هیات وزیران در جلسه 1402/3/17 به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور (با همکاری وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و معاونت حقوقی رئیس جمهور) و به استناد بند (د) تبصره (9) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشور، آییننامه اجرایی بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
1- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.
2- خزانه: خزانهداری کل کشور.
3- قانون: قانون بودجه سال 1402 کل کشور.
4 -صندوق: صندوق شورایعالی علوم، تحقیقات و فناوری.
5 - شرکتها، بانکها و موسسهها: شرکتهای دولتی، بانکها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت مندرج در پیوست شماره (3) قانون که هزینه پژوهشی برای آنها منظور شده است.
6 - منابع: حداقل شصت درصد (60 %) از هزینه امور پژوهشی هر یک از شرکت ها، بانک ها و موسسه ها.
7 - مراکز: دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فناوری (به عنوان ذی نفعان نهایی)، پارک های علم و فناوری و شرکت های دانش بنیان اعم از دولتی و غیر دولتی و جهاد دانشگاهی دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط و حوزه های علمیه دارای مجوز تاسیس و فعالیت.
8 - دبیر خانه: دبیر خانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری.
9 - سامانه: سامانه ملی عرضه و تقاضای پژوهش و فناوری (ساتع) به عنوان یکی از زیر سامانه های پنجره واحد نظام ایده ها و نیاز ها (نان).
10 - حساب صندوق: حساب خاصی که برای واریز منابع موضوع این آییننامه توسط خزانه برای صندوق تعیین و اعلام میشود.
تبصره - تا زمان تصویب اساسنامه صندوق، مبالغ دریافتی به حسابی که توسط خزانه نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در این خصوص افتتاح شده است، واریز میشود.
ماده 2- شرکتها، بانکها و موسسهها موظفند در مقاطع سه ماه معادل بیست و پنج درصد (25 %) از مبلغ منابع موضوع این آییننامه را به حساب صندوق واریز و پس از اخذ تاییدیه خزانه، اسناد مثبته را در سامانه بارگذاری نمایند. در صورت واریز نشدن وجوه مربوط در موعد مقرر توسط هر یک از شرکتها، بانکها و موسسه ها، به خزانه اجازه داده میشود در پایان هر سه ماه راساً مبلغ مربوط را از حساب آنها نزد خزانه برداشت کرده و آن را به حساب صندوق واریز کند.
تبصره - مانده موجودی حساب صندوق نزد خزانه مربوط به سال قبل توسط خزانه به حساب صندوق واریز و در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط مصرف میشود.
ماده 3- منابع موضوع این آییننامه برای هر یک از مراکز دارای درآمد اختصاصی در قانون، مازاد بر درآمدهای اختصاصی مندرج در قانون است.
ماده 4- خزانه مکلف است در پایان هر سه ماه، واریزی هر یک از شرکت ها، بانک ها و موسسه ها و مبلغ پرداختی به صندوق را به سازمان و دبیرخانه گزارش کند.
ماده 5- منابع موضوع این آییننامه در راستای حل مسایل و مشکلات شرکت ها، بانک ها و موسسه ها از قبیل توسعه و ارتقای فناوری و نوآوری، افزایش بهرهوری، اصلاح ساختار، کاهش هزینه های تولید و توسعه بازار در قالب موارد زیر از طریق مراکز، هزینه میشود:
1- طرح (پروژه)های پژوهش کاربردی از طریق اعضای هیات علمی، پژوهشگران و فناوران.
2- اجرای پایاننامههای تحصیلات تکمیلی و طرح (پروژه) های پسادکتری.
3- طرح (پروژه) های تحقیقاتی دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی غیرشاغل تحت نظارت یکی از مراکز.
تبصره 1- تعهدات پرداخت نشده قراردادهای سال قبل (ثبت شده در سامانه) در اولویت پرداخت قرار دارد.
تبصره 2- مانده منابعی که از طرف شرکت ها، بانکها و موسسه ها، طرحی (پروژهای) برای آنها تعریف نشده است، در سال های بعد در راستای نیازهای پژوهشی خودشان هزینه میشود.
تبصره 3- طرح (پروژه) های پیشنهادی شرکتها، بانکها و موسسه ها از طریق ثبت برگه (فرم) درخواست پیشنهاده در سامانه اعلام عمومی میشود. واگذاری طرح (پروژه) ها به مراکز توسط شرکتها، بانکها و موسسه ها در شرایط رقابتی انجام میشود. شیوهنامه این تبصره توسط دبیرخانه و با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور تهیه و به تصویب شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری میرسد.
تبصره 4- قرارداد های منعقد شده واجد وصف طبقه بندی، از ثبت در سامانه مستثنی میباشند.
ماده 6- اعتبارات موضوع این آییننامه در قالب قراردادهای مشخص که در سامانه ثبت شده است، هزینه میشود.
ماده 7- حداقل شصت درصد (60 %) مبلغ مربوط به هزینه های نیروی انسانی هر طرح (پروژه) باید به دانشجویان، پژوهشگران پسادکتری، دانشآموختگان پژوهشگر و یا نیروهای کارورز فعال در طرح (پروژه) پرداخت شود.
تبصره - مبلغ پرداختی موضوع این آییننامه برای اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی مشمول سقف خالص پرداختی موضوع بند (ج) تبصره (12) ماده واحده قانون نمی شود.
ماده 8- شرکت ها، بانک ها و موسسه ها میتوانند حداکثر تا ده درصد (10 %) از مبلغ چهل درصد (40 %) هزینه امور پژوهشی مذکور را از طریق دانشگاه ها و موسسات پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی وابسته به خود و جهاد دانشگاهی و حوزههای علمیه در چهارچوب این آییننامه هزینه کنند.
ماده 9- قرارداد های منعقد شده بین شرکت ها، بانکها و موسسه ها با مراکز جهت انجام طرح (پروژه) های تحقیقاتی باید در سامانه ثبت شده و مطابقت مفاد آن با ضوابط این آیین نامه به تایید دبیر خانه برسد. صندوق موظف است حداکثر ظرف یک ماه پس از تایید صورت وضعیت هر طرح (پروژه) توسط شرکت ها، بانک ها و موسسه های ذی ربط، نسبت به پرداخت مبالغ قراردادهای منعقد شده به مراکز اقدام نماید.
ماده 10- بالاترین مقام مراکز مربوط، مسئولیت اجرای قرارداد ها و نظارت بر هزینه کرد کل منابع اختصاص یافته را برعهده دارد و باید گزارش اقدامات انجام شده را در سامانه ثبت کنند.
ماده 11- دبیرخانه موظف است امکان دسترسی برخط به سامانه را برای سازمان فراهم نماید و در راستای به روز رسانی سامانه مواردی از قبیل گزارش گیری از طرح ها، شناسه (کد) گذاری مربوط به طرح ها و مشخص نمودن مراحل پرداخت را با هماهنگی سازمان ایجاد کند.
ماده 12- دبیرخانه موظف است گزارش عملکرد این آییننامه را در مقاطع زمانی سه ماهه و در چهارچوبی که سازمان تعیین میکند به سازمان اعلام و در سامانه بارگذاری کند.
ماده 13- دبیرخانه موظف است در صورت نیاز، صحت اجرای طرح (پروژه) و دستاورد های آن را از طریق کارگزاران مورد تایید سازمان، ارزیابی و به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان گزارش کند.
محمد مخبر معاون اول رئیس جمهور.