تاریخ نظریه: 1405/06/01
شماره نظریه: 7/1404/696
شماره پرونده: 1404-168-696ک
استعلام:
از حکم مقرر در ماده 10 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مبنی بر اینکه «بزهدیده شخصی است که از وقوع جرمی متحمل ضرر و زیان میگردد...»؛ چنین مستفاد است که حکم این ماده ناظر بر ضرر مستقیم به فرد میباشد؛ چنانچه در دعوای حقوقی خوانده سند عادی تنظیمی بین خود و فرد ثالثی را ارائه کند که در موضوع موثر است و پس از آن خواهان شکایت کیفری جعل (مادی یا مفادی) و استفاده از سند مجعول عادی را به طرفیت خوانده مطرح کند، با توجه به اینکه سند عادی بین دو فرد دیگر غیر از شاکی تنظیم شده است، آیا شاکی افزون بر ذیسمت بودن در طرح شکایت بابت عنوان استفاده از سند مجعول (به جهت قابلیت ضرر مستقیم نسبت به وی)، در طرح شکایت بابت عنوان اتهامی جعل نیز ذیسمت میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که در دادگاه حقوقی، خوانده دعوا سند عادی تنظیمی بین خود و فرد ثالثی را ابراز و به آن استناد کرده است و پس از آن خواهان، با مراجعه به دادسرا در خصوص این سند شکایت جعل و استفاده از سند مجعول را مطرح کرده است؛ مستفاد از ماده 10 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و با لحاظ آنکه بزهدیده شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان موضوع 14 این قانون میشود، از آنجا که در چنین فرضی سند مورد ادعای جعل در دادگاه حقوقی علیه خواهان ابراز و به آن استناده شده و در حقوق وی موثر است، در خصوص جرم «استفاده از سند مجعول»، خواهان پرونده حقوقی، شاکی محسوب میشود. بدیهی است رسیدگی به جرم استفاده از سند مجعول، منوط به اثبات جعلیت سند است که دادسرا در این خصوص اقدام میکند.