بسمه تعالی
هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200100
شماره دادنامه سیلور: 140231390001774642 تاریخ:12/07/1402
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 5- 201 مورخ 5/4/1401 شورای عالی مالیاتی و بخشنامه ابلاغ آن توسط رئیس کل سازمان امور مالیاتی به شماره 56/1401/200 مورخ 25/11/1401 و درخواست اعمال ماده 92 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال مصوبه شماره 5- 201 مورخ 5/4/1401 شورای عالی مالیاتی و بخشنامه ابلاغ آن توسط رئیس کل سازمان امور مالیاتی به شماره 56/1401/200 مورخ 25/11/1401 و درخواست اعمال ماده 92 و 13 قانون دیوان عدالت اداری به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
«به طور کلی حقوق و عوارض قانونی وصولی شهرداری ها و درآمدهای ناشی از فعالیتهایی که عیناً مشمول مقررات مالی و حقوقی و عوارض قانونی باشد، نباید جزء اقلام درآمد ناشی از فعالیت اقتصادی منظور شود. با عنایت به نامه شماره 24606/42/38 مورخ 17/8/99 اداره کل امور شهری و شورای استانداری خراسان رضوی وجوه دریافتی از اتباع غیر ایرانی به استناد بند (16) ماده (80) قانون تشکیلات وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور... و اصلاحیه بعدی آن توسط شهرداری محل وصول میشود و همچنین با توجه به اینکه وجوه مزبور از مصادیق فهرست عناوین درآمدهای شهرداری های کشور از محل عرضه کالا و ارائه خدمات (موضوع فهرست اعلامی ضمیمه دستورالعمل نحوه رسیدگی به مقررات تبصره (7) ماده (17) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387) نمیباشد لذا با توجه به مراتب فوق وجوه یاد شده واجد وصف عنوان عوارض بوده و با خروج از عنوان درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی» موضوع تبصره (2) ماده (2) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 3/12/66 با اصلاحات بعدی مآلاً مشمول مالیات بر درآمد قانون اخیرالذکر نخواهد بود. همچنین به موجب بخشنامه شماره 56/1401/200 مورخ 25/11/1401 متن این اظهارنظر به عنوان بخشنامه ابلاغ گردیده است که در هر دو مورد فوق مورد شکایت شاکی و تقاضای ابطال و اعمال ماده 84 و 13 گردیده است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی بیان داشته که در دادنامه 1068 مورخ 26/12/1392 به طراحت بند 4 بخشنامه مورد اعتراض در آن پرونده که انجام فعالیت های اقتصادی مسئولین ماده 2 که در راستای وظایف محوله مشمول مالیات تلقی نشده است، ابطال گردیده است و سازمان امور مالیاتی علیرغم حکم صریح در دادنامه 1068 و بدون توجه به دادنامه های قبلی هیات عمومی در خصوص نحوه رفع ابهام مبادرت به رفع ابهام نموده است که از وظایف دیوان عدالت اداری بوده و خارج از حدود اختیار شورای عالی مالیاتی بوده و آن را ابلاغ نموده- همچنین بیان نموده حتی در فرض داشتن این اختیار مفاد بخشنامه با اشکالاتی مواجه است از جمله اینکه موضوع محل ابهام مربوط به دریافت بهای خدمات اتباع افغانی است که این نوع دریافت از مصادیق تبصره 2 ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم است و مشمول مالیات است و دیگر اینکه بخشنامه صادره در راستای اتباع افغانی نبوده و به صورت کلی درآمد شهرداری ها که عیناً متون مقررات مالی حق و عوارض قانونی باشد نباید جز اقلام درآمد ناشی از فعالیت اقتصادی تلقی شود و با دادنامه 1068 مغایر و قابل ابطال است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی سازمان امور مالیاتی به موجب لایحه شماره 2635/212/ص مورخ 22/2/1402 به طور خلاصه توضیح داده است که:
در خصوص رفع ابهام موضوع در مورد دریافت بها خدمات از اتباع افغان و رای شورای عالی مالیاتی در چارچوب مقررات بند 3 ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم بوده و برخلاف ادعای شاکی موضوع رفع ابهام در مورد رای هیات عمومی نبوده است. در مورد اینکه وجوه دریافتی آیا مشمول تبصره 2 ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم بوده یا خیر نیز وجوه مذکور به استناد بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات و وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/1375 با اصلاحات بعدی و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 78 از اتباع غیر ایرانی وصول و مطالبه شده و از طرفی دریافتی مزبور نیز صرف انجام خدمات عمومی که در مقابل انجام خدمات نمیباشد بنابراین از مصادیق فعالیت اقتصادی موضوع تبصره 2 ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم نمیباشد. در خصوص ادعای شاکی مبنی بر کلی بودن بخشنامه نیز دفاع نموده که در فراز پایانی رای شورا به صراحت و به طور مشخص راجع به عدم شمول مالیات بر وجوه دریافتی شهردار از اتباع غیرایرانی اظهارنظر گردیده است.
دیگر اینکه با توجه به اینکه صرفاً فراز میانی بند 4 بخشنامه در دادنامه 1068 ابطال گردیده و بخشنامه صادره مغایرتی با دادنامه مورد اشاره نداشته و تعارضی ندارد.
به نام خدا
پرونده کلاسه ه- ت/ 0200100 در جلسه مورخ 26/6/1402 هیا تخصصی مالیاتی بانکی، مورد بحث و بررسی واقع که با لحاظ عقیده اعضای حاضر، به شرح ذیل با استعانت از درگاه خداوند متعال اقدام به صدور رای مینماید:
رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
دادنامه سابق هیات عمومی به شماره 1068 مورخ 26/12/1392 در خصوص موضوع عدم شمول مالیات بر فعالیت های اقتصادی با ابطال بند 4 بخشنامه مورد شکایت به شماره (201/6247/11304 مورخ 15/11/1382) میباشد و مصوبه را صرفاً از این جهت ابطال نموده است، لیکن در خصوص آن بخش از مصوبه که مربوط به وصول عوارض قانونی توسط شهرداری ها میباشد، رای یاد شده دارای حکم نمیباشد و مصوبه سابق را از این جهت ابطال ننموده است و در ما نحن فیه نیز در رای شماره 5- 201 مورخ 5/4/1401 شورای عالی مالیاتی (بخشنامه شماره 56/1401/200 مورخ 25/1/1401 سازمان امور مالیاتی) نیز به نحو صحیح بیان نموده است که عوارض قانونی که شهرداری وفق قانون وصول مینماید از جمله عوارضی که از اتباع غیر ایرانی اخذ مینماید، از مصادیق فعالیت اقتصادی نبوده و موضوع تبصره (2) ماده (2) قانون مالیاتهای مستقیم محسوب نمی شود و در نتیجه مشمول مالیات نمیباشد، و از آنجایی که این مقرره (رای شورای عالی مالیاتی) مغایرتی با قوانین و مقررات و رای سابق هیات عمومی دیوان ندارد به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر مینماید. رای مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری میباشد.
محمد علی برومند زاده
رئیس هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری