ماده واحده - مجلس شورای ملی قرارداد تقسیم آب رود هیرمند بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان را که مشتمل بر شانزدهماده و یک اعلامیه است و در تاریخ ششم بهمن ماه 1317 در کابل بامضا رسیده است تصویب مینماید.
این قانون که مشتمل بر یک ماده و متن قرارداد و اعلامیه پیوست است در جلسه هیجدهم اردیبهشت ماه یک هزار و سیصد و هیجده به تصویبمجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری
قرارداد تقسیم آب هیرمند بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان
چون دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان هر دو بالسویه مایل بودند که راجع به تقسیم آب هیرمند بین دو مملکت قرار عادلانه دادهشود و برای انجام این مقصود قرارداد مخصوصی منعقد و امضا نمایند لهذا نمایندگان مختار خود را به شرح ذیل انتخاب نمودند:
از طرف دولت شاهنشاهی ایران.
جناب آقای باقر کاظمی سفیر کبیر دولت شاهنشاهی در کابل.
از طرف دولت پادشاهی افغانستان.
عالیقدر جلالتماب علیمحمدخان وزیر امور خارجه دولت پادشاهی.
و نمایندگان مزبور پس از تبادل اختیارنامهای خود که واجد شرایط صحت و اعتبار بودند در مواد ذیل موافقت نمودند:
ماده اول - دولتین ایران و افغانستان موافقت مینمایند که همهساله هر مقدار آب رودخانه هیرمند که به بند کمالخان میرسد بین ایران و افغانستان از بندکمالخان ببعد بالمناصفه تقسیم شود.
ماده دوم - برای آنکه از ده چهار برجکا الی بند کمالخان زائد بر مقدار آبیکه فعلاً برده میشود مصرف نگردد دولت افغانستان تعهد میکند که در فاصلهمزبور علاوه بر انهاریکه جاری بوده و هست نهر دیگری احداث و حتی تعمیر ننماید.
ماده سوم - مامورین و میرابهای مجاز طرفین متفقاً همهساله در فصل پائیز مقدار آبی را که در بند کمالخان میرسد تعیین مینند و از بند کمالخان تاسیخسر مقدار آبیکه هر یک از طرفین بو سیله انهار منشعبه از هیرمند میبرند معلوم مینمایند و در سهم طرفین محسوب میدارند بقسمیکه بایندو سهم متساوی باشد.
صورت تقسیمات و اسامی انهار و مقدار آب هر یک از انهار طرفین را پس از تشخیص بیکدیگر ابلاغ خواهند نمود اگر بعد از این تغییری در صورت هایمزبور لازم شود که بخواهند در یکجا اضافه و در عوض جای دیگر کسر کنند بیکدیگر اطلاع خواهند داد.
ماده چهارم - دستگاهها و ادوات لازمه برای تعیین مقدار آب رودخانه و انهار طرفین را مامورین فنی ایران و افغانستان بخرج دولتین بالمناصفه تهیه کرده ودر محلهای مناسب از بند کمالخان ببعد نصب نموده و در صورت لزوم مجرای رودخانه را نیز از بند کوهک الی سیخسر تنظیم مینمایند.
ماده پنجم - برای اینکه تقسیم و تنظیم آب رودخانه هیرمند از بند کمالخان بوجه عادلانه که منظور این قرارداد است صورت گیرد مامورین فنی طرفین درنقاطیکه مناسب بدانند در خاکهای خود مقسمهای دائمی خواهند ساخت و مخارج ساختن این مقسمها را طرفین متعاهدین بعد از حصول توافق نظریکدیگر در طرح آن بتناسب مقدار آبیکه میبرند عهدهدار خواهند بود.
ماده ششم - تا ساختن سد و بندهای دائمی بندهای گزی به قرار سابق ساخته خواهد شد و اگر طرفین برای بستن بندها چوب گز ضرورت داشته باشند بتادیه قیمت بیکدیگر خواهند داد.
ماده هفتم - چون دهنه نهرهائیکه مستقیماً از رودخانه هیرمند از بند کمالخان منشعب شده و بخاک طرفین جاری میشود خاکی میباشد برای اینکهزیاده و نقصانی در حصه هر یک از طرفین پیدا نشود دولتین متعهد میشوند که از تاریخ امضای این قرارداد منتهی تا چهار سال بمرور آن دهنه را با آجرو آهک هر یک بخرج خود به ترتیب صحیحی بسازند.
ماده هشتم - دولتین متعهد میشوند که هیچگونه اقدامات و عملیات از بند کمالخان تا بده دو ست محمدخان و سیخسر که مقسم آخرین است نخواهندکرد که موجب نقصان یا نکث میزان سهم هر یک از طرفین بشود.
ماده نهم - دولتین ایران و افغانستان متقابلاً موافقت مینمایند که مامورین فنی و میرابهائی که مامور اجرای عملیات مندرجه در این قرارداد هستند وهمچنین عملجات مامور بستن و ساختن و پاک کردن و تنظیم بندها و انهار بین بند کوهک الی سیخسر که اقدام بآن به موجب این قرارداد در خاکطرف مقابل مجاز شمرده شده باشد بدون اسلحه میتوانند با جواز بخاک یکدیگر بروند.
تبصره - مصالح و ادوات و اشیائیکه مامورین و عملهها برای انجام وظائف مندرجه در این قرارداد لازم دارند یا برای رفع حوائج زندگی خود در موقعخروج از سرحد همراه خود میبرند از حقوق گمرکی معاف خواهند بود.
ماده دهم - در صورتی که رودخانه هیرمند بالای بند کمالخان به بستر جدیدی منتقل شود مدلول ماده اول در محل دیگر که به منزله بند کمالخان درعلاقه چخانسور فعلی باشد با موافقت دولتین اجراء و تعیین مقسم خواهد شد چنانچه پائین تر از بند کمالخان به بستر جدید منتقل و یا ببستر فعلیطوری عمیق شود که برای اراضی سیستان آبیاری ممکن نشود دولتین موافقت میکنند در این صورت برای استفاده اراضی سیستان از سهمیه آبی که درماده اول معین شده است برضایت طرفین تحت شرایط جداگانه قراردادی بدهند.
ماده یازدهم - هر گونه اختلافی در اجرای مقررات این قرارداد رخ دهد که میرابها و متصدیان امر از حل آن عاجز و یا از حدود اختیارات آنها خارج باشد بمرجعیت حاکم و رئیس مالیه سیستان از طرف دولت ایران و حاکم و رئیس مالیه چخانسور از طرف دولت افغانستان یا نمایندگان آنها تصفیه خواهد شدو رائیکه این هیات به اتفاق اتخاذ نمایند قاطع خواهد بود چنانچه موضوع مختلففیه باین طریق تا دو ماه از تاریخ بروز اختلاف حل نگردد بین مراکزطرفین باسرع اوقات به طور قطع حل و تسویه خواهد گردید.
ماده دوازدهم - طرفین متعاهدین تعهد مینمایند که هر گاه اتباع یکی از آنها طریقه استفاده از آب رودخانه هیرمند را از بند کمالخان که در این قرارداد مندرجاست بهم بزنند یا از مقررات آن تخلف نمایند فوراً در خاک خود اقدامات لازمه را برای رفع آن به عمل آورده مقصرین را بمجازات قانونی برسانند.
ماده سیزدهم - طرفین متعاهدین در ظرف دو ماه از روز امضای این قرارداد ترتیب استفاده از آب هیرمند از بند کمالخان و سهم خود را در خاک خود به اطلاع مامورین سرحدی و اهالی و ساکنین اطراف رودخانه خواهند رسانید.
ماده چهاردهم - هر یک از طرفین متعاهدین هر چه زودتر پس از امضای این قرارداد ماموری برای مراجعات و نظارت در اجرای مواد این قرارداد تعیین و کتباًبطرف مقابل معرفی خواهند نمود.
ماده پانزدهم - این قرارداد در ظرف سه ماه از تاریخ امضای آن بتصدیق مقامات مربوطه دولتین خواهد رسید و نسخ تصدیق شده در کابل مبادله خواهدشد.
ماده شانزدهم - اینقرارداد پس از مبادله اسناد صحه شده معتبر و مجری است.
این قرارداد در دو نسخه بزبان فارسی تحریر شد و هر دو نسخه آن معتبر است
نظر بمراتب فوق نمایندگان مختار طرفین اینقرارداد را امضا و بمهرخود ممهور نمودند.
کابل به تاریخ ششم بهمن (دلو) 317
سفیر کبیر دولت شاهنشاهی ایران باقر کاظمی
وزیر امور خارجه دولت پادشاهی افغانستان علیمحمد
اعلامیه
نظر بروابط صمیمانه دو ستی و برادری که خوشبختانه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان موجود میباشد در اینموقع کهقرارداد راجع بتقسیم آب هیرمند بامضای نمایندگان مختار طرفین میرسد برای اینکه هیچ نوع نگرانی و سوءظنی بین ساکنین سیستان و چخانسورو بالطبع بین حکومتهای دو طرف باقی نماند و ساکنین طرفین مزبور بتوانند با نهایت یکرنگی و اعتماد متقابل دوستی و همکاری همدیگر اطمیناننمایند اعلامیه مشترکه ذیل را امضا و ملحق به قرارداد تقسیم آب هیرمند مورخه امروز مینماید.
اولاً - دولت شاهنشاهی ایران اعلام میدارد که یگانه منظور آن از این قرارداد زراعت و آبیاری سیستان است که زارعین از این جهت در مضیقه و زحمتنباشند و هیچ مقصودی در بد ست آوردن و سیله و بهانه برای مداخله در داخله افغانستان ندارد و پیوسته ترقی و تعالی افغانستان را آرزومند است.
ثانیاً - دولت پادشاهی افغانستان اعلام میدارد که بهیچوجه مقصودی در تضییق و فشار و نرسیدن آب بسیستان ندارد و باین منظور اقداماتی را کهموجب نکث آب سهمی ایران در بند کمالخان (قراریکه در ماده اول قرارداد توضیح یافته) و از این راه ضرر رساندن بزراعت و آبیاری سیستان شوداجازه نخواهد داد.
کابل به تاریخ ششم بهمن ماه (دلو) 317
سفیر کبیر دولت شاهنشاهی ایران باقر کاظمی
وزیر امور خارجه دولت پادشاهی افغانستان علیمحمد
قرارداد تقسیم آب رود هیرمند و اعلامیه پیوست آن منعقده بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت پادشاهی افغانستان به شرح بالا در جلسه هیجدهماردیبهشت ماه یک هزار و سیصد و هیجده به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری