هیات وزیران در جلسه مورخ 1375/12/1 بنا به پیشنهاد شماره 3022 مورخ 1375/8/1 ستاد اقامه نماز و با عنایت به توصیه های مقام معظم رهبری به ششمین اجلاس سراسری نماز، آییننامه اقامه نماز را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - کلیه وزارتخانه ها، دستگاهها، موسسات و شرکتهای دولتی، نهادهای عمومی و انقلاب اسلامی، شهرداریها، بانکها، مراکز آموزشی و پژوهشی و سازمانها و موسساتی که شمول مقررات عمومی در مورد آنها مستلزم ذکر نام است مشمول این آییننامه میباشند.
ماده 2 (منسوخ 1384/04/08)- به منظور سیاستگذاری، نظارت، تقویت و انسجام بخشی ستادهای اقامه نماز و ترویج فرهنگ این فریضه مهم در دانشگاههای کشور ستاد عالی اقامه نماز در دانشگاهها با حضور افراد زیر تشکیل میگردد:
1 - وزیر علوم، تحقیقات و فناوری.
2 - وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
3 - رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها.
4 - رئیس ستاد مرکزی اقامه نماز کشور.
5 - رئیس دانشگاه آزاد اسلامی.
6 - رئیس جهاد دانشگاهی.
7 - دبیر ستاد عالی اقامه نماز دانشگاهها.
تبصره 1 (منسوخ 1384/04/08)- وزرا و یا بالاترین مقام اجرایی دستگاههای مشمول این آییننامه متصدی اقامه نماز در دستگاه تحت نظر خود میباشند.
تبصره 2 (منسوخ 1384/04/08)- وزرا و یا بالاترین مقام اجرایی دستگاههای مشمول این آییننامه میتوانند یک نفر واجد شرایط (ترجیحاً یکی از معاونان خود) را به عنوان مسئول پیگیری این آییننامه در سطح وزارتخانه یا دستگاه تحت نظر خود تعیین نمایند و یا ستادی برای رسیدگی به امور مساجد و نمازخانه های واحدها و ادارات تابعه تشکیل دهند.
ماده 3 - با توجه به نظر مقام معظم رهبری، در کلیه دستگاههای مشمول این آییننامه و واحدهای تابعه آنها در سراسر کشور، به منظور ادای فریضه نماز، حداکثر مدت (20) دقیقه زمان در وقت فضیلت و ترجیحاً بلافاصله پس از اذان در نظر گرفته شود تا امکان شرکت کلیه مدیران و کارکنان دستگاههای مزبور در مراسم نماز جماعت فراهم شود.
تبصره - در صورتی که به تشخیص وزیر و یا بالاترین مقام مسئول دستگاه به لحاظ حساسیت شغلی شرکت همه کارکنان به صورت یکجا در نماز جماعت میسر نباشد، کارکنان با در نظر گرفتن مقتضیات محل کار، نماز خود را اقامه خواهند نمود.
ماده 4 (منسوخ 1381/10/29)- در کلیه دستگاههای مشمول این آییننامه برای ایجاد امکان برگزاری نماز در وقت فضیلت آن، اقدامات زیر صورت گیرد:
الف - برنامه کلیه جلسات و اجتماعات و همچنین سایر برنامهها حتیالامکان به گونه ای تنظیم شود که با وقت نماز تلاقی نداشته باشد و در هر حال با فرارسیدن وقت نماز، نماز اقامه شود.
ب - محل مناسب و آراسته ای که گنجایش آن متناسب با تعداد کارکنان و مراجعه کنندگان باشد به عنوان نمازخانه پیش بینی شود.
ماده 5 (منسوخ 1393/06/16)- در کلیه دستگاههای مشمول این آییننامه به منظور ارتقای دانش و بینش کارکنان و خانواده آنها و مخاطبین دستگاه در مورد نماز و فلسفه و راز و رمز آن، اقدامات لازم از طریق برگزاری جشنواره ها، نمایشگاههای فرهنگی و هنری، مسابقات کتابخوانی و دوره های آموزشی و سایر روشهای موثر به صورت فراگیر به عمل آید.
ماده 6 - وزارت آموزش و پرورش موظف است به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، علاوه بر موارد فوق الذکر، اقدامات زیر را به عمل آورد:
الف - بخشی از مطالب جزوه های آموزشی مراکز پیش دبستانی به نماز اختصاص داده شود و خردسالان به صورت تشریحی و تصویری با نماز آشنا شوند.
ب - بخشی از مطالب کتب دروس دینی، معارف و بینش اسلامی دبستانها، مدارس راهنمایی، دبیرستانها، نهضت سوادآموزی، مراکز پیش دانشگاهی و مراکز تربیت معلم، متناسب با هر یک از گروههای سنی به نماز اختصاص داده شود و کودکان، نوجوانان، جوانان و بزرگسالان با مفاهیم نماز آشنا شوند.
پ - کلیه معلمان، دبیران و اساتید مراکز آموزشی به روشهای مناسب با فلسفه نماز آشنا شده و شیوه های اثرگذاری بر دانش آموزان و دانشجویان را بیاموزند.
ت - کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در برنامه ها و تولیدات آموزشی و تفریحی خود (اعم از کتب، جزوه ها، فیلمها و غیره) موضوع نماز را به طور جدی مطرح نموده و برای آن جایگاهی خاص قایل شوند.
ث - در کلیه مراکز آموزشی و پرورشی، محلی برای برگزاری نماز تعیین شود و فضای عمومی این مراکز همواره مشوق دانش آموزان و دانشجویان برای اقامه نماز و زنده نمودن فرهنگ نماز باشد.
ج - در طرحهای ساختانهای جدید مراکز آموزشی و پرورشی، محل نمازخانه به صورت شاخص مورد نظر قرار گیرد.
چ - در اردوها، برنامه ها و جشنواره های آموزشی، فرهنگی، هنری و ورزشی، با فرا رسیدن وقت نماز، نماز اقامه شود.
ح - برنامه ساعات درسی مراکز آموزشی به گونه ای تنظیم شود که با فرا رسیدن وقت نماز، نماز اقامه شود.
خ - انجمن اولیا و مربیان در جلسات و برنامه های خود، والدین را نسبت به امر نماز فرزندان توجیه و تشویق نموده و نسبت به تشویق والدین برای ساخت نمازخانه در مدارس اقدام نمایند.
د (منسوخ 1381/10/29)- سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور بودجه لازم را برای احداث نمازخانه در مراکز آموزشی فاقد نمازخانه پیش بینی نماید، به نحوی که سالیانه تا 10 درصد در این مراکز نمازخانه مناسب احداث گردد.
ذ - بین مدارس و مساجد هم جوار آنها ارتباط برقرار شود و دانش آموزان برای شرکت در مراسم نماز جماعت و جمعه ترغیب شوند.
ر - در کتابخانه ها جایگاه ویژه ای برای کتب مربوط به نماز اختصاص یافته و نسبت به جمع آوری آثار منتشر شده در خصوص نماز اقدام شود تا در اختیار علاقمندان قرار گیرد.
ماده 7 (منسوخ 1393/06/16)- وزارتخانه های فرهنگ و آموزش عالی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظفند به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، اقدامات زیر را به عمل آورند:
الف - بخشی از مطالب کتب و جزوات آموزش معارف اسلامی به ذکر فلسفه و راز و رمزهای نماز اختصاص یابد.
ب - ساعات درسی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی به گونه ای تنظیم شود که با فرا رسیدن وقت نماز، نماز اقامه شود.
پ - بخشی از فعالیتهای پژوهشی و تالیف پایان نامه های دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در رشته های ذی ربط به پژوهش پیرامون نماز اختصاص یابد.
ت - در کلیه مراکز آموزشی، درمانی و بهداشتی و سایر واحدهای تابعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، محل مناسب و پاکیزه ای با گنجایش کافی برای برگزاری نماز اختصاص یافته و برای اقامه نماز توسط بیماران نیز تسهیلات لازم فراهم شود.
ث - سازمان بهزیستی کشور موظف است مدیران و مربیان مهدهای کودک را به روش های مناسب با فلسفه، آثار و احکام نماز آشنا نموده و بخشی از جزوه های آموزشی مهدهای کودک را به نماز اختصاص داده و به صورت تشریحی و تصویری خردسالان را با نماز آشنا سازند.
ماده 8 (منسوخ 1393/06/16)- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی موظف است به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، اقدامات زیر به عمل آورد:
الف - آن دسته از فیلمها، نمایشها و فعالیتهای هنری اعم از شعر، نقاشی، سرود، مقاله، قصه، که به تعمیق و گسترش فرهنگ نماز پرداخته و بیانگر فلسفه نماز میباشند، مورد حمایت قرار گرفته و تسهیلات لازم در اختیار تولید کنندگان آنها قرار گیرد و بهترین آثار مورد تشویق واقع شوند.
ب - صاحبان مطبوعات و مجلات، شعرا، نویسندگان و ناشران ترغیب شوند که فرهنگ نماز را در آثار و نشریات خود مورد توجه قرارداده و به نشر و تعمیق آن در جامعه بپردازند.
پ - کلیه کتابخانههای عمومی آثار وزین منتشر شده در زمینه نماز را جهت استفاده علاقه مندان گردآوری نمایند.
ت- جشنواره ها، نمایشگاه های فرهنگی و هنری، مسابقات کتابخوانی و پژوهش های دوره ای با موضوع نماز انجام شود.
ث - سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با انجام مطالعات بین المللی در مورد نماز،ابتکارات و خلاقیتهای موجود در سایر کشورهای مسلمان درباره نماز را جمع آوری نموده و فرهنگ اقامه نماز را در سطح جهان با تهیه و ارسال کتاب، نوار، فیلم و جزوه های متناسب به هر کشور ترویج نماید.
ماده 9 (منسوخ 1393/06/16)- سازمان تبلیغات اسلامی در صورت درخواست دستگاه اجرایی به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، نسبت به تامین نیروی انسانی (امام جماعت) مورد نیاز برای اقامه نماز جماعت در مساجد و نمازخانه های دستگاههای اجرایی اقدام کرده و نسبت به ارتقای دانش و مهارت آنان برنامه ریزی لازم را به عمل خواهد آورد. هزینه های مربوط به اجرای این ماده از محل اعتبارات دستگاههای اجرایی بر اساس دستورالعمل یکسان سازی پرداخت حق تبلیغ ائمه جماعات سازمان تبلیغات اسلامی پرداخت میشود.
تبصره (منسوخ 1377/03/17)- مفاد این ماده در دانشگاهها و موسسات آموزشی و پژوهشی و بیمارستان های آموزشی و واحدهای وابسته به آنها توسط دفاتر نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها اجرا خواهد شد.
ماده 10 - سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است به منظور ترویج فرهنگ اقامه نماز، اقدامات زیر را به عمل آورد:
الف - برنامه های مناسب و مستمر جهت آموزش احکام و فلسفه نماز برای گروههای مختلف سنی به خصوص کودکان و نوجوانان تهیه و پخش شود و با بیان هنری، فرهنگ اقامه نماز به طور مستقیم و غیرمستقیم ترویج شود.
ب - در فیلمها و مجموعه های نمایشی (سریالها)، در جاهایی که اقامه نماز به عنوان جزیی از فرهنگ عمومی جامعه مطرح میشود، اقامه نماز توسط شخصیتهای مثبت فیلم به نمایش درآید.
پ - جلوه هایی از نماز نوجوانان به نمایش درآید.
ت - برنامه های مناسب و ابتکاری با موضوع نماز تهیه و پخش و نسبت به معرفی نمایش ها و فعالیتهای هنری در این خصوص اقدام شود.
ماده 11 (منسوخ 1393/06/16)- وزارت راه و شهرسازی موظف است به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، اقدامات زیر را به عمل آورد:
الف - برنامه حرکت قطارها و حتی المقدور پرواز هواپیماها به گونه ای تنظیم شود که امکان اقامه نماز برای مسافران فراهم باشد.
ب - در کلیه جاده ها علایم و تابلوهای مربوط به مساجد بین راهی شبانه روزی به صورت زیبا و مناسب تهیه و نصب شود.
پ - ترتیبی اتخاذ شود تا کلیه اتوبوسهای بین شهری در هنگام فرا رسیدن اوقات نماز در محلی مناسب برای اقامه نماز مسافران (ترجیحاً مساجد بین راهی) توقف نمایند و زمان لازم را برای انجام این فریضه در اختیار مسافران قرار دهند.
ت - در کلیه پروژههای مربوط به ساخت راهدارخانه و پایانههای مسافری، احداث نمازخانه مناسب پیش بینی شود.
ث- در پروژه های عمرانی شهر و شهرک سازی و راهسازی، مکان مناسب و متناسب به منظور احداث مسجد و نمازخانه پیش بینی شود.
ماده 12 (منسوخ 1381/10/29)- وزارت نفت طرح احداث نمازخانه در کنار جایگاههای سوخت رسانی بین راهی را تکمیل نموده و توسعه بخشد و در خصوص حفظ و نگهداری آنها نظارت نماید.
ماده 13 (منسوخ 1393/06/16)- وزارت ورزش و جوانان موظف است به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، اقدامات زیر را به عمل آورد:
الف - در اردوها و برنامه های آموزشی و تمرینات، ورزشکاران با فرهنگ نماز آشنا شوند.
ب - در اردوها، مسابقات و تمرینات داخلی و خارجی، با فرا رسیدن وقت نماز، نماز اقامه شود.
پ - در ورزشگاهها جهت اقامه نماز توسط تماشا کنان تسهیلات لازم فراهم شود.
ت- نسبت به شناسایی و حمایت مادی و معنوی از فعالیت های انفرادی و گروهی جوانان در زمینه توسعه و ترویج فرهنگ اقامه نماز اقدام شود.
ماده 14 (منسوخ 1393/06/16)- معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور موظف است به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، اقدامات زیر را انجام دهد:
الف - در نظام ارزشیابی عملکرد مدیران، میزان اهتمام آنان به نماز را مدنظر قرار دهد.
ب - در دورههای آموزش ضمن خدمت کارکنان دولت، مباحث مربوط به فلسفه و رموز نماز ارائه شود.
ماده 15 (منسوخ 1393/06/16)- وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظفند به منظور گسترش فرهنگ اقامه نماز، تدابیر لازم را برای تحقق موارد زیر اتخاذ نماید:
الف - در کلیه کارخانه ها، موسسات، شرکتها و واحدهای تابعه وزارتخانه های فوق الذکر، محل مناسب و پاکیزه برای اقامه نماز با گنجایش کافی متناسب با تعداد کارگران و کارکنان هر واحد، تعیین و تجیهز شود.
ب - برنامه ساعات کار کارگران به گونه ای تنظیم شود که با وقت نماز تداخل نداشته باشد و در صورتی که تداخل اجتناب ناپذیر باشد، کارگران به صورت نوبتی در مراسم اقامه نماز شرکت نمایند.
پ - در کلیه کارخانه ها، موسسات، شرکتها و واحدهای تابعه وزارتخانه های فوق الذکر برنامه های مناسب جهت ارائه آموزش نماز و فلسفه آن به کارکنان و کارگران و خانواده های آنها اجرا شده و ضوابط و اقدامات تشویقی لازم به منظور ترویج فرهنگ اقامه نماز پیش بینی شود.
ت- تمهیدات و اقدامات لازم را برای ترغیب و تشویق بازارها و صنوف جهت برگزاری نماز جماعت در اول وقت به عمل آورند.
ماده 16(منسوخ 1393/06/16)- سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری موظف است اقدامات ذیل را به عمل آورد:
الف- تدابیر لازم جهت پیش بینی محل مناسب و پاکیزه با امکانات لازم برای برگزاری نماز و نظافت و نگهداری آنها، در مهمانخانه ها (هتل ها)، مهمانسراها و مهمان پذیرها، مراکز ایرانگردی و جهانگردی و به ویژه خوراک سراهای (رستوران های) مستقر در جاده ها، اتخاذ میشود.
ب- در طرح های جدید ساختمانی، مهمانخانه ها (هتل ها)، مهمانسراها، مهمان پذیرها، مراکز ایرانگردی و جهانگردی، نمایشگاه ها و مراکز فرهنگی، هنری و گنجینه ها (موزه ها) فضای لازم برای مسجد یا نمازخانه به صورت شاخص پیش بینی شود.
ماده 17(منسوخ 1393/06/16)- معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور موظف است نسبت به پیش بینی بودجه مورد نیاز برنامه های ترویج و توسعه فرهنگ اقامه نماز دستگاه های اجرایی در موافقت نامه های متبادله با آنها اقدام نماید.
ماده 18 (منسوخ 1381/10/29)- سازمان اوقاف و امورخیریه موظف است در حدود مقررات خود تسهیلات لازم را برای توسعه و تعمیق فرهنگ نماز و احداث، تجهیز و تعمیر مساجد و نمازخانههای بین راهی فراهم آورد و از طریق برگزاری مسابقات و کلاسهای مربوط تشویق و تبلیغ لازم را اعمال نماید.
ماده 19(منسوخ 1393/06/16)- وزارت کشور موظف است تسهیلات و زمینه های مناسب برای ترویج و توسعه فرهنگ اقامه نماز در سطح استان ها را فراهم کرده و حمایت های مادی و معنوی لازم را از تشکل های مردم نهاد که با موضوع اقامه نماز فعالیت می کنند (نماز یاوران) به عمل آورد.
ماده 20(منسوخ 1393/06/16)- بالاترین مقام مسئول دستگاه های موضوع ماده (1) موظفند همه ساله گزارش عملکرد سالیانه دستگاه مربوط را جهت نظارت و ارزیابی از طریق استاد اقامه نماز به هیات وزیران ارایه کنند.
معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی