشند.
14- هر عضو میتواند از صنعت دخانیات بخواهد که هزینه های مربوط به تعهدات آن عضو به موجب این ماده را تامین کند.
ماده 9
حفظ سوابق
1- در صورت اقتضا، هر عضو از تمام اشخاص حقیقی و حقوقی دخیل در زنجیره عرضه تنباکو، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی خواهد خواست که سوابق کامل و دقیق تمام معاملات مربوط را حفظ کنند. چنین سوابقی باید امکان پاسخگویی کامل درباره مواد استفاده شده در تولید فرآورده های دخانی را فراهم کند.
2- هر عضو در صورت اقتضاء مقرر خواهد کرد که اشخاص مجاز طبق ماده (6) اطلاعات زیر را در صورت درخواست به مقام های صلاحیتدار ارائه کنند:
الف) اطلاعات عمومی مربوط به حجم بازار، محصولات بر درخواست، پیش بینی ها و دیگر اطلاعات مربوط؛ و
ب) مقدار فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی که در زمان ارائه درخواست در مالکیت یا در امانت یا تحت کنترل دارنده مجوز، در انبارهای گمرکی و مالیاتی تحت رژیم گذر یا تراباری یا تعیلق گمرکی قرار دارد.
3- در ارتباط با فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی فروخته شده یا ساخته شده در قلمرو یک عضو برای صادرات، یا مشمول جابه جایی تعیلق گمرکی در گذر یا تراباری در قلمرو آن عضو، در صورت اقتضا هر عضو مقرر خواهد کرد که دارنده مجوز طبق ماده (6)، بنا به درخواست، اطلاعات زیر را به مقام های صلاحیتدار در کشور مبدا (به صورت الکترونیکی، جایی که زیرساخت ها وجود داشته باشد) در زمان خارج شدن از کنترل آن ها در اختیار قرار دهد:
الف) تاریخ حمل از آخرین محلی که محصولات به صورت فیزیکی کنترل شده اند؛
ب) جزییات مربوط به فرآورده های ارسالی (از جمله نام تجاری، مقدار، انبار)؛
پ) مسیر و مقصد مورد نظر برای حمل و نقل؛
ت) هویت شخص (اشخاص) حقیقی یا حقوقی گیرنده فرآورده ها؛
ث) روش حمل از جمله هویت حمل کننده؛
ج) تاریخ احتمالی رسیدن محموله به مقصد مورد نظر؛ و
چ) بازار خرده فروشی یا استفاده مورد نظر.
4- در صورت امکان، هر عضو باید مقرر کند خرده فروشان و توتون کاران، به جز توتون کاران سنتی که فعالیت آنها جنبه تجاری ندارد، بخواهد که سوابق دقیق و کامل تمام معاملات مربوطی که انجام داده اند را طبق قوانین ملی نگاه دارند.
5- از نظر اجرای بند (1)، هر عضو اقدامات موثر قانونی، اجرایی، اداری یا سایر اقداماتی را اتخاذ خواهد کرد تا مقرر نماید تا تمامی سوابق:
الف) برای دست کم چهار سال حفظ میشوند؛
ب) در دسترس مقام های صلاحیتدار قرار می گیرند؛ و
پ) به شکلی حفظ میشوند که مقام های صلاحیتدار مقرر کرده اند.
6- هر عضو با رعایت قوانین ملی و در صورت اقتضا سامانه ای را برای اشتراک گذاری جزییات موجود در تمامی سوابق نگهداری شده طبق این ماده با دیگر اعضاء ایجاد خواهد کرد.
7- اعضاء خواهند کوشید جهت اشتراک گذاری تدریجی و توسعه نظام های بهبود یافته حفظ سوابق با یکدیگر و سازمان های صلاحیتدار بین المللی همکاری کنند.
ماده 10
اقدامات امنیتی و پیشگیرانه
1- هر عضو در صورت اقتضاء و طبق قوانین ملی خود و اهداف کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات مقر خواهد کرد تمام اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول ماده (6) اقدامات ضروری برای پیشگیری از انحراف فرآورده های دخانی به مسیرهای تجارت غیرقانونی از جمله موارد زیر را اتخاذ کنند:
الف) گزارش دادن موارد زیر به مقام های صلاحیتدار:
(1) انتقال مرزی پول نقد به مقداری که قوانین ملی تعیین می کند یا پرداخت های مرزی به صورت پایاپای؛ و
(2) تمام «معاملات مشکوک»؛ و
ب) عرضه فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی تنها به مقداری که متناسب با تقاضای چنین فرآورده هایی در بازار مورد نظر خرده فروشی یا استفاده باشد.
2- هر عضو در صورت اقتضاء و طبق قوانین ملی خود و اهداف کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات مقرر خواهد کرد که پرداخت های معاملات انجام شده توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی مشمول ماده (6) تنها با همان واحد پولی و همان مبلغ آمده در فاکتور و تنها از طریق راه های قانونی پرداخت از موسسات مالی واقع شده در قلمروی بازار مورد نظر مجاز است و از طریق هیچ راه و شیوه پرداختی جایگزین دیگری صورت نخواهد گرفت.
3- یک عضو ممکن است مقرر کند که پرداخت های اشخاص حقیقی یا حقوقی مشمول ماده 6 برای مواد استفاده شده در تولید فرآورده های دخانی در داخل حوزه صلاحیت آنها تنها با همان واحد پولی و همان مبلغ آمده در فاکتور، و تنها از طریق راه های قانونی پراخت [پرداخت] از موسسات مالی واقع شده در قلمروی بازار مورد نظر مجاز است و از طریق هیچ راه و شیوه پرداختی جایگزین دیگری پرداخت صورت نخواهد گرفت.
4- هر عضو باید اطمینان حاصل کند که هر نوع تخطی از الزامات این ماده مشمول تشریفات مناسب کیفری، مدنی یا اداری و مجازات های موثر، متناسب و بازدارنده از جمله در صورت اقتضا تعیلق [تعلیق] یا لغو مجوز است.
ماده 11
فروش اینترنتی، مخابراتی یا هر نوع فناوری جدید دیگر
1- هر عضو مقرر خواهد کرد تمام اشخاص حقیقی و حقوقی دخیل در هر نوع معامله در رابطه با فرآورده های دخانی از طریق روش های فروش اینترنتی، مخابراتی یا هر نوع فناوری جدید دیگر تمامی تعهدات مربوط مشمول این پروتکل را رعایت کنند.
2- هر عضو ممنوع کردن خرده فروشی فرآورده های دخانی از طریق روش های فروش اینترنتی، مخابراتی یا هر نوع فناوری جدید دیگر را بررسی خواهد نمود.
ماده 12
مناطق آزاد و گذر بین المللی
1- هر عضو ظرف مدت سه سال پس از لازم الاجرا شدن این پروتکل برای آن عضو، با استفاده از تمام اقدامات مربوط پیش بین شده در این پروتکل، کنترل های موثری را بر تولید و معاملات تنباکو و فرآورده های دخانی در مناطق آزاد اعمال خواهد کرد.
2- همچنین، ادغام فرآورده های دخانی با محصولات غیردخانی در داخل یک بار گنج(کانتینر) یا هر نوع واحد حمل و نقل مشابه دیگر هنگام خروج از مناطق آزاد ممنوع خواهد شد.
3- هر عضو طبق قوانین ملی جهت جلوگیری از تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی، اقدامات کنترلی و تاییدی را نسبت به گذر و تراباری بین المللی فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی در داخل قلمروی خود سازگار با مفاد این پروتکل تصویب و اعمال خواهد کرد.
ماده 13
فروش های معاف از حقوق گمرکی
1- هر عضو با در نظر گرفتن ماده (6) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، اقدامات موثری را اجرا خواهد کرد تا هر نوع فروش معاف از حقوق گمرکی را مشمول تمامی مفاد مربوط این پروتکل گردد.
2- حداکثر پنج سال پس از لازم الاجرا شدن این پروتکل، اجلاس اعضاء در جلسه بعدی خود اطمینان حاصل خواهد کرد که تحقیق مبتنی بر شواهد برای دریافتن میزان تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی نسبت به فروش معاف از حقوق گمرکی این فرآورده ها انجام شده است. بر بنیان چنین تحقیقی، اجلاس اعضاء اقدامات مناسب بعدی را بررسی خواهد نمود.
بخش چهارم - جرایم
ماده 14
رفتار غیرقانونی از جمله جرایم کیفری
1- هر عضو با رعایت اصول اساسی قوانین داخلی خود، اقدامات قانونی و دیگر اقداماتی را اتخاذ خواهد کرد که ممکن است برای غیرقانونی نمودن تمامی اعمال زیر به موجب قوانین داخلی خود ضروری باشد:
الف) تولید، عمده فروشی، دلالی، فروش، حمل و نقل، توزیع، انبار، حمل، واردات یا صادرات توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی که مغایر مفاد این پروتکل باشد؛
ب)
(1) تولید، عمده فروشی، دلالی، فروش، حمل و نقل، توزیع، انبار، حمل، واردات یا صادرات توتون، فرآورده های دخانی، یا تجهیزات تولیدی بدون پرداخت عوارض، مالیات و دیگر مالیات های قابل وصول، یا بدون داشتن مهر یا تمبر مالی، علائم شناسایی منحصر به فرد، یا هر علامت گذاری یا برچسب لازم دیگر؛
(2) هر شکل دیگر قاچاق یا مبادرت به قاچاق تنباکو، فرآورده های دخانی، یا تجهیزات تولیدی که مشمول ردیف (1) جزء (ب) نباشد؛
پ)
(1) هر شکل دیگر تولید غیرقانونی توتون، فرآورده های، دخانی یا تجهیزات تولیدی، یا بسته بندی توتون یا تمبر یا مهرهای مالی، علائم شناسایی منحصر به فرد یا هر علامتگذاری یا برچسب دیگر جعلی؛
(2) عمده فروشی، دلالی، فروش، حمل و نقل، توزیع، انبار، حمل، واردات یا صادرات توتون که به صورت غیرقانونی تولید شده اند، فرآورده های دخانی غیرقانونی، فرآورده هایی که دارای تمبر یا مهرهای مالی و یا دیگر نشانه ها یا برچسب های جعلی باشند یا تجهیزات تولید غیرقانونی؛
ت) مخلوط کردن فرآورده های دخانی با فرآورده های غیردخانی در جریان حرکت محموله در طول زنجیره عرضه به منظور پنهان کردن یا استتار فرآورده های دخانی؛
ث) ادغام فرآورده های دخانی و غیردخانی که ناقض بند (2) ماده (12) این پروتکل باشد؛
ج) استفاده از روش های اینترنتی، مخابراتی، یا هر نوع فناوری جدید دیگر برای فروش فرآورده های دخانی که ناقض این پروتکل باشد؛
چ) خرید توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی توسط شخص مجوز دار از شخصی که باید طبق ماده (6) مجوز داشته باشد اما دارای مجوز نیست.
ح) ایجاد مانع کردن برای هر مامور دولتی یا مامور مجاز دیگر در اجرای وظایف مربوط به پیشگیری، بازدارندگی کشف، تحقیق یا ریشه کنی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛
خ)
(1) مبادرت به ارائه اظهارات نادرست، گمراه کننده یا ناقص، یا قصور در تسلیم اطلاعات مقرر به هر مامور دولتی یا مامور مجاز در اجرای وظایف مربوط به پیشگیری، بازدارندگی کشف، تحقیق یا ریشه کنی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی چنانچه ناقض حق شخص برای پیشگیری از مجرم ساختن خود نباشد؛
(2) اظهار نادرست شرح، مقدار یا ارزش توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی یا هر نو[نوع] اطلاعاتی که در این پروتکل قید شده باشد در یک فرم رسمی به منظورهای زیر:
(الف) فرار از پرداخت حقوق گمرکی مالیات و عوارض دیگر قابل اعمال؛ یا
(ب) خدشه دار کردن اقدامات کنترلی برای پیشگیری، بازدارندگی، کشف، تحقیق یا ریشه کنی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛
(3) قصور در ایجاد یا حفظ سوابق موضوع این پروتکل یا حفظ سوابق نادرست؛ و
د) تطهیر عواید اعمال غیرقانونی احراز شده به عنوان جرایم کیفری به موجب بند (2)
2- هر عضو، با رعایت اصول پایه قوانین داخلی خود، تعیین خواهد نمود که کدام اعمال غیرقانونی مشخص شده در بند (1) یا هر عمل دیگری که مربوط به تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی ناقض مفاد این پروتکل، جرائم کیفری خواهند بود و اقدامات قانونی یا سایر اقدامات لازم را برای تنفیذ موارد تعیینی مذکور اتخاذ خواهد نمود.
3- هر عضو، دبیرخانه این پروتکل را مطلع خواهد کرد که کدام یک از اعمال غیرقانونی مندرج در بندهای (1) و (2) را آن عضو به عنوان جرایم کیفری طبق بند (2) تعیین کرده است و نسخه هایی از قوانین خود یا شرحی از آن ها، که بند 2 را قابل اجرا می کند، و تغییرات بعدی در این قوانین را در اختیار دبیرخانه قرار خواهد داد.
4- برای تقویت همکاری بین المللی در مبارزه با جرایم کیفری مربوط به تجارت غیرقاونی [غیرقانونی] توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی، اعضا تشویق میشوند که قوانین ملی خود مربوط به پول شویی، معاضدت حقوقی دو جانبه و استرداد مجرمین را با توجه به کنوانسیون های بین المللی مربوط که به آن ها پیوسته اند مورد بازبینی قرار دهند تا از کارا بودن آن ها در اجرای مفاد این پروتکل اطمینان حاصل کنند.
ماده 15
مسئولیت اشخاص حقوقی
1- هر عضو طبق اصول حقوقی خود، اقدامات لازم جهت احراز مسئولیت اشخاص حقوقی برای رفتار غیرقانونی از جمله جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) این پروتکل را اتخاذ خواهد کرد.
2- با رعایت اصول حقوقی هر عضو، مسئولیت اشخاص حقوقی میتواند کیفری، مدنی یا اداری باشد.
3- مسئولیت مزبور خدشه ای بر مسئولیت اشخاص حقیقی که در اعمال غیرقانونی دست اندرکار هستند یا جرائم کیفری احراز شده در قوانین و مقررات ملی و ماده (14) این پروتکل مرتکب شده اند وارد نخواهد کرد.
ماده 16
پیگرد و مجازات
1- هر عضو طبق قوانین ملی، اقدام ضروری از تصویب و اجرا خواهد کرد تا اطمینان حاصل کند که اشخاص حقیقی و حقوقی که مرتکب اعمال غیرقانونی از جمله جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) شده اند مشمول مجازاتهای موثر، بازدارنده، و متناسب کیفری یا غیرکیفری از جمله مجازات های پولی قرار بگیرند.
2- هر عضو خواهد کوشید اطمینان حاصل کند که علاوه بر توجه خاص به روش های بازدارندگی از ارتکاب اعمال غیرقانونی از جمله جرایم، از اختیارات قانونی به موجب قوانین داخلی خود برای پیگرد اشخاص برای اعمال خلاف قانونی از جمله جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) چنان استفاده کند که تاثیر اقدامات مربوط به اجرای قانون در رابطه با اعمال غیرقانونی از جمله جرائم کیفری به حداکثر برسد.
3- هیچ یک از مفاد این پروتکل بر این اصل تاثیر نمی گذارد که توصیف اعمال غیرقانونی از جمله جرائم کیفری احراز شده طبق این پروتکل و نیز دفاع های قانونی قابل اعمال یا دیگر اصول قانونی برای کنترل قانونی بودن اعمال در انحصار قوانین داخلی هر عضو است و اینکه اعمال غیرقانونی مزبور از جمله جرائم کیفری طبق آن قانون مورد پیگرد و مجازات قرار می گیرند.
ماده 17
پرداخت های مربوط به اموال ضبط شده
اعضا باید طبق قوانین داخلی خود تصویب اقدامات قانونی و سایر اقداماتی را بررسی کنند که ممکن است برای مجاز نمودن مقام های صلاحیتدار برای وضع عوارضی متناسب با مالیات و حقوق گمرکی از دست رفته از تولیدکننده، سازنده، توزیع کننده، وارد یا صادرکننده توتون، فرآورده های دخانی و یا تجهیزات تولیدی ضبط شده ضروری باشد.
ماده 18
امحاء یا نابودی
تمام توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی مصادره شده طبق قوانین ملی با استفاده از شیوه های سازگار با محیط زیست تا سرحد امکان نابود یا امحاء خواهند شد.
ماده 19
فنون ویژه تحقیق
1- هر عضو چنانچه اصول بنیادین نظام حقوقی داخلی آن اجازه دهد، در حد امکانات و به موجب شرایط تعیین شده توسط قوانین داخلی آن، اقدامات ضروری جهت تجویز استفاده مناسب از تحویل کنترل شده و در صورت اقتضا استفاده از دیگر فنون ویژه تحقیق، نظیر نظارت الکترونیکی یا سایر اشکال نظارت یا عملیات مخفی، توسط مقام های صلاحیتدار خود در قلمرو خویش را جهت مبارزه موثر یا تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی اتخاذ خواهد کرد.
2- به منظور تحقیق در مورد جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) اعضاء دعوت میشوند تا در هنگام نیاز ترتیبات یا موافقت نامه های دو یا چند جانبه را جهت استفاده از فنون موضوع بند (1) در بستر همکاری در سطح بین المللی منعقد کنند.
3- در نبود ترتیبات یا موافقت نامه مندرج در بند (2)، تصمیم های مربوط به استفاده از فنون تحقیقاتی ویژه در سطح بین المللی مورد به مورد اتخاذ خواهد شد و در صورت نیاز، می توان تفاهم ها و ترتیبات مالی در رابطه با اعمال صلاحیت اعضای مربوط را در نظر گرفت.
4- اعضا اهمیت و لزوم همکاری و کمک بین المللی در این زمینه را تصدیق می نمایند و با یکدیگر و سایر سازمان های بین المللی جهت افزایش ظرفیت برای تحقق اهداف این ماده، همکاری خواهند کرد.
بخش پنجم - همکاری بین المللی
ماده 20
اشتراک گذاری اطلاعات عمومی
1- اعضا به منظور دست یابی به اهداف این پروتکل و به عنوان بخشی از اطلاعات مربوط ابزار گزارش دهی کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات و با رعایت قوانین داخلی و در صورت اقتضا از جمله در مورد موضوعاتی مانند موارد زیر گزارش خواهند داد:
الف) در یک فرم جامع، جزییات ضبط توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی، مقدار یا ارزش مواد ضبط شده، شرح فرآورده، تاریخ و محل تولید، و مالیات پرداخت نشده؛
ب) واردات، صادرات، گذر، فروش های معاف از حقوق گمرکی و مالیات پرداخته مقدار یا ارزش تولید توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛
پ) رویه های رایج، روش های پنهان کاری و نیز شیوه های عمل در تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛ و
ت) هر نوع اطلاعات مربوط دیگری، طبق توافق اعضاء.
2- اعضاء برای ظرفیت سازی اعضاء جهت گردآوری و تبادل اطلاعات، با یکدیگر و دیگر سازمان های بین المللی صلاحتیدار همکاری خواهند کرد.
3- اعضاء اطلاعات گفته شده را محرمانه و صرفاً جهت استفاده اعضاء تلقی خواهند کرد مگر آن که عضو فرستنده اطلاعات، به گونه دیگری بیان کرده باشد.
ماده 21
اشتراک گذاری اطلاعات مربوط به اجرا
1- اعضا با رعایت قوانین داخلی یا هر پیمان بین المللی قابل اعمال، در صورت اقتضا با ابتکار خود یا به درخواست عضوی که توجیهات لازم را فراهم کند که اطلاعات مزبور جهت کشف یا بررسی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی لازم است، اطلاعات زیر را تبادل خواهند کرد:
الف) سوابق صدور مجوز برای اشخاص حقوقی و حقیقی مربوط؛
ب) اطلاعات درباره هویت، نظارت و پیگیرد [پیگرد] اشخاص حقوقی یا حقیقی دست اندر کار در تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛
پ) سوابق تحقیقات و بررسی ها و پیگردها؛
ت) سوابق پرادخت ها [پرداخت ها] جهت واردات، صادرات یا فروش معاف از حقوق گمرکی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛ و
ث) جزییات ضبط توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی (از جمله اطلاعات مربوط به موارد و در صورت اقتضاء، مقدار، ارزش ضبط شده ها، شرح فرآورده، واحدهای دست اندرکار تاریخ و محل تولید) و شیوه های عمل (از جمله روش های حمل و نقل، پنهان سازی، مسیرها و کشف)
2- اطلاعات دریافت شده از اعضا به موجب این ماده منحصراً جهت دست یابی به اهداف این پروتکل استفاده خواهد شد. اعضاء ممکن است مشخص کنند که این اطلاعات را نمی توان بدون موافقت عضو دهنده اطلاعات به دیگری منتقل کرد.
ماده 22
اشتراک گذاری اطلاعات: محرمانه بودن و حفاظت از اطلاعات
1- هر عضو مقام های ملی صلاحیتداری را خواهد گمارد تا اطلاعات موضوع ماده های (20)، (21)، و (24) به آن ها داده شود و گماردن این مقام های را از طریق دبیرخانه کنوانسیون به آگاهی سایر اعضاء خواهد رساند.
2- تبادل اطلاعات به موجب این پروتکل مشمول قوانین داخلی در باب محرمانه و خصوصی بودن میشود. اعضا در صورت موافقت متقابل از هر نوع اطلاعات محرمانه ای که تبادل میشود، حفاظت خواهند کرد.
ماده 23
کمک و همکاری: آموزش، کمک فنی و همکاری در مسایل علمی، فنی و فناوری
1- اعضا جهت دستیابی به اهداف این پروتکل به گونه ای که به طور متقابل توافق شده است با یکدیگر و یا از طریق سازمان های صلاحیتدار منطقه ای و بین المللی در ارائه آموزش، کمک فنی و همکاری در مسایل علمی، فنی و فناوری همکاری خواهند کرد. چنین کمکی میتواند شامل انتقال تخصص یا فناوری مناسب در زمینه های گردآوری اطلاعات، اجرای قانون، ردیابی و ردگیری، مدیریت اطلاعات، حفاظت از داده های شخصی، ممنوعیت، نظارت الکترونیکی، تجزیه و تحلیل پزشکی قانونی، معاضدت حقوقی دو جانبه و استرداد مجرمین باشد.
2- اعضا میتوانند در صورت اقتضاء و با توجه به نیازهای اعضای در حال توسعه و اعضای با اقتصاد در حال گذار، برای ترغیب آموزش، کمک فنی و همکاری در مسایل علمی، فنی و فناوری، موافقت نامه ها یا ترتیبات دو یا چند جانبه یا هر شکل دیگر را بین خویش برقرار کنند.
3- اعضا در صورت اقتضا جهت توسعه و انجام تحقیقات درباره امکان تشخیص دقیق مبدا جغرافیایی توتون و فرآورده های دخانی ضبط شده با یکدیگر همکاری خواهند کرد.
ماده 24
کمک و همکاری: تحقیق و پیگرد جرائم
1- اعضا طبق قوانین داخلی و در صورت اقتضاء، تمام اقدامات لازم را اتخاذ خواهند کرد تا همکاری از طریق ترتیبات دو جانبه، چند جانبه یا منطقه ای به منظور پیشگیری، بازدارندگی، تحقیق، پیگرد کشف، بررسی، پیگیری، و مجازات اشخاص حقوقی یا حقیقی دست اندر کار تجارت غیرقانونی توتون، فرآوردها [فرآورده های] دخانی یا تجهیزات تولیدی تقویت شود.
2- هر عضو اطمینان حاصل خواهد کرد که مقام های اجرای قانون، اداری، نظارتی، و دیگر مقام هایی که وظیفه مبارزه یا تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی (از جمله، چنانچه به موجب قوانین داخلی تجویز شده باشد، مقام های قضایی) در چارچوب شرایط تعریف شده در قوانین داخلی خود، اطلاعات مربوط را در سطح ملی و بین المللی تبادل و همکاری کنند.
ماده 25
حفاظت از حاکمیت
1- اعضا تعهدات خود به موجب این پروتکل را به گونه سازگار با اصول تساوی حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها و عدم دخالت در امور داخلی دیگر کشورها انجام خواهند داد.
2- هیچ یک از مفاد این پروتکل هیچ عضوی را محق نمی کند که در قلمرو کشور دیگر صلاحیتی را اعمال کند و وظایفی را انجام دهد که منحصراً از اختیارات مقام های آن کشور دیگر به موجب قوانین داخلی آن است.
ماده 26
صلاحیت
1- هر عضو برای احراز صلاحیت خود بر جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) اقداماتی را در صورت ضرورت در مواقع زیر اتخاذ خواهد کرد:
الف) جرم در قلمرو آن عضو رخ داده باشد؛ یا
ب) جرم در شناوری اتفاق افتاده باشد که پرچم آن عضو را برافراشته است یا در هواپیمایی ارتکاب یافته باشد که در هنگام ارتکاب جرم به موجب قوانین آن عضو ثبت شده باشد.
2- یک عضو طبق ماده (25)، همچنین میتواند صلاحیت خود بر جرائم کیفری مزبور را در موارد زیر احراز کند:
الف) جرم علیه آن عضو صورت گرفته باشد؛
ب) جرم توسط تبعه ای از آن عضو یا شخص بدون تابعیتی ارتکاب یافته باشد که به طور معمول در قلمرو آن سکونت دارد؛ یا
پ) جرم از آن دسته از جرم هایی باشد که طبق ماده (14) احراز شده است و خارج از قلمرو آن ارتکاب یافته باشد یا این دید که ارتکاب جرم احراز شده طبق ماده (14) در داخل قلمرو آن صورت گرفته است.
3- از نظر ماده (30)، هر عضو برای احراز صلاحیت خود بر جرائم کیفری احراز شده طبق ماده 14 هنگامی که متهم مورد ادعا در قلمرو آن حضور دارد و عضو آن شخص را صرفاً به دلیل این که وی از اتباع آن است، مسترد نمی کند، اقدامات لازم را اتخاذ خواهد کرد.
4- هنگامی که متهم مورد ادعا در قلمرو عضو قرار دارد و عضو او را مسترد نمی کند، آن عضو میتواند اقدامات لازم را نیز جهت احراز صلاحیت خود بر جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) اتخاذ کند.
5- چنانچه عضوی که صلاحیت خود را به موجب بندهای (1) یا (2) اعمال می کند مطلع شود، یا به هر طریق دیگری با خبر شود، که یک یا چند عضو دیگر نیز مشغول بررسی، پیگرد یا رسیدگی قضایی در رابطه با همان عمل هستند، مقام های صلاحیتدار آن اعضاء در صورت اقتضاء، به منظور هماهنگ نمودن اقدامات خود با یکدیگر مشورت خواهند کرد.
6- بدون خدشه وارد کردن به عرف حقوق بین الملل عمومی، این پروتکل اعمال هر نوع صلاحیت کیفری احراز شده توسط یک عضو طبق قوانین داخلی آن را مستثنا نمی کند.
ماده 27
همکاری در اجرای قانون
1- هر عضو طبق نظام های اداری و حقوقی داخلی مربوط خود اقدامات موثر زیر را اتخاذ خواهد کرد تا:
الف) مجاری ارتباطی بین مقام های صلاحیتدار، موسسات و اداره ها به منظور تسهیل مبادله امن و سریع اطلاعات درباره تمامی جنبه های جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) تقویت در صورت لزوم برقرار گردد.
ب) از همکاری موثر میان مقام های صلاحیتدار، موسسات، گمرک، پلیس و دیگر عوامل اجرای قانون اطمینان حاصل شود؛
پ) با دیگر اعضا در بررسی مواردی مشخص در رابطه با جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) در موارد زیر همکاری کند:
(1) هویت، مکان و فعالیت های اشخاص مشکوک به شرکت داشتن در چنین جرایمی یا مکان دیگر اشخاص مربوط؛
(2) جابه جایی درآمد حاصله از جرم یا اموال به دست آمده از ارتکاب چنین جرایمی؛ و
(3) جابه جایی اموال، تجهیزات یا دیگر ابزارآلات مورد استفاده یا مد نظر استفاده در ارتکاب چنین جرایمی؛
ت) در صورت اقتضا، اقلام ضروری یا مقادیری از مواد را جهت تجزیه و تحلیل یا مقاصد تحقیقاتی فراهم آورد؛
ث) هماهنگی موثر بین مقام های صلاحیتدار، موسسات و اداره ها خود را فراهم آورد و تبادل کارکنان و دیگر متخصصان، از جمله گماردن افسران رابط را با رعایت به موافقت نامه ها یا ترتیبات دو جانبه بین اعضای مربوط ترغیب نماید؛
ج) اطلاعات مربوط درباره راه ها و روش های خاص مورد استفاده توسط اشخاص حقوقی یا حقیقی را که مرتکب چنین جرایمی میشوند، از جمله، در صورت قابل اعمال بودن، مسیرها و نقل و انتقال ها و استفاده از هویت جعلی، اسناد جعلی یا دستکاری شده یا دیگر راه های پنهان کردن فعالیت های خود، با دیگر اعضاء مبادله کند؛ و
چ) به منظور تشخیص به موقع جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14)، اطلاعات مربوط را مبادله و اقدامات اداری و دیگر اقدامات اتخاذ شده را در صورت اقتضاء هماهنگ کند.
2- از نظر قابل اجرا نمودن این پروتکل، اعضا موافقت نامه ها یا ترتیبات دو یا چند جانبه را جهت همکاری مستقیم بین عوامل اجرای قانون و، چنانچه چنین موافقت نامه ها یا ترتیباتی بیشتر وجود داشته باشد، اصلاح آنها را بررسی خواهند نمود. در نبودن چنین ترتیبات یا موافقت نامه هایی بین اعضای مورد نظر، اعضا میتوانند این پروتکل را مبنای همکاری دو جانبه در مورد در اجرای قانون در رابطه با جرایم مشمول این پروتکل در نظر بگیرند. اعضا در صورت اقتضا، جهت تقویت همکاری بین عوامل اجرای قانون، از موافقت نامه ها یا ترتیبات، از جمله سازمان های منطقه ای یا بین المللی استفاده کامل را خواهند نمود.
3- اعضاء خواهند کوشید تا جهت مقابله با تجارت فراملی و غیرقانونی فرآورده های دخانی که با استفاده از فناوری های جدید صورت میگیرد در حدود امکانات خود همکاری نمایند.
ماده 28
کمک اداری دو جانبه
اعضا طبق با نظام های اداری و حقوقی داخلی خود برای اطمینان حاصل کردن از استفاده مناسب از قانون گمرکی و دیگر قوانین مربوط جهت پیشگیری، بازدارندگی، کشف، تحقیق، پیگرد، و مبارزه با تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی یا تجهیزات تولیدی، اطلاعاتی را بنا به درخواست یا به ابتکار خود برای یکدیگر فراهم خواهند آورند.
اعضا چنین اطلاعاتی را محرمانه و برای استفاده های محدود تلقی خواهند کرد، مگر آن که عضو دهنده اطلاعات به گونه دیگری بیان داشته باشد. این اطلاعات میتواند شامل موارد زیر شود:
الف) فنون گمرکی جدید یا فنون اجرایی دیگری که موثر بودن آن ها مشخص شده باشد؛
ب) شیوه ها، ابزارها یا روش های جدید ارتکاب تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی؛
پ) کالاهایی که معلوم شده موضوع تجارت غیرقاونی [غیرقانونی] توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی هستند و نیز جزییات شرح، بسته بندی، حمل و نقل، انبارکردن، و روش های مورد استفاده در رابطه با این کالاها:
ت) اشخاص حقیقی یا حقوقی که معلوم شده مرتکب جرایم احراز شده طبق ماده (14) شده اند یا در آن نقش داشته اند؛ و
ث) هر نوع اطلاعاتی که به عوامل گمارده شده جهت برآورد خطر جهت کنترل یا دیگر مقاصد اجرایی کمک کند.
ماده 29
معاضدت حقوقی دو جانبه
1- اعضا بیشترین حد معاضدت حقوقی دو جانبه را به یکدیگر در تحقیق، پیگرد و رسیدگی های قضایی در رابطه با جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) این پروتکل ارائه خواهند کرد.
2- معاضدت حقوقی دو جانبه در بیشترین حد ممکن، به موجب قوانین، پیمان ها، موافقت نامه ها و ترتیبات مربوط عضو متقاضی که مربو به تحقیق، پیگرد، و رسیدگی های قضایی در رابطه با جرائمی باشد که طبق ماده (15) این پروتکل در کشور عضو متقاضی، اشخاص حقوقی ممکن است به خاطر آنها مسئول شناخته شود، ارائه خواهد شد.
3- معاضدت حقوقی دو جانبه قابل ارائه طبق این ماده، میتواند برای هر یک از اهداف زیر درخواست گردد:
الف) تحصیل ادله یا اظهارنامه از اشخاص؛
ب) ابلاغ اسناد قضایی؛
پ) اجرای تفتیش، ضبط، و مسدود کردن؛
ت) معاینه اشیاء و مکان ها؛
ث) تهیه اطلاعات، اقلام مستند و ارزیابی های کارشناسی؛
ج) تهیه نسخه های اصلی یا تایید شده از مدارک و سوابق مربوط از جمله سوابق دولتی، بانکی، مالی، شرکتی یا کسب و کاری؛
چ) شناسایی و ردگیری درآمدهای به دست آمده از جرائم، اموال، ابزارآلات یا هر چیزی که نقش مدرک را داشته باشد؛
ح) تسهیل حضور داوطلبانه اشخاص در کشور عضو متقاضی؛ و
خ) هر نوع کمک دیگری که خلاف قوانین داخلی عضو درخواست شونده نباشد.
4- مفاد این ماده تاثیری بر تعهدات ناشی از هر پیمان دو یا چند جانبه که به طور کلی یا جزیی ناظر بر معاضدت حقوقی متقابل فعلی یا آینده است، نخواهد داشت.
5- چنانچه اعضای مورد نظر در به موجب پیمان یا موافقتنامه بین دولتی معاضدت حقوقی دو جانبه متعهد نباشند، بندهای (6) یا (24)، براساس عمل متقابل، در مورد درخواست هایی که طبق این ماده صورت پذیرد اعمال خواهد شد. چنانچه اعضا ملتزم به پیمان یا موافقتنامه بین دولتی مزبور باشند، مفاد مربوط به آن پیمان یا موافقتنامه بین دولتی اعمال خواهد شد مگر آن که اعضاء توافق کنند که به جای آن ها، بندهای (6) تا (24) را اعمال کنند. چنانچه بندهای مذکور همکاری با تسهیل کند از اعضاء قویاً دعوت میشود که این بندها را اعمال کنند.
6- اعضا، یک مقام مرکزی را خواهند گمارد که مسئولیت و اختیار دارد تا درخواست های معاضدت حقوقی دو جانبه را دریافت نماید و سپس یا آن ها را به اجرا بگذارد یا را برای اجرا به مقام های صلاحیتدار مربوط خود منتقل کند. اگر عضوی دارای منطقه یا قلمرویی ویژه، با نظام معاضدت حقوقی دو جانبه مجزایی باشد، میتواند مقام مرکزی متمایزی را بگمارد که همان وظائف برای آن منطقه یا قلمرو داشته باشد. مقامهای مرکزی از اجرایی شدن یا ارسال سریع و مناسب درخواست های دریافتی اطمینان حاصل خواهند کرد. در مواردی که مقام مرکزی، درخواست را جهت اجرا به یک مقام صلاحیتدار منتقل می کند، آن مقام را به اجرای سریع و مناسب درخواست ترغیب خواهد کرد. هر عضو، در زمان الحاق، پذیرش، تصویب، تایید نهایی یا تنفیذ این پروتکل، رئیس دبیرخانه کنوانسیون را درباره مقام مرکزی که بدین منظور گمارده شده است آگاه خواهد نمود، ارسال درخواست های معاضدت حقوقی دو جانبه و هر مکاتبه مربوط به آن، بین مقام های مرکزی که توسط اعضاء گمارده شده اند صورت خواهد گرفت. الزام اخیر، به حق عضو برای اینکه بخواهد درخواست ها و مکاتبات مذکور از مجاری دیپلماتیک و در شرایط اضطراری، در صورت موافقت اعضاء، و حسب امکان، از طریق سازمان های بین المللی مربوط به آن ارسال شود، خدشه ای وارد نمی کند.
7- درخواست ها به صورت کتبی یا حسب امکان با هر وسیله ای که قابلیت تولید سابقه مکتوب را داشته باشد، به زبان مورد پذیرش عضو درخواست شونده تحت شرایطی که امکان احراز سندیت و اصالت درخواست را فراهم نماید؛ تهیه خواهند شد. زبان یا زبان های مورد پذیرش هر عضو در زمان الحاق، پذیرش، تصویب، تایید نهایی یا تنفیذ این پروتکل به آگاهی رئیس دبیرخانه کنوانسیون خواهد رسید. در شرایط اضطراری و صورت موافقت اعضاء ممکن است درخواست ها به صورت شفاهی صورت گیرد ولی بدون درنگ به صورت کتبی تایید خواهند شد.
8- درخواست معضدت [معاضدت] حقوقی دو جانبه شامل موارد زیر خواهد بود:
الف) هویت مقام درخواست کننده؛
ب) موضوع و ماهیت تحقیق، پیگرد یا رسیدگی قضایی مرتبط با درخواست، و نام و وظایف مقام متولی تحقیق، پیگرد یا رسیدگی قضایی مذکور؛
پ) خلاصه ای از واقعیت های مربوط، به جزدر مورد درخواست هایی که به منظور ابلاغ اوراق قضایی صورت گرفته باشد؛
ت) شرح معاضدت درخواستی و جزئیات هر تشریفات خاصی که عضو متقاضی، خواستار اجرای آن است؛
ث) در صورت امکان، هویت، مکان و ملیت هر شخص ذیربط؛
ج) دلیل درخواست اطلاعات، ادله، یا اقدام درخواستی؛
چ) مفاد قوانین داخلی مرتبط با جرائم کیفری و مجازات های مربوط به آن؛
9- عضو درخواست شونده میتواند اطلاعات اضافی را در صورتی درخواست نماید که این امر برای اجرای درخواست طبق قوانین خود یا تسهیل آن ضروری به نظر برسد.
10- درخواست طبق قوانین داخلی عضو درخواست شونده و تا جایی که برخلاف قوانین داخلی عضو درخواست شونده نباشد و در حد امکان، طبق تشریفات مشخص شده در درخواست، به اجرا در خواهد آمد.
11- عضو درخواست شونده بدون جلب رضایت قبلی عضو درخواست کننده مجاز به انتقال یا استفاده از اطلاعات، یا ادله ارائه شده از سوی عضو درخواست شونده برای انجام تحقیق، پیگرد یا رسیدگی های قضایی به غیر از موارد مذکور در درخواست نیست. هیچ یک از مفاد این بند، مانع از آن نخواهد بود که عضو درخواست کننده در فرآیند رسیدگی های خود به افشا اطلاعات یا ادله ای بپردازد که موجب تبرئه شخص متهم خواهد شد. در مورد اخیر عضو درخواست کننده قبل از افشای اطلاعات، عضو درخواست شونده را مطلع خواهد ساخت و در صورت درخواست با عضو درخواست شونده مشورت خواهد نمود. در موارد استثنائی چنانچه امکان اطلاع قبلی وجود نداشته باشد، عضو درخواست کننده بدون درنگ، عضو درخواست شونده را از افشای اطلاعات، بدون درنگ مطلع خواهد نمود.
12- عضو درخواست کننده میتواند مقرر کند که عضو درخواست شونده، اصل و مضمون درخواست را، مگر به میزان لازم برای اجرای درخواست، محرمانه نگاه دارد. چنانچه عضو درخواست شونده امکان رعایت الزام محرمانه بودن را نداشته باشد، بلافاصله عضو درخواست کننده را از موضوع مطلع خواهد ساخت.
13- هرگاه شخصی که در قلمروی یک عضو حضور دارد و استماع اظهارات وی در مقام کارشناس یا شاهد از سوی مقام های قضایی عضو دیگر ضرورت داشته باشد، در شرایطی که حضور شخص مذکور در قلمروی عضو درخواست کننده مقدور یا مطلوب نباشد، عضو نخست میتواند حسب امکان و وفق اصول بنیادین قوانین داخلی خود، بنا به درخواست عضو دیگر اجازه دهد که جلسه استماع مذکور از طریق ویدیو کنفرانس صورت پذیرد. اعضا میتوانند توافق نمایند که استماع مذکور توسط مقام قضایی عضو درخواست کننده و با حضور مقام قضایی درخواست شونده صورت پذیرد.
14- در موارد زیر معاضدت حقوقی دو جانبه را می توان رد کرد:
الف) چنانچه درخواست طبق مفاد این ماده تنظیم نشده باشد؛
ب) چنانچه عضو درخواست شونده، اجرای درخواست را موجب خدشه دار شدن حاکمیت، امنیت، نظم عمومی یا دیگر منافع اساسی خود تلقی نماید؛
پ) اگر مقام های عضو درخواست شونده، چنانچه جرمی مشابه، مشمول تحقیق، پیگرد یا رسیدگی قضایی به موجب صلاحیت خود آنها شده باشد، به موجب قانون داخلی خود از اجرای اقدام مورد درخواست منع شده باشند؛
ت) چنانچه درخواست، در بر گیرنده جرمی باشد که حداکثر مجازات آن در عضو درخواست شونده کمتر از دو سال حبس یا دیگر شکل های محدودیت آزادی باشد یا چنانچه، به نظر عضو درخواست شونده ارائه معاضدت چنان باری را بر منابع آن وارد کند که با اهمیت جرم متناسب نباشد.
ث) چنانچه ارائه معاضدت خلاف نظام حقوقی عضو درخواست شونده در رابطه با معاضدت حقوقی دو جانبه باشد.
15- خودداری از ارائه هرگونه معاضدت حقوقی دو جانبه باید با ارائه دلیل همراه باشد.
16- یک عضو با استناد به رازداری بانکی، از ارائه معاضدت حقوقی دو جانبه به موجب این ماده خودداری نخواهد کرد.
17- هیچ عضوی مجاز نیست فقط به این دلیل که جرم مزبور متضمن مسائل مالی نیز هست، از اجرای درخواست معاضدت حقوقی دو جانبه امتناع کند.
18- اعضا میتوانند با استناد به جرم انگاری دو گانه از ارائه معاضدت حقوقی دو جانبه به موجب این ماده امتناع ورزند با این وجود، عضو درخواست شونده میتواند در زمان مقتضی و تا حدودی که بنا به صلاحدید خود تعیین می کند صرفنظر از اینکه آن عمل طبق قانون داخلی عضو درخواست شونده جرم محسوب میشود یا نمی شود، معاضدت را ارائه نماید.
19- عضو درخواست شونده در اسرع وقت درخواست معاضدت حقوقی دو جانبه را اجرا و حتی المقدور ضرب الاجل های پیشنهادی عضو درخواست کننده را که دلایل آن ترجیحاً در درخواست قید شده است، مورد توجه کامل قرار خواهد داد. عضو درخواست شونده به درخواست های متعارف عضو درخواست کننده در مورد میزان پیشرفت اجرای درخواست پاسخ خواهد داد. هرگاه عضو درخواست کننده، دیگر نیازی به معاضدت درخواست شده نداشته باشد، بدون درنگ عضو درخواست کنند را مطلع خواهد کرد.
عضو درخواست کننده قبل از افشای اطلاعات، عضو درخواست شونده را مطلع خواهد ساخت و در صورت درخواست با عضو درخواست شونده مشورت خواهد نمود. در موارد استثنائی چنانچه امکان اطلاع قبلی وجود نداشته باشد، عضو درخواست کننده بدون درنگ، عضو درخواست شونده را از افشای اطلاعات، بدون درنگ مطلع خواهد نمود.
20- عضو درخواست شونده میتواند به دلیل آن که معاضدت حقوقی دو جانبه با تحقیقات، پیگرد یا دادرسی قضایی در جریان تداخل ایجاد می کند، ارائه ان را به تاخیر اندازد.
21- عضو درخواست شونده قبل از رد درخواست طبق بند (14) یا به تعویق انداختن اجرای آن طبق بند (20) این ماده، با عضو درخواست کننده مشورت خواهد نمود تا بررسی نمایند آیا معاضدت میتواند با رعایت شرایط و قیودی که ضروری تلقی میشود، ارائه شود.چنانچه عضو درخواست کننده معاضدت را با رعایت آن شرایط بپذیرد، آن شرایط را رعایت خواهد کرد.
22- به جز در مواردی که اعضای ذیربط توافق دیگری کرده باشند، عضو درخواست کننده هزینه های عادی اجرای درخواست را تقبل خواهد کرد. چنانچه اجرای درخواست مستلزم هزینه اساسی یا بسیار زیاد بوده یا باشد، اعضا برای تعیین شرایط و قیودی که به موجب آن، درخواست اجرا خواهد شد و نیز شیوه تقبل هزینه با یکدیگر مشورت خواهند کرد.
23- هنگامی که یک درخواست صورت میگیرد، عضو درخواست شونده:
الف) نسخه هایی از سوابق، اسناد یا اطلاعات دولتی در اختیار را که طبق قوانین داخلی خود در دسترس عموم قرار دارد، در اختیار عضو درخواست کننده قرار خواهد داد؛ و
ب) میتواند با صلاحدید خود تمام یا بخشی یا با رعایت شرایطی که مقتضی می داند، نسخه هایی از سوابق، اسناد یا اطلاعات دولتی در اختیار خود را که طبق قوانین داخلی در دسترس عموم قرار ندارد، در اختیار عضو درخواست کننده قرار دهد.
24- اعضا در صورت ضرورت، امکان انعقاد موافقتنامه ها یا ترتیبات دو یا چند جانبه را که به اهداف، اجرایی کردن یا تقویت مفاد این ماده کمک نماید، مد نظر قرار خوهند [خواهند] داد.
ماده 30
استرداد
1- این ماده درباره جرائم کیفری احراز شده طبق ماده (14) این پروتکل در موارد زیر اعمال خواهد شد:
الف) شخص موضوع درخواست استرداد در قلمرو عضو درخواست شونده باشد؛
ب) جرم کیفری که برای آن درخواست استرداد، انجام شده طبق قوانین داخلی هر دو طرف درخواست کننده و درخواست شونده قابل مجازات باشد؛
پ) مجازات جرم مورد نظر بیشترین مدت زندان، یا انواع دیگر محرومیت از آزادی، دست کم به مدت چهار سال یا مجازات شدیدتر دیگر یا مدت کمتری براساس توافق اعضای ذیربط به موجب پیمان های دو و چند جانبه یا سایر موافق نامه های بین المللی باشد.
2- هر کدام از جرائم کیفری که این ماده در مورد آنها اعمال میگردد، در هر پیمان استرداد مزبور بین اعضا جزء جرائم قابل استرداد شناخته خواهد شد. اعضاء تعهد می کنند این جرائم را در هر پیمان استردادی که بین آنها منعقد میشود بگنجانند.
3- چنانچه عضوی که استرداد را مشروط بر وجود یک پیمان می داند درخواستی را برای استرداد از عضو دیگری دریافت کند که با آن هیچ پیمان استردادی منعقد نکرده است میتواند این پروتکل را پایه ای برای استرداد در رابطه با جرائم کیفری تلقی کند که این ماده در مورد آنها اعمال میشود.
4- اعضایی که استرداد را مشروط به وجود پیمان نمی کنند، جرائم کیفری که این ماده در مورد آنها اعمال میشود را به عنوان جرائم قابل استرداد بین خود به رسمیت خواهند شناخت.
5- استرداد منوط به رعایت شرایط پیش بینی شده در قوانین داخلی عضو درخواست شونده یا پیمان های استرداد قابل اعمال، از جمله، و به ویژه شرایط مربوط به حداقل مجازات مقرر برای استرداد و دلائلی خواهد بود که عضو درخواست شونده با استناد به آنها میتواند از استرداد خودداری کند.
6- اعضا با رعایت قوانین داخلی خود، خواهند کوشید که تشریفات استرداد را تسریع کنند و الزامات ناظر بر تامین ادله مرتبط با آن را در مورد تمامی جرایم کیفری که این ماده در مورد آنها اعمال میشود، ساده نمایند.
7- عضوی که متهم مورد ادعا در قلمرو آن حضور دارد، چنانچه صرفاً به این دلیل که شخص مزبور یکی از اتباع آن است برای جرمی که این ماده در مورد آن اعمال میشود مسترد نکند، بنا به درخواست عضو درخواست کننده استرداد، متعهد خواهد شد پرونده را بدون تاخیر غیرموجه، برای پیگرد به مقام های صلاحیت دار خود تسلیم کند.
مقامهای مزبور، به همان روشی تصمیم خواهند گرفت و جریانهای رسیدگی خود را انجام خواهند داد که در مورد جرم های مشابه به موجب قوانین داخلی آن عضو عمل می کنند. به منظور حصول اطمینان از کارائی پیگرد مزبور بویژه در جنبه های مربوط به آیین دادرسی و تامین دلیل با یکدیگر همکاری خواهند کرد.
8- چنانچه یک عضو به موجب قانون داخلی خود تنها در صورتی مجاز به استرداد یا به گونه دیگری، تسلیم یکی از اتباع خود باشد که آن شخص برای گذراندن محکومیت صادره در نتیجه محاکمه یا جریان رسیدگی که به موجب آن استرداد یا تسلیم شخص مزبور صورت گرفته، به آن عضو بازگردانده شود و آن عضو و عضو درخواست کننده استرداد با این گزینه و با سایر شرایطی موافقت کنند که ممکن است مناسب بدانند، این استرداد یا تسلیم مشروط برای ادای تعهد مندرج در بند (7) کافی خواهد بود.
9- چنانچه استردادی که به منظور اجرای حکم درخواست شده باشد بدین علت که شخص مورد نظر از اتباع عضو درخواست شونده است، رد شود، عضو درخواست شونده چنانچه قانون داخلی آن اجازه دهد و طبق الزامات قانون مزبور، بنا به درخواست عضو درخواست کننده اجرای حکم صادره طبق قانون داخلی عضو درخواست کننده یا اجرای باقی مانده آن را بررسی خواهد نمود.
10- هر شخصی که رسیدگی های قضایی مرتبط با هر یک از جرائم کیفری موضوع این ماده در مورد وی اعمال میشود، از رفتار منصفانه در تمام مراحل جریان رسیدگی از جمله بهره مندی از تمام حقوق و تضمین های پیش بینی شده در قوانین داخلی عضوی که وی در قلمروی آن حضور دارد، برخوردار خواهد شد.
11- هیچ یک از مفاد این پروتکل به گونه ای تفسیر نخواهد شد که عضو درخواست شونده را ملزم به استرداد کند، چنانچه با دلایل محکم بر این باور باشد که درخواست به منظور پیگرد یا مجازات شخصی به دلیل جنسیت، نژاد، مذهب، ملیت، یا قومیت یا عقاید سیاسی وی صورت گرفته است یا رعایت درخواست موجب آسیب دیدن موقعیت آن شخص به هر یک از دلایل فوق میشود.
12- اعضا نمی توانند صرفاً به این دلیل که جرم متضمن مسائل مالی نیز هست، درخواست استرداد را رد کنند.
13- عضو درخواستشونده پیش از رد درخواست استرداد، در صورت اقتضاء، به منظور فراهم آوردن فرصت کافی برای عضو درخواست کننده برای طرح نظرات و ارائه اطلاعات مربوط به ادعای خود، با عضو درخواست کننده مشورت خواهد کرد.
14- اعضا خواهند کوشید به منظور اجرا یا ارتقای کارایی استرداد، موافقت نامه ها یا ترتیبات دو یا چند جانبه را منعقد کنند. چنانچه اعضا به یک پیمان یا موافقت نامه بین دولتی موجود متعهد باشند، مفاد مربوط آن پیمان یا موافقت نامه بین دولتی اعمال خواهد شد مگر آنکه اعضا توافق کنند که بندهای (1) تا (13) را به جای آن اعمال نمایند.
ماده 31
اقداماتی جهت تضمین استرداد
1- عضو درخواست شونده با رعایت قوانین داخلی و پیمان های استرداد مجرمین خود، چنانچه بنا به درخواست عضو درخواست کننده قانع شود که شرایط فوریت دارد و ایجاب می کندع میتواند شخصی که استرداد وی مورد نظر است و در قلمروی آن حضور دار، بازداشت نماید یا سایر اقدامات مناسب را جهت تضمین حضور وی در جریان رسیدگی استرداد اتخاذ نماید.
2- اقداماتی که طبق بند (1) اتخاذ شده اند، طبق قوانین ملی، در صورت اقتضاء و بدون تاخیر به آگاهی عضو درخواست کننده خواهد رسید.
3- اشخاصی که در مورد آنها اقداماتی طبق بند (1) اتخاذ میشود، دارای حقوق زیر هستند:
الف) تماس فوری با نزدیک ترین نماینده دولتی که آن شخص تبعه آن است یا در صورت بدون تابعیت بودن آن شخص، دولتی که آن شخص به طور معمول در آن اقامت دارد،و
ب) ملاقات با نماینده آن دولت.
بخش ششم - گزارش دهی
ماده 32
گزارش دهی و تبادل اطلاعات
1- هر عضو، گزارش های دوره ای خود در مورد اجرای این پروتکل را از طریق دبیرخانه کنوانسیون به اجلاس اعضاء تسلیم خواهد نمود.
2- قالب و محتوای این گزارش ها توسط اجلاس اعضاء تعیین خواهد شد. این گزارش ها بخشی از ابزار گزارش دهی منظم کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات خواهد بود.
3- محتوای گزارش های دوره ای موضوع بند (1)، از جمله با توجه به موارد زیر تعیین خواهد شد:
الف) اطلاعات درباره اقدامات قانونی، اجرایی، اداری یا دیگر اقداماتی که برای اجرای این پروتکل اتخاذ شده است؛
ب) در صورت اقتضاء، اطلاعات مرتبط یا هرگونه محدودیت یا موانع مواجه شده در اجرای این پروتکل و اقدامات صورت گرفته جهت مرتفع نمودن آنها؛
پ) در صورت اقتضاء، اطلاعات مرتبط یا کمک های مالی و فنی که در ارتباط با فعالیت های مربوط به ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده های دخانی ارائه، دریافت یا درخواست شده است؛ و
ت) اطلاعات مشخص شده در ماده (20).
در مواردی که اطلاعات مربوط، به عنوان بخشی از ساز و کار گزارش دهی فراهمایی (کنفرانس) اعضاء بیش از این گردآوری شده باشد، اجلاس اعضاء اقدام به دوباره کاری نخواهد کرد.
4- اجلاس اعضاء طبق مواد (33) و (36) ترتیباتی را مد نظر قرار خواهد داد تا، به اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار در صورت درخواست آنها به منظور انجام تعهدات آنها به موجب این ماده کمک کند.
5- گزارش دهی اطلاعات به موجب مواد فوق تابع قوانین ملی در باب محرمانه و خصوصی بودن خواهد بود. اعضا با توافق متقابل از هرگونه اطلاعات محرمانه گزارش یا مبادله شده محافظت خواهند کرد.
بخش هفتم - ترتیبات نهادی و منابع مالی
ماده 33
اجلاس اعضاء
1- بدین وسیله اجلاس اعضاء تاسیس میشود. اولین جلسه اجلاس اعضاء توسط دبیرخانه کنوانسیون بلافاصله قبل یا بلافاصله پس از جلسه عادی بعدی فراهمایی اعضاء متعاقب لازم الاجرا شدن این پروتکل برگزار خواهد شد.
2- پس از آن، دبیرخانه کنوانسیون جلسه های عادی اجلاس اعضاء را بلافاصله قبل یا پس از جلسه های عادی فراهمایی اعضاء برگزار خواهد کرد.
3- جلسات فوق العاده اجلاس اعضاء در دیگر اوقات هنگامی که اجلاس اعضاء آن را ضروری تشخیص دهد یا به درخواست هر عضو برگزار خواهد شد مشروط بر اینکه ظرف مدت شش ماه پس از آن که درخواست به دبیرخانه کنوانسیون تحویل شد، دست کم یک سوم اعضاء از آن حمایت کنند.
4- آیین کار و قواعد مالی فراهمایی اعضاء کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، با اعمال تغییرات لازم، در مورد اجلاس اعضاء نیز اعمال میشود، مگر آن که اجلاس اعضاء تصمیم گیری اتخاذ کند.
5- اجلاس اعضاء به طور منظم اجرای پروتکل را بازبینی خواهد کرد و جهت افزایش کارآمدی اجرای پروتکل تصمیم های لازم را خواهد گرفت.
6- اجلاس اعضاء درباره میزان و ساز و کار کمک های داوطلبانه اعضاء به پروتکل برای آغاز به کار آن و نیز منابع ممکن دیگر برای اجرای آن تصمیم خواهد گرفت.
7- اجلاس اعضاء در هر جلسه عادی به اتفاق آراء بودجه و نقشه ی کاری برای دوره مالی تا جلسه عادی بعد را تصویب خواهد کرد که این مصوبات متمایز از مصوبات بودجه و نقشه ی کاری کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات خواهد بود.
ماده 34
دبیرخانه
1- دبیرخانه کنوانسیون، دبیرخانه این پروتکل خواهد بود.
2- وظایف دبیرخانه کنوانسیون در مورد نقش آن به عنوان دبیرخانه این پروتکل به شرح زیر خواهد بود:
الف) ترتیب دادن جلسات اجلاس اعضاء و کلیه ارکان فرعی و نیز گروه های کاری و ارکان دیگری که توسط اجلاس اعضاء تاسیس گردد و همچنین ارائه خدمات مورد نیاز آنها؛
ب) دریافت، تجزیه و تحلیل، ارسال و ارائه بازخورد گزارش های دریافتی توسط آن به موجب این پروتکل، در صورت لزوم به اعضاء ذیربط و اجلاس اعضاء، و تسهیل تبادل اطلاعات در بین اعضاء؛
پ) ارائه پشتیبانی به اعضاء، به ویژه اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار، بنا به درخواست در گردآوری، ارسال و تبادل اطلاعات مقرر طبق مفاد این پروتکل و کمک به شناسایی منابع در دسترس جهت تسهیل اجرای تعهدات به موجب این پروتکل؛
ت) آماده کردن گزارش های مرتبط با فعالیت های موضوع این پروتکل طبق راهنمایی های اجلاس اعضاء و برای ارائه به اجلاس مزبور؛
ث) حصول اطمینان از هماهنگی لازم با سازمان های صلاحیتدار بین المللی و منطقه ای بین دولتی و دیگر نهادها، طبق راهنمایی های اجلاس اعضاء،
ج) انجام ترتیبات اداری و قراردادی لازم جهت انجام موثر وظایف خود در مقام دبیرخانه این پروتکل، طبق راهنمایی های اجلاس اعضاء؛
چ) دریافت و بازبینی درخواست های سازمانهای بین دولتی و غیردولتی که مایل به حضور به عنوان ناظر در اجلاس اعضاء هستند به گونه ای که از عدم وابستگی آن ها به صنعت دخانیات اطمینان حاصل شود و نیز ارائه این درخواست های بررسی شده جهت ملاحظه به اجلاس اعضاء؛
ح) انجام وظایف دبیرخانه ای مشخص شده در این پروتکل و دیگر وظایفی که اجلاس اعضاء ممکن است تعیین کند.
ماده 35
روابط بین اجلاس اعضاء و سازمان های بین دولتی
اجلاس اعضاء به منظور فراهم آوردن همکاری های فنی و مالی جهت دست یابی به هدف این پروتکل، میتواند از سازمان های صلاحیتدار بین المللی و منطقه ای بین دولتی از جمله موسسات مالی و توسعه ای درخواست همکاری نماید.
ماده 36
منابع مالی
1- اعضا نقش مهم منابع مالی را در نیل به هدف این پروتکل به رسمیت می شناسند و اهمیت ماده (26) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی برای کنترل دخانیات در رسیدن به اهداف کنوانسیون را تصدیق می کنند.
2- هر عضو، در رابطه با فعالیت های ملی خود که برای تحقق هدف این پروتکل در نظر گرفته است، طبق طرح ها، اولویت ها و برنامه های ملی را خود، حمایت مالی ارائه خواهد کرد.
3- اعضا در صورت اقتضا جهت تقویت ظرفیت اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار برای تحقق اهداف این پروتکل، از مجاری دو جانبه، منطقه ای، زیر منطقه ای، و دیگر مجاری چند جانبه استفاده خواهند کرد تا منابع مالی را فراهم کنند.
4- بدون ایجاد خدشه به ماده (18)، اعضا تشویق میشوند که با رعایت قوانین و سیاست های ملی و در موارد مقتضی هر نوع درآمد حاصله مصادر شده که ناشی از جرائم تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده های دخانی و تجهیزات تولیدی باشد را جهت دستیابی به اهداف برشمرده شده در این پروتکل به کار برند.
5- اعضایی که در سازمان های منطقه ای و بین المللی بین دولتی مربوط و موسسات مالی و توسعه ای نمایندگی دارند، بدون تحدید حقوق مشارکت در آن سازمان ها، این نهادها را به ارائه کمک مالی، برای اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار تشویق خواهند کرد تا به آنها در ایفای تعهدات خود به موجب این پروتکل کمک نمایند.
6- اعضا موافقت می کنند که:
الف) جهت کمک به اعضا برای انجام تعهدات خود به موجب این پروتکل، لازم است تمام منابع بالقوه و در دسترس برای فعالیت های مربوط به هدف این پروتکل برای منافع تمام کشورهای عضو، به ویژه اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار، متمرکز و مورد استفاده قرار گیرد؛ و
ب) دبیرخانه کنوانسیون، به اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار بنا به درخواست، توصیه های لازم درباره منابع در دسترس جهت تسهیل اجرای تعهدات آنها به موجب این پروتکل را ارائه خواهد داد.
7- اعضا میتوانند طبق بند (3) ماده (5) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات از صنعت دخانیات بخواهند که هزینه های مربوط به تعهدات یک عضو برای نیل به اهداف این پروتکل را متقبل شود.
8- اعضا با رعایت قوانین داخلی خود خواهند کوشید که اجرای پروتکل را راساً و از جمله از طریق وضع مالیات و دیگر اشکال عوارض بر فرآورده های دخانی تامین مالی نمایند.
بخش هشتم - حل و فصل اختلاف ها
ماده 37
حل و فصل اختلاف ها
- ماده (37) کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات حاکم بر حل و فصل اختلاف ها بین اعضا در ارتباط با تفسیر یا کاربرد این پروتکل خواهد بود.
بخش نهم - توسعه پروتکل
ماده 38
اصلاحات پروتکل
1- هر عضوی میتواند اصلاحاتی را برای این پروتکل پیشنهاد کند.
2- اصلاحات این پروتکل، توسط اجلاس اعضاء بررسی و تصویب خواهند شد. متن اصلاحیه پیشنهادی این پروتکل، حداقل شش ماه پیش از جلسه ای که در آن، متن مذکور برای تصویب پیشنهاد میگردد توسط دبیرخانه کنوانسیون برای کلیه اعضا ارسال خواهد شد. دبیرخانه کنوانسیون اصلاحیه های پیشنهادی را برای امضا کنندگان این پروتکل و امین اسناد نیز جهت آگاهی ارسال خواهد کرد.
3- اعضاء در رابطه با اصلاحیه های پیشنهادی این پروتکل، مجدانه خواهند کوشید تا به اتفاق آراء دست یابند. اگر تمام این کوشش ها برای نیل به اتفاق آراء به نتیجه نرسد و توافقی حاصل نشود به عنوان آخرین راه حل، اصلاحیه مذکور از طریق اکثریت سه چهارم آراء اعضای حاضر و رای دهنده در جلسه به تصویب خواهد رسید. از نظر این ماده منظور از «اعضای حاضر و رای دهنده» اعضایی است که حضور دارند و رای مثبت یا منفی می دهند. اصلاحیه ی مصوب، توسط دبیرخانه کنوانسیون برای امین اسناد ارسال خواهد شد و وی نیز آن را برای کلیه اعضاء جهت پذیرش ارسال خواهد کرد.
4- اسناد پذیرش اصلاحیه نزد امین اسناد تودیع خواهد شد. اصلاحیه ای که طبق بند (3) تصویب شده باشد، برای اعضایی که آن را پذیرفته باشند در نودمین روز پس از دریافت اسناد پذیرش دست کم دو سوم اعضاء توسط امین اسناد، لازم الاجرا خواهد شد.
5- اصلاحیه برای هر عضو دیگر در نودمین روز پس از تاریخی لازم الاجرا خواهد شد که در آن، عضو مزبور سند پذیرش اصلاحیه ی گفته شده را نزد امین اسناد تودیع نماید.
ماده 39
تصویب و اصلاح پیوست این پروتکل
1- هر عضوی میتواند پیوستی را به این پروتکل پیشنهاد کند و اصلاحاتی را در مورد پیوست های این پروتکل مطرح کند.
2- پیوست ها، محدود به فهرست ها، فرم ها و هر مورد توصیفی دیگر مربوط به مسایل شکلی، علمی، فنی یا اداری میباشد.
3- پیوست های این پروتکل و اصلاحیه های آن طبق تشریفات مندرج در ماده (38)، پیشنهاد، تصویب، و لازم الاجرا خواهند شد.
بخش دهم - مقررات نهایی
ماده 40
قیود تحدید تعهد
هیچ نوع قید تحدید تعهدی را نمی توان در مورد این پروتکل در نظر گرفت.
ماده 41
انصراف از عضویت
1- هر عضو در هر زمان پس از گذشت دو سال از تاریخ لازم الاجرا شدن این پروتکل برای آن عضو میتواند با تسلیم اطلاعیه ای مکتوب به امین اسناد از عضویت در پروتکل انصراف دهد.
2- چنین انصراف از عضویتی یک سال پس از دریافت اطلاعیه انصراف از عضویت توسط امین اسناد یا در تاریخ دیرتری که ممکن است در اطلاعیه انصراف از عضویت آمده باشد، نافذ خواهد شد.
3- هر عضوی که از عضویت در کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات انصراف دهد، از همان تاریخ انصراف از کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، منصرف از عضویت در این پروتکل نیز تلقی میشود.
ماده 42
حق رای
1- هر عضو این پروتکل به جزء موارد پیش بینی شده در بند (2)، دارای یک رای است.
2- سازمان های همگرایی اقتصادی منطقه ای، در موضوعاتی که در صلاحیت آن ها قرار دارد، حق رای خود را با تعداد آرایی برابر با تعداد کشورهای عضو خود که عضو این پروتکل هستند اعمال خواهند کرد. چنانچه هر یک از اعضای آن سازمان رای خود را اعمال کند، سازمان حق رای خود را اعمال نخواهد کرد و بالعکس.
ماده 43
امضا
این پروتکل جهت امضای تمام اعضای کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات در مقر سازمان بهداشت جهانی در ژنو از تاریخ 10 تا 11 ژانویه 2013(21 و 22 دی 1391) و از آن پس در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک تا 9 ژانویه 2014 (19/ 10/ 1392) باز خواهد بود.
ماده 44
تنفیذ، پذیرش، تصویب، تایید رسمی یا الحاق
1- این پروتکل منوط به تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق کشورها و تایید نهایی یا الحاق سازمان های همگرایی اقتصادی منطقه ای عضو کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات میباشد. پروتکل، از روز بعد از تاریخی که پروتکل برای امضا بسته میشود جهت الحاق مفتوح خواهد بود. اسناد تنفیذ، پذیرش، تصویب، تایید رسمی یا الحاق، نزد امین اسناد تودیع خواهد شد.
2- هر سازمان همگرایی اقتصادی منطقه ای، که هیچ یک از اعضای آن عضو این پروتکل نیستند، به عضویت این پروتکل درآید، ملتزم به تمامی تعهدات به موجب این پروتکل خواهد بود. در ارتباط با سازمان هایی که یک یا چند کشور عضو آن، در این پروتکل نیز عضویت دارند، سازمان مذکور و کشورهای عضو آن در مورد مسئولیت های مربوط اعضای خود در ارتباط با ایفای تعهدات خود به موجب این پروتکل تصمیم خواهند گرفت. در چنین مواردی، حق اعمال حقوق موضوع این پروتکل، به صورت همزمان برای سازمان مذکور و کشورهای عضو آن وجود نخواهد داشت.
3- سازمان های همگرایی اقتصادی منطقه ای، در سند تایید نهایی یا سند الحاق خود حدود صلاحیت خود را در ارتباط با موضوعاتی که در این پروتکل مورد حکم قرار گرفته است، اعلام خواهند نمود. سازمان های مذکور، هرگونه تغییر اساسی در حدود صلاحیت خود را به آگاهی امین، اسناد و وی نیز به نوبه خود، مراتب را به آگاهی اعضاء خواهد رساند.
ماده 45
لازم الاجرا شدن
1- این پروتکل در نودمین روز پس از تودیع چهلمین سند تنفیذ، پذیرش، تصویب، تایید رسمی یا الحاق نزد امین اسناد، لازم الاجرا خواهد شد.
2- این پروتکل برای هر یک از اعضاء کنوانسیون چارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که پس از انجام شرایط مندرج در بند (1) برای لازم الاجرا شدن، این پروتکل را مورد تنفیذ، پذیرش، تصویب، یا تایید رسمی را الحاق قرار می دهد، در نودمین روز پس از تاریخ تودیع سند تنفیذ، پذیرش، تصویب، الحاق یا تایید رسمی آن، لازم الاجرا خواهد شد.
3- از نظر این ماده، هر سندی که توسط سازمان همگرایی اقتصادی منطقه ای تودیع شود، به عنوان سندی اضافه بر اسناد تودیع شده توسط کشورهای عضو سازمان مذکور محسوب نخواهد شد.
ماده 46
امین اسناد
دبیر کل سازمان ملل متحد امین اسناد این پروتکل خواهد بود.
ماده 47
متون معتبر
نسخه اصلی این پروتکل، که متون عربی، چینی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و اسپانیایی آن از اعتبار یکسانی برخوردارند، نزد دبیر کل سازمان ملل متحد سپرده خواهد شد.