ثبت شھر تاریخی یزد در فھرست میراث جھانی فرصتی را برای تامل و تاکید بر میراث یکتا و ارزشمند شھرسازی و معماری ایرانشھر اسلامی مان در اختیار اھل فکر و فن و صاحبان دغدغه زیست مطلوب در پھنه سرزمینی تمدن تاریخی - فرھنگی ایران قرار داده است. ناظرین و نھادھای بین المللی با لحاظ شاخص ھای بسیار مھمی چون:
- سازگاری با اقلیم و طبیعت و خلاقیت در نحوه استفاده از زمین
- ویژگیھای کالبدی (شھرسازی و معماری)
- تبلور آرامش، ھمزیستی و صلح، امنیت اجتماعی و تداوم حیات فرھنگی در وجه کالبدی شھر یزد را مفتخر به این عنوان دانسته اند.
شورای عالی شھرسازی ومعماری ایران ضمن فرا رفتن از تقلیل این موضوع به عنوان ثبت یک سکونتگاه، در برھه ای از زمان که شھرسازی و معماری ایران به سرعت در ھیاھوی سبک ھا و اقتضائات مدرن رو به زوال نھاده و نظام برنامه ریزی فضائی، محیط زیست و حیات مدنی با بحرانھای جدی مواجه میباشد، خویش و ھمگان را به یادآوری، بازخوانی و به کارگیری شاخص ھای کارآمد و فراموش شده، دعوت می نماید. پر واضح است که ردّ و نشانه ای از ھیچ یک از شاخص ھای فو ق الذکر در شھرسازی و معماری معاصر وجود ندارد. ثبت جھانی شھر تاریخی یزد فرصتی را برای ایجاد تداوم زیست و پویایی اقتصاد شھری مبتنی بر فرھنگ ایرانشھری در اختیار قرار می دھد که می توان از این طریق به احیای سبک زندگی مطلوب امیدوار بود.
شورای عالی شھرسازی و معماری ایران تلاش ھای صورت گرفته توسط سازمان میراث فرھنگی، صنایع دستی و گردشگری، مقامات و دستگاھھای استانی و مردم فھیم شھر یزد در ثبت جھانی را ارج نھاده و خاطر نشان می سازد که حفظ این افتخار بسیار مھم تر و در عین حال دشوارتر از کسب آن است، و این مھم تنھا با ھمدلی، ھمفکری و ھم رایی در سطح ملی و محلی و با مشارکت حداکثری شھروندان یزدی و کلیه علاقمندان به حفظ این افتخار بین المللی میسر خواھد بود. لذا مقرر میگردد:
الف)
1- به منظور ایجاد ھماھنگی و پرھیز از بروز تعارض و آشفتگی در پیگیری امور و ھمچنین جلوگیری از اقدامات موازی و بلااثر « برنامه جامع اقدام مشترک» با در نظر گرفتن و تاکید بر طرح مدیریتی پیوست میراث جھانی در سطح استان یزد و با محوریت سازمان میراث فرھنگی، صنایع دستی و گردشگری، استاندار محترم با ھمکاری کلیه دستگاھھای ملی، استانی و حضور حداکثری نھادھای مردمی (سمن ھا، تشکل ھای دانشگاھی، اصناف، رسانه ھا، متنفذین و معتمدین محلات، ائمه جماعات مساجد و...) تھیه و تدوین و جھت تصویب نھائی به دبیرخانه شورای عالی ارسال گردد. ساختار نھادی و مدیریتی لازم و نحوه اجرا و نظارت بر برنامه و طرحھای پیوست برنامه از اجزاء این برنامه خواھد بود. تسریع در تدوین و تصویب این برنامه نشانگر عزم جدی برای حفظ این دستاورد میباشد.
2- کلیه طرحھا و اقدامات پیشنھادی توسط شوراھا، ستادھا، مراجع حقوقی مختلف در سطح ملی و محلی میبایست در راستای اھداف برنامه جامع اقدام مشترک باشند.
تبصره - چنانچه بنا بر ضرورت تھیه طرحی در خصوص شھر یزد یا بخشی از شھر به تصویب مراجع مختلف برسد، لازم است پس از تصویب، با«برنامه جامع اقدام مشترک» تطبیق یافته و در صورت نیاز، بازنگری لازم در آن صورت پذیرد.
3 - در کلیه طرحھا و اقدامات، بافت تاریخی شھر یزد در ارتباط متقابل با کلیّت شھر مدنظر قرار گرفته و ھرگونه اقدام در بافت در توجه به کل شھر و نیز کلیه اقدامات توسعه ای در سایر قسمت ھای شھر در انطباق با سیاستھای مدّنظر در بافت تاریخی تعریف و اجرا شود.
ب)
1- با توجه به اتمام افق طرح جامع شھر یزد، طرح بازنگری با رویکرد حفاظت محور و تحت عنوان طرح ویژه حفاظت جامع شھر یزد توسط معاونت شھرسازی و معماری وزارت راه و شھرسازی تھیه شود. شرح خدمات این طرح با لحاظ موارد مذکور در این مصوبه حداکثر ظرف مدت دو ماه تھیه و به تصویب شورای عالی شھرسازی و معماری ایران برسد. بر انتخاب مشاور ذیصلاح در مقیاس بین المللی و نیز حداقل زمان تھیه طرح تاکید میگردد.
تبصره- تھیه طرح تفصیلی ویژه بافت تاریخی شھر یزد به عنوان یکی از پیوست ھای طرح جامع مذکور با عنایت به موارد تعھد شده در پرونده ثبت جھانی و در راستای اھداف برنامه جامع اقدام مشترک با ھمکاری وزارت راه و شھرسازی و سازمان میراث فرھنگی، صنایع دستی و گردشگری در اولویت قرار گیرد.
2 - دستورالعمل ویژه برای سازه ھای خشتی، با رویکرد افزایش مقاومت و به روزآوری این فناوری تاریخی (به عنوان اصلی ترین و مھم ترین مصالح در جھت حفظ ھویت و اصالت کالبدی شھر یزد) توسط سازمان میراث فرھنگی، صنایع دستی و گردشگری با ھمکاری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شھرسازی حداکثر ظرف مدت 6 ماه تھیه شود.
تبصره 1: چند نمونه ساختمان خشتی، به عنوان الگو (با تاکید بر انتخاب بناھای عمومی) توسط وزارت راه و شھرسازی و سازمان میراث فرھنگی و شھرداری یزد با ھمکاری سایر دستگاھھای اجرایی ذیربط احداث شود.
تبصره 2: موضوع آموزش و به کارگیری فناوری خشت و به روزآوری آن به عنوان یکی از واحدھای درسی دانشکده معماری دانشگاه یزد و در صورت قابلیت و امکان به صورت رشته ای خاص تعریف شود.
تبصره 3: سرفصلی از مقررات ملی ساختمان در مبحث ھشتم به بناھای خشتی اختصاص یابد.
ج)
بنا بر اھمیت موضوع دبیرخانه شورای عالی شھرسازی و معماری حداکثر ظرف مدت یک ھفته:
1- مکاتبه ای را از سوی رئیس شورا خطاب به رئیس جمھور محترم جھت تخصیص اعتباری ویژه به منظور حفاظت از ثبت جھانی شھر تاریخی یزد
2- مکاتبه ای را از سوی رئیس شورا خطاب به شورای پول و اعتبار به منظور پیش بینی ھای لازم جھت تخصیص اعتبارات لازم بانکی
3- مکاتبه ای را از سوی رئیس شورا خطاب به مدیر عامل بانک مسکن مبنی بر تامین منابع لازم جھت مرمت بافت با ضوابط مصوب انجام دھد.
ضمناً شورای عالی شھرسازی و معماری ایران موظف میشود کلیه طرحھا، موضوعات و مباحث مربوط به شھر یزد را خارج از نوبت مطرح و تصمیم گیری نماید. ھمچنین لازمست کلیه جلسات شورای برنامه ریزی و توسعه استان یزد در ارتباط با شھر یزد و نیز کمیسیون ماده پنج شھر یزد، با دعوت از دبیر شورای عالی و حضور وی یا نماینده ایشان تشکیل گردد.
مراتب جھت استحضار جنابعالی و صدور دستور انعکاس و اقدام اعلام میشود.
معاون معماری و شھرسازی و دبیر شورای عالی معماری و شھرسازی - پیروز حناچی