تکلیف دادگاه در فرض تحقق توامان شرط ضمن عقد نکاح و عسر و حرج

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/07/25

پیام: صدور حکم طلاق بدلیل تحقق بندهای 1 و 2 و 8 از شرایط عقد و عسر و حرج حاصل از ان وارد می‌باشد

خلاصه جریان پرونده:

به حکایت محتویات پرونده خانم م. س. ذ. در تاریخ 1399/10/21 به طرفیت اقای ا. س. ف. دادخواستی به خواسته طلاق به *تقدیم نموده که جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است.خواهان درتوضیح خواسته اعلام کرده است.که در تاریخ 1393 باخوانده ازدواج نموده است.و در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمی‌باشد. لذا با استناد به استشهادیه پیوست درخواست طلاق دارد. 6 نفر امضای کنندگان استشهادیه پیوست دادخواست گواهی نموده‌اند که زوج از تاریخ 98/5/16 منزل مشترک را ترک نموده و خواهان 4 ماه به تنهایی در منزل مشترک مستقر بوده است.و از تاریخ ترک منزل تاکنون که به مدت یک سال و نیم می‌باشد. مراجعتی نداشته است.لذا به دلیل عدم تهیه منزل توسط همسر خویش در منزل پدری سکونت گزیده است.و خواهان علیرغم محکومیت به پرداخت نفقه در طول این مدت نفقه ای پرداخت نکرده و سبب عسر و حرج خواهان شده است. خواهان در جلسه مورخ 99/11/27 دادگاه اظهار داشته: … تا تاریخ 98/5/15 زندگی مشترک داشته ایم و به علت درگیری که با پدر و مادر خوانده پیدا کرده ام شوهرم از من خواست که به منزل پدرم بروم تا تکلیفم را روشن کند و مهر ماه 98 با اظهارنامه همسرم به منزل مشترک برگشتم و شوهرم در منزل نبود و چهارماه تنها زندگی نموده بعد هم امدند وسایل مرا به منزل پدرم اورده و از ان زمان یعنی 98/10/15 در منزل پدرم زندگی می کنم ضمنا قرار داد منزل تمام شده بود و اینک حدود یک سال بیشتر است.که سراغی از من نگرفته و مرا بحال خود رها نموده خوانده در پاسخ اظهار داشته است: خواهان تا 98/10/15 در منزل مشترک حضور داشته و چون محل کار من *بیاید و وی نیامد و من نیز وسایل و جهیزیه همسرم را به منزل پدرش برده ام … خواستار برگشت وی به منزل مشترک هستم و با طلاق همسرم موافق نمی باشم. در ادامه خواهان گفته است.…. همسرم در مشاوره گفت نمی خواهد دیگر با من زندگی نماید. … و هیچ اقدامی بعد از رد تمکین خوانده جهت ادامه زندگی مشترک ننموده است. زوج ضمن تقدیم لایحه اعلام کرده است.بدلیل شغل با تهیه منزل در *برود و او نرفته است.نفقه زوجه در پرونده مطروحه پرداخت کرده است. دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر کرده است.همچنین قرار استماع شهادت شهود زوجه را نیز صادر نموده است. داوران زوجین موفق با ایجاد صلح و سازش نشده اند. دادگاه در جلسه مورخ 1400/01/28 اظهارت طرفین را استماع و بدون استماع شهادت شهود زوجه ختم رسیدگی را اعلام نموده است. قاضی مشاور عقیده بر صدور رای به بطلان دعوی اعلام کرده است.دادگاه به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1400/01/29 چنین رای داده است: با توجه به محتویات پرونده از جمله مخالفت زوج با طلاق دادن همسر خود و طرح دعوی تمکین که در حال رسیدگی است.واینکه از سوی خوهان دلیلی بر تخلف زوج از شروط ضمن عقد و ترک منزل ارائه نشده است. موجبی برای تحقق وکالت تفویضی در سند ازدواج و استفاده زوجه از شروط ضمن عقد و ترک منزل ارائه نشده است.موجبی برای تحقق وکالت تفویضی در سند ازدواج و استفاده زوجه از ان وجود ندارد. لذا دادگاه دعوی خواهان را غیر ثابت دانسته و مستندا به ماده دو قانون حمایت خانواده و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی و نظر موافق قاضی محترم مشاور حکم بر بطلان ان صادر می‌نماید. باتجدیدنظر خواهی وکیل زوجه شعبه *متکفل رسیدگی گردیده است. در جلسه مورخ 1400/04/13 دادگاه شهادت شهود زوجه را استماع کرده است.که اجمالا اظهارات زوجه را به نقل از مادر وی تایید نموده اند. زوج در این جلسه در خصوص نفقه زوجه گفته است: … من نفقه تا تاریخ 98/10/28 که ایشان حکم گرفته است.را پرداخت کردم و نفقه بعد از این تاریخ را پرداخت نکرده ام چون من نمی دانستم ماهیانه چه مبلغ باید بدهم. زوج در پاسخ این سیوال دادگاه که چرا از تاریخ 99/1/25 تا تاریخ 99/11/30 بازگشت به منزل مشترک نداشته اید گفته است: اولا منزل مشترک در تاریخ 98/10/13 قرارداد اجاره اش تمام شد و من یک منزل در *در تاریخ 99/8/1 به مدت یک سال اجاره کردم و بعد از ان هم یک خانه دیگر از 99/11/1 تا 1400/11/01 گرفتم برای اینکه ایشان بیاید زندگی کند ولی ایشان حاضر به زندگی در *نشد. دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- مورخ 1400/04/14 با عدم احراز ترک منزل به مدت شش ماه توسط زوج رای صادره ار صحیح تشخیص و ضمن رد اعتراض معترض دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است. سپس براساس فرجامخواهی زوجه (خواهان بدوی) پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لوایح فرجامی تکرار مطالب قبلی است.در صورت لزوم هنگام شور قرائت خواهد گردید.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- 1400/04/14 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی خانم م. س. ذ. نسبت بدادنامه شماره --- مورخ 1400/04/14 صادره از شعبه *که حسب مفاد ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *انشه. ان در خصوص دعوی ف.خواه به طرفیت فرجامخوانده به خواسته صدور حکم طلاق بدلیل تحقق بندهای 1 و 2 و 8 از شرایط عقد و عسر و حرج حاصل از ان حکم به بطلان صادر گردیده وارد می‌باشد. زیرا 1 - دادگاه صرفا در خصوص تحقق بند 8 اظهارنظر نموده است.و از اظهار نظر در خصوص بندهای 1 و 2 غفلت کرده است.و دادنامه از این جهت واجد نقص میباشد. 2 - خواهان قبل جلسه اول دادرسی با تقدیم لوایح ضمن توضیح خواسته به عسر و حرج نیز استناد کرده است.دادگاه در این خصوص نیز اظهار نظر نکرده است. 3 - اظهارات زوج در خصوص اتمام مدت اجاره منزل مشترک وانتقال جهیزیه زوجه توسط او به منزل پدر زوجه بااظهارات زوجه تطابق دارد. پس ترک منزل توسط زوجه اختیاری نبوده است.و پس از تخلیه منزل استیجاری زوج اقدام به اجاره منزل ننموده است. 4 - زوج در جلسه دادگاه تجدیدنظر اقرار نموده است.نفقه معوقه زوجه را تا تاریخ 98/10/28 پس از محکومیت پرداخت کرده است.اگر از جهت تحقق شرط قابل دفاع محسوب گردد. لیکن این نحو دستیابی زوجه به نفقه قطعا از موجبات عسر و حرج است. 5 - زوج در همین جلسه اقرار کرده است.پس از ان تاریخ نفقه زوجه پرداخت نکرده است.پس بند 1 شرایط ضمن عقد محقق شده است. 6 - دادخواست تمکین طرح شده از ناحیه زوج طبق اظهار طرفین محکوم به بطلان گردیده است.و دادخواست دوم نیز هنوز منتهی به رای نشده است. بنابه مراتب مذکور به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌نماید./ا 400/7/26

شعبه *

رییس: ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح.