صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/02/25
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان
موضوع
چگونگی ارث بری وارث مقصر در فوت مورث
پرسش
در اثر واژگونی خودرو دو فرزند 6 و 12 ساله فوت نموده و پدر، مقصر حادثه شناخته شده است. ورثه آنها (پدر و مادر بچهها) شکایت نموده و تقاضای دیه آنها را دارند. همچنین پدر در خصوص صدمات وارده به خود نیز شکایت نموده است؛ چه تصمیمی میبایست اتخاذ شود؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال پدر حادثهساز از فرزندان خود ارث نمیبرد اما مادر به عنوان ورثه فرزندان اصالتاً مستحق دریافت دیه میباشد. براساس قانون بیمه اجباری شرکت بیمهگر در خصوص راننده مقصر تکلیف به پرداخت خسارت معادل دیه را دارد که دادسرا پس از تصمیم نهایی و مختومه نمودن پرونده، مراتب را به دادگاه صالح در خصوص راننده انعکاس خواهد داد.
نظر اکثریت
براساس ماده 451 قانون مجازات اسلامی در صورتی که قاتل از ورثه مقتول باشد، چنانچه قتل خطای محض یا شبه عمدی باشد از دیه وی ارث نمیبرد؛ لذا در خصوص شکایت پدر به عنوان ورثه فرزندان به جهت ذیحق نبودن ایشان قرار منع تعقیب باید صادر گردد؛ ولیکن در خصوص شکایت مادر به عنوان وارث فرزندان علیه راننده مقصر (پدر) میبایست قرار جلب به دادرسی صادر شود و از آن جا که مادر اصالتاً به عنوان وارث فرزندان شکایت میکند نیازی به تعیین ایشان به عنوان قیم موقت نمیباشد؛ چراکه برای فرد میت قیم موقت تعیین نمیکنند. در خصوص شکایت پدر راجع به صدمات وارده به خود (هرچند براساس قانون بیمه اجباری صدمات وارد به شخص ثالت در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه شرکت بیمهگر مکلف به پرداخت دیه راننده مقصر میباشد)ولیکن به جهت مقصر بودن ایشان دادسرا مواجه با تکلیفی نبوده و میبایست قرار منع تعقیب صادر کند.
نظر اقلیت
نظر اقلیت اول:
در خصوص شکایت مادر به عنوان وارث علیه پدر و در خصوص شکایت پدر در خصوص صدمات وارد به خود همان نظر اکثریت ملاک است، لیکن در خصوص شکایت پدر به عنوان وارث فرزند با توجه به اینکه مورد از موارد ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری (موارد صدور قرار منع تعقیب) نمیباشد؛ لذا میبایست مستفاد از مواد 383 و 389 قانون آیین دادرسی کیفری قرار موقوفی تعقیب صادر نماید.
نظر اقلیت دوم:
در خصوص شکایت پدر و مادر به عنوان ورثه اطفال از آنجا که موضوع واحد است و در خصوص یک موضوع نمیتوان دو تصمیم ماهوی اتخاذ نمود؛ میبایست پرونده با صدور قرار جلب به دادرسی به دادگاه ارسال شود و در آنجا وفق ماده 451 قانون مجازات اسلامی پدر از دیه ارث نخواهد برد.