صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1381/06/06
برگزار شده توسط: استان زنجان/ شهر زنجان
موضوع
فروش ملک بدون تنظیم و تقاضای خلع ید مالک اولیه ملک
پرسش
در پروندهای که فردی ملک خود را پنجاه سال قبل فروخته است، پس از آن ملک موردمعامله یدبه ید پنج واسطه قرار میگیردودر نهایت نفر ششم پس از خرید آن با مبایعه نامه عادی اقدام به اخذ نقشه پروانه و احداث بنای مجدد میکند. حال نوه فروشنده اولی که سند به نام اوستدادخواستی مبنی بر تخلیه ملک مورد مذکور تقدیم دادگاه کرده است. دادگاه خوانده (ساکن فعلی ساختمان) را دعوت میکند و با ابلاغ قانونی، حکم تخلیه صادرمیشود، سپس حکم به مرحله قطعی میرسد. به لحاظ عدم آشنایی خوانده به قانون عدم پیگیری ایشان حکم به مرحله اجرادرمی آید و نامبرده دادخواست به اثبات مالکیت و الزام خواندگان یداً به ید الی نهایه تقدیم دادگاه میکند. یکی از خواندگان واسطه بین فروشندگان اصلی و ردیف سوم فوت کرده و هیچ ورثه ای ندارد و شهود و اهالی همه معترفند و شهادت میدهند که صاحب اصلی سند رسمی ملک را درحال حیات خود به شخص دیگری که فوت کرده فروخته بوده است او نیز به ایادی بعدی و لکن سند رسمی تنظیم نشده است حال تکلیف چیست؟ آیا میشود خواندگان را به الزام تنظیم سندملزم کردمستندات کسانی که معتقد به جوابهای مثبت و منفی هستند چیست؟
نظر هیئت عالی
اولاً، به لحاظ اینکه ما بین محکوم له، یعنی نوه فروشنده
اولیه که مبادرت به طرح دعوای تخلیه علیه آخرین خریدار نموده، هیچگونه
رابطه حقوقی نظیر اجاره یا امانت یا غیر آن وجود نداشته است، اقامه دعوا تحت عنوان
تخلیه که ناظر به ید قانونی است موضوعیت نداشته و در اینگونه موارد باید دعوا تحت
عنوان خلع ید غاصبانه مطرح میشد. ثانیاً، در مورد اقامه دعوای الزام وراث فروشنده اولیه
به انتقال رسمی ملک مورد دعوا به آخرین خریدار، دادگاه میتواند با استماع گواهی از
گواهان و ملاحظه اصول قراردادهای عادی و با استفاده از هرگونه قراین و امارات و اعمال
خارجی که مفید علم بر تحقق معامله بین فروشنده اولیه و خریداران باشد مبادرت به
صدور حکم علیه وراث فروشنده مبنی بر الزام ورثه به تنظیم سند رسمی انتقال به نام
آخرین خریدار نماید. هرچند در اینگونه مواردطرح دعوا به طرفیت همه فروشندگان و
ایادی قبلی ضرورتی ندارد، چنانچه نسبت به فروش و نقل و انتقال یک یا چند نفر از
فروشندگان قبلی تردید حاصل شود، میتوان فروشنده یا فروشندگان مذکور را جهت
کمک و احراز واقع به دادرسی جلب کرد.
نظر اتفاقی
به طرفیت تمامی ایادی میشود داخواست داد و با شهادت شهود حکم به نفع خواهان صادر
میشود.