تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/11
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: تغییر نام خانوادگی در صلاحیت سازمان ثبت احوال است؛ اما این امر دلالتی بر صلاحیت اداره مذکور در رسیدگی به اختلافات و دعاوی مربوط به این موضوع نداشته و از محاکم دادگستری به عنوان مرجع عالم تظلم خواهی، نفی صلاحیت نمی کند.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/02/11 - 12 : 18 قاضی: ذکرالله احمدی قاضی: یعقوب انصاری
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 91/09/12 آقای علی ه.ز. فرزند ج. دادخواستی به طرفیت اداره ثبت احوال بدره به خواسته تغییر نام خانوادگی از ه.ز. به پیرزادیان تقدیم دادگستری دره شهر نموده وتوضیح داده است با توجه به اینکه من وابسته به خانواده بزرگ پیرزادیان بوده وتمام اهالی محل به این امر آگاهی دارند وقصد دارم نام خانوادگی خود را به پیر زادیان تغییر دهم به شرح خواسته تقاضای صدور رای دارم، شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی دره شهر عهده دار رسیدگی به پرونده میشود اداره ثبت احوال دردفاع از دعوی مطروحه خلاصتا اعلام مینماید که موضوع خواسته خواهان مطابق قوانین موضوعه ازجمله مواد 997 قانون مدنی و 40 و 41 و 42 قانون ثبت احوال در صلاحیت ذاتی ثبت احوال میباشد، جلسه دادگاه در تاریخ 91/10/24 با حضور خواهان تشکیل میگردد نماینده اداره خوانده حضور پیدا نمی کند خواهان اظهار میدارد خواسته ام به شرح دادخواست تقدیمی است نام خانوادگی من نام نامناسبی است واز این نام فامیلی درعذاب هستم از طرفی من از جمله وابستگان خانواده پیرزادیان میباشم تقاضادارم با درخواست من موافقت فرمائید... چندین بار از طریق اداره ثبت احوال اقدام کرده ام لیکن با تغییر آن موافقت نکرده اند، دادگاه پس از استماع اظهارات طرفین ختم رسیدگی رااعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 91/11/02 با وارد تشخیص دادن دعوی خواهان حکم به الزام اداره ثبت احوال به صدور شناسنامه برای خواهان با نام پیرزادیان صادر میکند، اداره ثبت احوال از رای صادره تجدیدنظر خواهی میکند، شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان ایلام به موجب دادنامه شماره --- - 92/02/08 تجدیدنظر خواهی را وارد ندانسته و با رد آن، رای تجدیدنظر خواسته را تایید می کند. پس از طی این مراحل وبه دنبال درخواست ثبت احوال، رئیس کل محترم د ادگستری استان در اجرای ماده 18 اصلاحی موضوع را بررسی و بااظهار عقیده به مخدوش بودن آراء صادره از محضر ریاست محترم قوه قضائیه درخواست رسیدگی مجدد مینماید وبا دستور معظم له پرونده در معاونت قضایی قوه قضائیه درکمیسیون شماره 2 مورد بررسی واقع و قضات محترم گروه دوم اظهارنظرمینمایدکه به صراحت ماده 40 قانون ثبت احوال تغییرنام خانوادگی در صلاحیت سازمان ثبت احوال است. بنابراین دادگاه بدوی وتجدیدنظر خارج از حدود صلاحیت ذاتی خود مبادرت به رسیدگی و صدور رای نمودهاند ورای صادره در راستای ماده 18 اصلاحی در خور رسیدگی مجدد میباشد. متعاقبا پس از اجرایی شدن ماده 477 ق آ د کیفری پرونده به محضر ریاست معظم قوه قضائیه ارائه و معظم له در اجرای ماده مرقوم بااعاده دادرسی موافقت وپرونده جهت رسیدگی به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای انصاری رئیس شعبه وملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
با توجه به محتویات پرونده و مفاد گزارش ونظریه قضات محترم معاونت قضایی قوه قضائیه که فوقا اشاره شده است. اولا باعنایت به نظریه ریاست محترم قوه قضائیه در خصوص تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه های شماره --- - 91/11/02 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی دره شهر و شماره 100030 - 92/02/08 شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان ایلام وباالتفات به مفاد ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری راجع به تکلیف قانونی در نقض آراء مورد تقاضای اعاده دادرسی پس از تجویز اعاده دادرسی جهت ورود به رسیدگی ماهوی پرونده، آراء موصوف نقض میگردد. ثانیا ماده 40 قانون ثبت احوال که تغییر نام خانوادگی را از وظایف سازمان ثبت احوال می داند دلالتی بر صلاحیت اداره مذکور در رسیدگی به اختلاف ودعاوی را ندارد و به عبارت دیگرنفی صلاحیت از محاکم دادگستری به عنوان مرجع تظلم خواهی نمی کند وحسب ادعای خواهان وی دوباربه اداره ثبت احوال مراجعه،امااداره مذکوردعوی را اجابت نکرده است،دراین صورت دادگستری به عنوان مرجع تظلمات موظف به رسیدگی بوده است بنابراین ایراد بر دادنامه های صادره به نظر این مرجع وارد نبوده است وبه جهات اشعاری ولحاظ صلاحیت عام محاکم دادگستری، به شرح دادنامه --- - 91/11/02 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی و استدلال مندرج در آن مجددا حکم به الزام اداره ثبت احوال دره شهر به تغییر نام خانوادگی طبق خواسته صادر مینماید.خ الف
شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشور یعقوب انصاری (رئیس) ذکرالله احمدی (مستشار)