مجاز بودن وزارت صنعت، معدن و تجارت نسبت به امضای موقت موافقتنامه چارچوب تسهیل تجارت بدون کاغذ (الکترونیکی) فرامرزی در آسیا و اقیانوسیه

هیات وزیران در جلسه 1396/6/8 به پیشنهاد شماره 103914 /60 مورخ 1396/5/3 وزارت صنعت، معدن و تجارت و در اجرای ماده (2) آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی - مصوب 1371 - تصویب کرد:
وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافق های بین المللی) و وزارت امور خارجه نسبت به امضای موقت موافقتنامه چارچوب تسهیل تجارت بدون کاغذ (الکترونیکی) فرامرزی در آسیا و اقیانوسیه در چارچوب متن پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، ظرف سه سال از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.

اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور

موافقت نامه چارچوب تسهیل تجارت بدون کاغذ فرامرزی در آسیا و اقیانوسیه

طرف های این موافقت نامه چارچوب (که از این پس «طرف ها» نامیده می‌شوند)؛
با آگاهی از اهمیت تجارت به عنوان نیروی محرکه برای رشد و توسعه و نیاز به افزایش کارایی معاملات تجارت بین المللی به منظور حفظ و ارتقاء قابلیت رقابت در منطقه؛
با توجه به اینکه تجارت بدون مانع نقش تعیین کننده ای را در ارتقاء ارتباط جامع ایفا می کند که منجر به ایجاد تجارت و رشد جدید در منطقه خواهد شد؛
با تصدیق اینکه تجارت بدون کاغذ در حالی که اعمال نظارت را بهبود می بخشد، تجارت بین المللی را موثرتر و شفاف تر می سازد، به ویژه چنانچه داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی فرامرزی مبادله شوند،
با توجه به اینکه تجارت و ابتکارهای تامین امنیت زنجیره عرضه در حال انجام در بازارهای صادراتی عمده، مبادله داده ها و اسناد را به صورت الکترونیکی برای تمامی فعالان در زنجیره عرضه بین المللی بیش از پیش ضروری خواهد نمود،
با در نظرگرفتن این حقیقت که بسیاری از کشورهای منطقه آسیا و اقیانوسیه در حال حاضر مشغول اجرای سامانه های الکترونیکی در سطح ملی هستند تا رسیدگی به داده ها و اسناد مربوط به تجارت را سرعت بخشند؛
همچنین با توجه به این حقیقت که کشورهای منطقه آسیا و اقیانوسیه مقرراتی را به نحو فزاینده برای مبادله الکترونیکی اطلاعات در موافقت نامه های تجاری خود در نظر می گیرند؛
با تصدیق نتیجه گیری مذاکرات موافقت نامه تسهیل تجارت در نهمین فراهمایی وزرا در سازمان تجارت جهانی و اهمیت اجرای موافقت نامه؛
با آگاهی از این که تسهیل شناسایی متقابل و مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی بین کشورهای محصور در خشکی و گذری، زمان گذر و هزینه ها را به نحو قابل ملاحظه ای کاهش می دهد و فرصت های تجاری و توسعه ای را در کشورهای محصور در خشکی افزایش می دهد؛
همچنین با آگاهی از این که تسهیل مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی به ویژه بنگاه های کوچک و متوسط را قادر خواهد ساخت تا مشارکت موثرتری در تجارت بین المللی داشته باشند و رقابت خود را افزایش دهند؛
با توجه به سطوح مختلف اقتصادی و همچنین توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات طرف ها؛
با تایید اینکه فناوری اطلاعات و ارتباطات و زیرساخت های فیزیکی مربوط در برخی از کشورها برای حصول اطمینان از توسعه پایدار کسب و کار به اندازه کافی در دسترس نمی‌باشد؛
با توجه به ضرورت ایجاد محیط قانونی اختیار دهنده به منظور به حداکثر رساندن منافع مرتبط با تجارت بدون کاغذ فرامرزی؛
با تمایل به تنظیم چارچوب قانونی در جهت تعمیق و گسترش همکاری در تسهیل تجارت بدون کاغذ فرامرزی میان طرف ها و ترسیم توسعه های آینده در این زمینه؛
بدین وسیله به شرح زیر توافق می نمایند:

ماده 1
هدف
هدف این موافقت نامه چارچوب، افزایش تجارت بدون کاغذ فرامرزی با میسر ساختن مبادله و شناسایی متقابل داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی و تسهیل قابلیت کاربرد داخلی در بین سامانه های پنجره واحد ملی و زیرمنطقه ای و یا سایر سامانه های تجارت بدون کاغذ به منظور موثرتر و شفاف تر ساختن معاملات تجارت بین المللی و همچنین بهبود اعمال نظارت می‌باشد.

ماده 2
حیطه شمول
این موافقت نامه چارچوب در مورد تجارت بدون کاغذ فرامرزی بین طرف ها اعمال می‌شود.

ماده 3
تعاریف
از نظر این موافقت نامه چارچوب:
(الف) «تجارت بدون کاغذ فرامرزی» به معنی تجارت کالا از جمله واردات، صادرات، گذر و خدمات مربوط می‌باشد که براساس ارتباطات الکترونیکی از جمله مبادله داده ها و اسناد به صورت الکترونیک، انجام می‌شود؛
(ب) «ارتباطات الکترونیکی» به معنی هر ارتباطی است که طرف های درگیر در تجارت به وسیله پیامهای اطلاعاتی برقرار می نمایند؛
(پ) «پیام اطلاعاتی» به معنی اطلاعات تولید،ارسال، دریافت یا ذخیره شده به وسیله وسایل الکترونیکی، مغناطیسی، نوری یا وسایل مشابه از جمله مبادله اطلاعات الکترونیکی است ولی به آن محدود نمی گردد؛
(ت) «اسناد مربوط به تجارت» به معنی داده هایی است که در یک سند مربوط به تجارت منظور شده یا در ارتباط با آن انتقال داده شده است.
(ث) «اسناد مربوط به تجارت» به معنی اسناد بازرگانی و نظارتی است که برای تکمیل معاملات بازرگانی مورد نیاز است؛
(ج) «معاملات بازرگانی» به معنی معاملات مربوط به تجارت کالا بین طرف ها است که محلهای کسب و کار آنها در قلمرو های مختلف قرار دارد؛
(چ) «شناسایی متقابل» به معنی تایید متقابل اعتبار داده ها و اسناد مربوط به تجارت فرامرزی است که به صورت الکترونیکی بین دو یا چند کشور مبادله می‌شوند؛
(ح) «پنجره واحد» به معنی ابزاری است که به طرف های دخیل در معامله تجارت اجازه می دهد که داده ها و اسناد را به صورت الکترونیکی با ورود یک مرحله ای برای انجام تمامی واردات، صادرات و گذر مربوط به الزامات نظارتی تسلیم نمایند؛
(خ) «قابلیت کاربرد داخلی» به معنی توانایی دو یا چند بخش یا سامانه برای مبادله اطلاعات و استفاده از اطلاعاتی است که مبادله شده است.

ماده 4
تفسیر
هرگونه تفسیر این موافقت نامه چارچوب باید به اصول کلی که این موافقت نامه مبتنی بر آن است، به خصوصیت بین المللی آن و به نیاز به ارتقاء یکپارچگی در کاربرد آن توجه لازم داشته باشد.

ماده 5
اصول کلی

1 - این موافقت نامه چارچوب به وسیله اصول کلی زیر هدایت خواهد شد:
(الف) برابری عملکردی
(ب) عدم تبعیض در استفاده از ارتباطات الکترونیکی
(پ) بیطرفی فناوری
(ت) ارتقاء قابلیت کاربرد داخلی
(ث) تسهیل تجارت پیشرفته و رعایت نظارتی
(ج) همکاری بین بخش های دولتی و خصوصی
(چ) بهبود محیط اعتماد فرامرزی

2 - طرف ها توافق می کنند که اجرای قوانین و مقررات ملی که موجب اعمال این اصول در مورد مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی می‌شود، سطوح مشترک اطمینان و افزایش قابلیت کاربرد داخلی را ایجاد خواهد کرد.

ماده 6
چارچوب سیاست ملی، میسر ساختن محیط قانونی داخلی و کارگروه تجارت بدون کاغذ

1 - طرف ها کوشش خواهند نمود که چارچوب سیاست ملی را برای تجارت بدون کاغذ برقرار نمایند که می‌تواند اهداف و راهبردهای اجرا، اختصاص منابع و چارچوب قانونی را تعیین نماید.

2 - طرف ها کوشش خواهند نمود که قوانین ملی اختیار دهنده ای را در مورد تجارت بدون کاغذ ایجاد نمایند، به ویژه با توجه به وظایف بهره برداران ملی برای تجارت بدون کاغذ فرامرزی، و با در نظر گرفتن استانداردهای بین المللی و بهترین روشها چنانچه قابل اجرا باشد.

3 - طرف ها می‌توانند طبق محیط داخلی خود، کارگروه ملی، متشکل از نمایندگان دولت و طرف های بخش خصوصی را تشکیل دهند. کارگروه، محیط داخلی قانونی اختیار دهنده ای را برای مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی ترغیب خواهد کرد و همچنین قابلیت کاربرد داخلی تجارت بدون کاغذ فرامرزی را تسهیل خواهد نمود. طرف ها می‌توانند به طور متناوب به یک نهاد مشابه که قبلاً به جای تشکیل کارگروه جداگانه ای به شکل داخلی انجام وظیفه می کرد، تکیه نمایند و می‌توانند این نهاد یا یک واحد سازمانی مناسب یا گروه کاری در آن را به عنوان کارگروه ملی از نظر این موافقت نامه چارچوب تعیین نمایند.

ماده 7
تسهیل تجارت بدون کاغذ فرامرزی و توسعه سامانه های پنجره واحد

1 - طرف ها سعی خواهند نمود تجارت بدون کاغذ فرامرزی را با میسر ساختن مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی با استفاده از سامانه های موجود در حال کار یا ایجاد سامانه های جدید تسهیل نمایند.

2 - طرف ها تشویق می‌شوند که سامانه های پنجره واحد را توسعه دهند و از آن ها را برای تجارت بدون کاغذ فرامرزی استفاده کنند. در توسعه سامانه های پنجره واحد یا ارتقاء سامانه های موجود، طرف ها تشویق می‌شوند که آنها را با اصول کلی پیش بینی شده در این موافقت نامه چارچوب هماهنگ نمایند.

ماده 8
شناسایی متقابل داده ها و اسناد مربوط به تجارت فرامرزی به صورت الکترونیکی

1 - طرف ها شناسایی متقابل داده ها و اسناد مربوط به تجارت را به صورت الکترونیکی که براساس سطح اساساً برابر قابلیت اطمینان از طرف های دیگر منشاء گرفته باشد، پیش بینی خواهند نمود.

2 - سطح اساساً برابر قابلیت اطمینان از طریق ترتیبات سازمانی که به موجب این موافقت نامه چارچوب برقرار گردیده مورد موافقت متقابل طرف ها قرار خواهد گرفت.

3 - طرف ها می‌توانند به منظور عملیاتی نمودن شناسایی متقابل داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی، به گونه ای که با اصل محیط اطمینان فرامرزی و تمامی اصول کلی دیگر سازگار باشد، ترتیبات دو جانبه و چند جانبه ای را منعقد نمایند مشروط برآنکه مفاد این ترتیبات دوجانبه و چندجانبه با این موافقت نامه چارچوب تناقضی نداشته باشد.

ماده 9
استانداردهای بین المللی برای مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت به صورت الکترونیکی

1 - طرف ها کوشش خواهند کرد که استانداردها و رهنمودهای بین المللی را به منظور حصول اطمینان از قابلیت کاربرد داخلی در تجارت بدون کاغذ و توسعه وسایل ارتباطی امن، مطمئن و قابل اعتماد برای مبادله اطلاعات به کار ببرند.

2 - طرف ها کوشش خواهند کرد که در توسعه استانداردهای بین المللی و بهترین روشهای مربوط به تجارت بدون کاغذ فرامرزی مشارکت نمایند.

ماده 10
ارتباط با سایر اسناد حقوقی که تجارت بدون کاغذ فرامرزی را میسر می سازد

1 - طرف ها می‌توانند در صورت اقتضا، اسناد حقوقی بین المللی مربوط را که به وسیله نهادهای سازمان ملل متحد و سایر سازمانهای بین المللی منعقد شده است تصویب نمایند.

2 - طرف ها کوشش خواهند کرد تا اطمینان حاصل کنند که تبادل داده ها و اسناد مربوط به تجارت فرامرزی به صورت الکترونیکی با حقوق بین الملل و همچنین با مقررات منطقه ای و بین المللی و بهترین روشها همانگونه که در ترتیبات سازمانی تعریف و به موجب این موافقت نامه چارچوب برقرار شده است سازگاری دارد.

ماده 11
ترتیبات سازمانی

1 - کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای آسیا و اقیانوسیه (اسکاپ)، برای اهداف این موافقت نامه چارچوب، شورای تجارت بدون کاغذ را که متشکل از یک نامزد پیشنهاد شده عالی رتبه از هر طرف می‌باشد، ایجاد خواهد نمود. شورا بنا به درخواست اما حداقل سالی یک بار تشکیل جلسه خواهد داد.

2 - شورای تجارت بدون کاغذ، در اجرای وظایف خود، مورد حمایت کارگروه دائمی خواهد بود که اجرای این موافقت نامه چارچوب را نظارت و هماهنگ و پیشنهادهای خود را برای بررسی به شورا تسلیم خواهد نمود. کارگروه دائمی متشکل از نمایندگان ارشد هر طرف خواهد بود و حداقل سالی یک بار تشکیل جلسه خواهد داد.

3 - به منظور اجرای این موافقت نامه چارچوب، کارگروه دائمی می‌تواند گروه های کاری را تشکیل دهد که در مورد اجرای برنامه اقدام مربوط به موجب این موافقت نامه چارچوب به کارگروه دائمی گزارش دهند.

4 - دبیرخانه اسکاپ به عنوان دبیرخانه این موافقت نامه چارچوب تعیین خواهد شد و دبیرخانه نهادهای ایجاد شده به موجب این موافقت چارچوب خواهد بود و از هماهنگی، بررسی و نظارت بر اجرای این موافقت نامه چارچوب و مسائل مربوط به آن را حمایت خواهد نمود.

5 - شورا با اکثریت دو سوم آرا، آیین کار لازم برای انجام وظایف خود از جمله کارگروه دائمی و گروههای کاری را تصویب خواهد نمود. تصمیم های شورا با اکثریت آرای ماخوذه اعضای حاضر و رای دهنده اتخاذ خواهد شد مگر به گونه دیگری در این موافقت نامه چارچوب پیش بینی شده باشد، مشروط بر اینکه حداقل دو سوم کشورهای شرکت کننده حاضر باشند.

6 - شورا و کارگروه دائمی می‌توانند، به موجب صلاحیت خود که در آیین کار تعیین شده است، پروتکل هایی را در مورد موضوعهای حقوقی، فنی و سازمانی مشخص تصویب کنند. الزامات لازم الاجرا شدن هر پروتکل در آن سند مقرر خواهد شد.

ماده 12
برنامه اقدام

1 - کارگروه دائمی تحت نظارت شورای تجارت بدون کاغذ، برنامه اقدام جامع را که شامل تمامی اقدامات و اعمال مشخص با اهداف روشن و اجرای به موقع می‌باشد و برای ایجاد محیط سازگار، شفاف و قابل پیش بینی برای انجام این موافقت نامه چارچوب از جمله اجرای برنامه های زمانی طرف های مربوطه لازم است، تدوین خواهد کرد. طرف ها برنامه اقدام را طبق برنامه زمانی اجرا خواهند کرد و وضعیت اجرای هریک از طرف ها به کارگروه دائمی گزارش خواهد شد.

2 - برنامه زمانی اجرا برای هر طرف به عنوان بخشی از برنامه اقدام بر اساس خود ارزیابی آمادگی آنها تدوین خواهد شد.

ماده 13
برنامه های آزمایشی و به اشتراک گذاشتن دروس آموخته شده

1 - طرف ها سعی خواهند کرد برنامه های آزمایشی در مورد مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت بدون کاغذ فرامرزی را به صورت الکترونیکی، به ویژه در میان گمرکات و سایر کارگزاری های نظارتی شروع و عملی نمایند. طرف ها در مورد اینگونه برنامه های آزمایشی از طریق ترتیبات سازمانی ایجاد شده به موجب این موافقت نامه چارچوب، همکاری خواهند نمود.

2 - طرف ها در مورد پیشرفت برنامه های آزمایشی به منظور تسهیل به اشتراک گذاشتن تجربه و دروس آموخته شده و ایجاد مجموعه ای از بهترین روشهای قابلیت کاربرد داخلی مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت فرامرزی به صورت الکترونیکی به کارگروه دائمی گزارش خواهند کرد. مبادله تجربه و دروس آموخته شده به فراتر از طرف های این موافقت نامه چارچوب، تا حد ممکن و به طور مقتضی در تلاشی برای ارتقاء اجرای تجارت بدون کاغذ در سرتاسر منطقه و ماوراء آن، امتداد خواهد یافت.

ماده 14
ظرفیت سازی

1 - طرف ها می‌توانند برای تامین پشتیبانی فنی و مساعدت به یکدیگر به منظور تسهیل اجرای این موافقت نامه چارچوب همکاری کنند.

2 - طرف ها می‌توانند در مورد ظرفیت سازی از طریق ترتیبات سازمانی که به موجب این موافقت نامه چارچوب برقرار شده همکاری نمایند.

3 - طرف ها به درخواستهای کشورهای کمتر توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه محصور در خشکی برای مساعدت فنی و ترتیبات همکاری که برای کمک به آنها در توسعه ظرفیت تجاری بدون کاغذ آنها طراحی شده و با استفاده کامل از مزایای بالقوه این موافقت نامه چارچوب، توجه خاصی خواهند نمود.

4 - طرف ها می‌توانند شرکای توسعه یافته را برای مساعدت فنی و مالی موثرتر در اجرای این موافقت نامه چارچوب دعوت نمایند.

ماده 15
اجرای این موافقت نامه چارچوب
هرطرف کوشش خواهد نمود که مفاد این موافقت نامه چارچوب را با ایجاد یک محیط قانونی اختیار دهنده و توسعه زیرساخت فنی لازم برای تسهیل مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت فرامرزی به صورت الکترونیکی اجرا نماید.
طرف ها تصدیق می کنند که کشورهای کمتر توسعه یافته و کشورهای درحال توسعه محصور در خشکی ممکن است به مساعدت فنی و مالی برای توسعه زیرساخت فنی و ایجاد یک محیط قانونی اختیار دهنده نیاز داشته باشند که برای تسهیل مبادله داده ها و اسناد مربوط به تجارت فرامرزی به صورت الکترونیکی ضروری است.

ماده 16
سایر موافقت نامه های لازم الاجرا
این موافقت نامه چارچوب یا هرگونه اقدام دیگری که به موجب آن انجام شود بر حقوق و تعهدات طرف ها به موجب هرگونه موافقت نامه ها یا کنوانسیون های بین المللی موجود که طرف ها نیز عضو آن ها هستند، اثر نخواهد گذاشت.

ماده 17
حل و فصل اختلاف

1 - هرگونه اختلافی که ممکن است بین طرف ها در مورد تفسیر و اجرای این موافقت نامه چارچوب بوجود آید، از طریق مذاکره یا مشورت بین طرف های مربوط حل و فصل خواهد شد.

2 - چنانچه طرف های درگیر در اختلاف مربوط به این موافقت نامه چارچوب نتوانند اختلاف را از طریق مذاکره یا مشورت حل و فصل نمایند، چنانچه هریک از آن ها درخواست ارجاع نماید، برای سازش، ارجاع داده خواهند شد.

3 - اختلاف به یک یا چند سازش دهنده منتخب طرف های درگیر در اختلاف ارجاع داده خواهد شد. چنانچه طرف های درگیر در اختلاف در مورد انتخاب سازش دهنده یا سازش دهندگان ظرف مدت سه ماه از تاریخ درخواست برای سازش به توافق نرسند، هریک از طرف ها می‌تواند از دبیر کل سازمان ملل متحد برای انتخاب سازش دهنده واحد درخواست نماید تا اختلاف به وی ارجاع گردد.

4 - توصیه سازش دهنده یا سازش دهندگان منتخب، اگرچه از نظر ماهیت، الزام آور نمی‌باشد، مبنایی برای بررسی مجدد به وسیله طرف های درگیر در اختلاف خواهد شد.

5 - طرف های درگیر در اختلاف، با رضایت متقابل می‌توانند از قبل تصمیم بگیرند که توصیه سازش دهنده یا سازش دهندگان را به عنوان یک توصیه الزام آور بپذیرند.

6 - مفاد این ماده به عنوان مستثنی کننده سایر اقدامات برای حل و فصل اختلاف هایی که مورد توافق متقابل بین طرف های درگیر در اختلاف قرار گرفته باشد، تفسیر نخواهد شد.

7 - هر کشوری می‌تواند، در زمان سپردن سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق خود، قید تحدید تعهدی را در نظر بگیرد که اعلام می‌نماید که خود را ملزم به مفاد این ماده در ارتباط با سازش نمی داند. سایر طرف ها در مورد مفاد این ماده در ارتباط با سازش با هر طرفی که چنین قید تحدید تعهدی را در نظر گرفته است، ملتزم نخواهند بود.

ماده 18
روش امضا و عضویت

1 - این موافقت نامه چارچوب برای امضای کشورهای عضو اسکاپ در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک از تاریخ اول اکتبر 2016 (1395/7/10) تا 30 سپتامبر 2017 (1396/7/8) مفتوح خواهد بود.

2 - کشورهای عضو اسکاپ می‌توانند از راه های زیر عضو این موافقت نامه چارچوب شوند:
الف) امضا و متعاقب آن تنفیذ، پذیرش یا تصویب؛ یا
ب) الحاق.

3 - تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق با سپردن سند نزد دبیر کل سازمان ملل متحد نافذ خواهد شد.

ماده 19
لازم الاجرا شدن

1 - این موافقت نامه چارچوب نود روز پس از تاریخی لازم الاجرا خواهد شد که دولتهای حداقل 5 کشور عضو اسکاپ، اسناد تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق خود را به این موافقت نامه چارچوب بر اساس بندهای (2) و (3) ماده (18)، سپرده باشند.

2 - برای هر کشور عضو اسکاپ که سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق خود را پس از تاریخی بسپارد که در آن تاریخ، شرایط برای لازم الاجرا شدن این موافقت نامه چارچوب تحقق یافته باشد، این موافقت نامه چارچوب نود روز پس از تاریخ سپردن سند مذکور توسط آن کشور لازم الاجرا خواهد شد.

ماده 20
روش اصلاح این موافقت نامه چارچوب

1 - متن این موافقت نامه چارچوب می‌تواند با روش مشخص شده در این ماده اصلاح گردد.

2 - اصلاحات این موافقت نامه چارچوب می‌تواند توسط هر طرف پیشنهاد گردد.

3 - متن هرگونه اصلاحیه پیشنهادی به وسیله دبیرخانه به تمامی اعضای شورای تجارت بدون کاغذ حداقل شصت روز قبل از جلسه شورا که در آن متن برای تصویب پیشنهاد می‌گردد، ارسال خواهد شد.

4 - اصلاحیه با اکثریت دو سوم آرای طرف های حاضر و رای دهنده در جلسه شورای تجارت بدون کاغذ تصویب خواهد شد. اصلاحیه مصوب، به وسیله دبیرخانه به دبیرکل سازمان ملل متحد ارسال خواهد شد که وی آن را برای پذیرش به تمامی طرف ها ارسال خواهد نمود.

5 - اصلاحیه مصوب طبق بند (4) این ماده برای طرف هایی که آن را پذیرفته اند سه ماه بعد از پذیرش آن توسط دو سوم تعداد طرف ها در زمان پذیرش لازم الاجرا خواهد شد. برای هر طرفی که اصلاحیه را پس از لازم الاجرا شدن آن بپذیرد، اصلاحیه سه ماه پس از پذیرش آن توسط آن طرف، لازم الاجرا خواهد شد.

ماده 21
قید تحدید تعهد
در مورد هیچ یک از مفاد این موافقت نامه چارچوب، قیود تحدید تعهدی را نمی توان در نظر گرفت، مگر در مواردی که در بند (7) ماده (17) پیش بینی شده باشد.

ماده 22
خروج از عضویت
هرطرف می‌تواند طی اطلاعیه کتبی خطاب به دبیر کل سازمان ملل متحد از عضویت در این موافقت نامه چارچوب خارج شود. خروج از عضویت دوازده ماه پس از تاریخ دریافت اطلاعیه مزبور توسط دبیرکل نافذ خواهد شد.

ماده 23
تعلیق اعتبار
اجرای این موافقت نامه چارچوب چنانچه تعداد طرف ها برای هر دوره دوازده ماهه متوالی کمتر از پنج باشد، متوقف خواهد شد. در چنین شرایطی، دبیرخانه طرف ها را آگاه خواهد کرد. مفاد این موافقت نامه چارچوب چنانچه تعداد طرف ها به پنج برسد مجدداً عملیاتی خواهد شد.

ماده 24
محدودیت های کاربرد
هیچ یک از مفاد این موافقت نامه چارچوب به گونه ای تفسیر نخواهد شد که مانع یک طرف از اتخاذ اقدام سازگار با شرایط منشور سازمان ملل متحد و محدود به ضرورتهای وضعیت که آن را برای امنیت داخلی یا خارجی خود ضروری تلقی می کند.

ماده 25
امین اسناد
دبیرکل سازمان ملل متحد، امین اسناد این موافقت نامه چارچوب تعیین خواهد شد.
برای گواهی مراتب بالا، امضاکنندگان زیر، که به نحو مقتضی مجاز می‌باشند، این موافقت نامه چارچوب را دریک نسخه واحد به زبان های چینی، انگلیسی و روسی که هر سه متن دارای اعتبار یکسان می‌باشد، امضا نمودند.