شورایعالی اداری در صد و شانزدهمین جلسه مورخ 1383/5/31 بنابه پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و دراجرای ماده 11 آییننامه ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی کشور (موضوع مصوبه شماره 44642 /ت 27701ه- مورخ 1381/10/28 هیات وزیران) آییننامه نظام ارزیابی استراتژیک کشور را بهشرح ذیل تصویب نمود:
ماده 1- در این آییننامه واژهها و عبارات مربوط، با تعریف بهشرح ذیل بهکار میروند:
الف : ارزیابی - فرایند سنجش، ارزشگذاری و قضاوت.
ب : شاخص - مشخصهای که در اندازهگیری ورودیها، فرآیندها، ستادهها یا پیامدها مورداستفاده قرار میگیرد.
ج : شاخصهای استراتژیک - مفهومی است که در آییننامه بیانگر موضوعهای مربوط در سطح کلان کشور بوده و در ابعاد بینالمللی کاربرد دارند.
د : استاندارد - حد مطلوب تعیینشده برای سنجش شاخصهای موردنظر.
ماده 2- هدف از ارزیابی استراتژیک کشور عبارت است از:
سنجش، ارزشگذاری و قضاوت در خصوص عملکرد کلان بخشهای مختلف کشور و تعیین جایگاه ایران دربین کشورهای منطقه و جهان.
ماده 3- ارزیابی استراتژیک کشور براساس سند چشم انداز 20 ساله کشور و سیاستهای کلی نظام، توسعه اقتدار در موازنه استراتژیک جهان، برنامههای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و همچنین شاخصهای سازمانهای معتبر بینالمللی (موسسات وابسته به سازمان مللمتحد، بانک جهانی و....) و شاخصهای اختصاصی عملکرد دستگاههای اجرایی در 5 محور ذیل صورت میپذیرد:
1- عناوین محورها:
الف: اقتصادی
ب: اجتماعی و فرهنگی
ج: کیفیت دولت
د: علم و فنآوری
ه-: زیرساختی
شاخصهای هر یک از محورها به پیوست میباشد.
تبصره - سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور موظف است ظرف مدت سه ماه از ابلاغ این آییننامه نسبت به تدوین دستورالعمل روش و چگونگی محاسبه شاخصها، اقدام نماید.
ماده 4 - فرآیند ارزیابی استراتژیک کشور به شرح ذیل است:
1- سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور موظف است براساس شاخصهای بخشی و فرابخشی و دستگاهی نسبت به جمعآوری و تولید آمار و اطلاعات سالانه شاخصهای ارزیابی استراتژیک با همکاری مرکز آمار ایران اقدام نماید.
2- سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور پس از انجام مقایسه تحلیلی عملکرد شاخصها با سایر کشورها و عملکرد سالهای گذشته کشور، رتبه کشور در سطح منطقهای و بینالمللی را در هر یک از شاخصها و محورهای مذکور تعیین مینماید.
3- سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور موظف است بر مبنای ارزیابی صورت گرفته، گزارش جامعی را مشتمل بر نقاط ضعف، قوت و تهدیدها و فرصتها، تهیه نموده و همراه با ارایه راه حل کاربردی و پیشنهادهای لازم به مراجع ذیربط ارایه نماید.
4- سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور موظف است حسب شرایط و نیاز، نسبت بهبازنگری شاخصهای ارزیابی استراتژیک اقدام نماید.
ماده 5 - نتایج حاصل از ارزیابی استراتژیک به شرح ذیل مورد استفاده قرار میگیرد:
1- آگاهی از وضعیت موجود کشور در محورها و شاخصهای مذکور، در مقایسه با کشورهای منطقه و جهان.
2- ایجاد زمینه قضاوت کلان و نهایی دولت و فراهم نمودن بسترهای لازم برای برنامهریزی و ارتقای عملکرد دولت.
3- تصحیح اهداف، سیاستها، استراتژیها و خط مشیهای کلی برنامههای توسعه کشور.
4- فراهم نمودن تعامل مناسب با سازمانهای بینالمللی برای آگاهی از وضعیت کشور با سایر کشورها و استفاده از تجربیات کشورهای پیشرو در زمینههای مختلف.
ماده 6 - ارزیابی استراتژیک کشور به صورت مستمر و سالانه انجام و گزارش آن هرسال توسط سازمان مدیریت و برنامهریزی کشورتهیه و تنظیم و تا پایان تیر ماه هر سال به مقام معظم رهبری، رئیسجمهور، هیات دولت و مجلس شورایاسلامی ارایه میگردد.
ماده 7 - کلیه وزارتخانهها، سازمانها، موسسات و شرکتهای دولتی، همچنین موسسات و شرکتهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است و نهادهای عمومی غیردولتی، مکلفند با مرکز آمار ایران و سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور در تولید آمار و اطلاعات مورد نیاز همکاری لازم را به عمل آورند.
معاون رئیس جمهور و دبیر شورای عالی اداری - حمید شرکاء
پیوست
شاخصهای ارزیابی استراتژیک
1- محور اقتصادی
الف: اقتصاد
1- نرخ رشد اقتصادی(1)
2- درآمد سرانه (دلار جاری)(1)(2)(3)
3- درجه بازبودن اقتصاد(1)
4- سهم بخش خصوصی از GDP (1)
5 - سهم درآمد مالیاتی دولت ازGDP (1)
6 - میزان صادرات غیرنفتی (دلار جاری) (1)
7- نرخ بیکاری(1)(2)(3)
8- نرخ تورم(1)(2)(3)
9- سهم سرمایهگذاری خارجی به کلGDP (3)
10- شاخص بهرهوری کل(TFP) (8)
11 - GDP حاصل شده به ازای هر واحد انرژی مصرف شده (شدت انرژی)(2)
ب: شاخص توزیع درآمد و فقر
1- ضریب جینی(GINI)(1)(4)
2- شاخص فقر انسانی (HPI) (4)
3- درصد جمعیت زیر خط فقر مطلق (تامین حداقل کالری مورد نیاز روزانه)(1)
4- نسبت درآمد دهک اول جمعیت به دهک آخر(1)(4)
ج: محور اجتماعی و فرهنگی
1- شاخص توسعه انسانی (HDI)(4)
2- سرانه تولید دیاکسیدکربن(2)
3- شاخص توسعه جنسیتی (GDI)(4)
4- آنومی (ناهنجاریهای ناشی از توسعه)
5 - تیراژ کتب منتشره(1)
2- علم و فنآوری
1- تولید علم(2)
2- نسبت تولید علمی به GDP (2)
3- سهم تولید با فنآوری بالا(HiTech) به کل GDP (1)
4- میزان همکاریهای پژوهشی و تحقیقاتی بین شرکتها و موسسات تجاری و دانشگاهها(2)
3- زیرساختی
1- طول شبکههای آبرسانی(1)
2- درصد زمینهای آبی از کل زمینهای قابل کشت(1)
3- شاخص دسترسی دیجیتال (DAI)(7)
4- نسبت راههای آسفالته به کل راهها(1)
5 - طول شبکه راهآهن(1)
6- پوشش آبهای هرز(1)
7- تولید الکتریسیته(1)
4- دولت
1- کیفیت دولت()(1)
2- پاسخگویی عمومی()(1)
3- فساد(1)(6)
4- کیفیت بودجهریزی و مدیریت مالی(1)
5 - دولت الکترونیک(2)
ماخذ:
(1)- بانک جهانی (WBG)
(2)- برنامه توسعه سازمان ملل متحد(UNDP)
(3)- صندوق بینالمللی پول (IMF)
(4)- سازمان ملل (UN)
(5)- سازمان بهداشت جهانی (WHO)
(6)- سازمان شفافیت (TI)
(7) - اتحاد ارتباطات بینالمللی (ITU)
8 - سازمان بهرهوری آسیایی (APO)