فصل اول - تعاریف
ماده 1 (منسوخ 1403/08/02)- دفاع غیر نظامی عبارت از مجموعه تدابیر و اقداماتی است که برای آماده کردن مردم و موسسات و تاسیسات و منابع مختلف ثروتهاﻯ ملی در برابر آثار زیانبخش ناشی از حوادث طبیعی - سوانح غیر مترقبه - حملات هوایی - استعمال هر گونه سلاح و همچنین تقلیل تلفات و خساراتانجام میگیرد.
ماده 2 (منسوخ 1403/08/02)- از نظر دفاع غیر نظامی، حادثه ناگوار رویدادیست اعم از طبیعی و غیر طبیعی که ممکن است موجب بروز خسارات مالی و جانی شود وسانحه، رویدادیست اعم از طبیعی و غیرطبیعی که منجر بخسارات مزبور میگردد.
ماده 3 (منسوخ 1403/08/02)- خود حفاظت و خودیارﻯ از نظر دفاع غیر نظامی به شرح زیر است:
الف - خود حفاظت و خودیارﻯ فردﻯ عبارت است از مجموعه اقداماتی که هر کس براﻯ حفظ جان و مال خود در برابر حوادث طبیعی و سوانحغیر مترقبه و حملات هوایی و کاهش اثرات زیان بخش ناشی از آنها از راه فراگرفتن آموزشهاﻯ لازم مربوط بکمکهاﻯ اولیه پزشکی مقابله باآتشسوزﻯ و عملیاتی که باید در برابر اثرات ناشی از حملات دشمن مجهز به سلاحهاﻯ مختلف اجرا شود انجام میدهد.
ب - خود حفاظت و خودیارﻯ جمعی عبارتست از مجموعه اقدامات دستجمعی که خانوادهها و موسسات دولتی و بخش خصوصی براﻯ مقابله با خطرات طبیعی و سوانح غیر مترقبه و حملات هوایی و استعمال هر گونه سلاح از طریق پیشبینی و اجراﻯ آنچه در این باره آموزش دیدهاند قبل ازرسیدن یگانهاﻯ کمکی با امکانات خود انجام میدهند.
ماده 4 (منسوخ 1403/08/02)- یگانهاﻯ محلی به یگانهایی اطلاق میگردد که از افراد آموزش دیده در هر بخش شهرﻯ یا بخشدارﻯ یا موسسات و کارخانجات به منظورجلوگیرﻯ و مقابله با حوادث و سوانح محل مربوط تشکیل میگردد.
ماده 5 (منسوخ 1403/08/02)- زمان اضطرار از نظر دفاع غیر نظامی عبارت از زمانی است که بر اثر وقوع هر نوع حملات هوایی یا زمینی یا دریائی و آثار ناشی از آنها یاحوادث طبیعی و سوانح غیر مترقبه حیات و منافع اجتماعی و ملی بمخاطره افتد و توده مردم و ثروتهاﻯ ملی مورد تهدید قرار گیرد.
ماده 6 (منسوخ 1403/08/02)- یگانهاﻯ پشتیبانی بر دو نوع است:
الف - یگانهاﻯ پشتیبانی ثابت محلی به یگانهایی اطلاق میگردد که در زمان عادﻯ وجود دارند و در زمان اضطرار با ایجاد تغییرات لازم و تکمیل وتوسعه آنها در طرحهاﻯ دفاع غیر نظامی منظور و مورد استفاده قرار میگیرد.
ب - یگانهاﻯ پشتیبانی متحرک منطقهاﻯ به یگانهایی اطلاق میگردد که در زمان عادﻯ تشکیل و داراﻯ تحرک کافی هستند و در زمان اضطرار بنابرمقتضیات و احتیاجات براﻯ اجراﻯ عملیات نجات بخش به مناطق مورد لزوم اعزام میگردند.
فصل دوم - وظایف
ماده 7 (منسوخ 1403/08/02)- وظایف کلی سازمان دفاع غیر نظامی کشور بر دو نوع است:
الف - طرحریزﻯ یعنی تهیه طرحهاﻯ آمادگی در برابر آثار ناشی از حوادث طبیعی و سوانح غیر مترقبه و جنگ.
تبصره 1 - طرحهاﻯ خدمات امدادﻯ هنگام بروز حوادث طبیعی و سوانح غیر مترقبه بر اساس آییننامه خدمات امدادﻯ جمعیت شیر و خورشیدسرخ ایران که بتوشیح همایونی رسیده است تنظیم خواهد شد.
تبصره 2 - طرحهاﻯ آمادگی و نجات و امداد دفاع غیر نظامی در برابر خطرات ناشی از سیل به تایید شوراﻯ پیشگیرﻯ و مبارزه با حوادث فوقالعاده و طغیان آبها، مذکور در آییننامه اجرایی قانون پیشگیری و مبارزه با خطرات سیل مصوب خرداد ماه 1348 خواهد رسید.
ب - اجراء:
1 - نظارت مستمر و مداوم در اجراﻯ طرحهاﻯ تهیه شده در زمان عادﻯ و هدایت عملیات دفاع غیر نظامی در زمان اضطرار.
2 - تقویت و پشتیبانی یگانهاﻯ نجات و امداد منطقهاﻯ به وسیله یگان پشتیبانی نجات و امداد سازمان دفاع غیر نظامی کشور.
3 - آموزش
ماده 8 (منسوخ 1403/08/02)- وظایف تفصیلی سازمان دفاع غیر نظامی کشور به شرح زیر میباشد:
الف - آشنا ساختن و آموزش مردم و مسئولین سازمانها و موسسات تولیدﻯ و صنعتی کشور باصل خود یارﻯ و خود حفاظت و ایجاد آمادگی درآنها براﻯ مقابله با خطرات ناشی از سوانح و امکان ادامه زیست و فعالیتهاﻯ انتفاعی و تولیدﻯ در زمان اضطرار با استفاده از کلیه امکانات منجمله وسائلارتباط جمعی و انتشار مجله و نشریات با هم آهنگی با وزارت کار و امور اجتماعی.
ب - طرحریزﻯ و ایجاد هم آهنگی در استقرار سیستمهاﻯ قابل اطمینان آمادگی و ایمنی در موسسات دولتی و تاسیسات و منابع مختلف ثروتهاﻯ ملی و خصوصی با هم آهنگی با سازمان اطلاعات و امنیت کشور و سازمانهاﻯ ذیربط دیگر و نظارت مستمر بر اجراﻯ طرحهاﻯ مزبور.
ج - طرحریزﻯ و ایجاد هم آهنگی در استقرار سیستمهاﻯ اعلام خطر عمومی و انتخاب وسائل و تجهیزات لازم و نظارت بر اجراﻯ آموزشهاﻯ مربوط با هم آهنگی با نیروهاﻯ مسلح شاهنشاهی.
د - طرحریزﻯ و ایجاد هم آهنگی و نظارت در بوجود آوردن پناهگاههاﻯ لازم در سطح کشور و آموزش لازم و نظارت بر اجراﻯ طرحها و تمرینهاﻯ مربوط.
ه - طرحریزﻯ و ایجاد هم آهنگی و نظارت در استقرار سیستم حفاظت و نجات و تخلیه در برابر خطرات ناشی از عوامل شیمیائی - میکروبی -تشعشعات رادیوآکتیو که اختصاراً (ش - م - ر) نامیده میشوند.
و - طرحریزﻯ و ایجاد هم آهنگی و نظارت در تشکیل سرویسها و یگانهاﻯ محلی و پشتیبانی متحرک منطقهاﻯ.
ز - تهیه طرحهاﻯ لازم براﻯ آموزش افراد و تعیین تجهیزات مورد نیاز یگانهاﻯ دفاع غیر نظامی در سازمانهاﻯ دولتی و بخش خصوصی و تنظیممقررات مربوط به نظارت در اجراﻯ طرحهاﻯ مزبور.
ح - تشکیل مراکز آموزش به منظور تعلیم و تربیت کادر سرپرستی و مربیان و عناصر حرفهاﻯ دفاع غیر نظامی.
ط - تشکیل مرکز حفاظت از حریق به منظور استاندارد کردن یگانهاﻯ آتش نشانی در سطح کشور.
تبصره - انجام وظایف و تکالیف سازمان دفاع غیر نظامی مانع از انجام وظایف و تکالیفی که به موجب قوانین و مقررات مربوط به عهده سازمانهاﻯ نظامی، انتظامی، امنیتی و سایر سازمانهایی که وظایفشان با وظایف سازمان دفاع غیر نظامی ارتباط پیدا میکند نخواهد بود.
فصل سوم - تشکیلات
ماده 9 (منسوخ 1403/08/02)- سازمان تفصیلی سازمان دفاع غیر نظامی و شرح وظایف مربوط بآن و هر گونه تغییرات بعدﻯ آن از طرف سازمان مذکور تهیه و پس ازتایید سازمان امور ادارﻯ و استخدامی کشور اجرا میگردد.
ماده 10 (منسوخ 1400/11/10)- واحدهاﻯ تشکیلاتی دفاع غیر نظامی استانها و فرمانداریهاﻯ کل و شهرستانها با رعایت حق تقدم از نظر حساسیت و اهمیت مناطق به وسیله سازمان مرکزﻯ دفاع غیر نظامی کشور تشکیل میگردد. واحد تشکیلاتی دفاع غیر نظامی شهرداریها و ردههاﻯ دیگر با رعایت حق تقدمی که ازطریق سازمان مرکزﻯ اعلام خواهد شد به وسیله شهرداریها و بخشداریها با نظارت واحد تشکیلاتی دفاع غیر نظامی استان یا فرمانداریکل و شهرستانتشکیل خواهد شد.
ماده 11 (منسوخ 1400/11/10)- یگان دفاع غیر نظامی شهردارﻯ پایتخت به وسیله شهردارﻯ و با نظارت سازمان دفاع غیر نظامی کشور تشکیل خواهد شد.
ماده 12 (منسوخ 1400/11/10)- در حوزه شهردارﻯ پایتخت و سایر شهرداریهاﻯ کشور تشکیل یگانهاﻯ نجات و امداد و آتش نشانی و سایر سرویسهاﻯ دفاع غیر نظامی شهرداریها و همچنین تامین تجهیزات و وسائل ضرورﻯ براﻯ آموزش و عملیات آنها به عهده شهردارﻯ مربوط خواهد بود.
آییننامه فوق مشتمل بر دوازده ماده و سه تبصره به استناد قانون اصلاح سازمان دفاع غیر نظامی کشور پس از تصویب کمیسیونهاﻯ امور استخدام وسازمانهاﻯ ادارﻯ - نظام و کشور مجلس شوراﻯ ملی در جلسات 15 و 17 و 19 اسفند ماه 1351 به ترتیب در جلسات بیست و ششم و بیست و هفتماسفند ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و یک شمسی به تصویب کمیسیونهاﻯ جنگ و کشور و استخدام مجلس سنا رسیده است.
رئیس مجلس سنا - جعفر شریف امامی