جلد سوم
ادله اثبات دعوی
ماده 1257 - هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند و مدعی علیه هر گاه در مقام دفاع مدعی امری شود که محتاج بدلیل باشد اثبات امر بر عهده او است.
ماده 1258 - دلائل اثبات دعوی از قرار ذیل است:
1- اقرار
2- اسناد کتبی
3- شهادت
4- امارات
5- قسم
کتاب اول - در اقرار
باب اول - در شرایط اقرار،
ماده 1259 - اقرار عبارت از اخبار بحقی است برای غیر بر ضرر خود.
ماده 1260 - اقرار واقع میشود بهر لفظی که دلالت بر آن نماید.
ماده 1261 - اشاره شخص لال که صریحاً حاکی از اقرار باشد صحیح است.
ماده 1262 - اقرارکننده باید بالغ و عاقل و قاصد و مختار باشد بنابر این اقرار صغیر و مجنون در حال دیوانگی و غیر قاصد و مکره موثر نیست.
ماده 1263 - اقرار سفیه در امور مالی موثر نیست.
ماده 1264 - اقرار مفلس و ورشکسته نسبت باموال خود بر ضرر دیان نافذ نیست.
ماده 1265 - اقرار مدعی افلاس و ورشکستگی در امور راجعه باموال خود بملاحظه حفظ حقوق دیگران منشاء اثر نمی شود تا افلاس یا عدم افلاس او معیین [معین] گردد
ماده 1266 - در مقرله اهلیت شرط نیست لیکن بر حسب قانون باید بتواند دارای انچه بنفع او اقرار شده است بشود.
ماده 1267 - اقرار بنفع متوفی درباره ورثه او موثر خواهد بود.
ماده 1268 - اقرار معلق موثر نیست.
ماده 1269 - اقرار بامریکه عقلا یا عادتا ممکن نباشد و یا بر حسب قانون صحیح نیست اثری ندارد.
ماده 1270 - اقرار برای حمل در صورتی موثر است که زنده متولد شود.
ماده 1271 - مقرله اگر بکلی مجهول باشد اقرار اثری ندارد و اگر فی الجمله معلوم باشد مثل اقرار برای یکی از دو نفر معین صحیح است.
ماده 1272 - در صحت اقرار تصدیق مقرله شرط نیست. لیکن اگر مفاد اقرار را تکذیب کند اقرار مزبور در حق او اثری نخواهد داشت.
ماده 1273 - اقرار به نسب در صورتی صحیح است که اولا تحقق نسب بر حسب عادت و قانون ممکن باشد ثانیا کسیکه به نسب او اقرار شده تصدیق کند مگر در مورد صغیریکه اقرار بر فرزندی او شده به شرط آنکه منازعی در پیش نباشد.
ماده 1274 - اختلاف مقر و مقرله در سبب اقرار مانع صحت اقرار نیست.
باب دوم - در آثار اقرار
ماده 1275 - هر کس اقرار بحقی برای غیر کند ملزم باقرار خود خواهد بود.
ماده 1276 - اگر کذب اقرار نزد حاکم ثابت شود آن اقرار اثری نخواهد داشت.
ماده 1277 - انکار بعد از اقرار مسموع نیست لیکن اگر مقر ادعا کند که اقرار او فاسد یا مبنی بر اشتباه یا غلط بوده شنیده میشود و همچنین است در صورتی که برای اقرار خود عذری ذکر کند که قابل قبول باشد مثل اینکه بگوید اقرار بگرفتن وجه در مقابل سند یا حواله بوده که وصول نشده لیکن دعاوی مذکوره مادامیکه اثبات نشده مضر باقرار نیست.
ماده 1278 - اقرار هر کس فقط نسبت بخود آنشخص و قائمقام او نافذ است و در حق دیکری [دیگری] نافذ نیست مگر در موردی که قانون آن را ملزم قرار داده باشد
ماده 1279 - اقرار شفاهی واقع در خارج از محکمه را در صورتی میتوان بشهادت شهود اثبات کرد که اصل دعوی بشهادت شهود قابل اثبات باشد و یا ادله و قرائنی بر وقوع اقرار موجود باشد
ماده 1280 - اقرار کتبی در حکم اقرار شفاهی است.
ماده 1281 - قید دین در دفتر تجار به منزله اقرار کتبی است.
ماده 1282 - اگر موضوع اقرار در محکمه مقید بقید یا وضعی باشد مقرله نمیتواند آن را تجزیه کرده از قسمتی از آنکه بنفع او است بر ضرر مقر استفاده نماید و از جزء دیگران صرف نظر کند.
ماده 1283 - اکر [اگر] اقرار دارای دو جز مختلف اثر باشد که ارتباط تامی با یکدیگر داشته باشند مثل اینکه مدعی علیه اقرار باخذ وجه از مدعی نموده و مدعی رد شود مطابق ماده 1134 اقدام خواهد شد