فصل اول - کلیات
ماده اول - به منظور نظارت در تولید و اقسام کالاهای خام دخانیه مورد احتیاج (تنباکو - توتون چپق - توتون سیگار و غیره) در داخله کشور واهتمام در صدور مازاد تولید کالاهای خام ببازارهای دنیا و تبدیل کالاهای خام دخانیه به انواع کالاهای حاضر به مصرف و توزیع آن در سراسر کشور وسعی در صدور مازاد کالاهای حاضر بمصرف ببازارهای خارج کشور و اجرای قوانین انحصار دخانیات و انحصار کبریت و وصول و ایصال حقوق انحصاری آنها "موسسه انحصار دخانیات طبق مقررات این اساسنامه اداره خواهد شد".
در این اساسنامه موسسه انحصار دخانیات اختصاراً موسسه نامیده میشود.
ماده دوم - موسسه اداری شخصیت حقوقی و تابع وزارت دارائی است مرکز آن در تهران میباشد و میتواند شعب یا نمایندگیهائی در نقاط دیگرداشته باشد.
ماده سوم - وزارت دارائی مکلف است تا پایان سال 1345 دارائی موسسه را به وسیله کارشناسان منتخب خود طبق اصول و عرف بازرگانی ارزیابی و آن را به عنوان سرمایه موسسه منظور نماید.
فصل دوم - مدیر کل
ماده چهارم - موسسه[به] وسیله یک مدیر کل اداره خواهد شد که از طرف وزیر دارائی از بین کارمندان عالیرتبه و صلاحیتدار که لااقل دارای پانزده سال سابقه خدمت در وزارت دارائی باشد تعیین میشود. مدیر کل در دوره تصدی موسسه حق داشتن هیچگونه شغل دیگری نخواهد داشت.
ماده پنجم - وظایف و اختیارات مدیر کل به شرح زیر است:
1 - اداره امور موسسه بر اساس وظایفی که طبق مقررات و قوانین مربوط و این اساسنامه بموسسه محول شده است.
2 - تهیه طرح تشکیلات و شرح وظائف واحدهای تابع موسسه و اجرای آن پس از تصویب وزیر دارائی.
3 - استخدام و عزل و نصب کارکنان طبق مقررات مربوط و بر اساس تشکیلات و بودجه مصوب انتصاب و تغییر ذیحساب با وزارت دارائی خواهد بود. انتصاب و عزل و نصب معاونان موسسه به پیشنهاد مدیر کل و تصویب وزیر دارائی خواهد بود.
4- امضا اوراق بهادار و نامهها و قراردادها و همچنین افتتاح حساب در بانکها از طریق خزانهداریکل و معرفی امضاهای مجاز و اجازه پرداختهزینهها در حدود بودجه مصوب.
5 - نمایندگی موسسه در مقابل مراجع اداری و قضایی و موسسات خصوصی داخلی و خارجی با حق انتخاب وکیل و اعطای حق وکالت درتوکیل تا یک درجه.
6 - ارجاع دعاوی بداوری و یا پایان دادن دعاوی از طریق صلح پس از تایید وزیر دارائی و تصویب هیات وزیران.
تبصره - مدیر کل میتواند تمام یا قسمتی از اختیارات خود را بمسئولیت خود به هر یک از معاونین یا روسای واحدهای تابعه تفویض نماید.
فصل سوم - مقررات مالی
ماده ششم - سال مالی موسسه از اول فروردین ماه تا پایان اسفند ماه هر سال خواهد بود.
ماده هفتم - بودجه موسسه که شامل ارقام درآمد و هزینه و کلیه دریافتیها و پرداختیها میباشد تا آخر آذر ماه هر سال برای سال بعد از طرف موسسه تنظیم و پس از تصویب وزیر دارائی اجراء خواهد شد.
ماده هشتم - موسسه موظف است تا پایان شهریور ماه هر سال صورت موازنه حساب عملیات سال گذشته خود را با توجه به میزان درآمد وهزینههای انجام شده تهیه و برای تصویب به وزارت دارائی ارسال دارد.
تفاوت درآمد و هزینه پس از وضع استهلاکات در ضمن ماههای سال به حساب درآمد عمومی کشور منظور خواهد گردید.
ماده نهم - تعهدات موسسه وقتی معتبر است که ذیحساب مربوطه با توجه باعتبار مصوب پرداخت آن را قبلا تعهد نموده باشد.
چکها و اوراق بهادار از قبیل سفته و برات و قراردادها با امضا مدیر کل یا نماینده او به اتفاق ذیحساب یا نماینده او صادر خواهد شد.
ماده دهم - حسابهای ماهانه موسسه بضمیمه اسناد و مدارک مربوط از طرف ذیحساب تنظیم و برای رسیدگی بممیزین حساب تسلیم میگردد و ممیزین حسابها با رعایت مقررات این اساسنامه آن را رسیدگی و به دیوانمحاسبات ارسال خواهند داشت.
صورت موازنه حساب موسسه بر مبنای حسابهای رسیدگی شده از طرف ممیزین مذکور تنظیم میشود.
ماده یازدهم - مساعدههای پرداختی بکشت کاران و کمکهائی که مورد عمل میباشد ادامه خواهد یافت. میزان مساعدهها و کمکهای مزبور طبق پیشنهاد موسسه و تصویب وزارت دارائی خواهد بود.
ماده دوازدهم - معاملات موسسه به جزدر موارد زیر طبق آییننامهای خواهد بود که از طرف مدیر کل موسسه تهیه و به تصویب وزیر دارائی برسد:
1 - تعیین نرخ خرید کالاهای خام دخانیه و همچنین تعیین نرخ فروش کالاهای حاضر بمصرف در داخله کشور بنا بر پیشنهاد موسسه و تصویب وزیر دارائی خواهد بود.
2 - در مورد معاملاتیکه فوریت دارد و یا مصلحت ایجاب کند ترک مناقصه و مزایده تا مبلغ پانصد هزار ریال به تصویب مدیر کل موسسه و بیش از مبلغ مذکور در هر مورد به پیشنهاد مدیر کل موسسه و تصویب کمیسیونی مرکب از سه نفر از صاحب منصبان عالیرتبه دولت که به پیشنهاد وزیر دارائی و تصویب هیات وزیران برای یک سال مالی انتخاب میشوند خواهد بود.
فصل چهارم - مقررات عمومی
ماده سیزدهم - تعیین خط مشی کلی موسسه به پیشنهاد مدیر کل و تصویب وزیر دارائی خواهد بود.
ماده چهاردهم - کارکنان موسسه مشمول قوانین استخدامی و مقررات مربوطه میباشند.
اساسنامه فوق مشتمل بر چهارده ماده و یک تبصره که به استناد تبصره 30 قانون بودجه سال 1344 کل کشور در جلسه روز سهشنبه 3 خرداد ماه 1345 کمیسیون مشترک دارائی مجلسین به تصویب رسیده صحیح و قابل اجرا است.
رئیس مجلس شورای ملی مهندس عبداله ریاضی
رئیس مجلس سنا مهندس شریف امامی