ماده 1 (اصلاحی 1355/03/11)- افسران در موارد زیر فاقد استعداد و توانائی لازم برای انجام وظایف متناسب با درجه و تخصص مربوطه شناخته شده و با رعایت مقرراتاین آییننامه هرگاه بیست سال تمام یا بیشتر سابقه خدمت داشته باشند بازنشسته گردیده و در صورتی که کمتر از بیست سال تمام سابقه خدمت داشتهباشند سوابق خدمتی آنان بازخرید خواهد شد.
الف - برابر تعرفههای پرسنلی (ن پ 2 و یا ن پ 3) سالانه مربوطه «ارزش کلی» آنان در دو سال متوالی «غیر مفید» و یا در سه سال متوالی « قابلقبول» و یا ترکیبی از «غیر مفید» و « قابل قبول» باشد.
ب - برابر گزارش های فرماندهان یا روسای مربوط غیر مفید تشخیص داده شوند.
ت - در نتیجه بازرسیهای متوالی انجام شده در طول یک سال تقویمی عدم استعداد و توانائی آنان برای انجام وظایف متناسب با درجه و تخصصمربوطه محرز گردد.
تبصره 1 - در مورد اجرای مقررات بند (ب) این ماده رعایت نکات زیر ضروری است:
1 - فاصله زمانی بین دو گزارش متوالی مبنی بر غیر مفید بودن افسر و یا یک گزارش و یک تعرفه پرسنلی سالانه با ارزش کلی «غیرمفید» یا « قابلقبول» حداقل باید سه ماه تمام باشد.
2 - دو گزارش متوالی مبنی بر غیر مفید بودن افسر در حکم یک تعرفه پرسنلی سالانه با ارزش کلی «غیر مفید» و چهار گزارش متوالی دایر بر غیرمفید بودن افسر در حکم دو تعرفه پرسنلی سالانه با ارزش کلی «غیر مفید» خواهد بود.
تبصره 2 - در صورتی که «ارزش کلی» افسری در یک سال«غیر مفید» یا « قابل قبول» باشد و همچنین در مواردی که از طرف فرماندهان یا روسایمربوط گزارشی مبنی بر غیر مفید بودن افسری تنظیم و بمقامات بالاتر ارسال میشود باید مراتب بافسر مورد نظر ابلاغ گردد تا نسبت باصلاح طرزخدمت خود اقدام نماید.
تبصره 3 - در مورد تعرفههای پرسنلی سابق که نمرههای مربوطه به طبقات « قابل قبول» و «غیر مفید» در جداول آنها مشخص نمیباشد از طریقمقایسه جمع نمرههای تعرفههای مزبور با جمع نمرههای تعرفههای جدید نمرههای مربوط به طبقات مورد نظر تعیین و مبنای اقدام قرار خواهد گرفت.
ماده 2 - سازمانهای مشروحه زیر موظفند صورت اسامی افسرانی را که برابر سوابق و مدارک مربوطه مشمول مقررات ماده یک این آییننامه هستندتهیه و با کلیه سوابق خدمتی آنان بکمیسیونی مرکب از پنج نفر افسر که با رعایت مقررات مواد بعد در همان قسمت تشکیل میشود ارسال دارند.
الف - اداره آجودانی کل ارتش شاهنشاهی ایران در مورد افسرانیکه جمعی هیچ یک از نیروها نبوده و یا اینکه عملیات پرسنلی آنان به وسیله ادارهآجودانی کل ارتش شاهنشاهی ایران انجام میشود.
ب - آجودانی کل هر نیرو در مورد افسران مربوطه با رعایت قسمت اخیر بند الف بالا.
پ - آجودانی کل ژاندارمری کل کشور در مورد افسران مربوط. ث - کارگزینی شهربانی کل کشور در مورد افسران مربوط.
ماده 3 - اعضای کمیسیون های مذکور در ماده قبل به ترتیب زیر انتخاب میشوند:
الف - در مورد افسران ارتش شاهنشاهی ایران.
1 - سرهنگ های در محل امیری و درجات بالاتر در صورتی که جمعی هیچ یک از نیروها نباشند با انتخاب رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران و در غیر این صورت دو نفر رئیس کمیسیون و یکی از اعضاء با انتخاب رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران و سه نفر دیگر از طرف فرمانده نیروی مربوطه.
2 - نسبت به سایر افسران چنانچه جمعی هیچ یک از نیروها نباشند با انتخاب رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران و در غیر این صورت از طرف فرماندهنیروی مربوطه.
تبصره - در مورد افسران جمعی وزارت جنگ و ادارات تابعه اعضای کمیسیون با نظر وزیر جنگ انتخاب میشوند.
ب - در مورد افسران ژاندارمری با انتخاب فرمانده ژاندارمری کل کشور.
ت - در مورد افسران شهربانی با انتخاب رئیس شهربانی کل کشور.
ماده 4 - در مورد انتخاب اعضای کمیسیونهای مذکور در ماده 2 رعایت نکات زیر ضروری است:
الف - حداقل باید یک نفر از اعضای کمیسیون امیر و بقیه افسر ارشد باشند و در هر حال باید درجه اعضای کمیسیون از درجه افسریکه بوضعخدمتی او رسیدگی میشود بالاتر باشد.
ب - اعضای کمیسیون باید سابقه محکومیت کیفری نداشته یا پرونده جزایی در دادگاههای نظامی یا دادگستری نداشته باشند.
پ - اعضای کمیسیون و افسریکه بوضع خدمتی او رسیدگی میشود باید با یکدیگر سابقه دعوای جزایی یا حقوقی نداشته و یا از لحاظ امورجزایی پرسنلی و خدمتی نسبت بیکدیگر اظهار نظر منفی ننموده باشند.
ت - اعضای کمیسیون و افسری که بوضع خدمتی او رسیدگی میشود باید نسبت بیکدیگر قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم نداشته باشند.
ث - حداقل یکی از اعضای کمیسیون باید هم رسته افسری که بوضعیت خدمتی او رسیدگی میشود بوده و یا اینکه دارای تخصص یا شغلمشابه او باشد.
ج - اگر افسری که بوضع خدمتی او رسیدگی میشود از طبقه نسوان باشد حتیالامکان باید یکی از اعضای کمیسیون از همان طبقه و دارایشغل یا تخصص مشابه وی باشد.
چ - اعضای کمیسیون ها باید از مقامات عضو هیات رسیدگی پنج نفری مصرح در ماده 113 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی نباشند.
ماده 5 - مقارن تشکیل کمیسیون مذکور در ماده 2 باید افسرانیکه سوابق آن ها برای رسیدگی بوضع خدمتی مربوطه بکمیسیون احاله میشود ازقسمت مربوطه احضار و تا خاتمه رسیدگی بوضعیت آن ها در اختیار آجودانی کل نیروی متبوعه یا اداره آجودانی کل ارتش شاهنشاهی ایران یا آجودانیکل ژاندارمری کل کشور یا کارگزینی شهربانی کل کشور قرار گیرند و چنانچه از قسمتهای خارج از مرکز احضار میشوند باید برابر مقررات مواد 14 و 20آییننامه فوقالعاده و هزینه سفر بآنان کرایه ایاب و ذهاب و فوقالعاده روزانه پرداخت شود.
ماده 6 - کمیسیون هائیکه به ترتیب مذکور در مواد قبل در اداره آجودانی کل ارتش شاهنشاهی ایران نیروها - ژاندارمری و شهربانی کل کشورتشکیل میشوند موظفند کلیه سوابق هر یک از افسرانی را که نام آن ها در صورت ارسالی بکمیسیون ذکر شده است دقیقاً بررسی نموده و هر گونهاطلاعاتی در مورد هر یک از آنها لازم دارند از متصدیان مربوطه کسب و با احضار هر یک از افسران مذکور به طور جداگانه بکمیسیون اظهارات آنان رااستماع نموده و پس از مشاوره و دقتهای لازم با تنظیم صورتجلسه جداگانهای در مورد هر نفر نظر خود را با ذکر دلائل مربوطه مبنی بر ابقاء در خدمتیا بر کناری از خدمت آنان اعلام دارند و عین صورتجلسه را به انضمام کلیه سوابق مربوطه بآجودانی کل یا کارگزینی مربوط اعاده دهند.
تبصره - افسرانیکه برای رسیدگی بوضع خدمتی مربوطه بکمیسیون احضار میشوند میتوانند در صورت تمایل به اتفاق یک نفر مشاور ازافسران حاضر بخدمت یا بازنشسته در جلسات کمیسیون حضور یافته و با راهنمائی های مشاور مزبور مطالب خود را اظهار دارند.
ماده 7 - نظریه کمیسیون مبنی بر ابقاء در خدمت افسر قطعی بوده و موجب متوقف ماندن اقدامات مربوط به برکناری از خدمت او خواهد شد و درچنین صورتی افسر مورد نظر باید بقسمت دیگری منتقل شود.
ماده 8 - چنانچه نظریه کمیسیون مبنی بر برکناری از خدمت افسر باشد بلافاصله نتیجه به طور کتبی به او ابلاغ خواهد شد تا حداکثر در مدت یکهفته از تاریخ ابلاغ هر گونه نظری نسبت به تصمیم کمیسیون دارد به طور کتبی گزارش دهد.
ماده 9 - چنانچه افسر در مهلت مقرر در ماده قبل به نظر کمیسیون اعتراض ننماید نظریه کمیسیون قطعی تلقی و برابر مقررات مواد بعد در موردبازنشستگی یا بازخرید سوابق خدمتی او باید اقدام شود.
ماده 10 - چنانچه افسر در مهلت مقرر در ماده 8 به رای کمیسیون اعتراض نماید کلیه سوابق او به انضمام نظریه کمیسیون مزبور و گزارش خود افسربرای رسیدگی ثانوی به هیات رسیدگی موضوع ماده 113 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی ارجاع خواهد شد.
ماده 11 - تصمیمات هیات رسیدگی مذکور در ماده قبل چنانچه مبنی بر تایید نظریه کمیسیون بدوی در مورد بازنشستگی یا بازخرید سوابق خدمتافسر باشد و همچنین در موقعیکه برابر مقررات ماده 9 نظریه کمیسیون بدوی قطعی میگردد به پیشگاه مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگارتشتاران گزارش و در صورت تصویب و استقرار اراده سنیه شاهانه بموقوع اجراء گذارده خواهد شد.
ماده 12 - چنانچه افسریکه بوضع خدمتی او در کمیسیونهای مندرج در این آییننامه رسیدگی میشود بر طبق نظر قطعی هر یک از کمیسیونها درخدمت ابقاء شود آن تعداد از تعرفهها و گزارشهای بررسی شده در کمیسیون که صحت مندرجات آنها مورد تردید اعضاء کمیسیون واقع شده و بالنتیجهمورد قبول قرار نگرفته است در وضع خدمتی آتی افسر مورد نظر بلااثر بوده و چنانچه این قبیل افسران بلافاصله برابر گزارش های فرماندهان یا روسایمربوط و یا به موجب تعرفههای پرسنلی سالانه مجدداً «غیر مفید» یا « قابل قبول» تشخیص داده شوند با احتساب گزارش ها یا تعرفههای سالانه قبلی کهمورد تایید کمیسیون بوده است مشمول مقررات ماده یک این آییننامه خواهند شد.
ماده 13 - به افسرانیکه سوابق خدمت آنان باید بازخرید شود وجوه زیر از محل های مصرحه پرداخت خواهد شد:
الف - معادل یک برابر و نیم آخرین حقوق بدون برداشت کسور مربوط و مزایای نقدی ماهانه زمان اشتغال بخدمت ضربدر سنوات خدمتافسری از بودجه وزارت جنگ در مورد کادر ارتش شاهنشاهی و از بودجه ژاندارمری و شهربانی کل کشور به ترتیب در مورد کادر مربوط.
تبصره - چنانچه افسر سابقه خدمت درجهداری داشته باشد مدت خدمت درجهداری او نیز از لحاظ اجرای مقررات این بند محاسبه خواهد شد.
ب - معادل چهار ماه آخرین حقوق بدون برداشت کسور مربوطه و مزایای نقدی زمان اشتغال بخدمت بابت مرخصی استحقاقی استفاده نشده درطول مدت خدمت از بودجه وزارت جنگ در مورد کادر ارتش شاهنشاهی ایران و از بودجه ژاندارمری و شهربانی کل کشور (به ترتیب در مورد کادرمربوط).
پ - معادل مبالغ جمع شده بابت هر یک از آنان از نظر اجرای مقررات بندهای الف و ب و ج ماده 81 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهیو قوانین مشابه که قبل از اجرای قانون اخیرالذکر مورد عمل بوده است از صندوق بازنشستگی مربوطه.
ت - معادل مبلغ مصرح در ماده 17 آییننامه قانون بیمه افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی و ژاندارمری کل کشور از صندوق بیمهمربوط.
ماده 14 - همردیف افسران نیز مشمول مقررات این آییننامه هستند.
ماده 15 - این آییننامه که مشتمل بر پانزده ماده و شش تبصره است از تاریخ تصویب قابل اجرا میباشد.
آییننامه فوق مشتمل بر پانزده ماده و ششتبصره به استناد قانون الحاق ماده واحده بقانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی که به ترتیب در تاریخ ششم و هفتم و هشتم تیر ماه یکهزار وسیصد و چهل و شش به تصویب کمیسیون های نظام و دادگستری و امور استخدام و سازمان های اداری مجلس شورای ملی رسیده بود در جلسه روز چهارشنبه بیست و یکم تیر ماه یکهزارو سیصدو چهل و شش به تصویب کمیسیون شماره 2 (جنگ) و روز شنبه بیست و چهارم تیر ماه یکهزارو سیصدو چهل و شش شمسی به تصویب کمیسیون شماره 3 (دادگستری - استخدام) مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
رئیس مجلس سنا - مهندس شریف امامی