بسمه تعالی
هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
شماره پرونده: ه ت/0400109 شماره دادنامه سیلور: 1405313900000132350 تاریخ:1405/01/29
شاکی: آقای محمدمهدی زاهدی
طرف شکایت: سازمان مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 433/200- 1404/02/30 و نامه شماره 4678/200- 1404/03/04 ص سازمان امور مالیاتی از تاریخ صدور
شاکی دادخواستی به طرفیت خوانده فوق الذکر به خواسته ابطال نامه های مذکور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
سرکارخانم مشیری
معاونت محترم توسعه بازرگانی وزارت کشاورزی
بازگشت به نامه شماره 106762 مورخ 1404/02/23 منضم به نامه شماره 110-2121 مورخ 1404/02/20 انجمن صنفی کارفرمایی تولید و تامین روغن و چربی خوراکی ایران، به آگاهی می رساند:
به موجب جزء (5-6) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، عرضه داخلی (انواع روغن های خوراکی: اعم از گیاهی و حیوانی) معاف از مالیات و عوارض ارزش افزوده می‌باشند.
سازمان ملی استاندارد ایران طی نظریه شماره 414 مورخ 1392/01/10 (تصویر پیوست) در پاسخ به استعلام شماره 246002/17075 مورخ 1391/12/12 معاونت محترم وقت حقوقی رییس جمهور به صراحت اعلام نموده است: (روغن های خام گیاهی، بعد از فرآیند پالایش قابلیت مصرف خوراکی را دارند و نمی توان آن را قبل از تصفیه مصرف کرد.)
با عنایت به موارد معنونه و براساس نص صریح جزء مذکور، بدیهی است معافیت یاد شده قابل تسری به نهاده های روغن خوراکی و همچنین سایر موارد غیر مصرح از جمله روغن خام که جهت تبدیل به روغن خوراکی نیازمند فرآیندهایی نظیر تصفیه، فیلتراسیون، گام زدایی، خنثی سازی، بوگیری و. .. می‌باشند، نخواهد بود.
شایان ذکر است، بخشنامه مطروحه در نامه انجمن صنفی کارفرمایی تولید و تامین روغن و چربی خوراکی ایران (بخشنامه شماره 83049/1404 مورخ 1404/01/27 گمرک جمهوری اسلامی ایران (تصویر پیوست)، در راستای ابلاغ احکام گمرکی قانون بودجه سال 1404 کل کشور بوده و قسمت اخیر بند (2) بخشنامه مذکور، نحوه اخذ مالیات و عوارض ارزش افزوده واردات کالاهای اساسی را تبیین نموده و ارتباطی با نرخ مالیات بر ارزش افزوده و شمولیت یا عدم شمولیت عرضه داخلی روغن خام ندارد.
سرکارخانم مشیری
معاونت محترم توسعه بازرگانی وزارت کشاورزی
پیرو نامه شماره 4333/200/ص مورخ 1404/02/30 در خصوص مشمولیت مالیات بر ارزش افزوده روغن خام به آگاهی می رساند:
مطابق مفاد آیین‌نامه اجرایی ماده (24) قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار به شماره 229597/ت61358ه مورخ 1402/12/13 (خاصه ماده (3) و جدول پیوست آیین‌نامه (تصویر پیوست)، زمان لازم الاجرا شدن مشمولیت مالیات بر ارزش افزوده روغن خام، سه ماه پس از تاریخ انتشار در پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات مرتبط با محیط کسب و کار (موضوع تصویب نامه شماره 87277/ت 58115ه مورخ 1399/08/03 (تصویر پیوست)می باشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
براساس جزء 5-6 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 عرضه انواع روغن های خوراکی اعم از گیاهی و حیوانی از پرداخت مالیات و عوارض معاف می‌باشند و مطابق تبصره 4 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده اعمال معافیت های مالیاتی در خصوص مواد خوراکی مذکور در اجرای این بند، منوط به اخذ گواهی سلامت محصول از مراجع قانونی ذی صلاح از قبیل سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان غذا و دارو است و اینکه رییس کل سازمان امور مالیاتی در نامه 4333/200ص- 1404/02/30 به استناد نظریه شماره 414- 1392/01/10 سازمان ملی استاندارد ایران، اعلام نموده‌اند " روغن خام که جهت تبدیل به روغن خوراکی نیازمند فرآیندهایی نظیر تصفیه، فیلتراسیون، گام زدایی، خنثی سازی، بوگیری و. .... می‌باشد مشمول معافیت جزء (6-5) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نخواهد بود و در نامه شماره 4678/200ص - 1404/03/04 با استناد به آیین‌نامه اجرایی ماده (24) قانون بهبود محیط کسب و کار، زمان لازم الاجرا شدن شمولیت بر ارزش افزوده روغن خام را سه ماه پس از تاریخ انتشار در پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات مرتبط با محیط کسب و کار اعلام نموده اند.
خارج از حدود اختیار و مغایر با اصل 51 و بندهای 9 و 14 اصل سوم و اصل بیستم قانون اساسی بوده و موجب تبعیض ناروا و مطالبات مالیات و عوارض نابرابر از واحدهای تولیدی می‌شود مغایر با قاعده قبح عقاب بلابیان و مخالف آیات 15 و 34 سوره اسراء وحدیث شریف نبوی (لاضرر و لاضرار فی الاسلام) می‌باشد مضاف بر آن اولاً قید (خوراکی بودن) در جزء 5-6 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده برای روغن اعم از گیاهی و حیوانی، فارغ از موضوع مصرف آن برای تغذیه انسانی یا حیوانی بوده و قانونگذار هیچگونه حصری در مصرف صرفاً انسانی برای شمولیت معافیت از مالیات بر ارزش افزوده در آن مقرر ننموده است ثانیاً با توجه به کاربرد انواع روغن های گیاهی و حیوانی در تولید غذای انسان و خوراک دام و طیور، با اتخاذ ملاک از مفاد جزء 4 بند الف ماده 9 قانون مذکور (آب مصارف کشاورزی) مسلماً در صورتی که فقط معافیت مصارف انسانی انواع روغن های گیاهی در جزء 5-6 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 منظور نظر قانونگذار می بود، لزوماً به این موضوع در مفاد آن تصریح می گردید ثالثاً قطع یقین الزامات و شاخص های خوراکی بودن روغن اعم از گیاهی و حیوانی، برای مصارف انسانی یاحیوانی نمی‌تواند یکسان باشد. به همین دلیل الزامات و شاخص های قابل مصرف بودن روغن اعم از گیاهی و حیوانی، در اخذ گواهی سلامت محصول از مراجع قانونی ذیصلاح از قبیل سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان غذا و دارو، برای مصارف انسانی یا حیوانی نیز متفاوت خواهد بود رابعاً اساساً استناد به اظهار نظر سازمان ملی استاندارد، در نامه شماره 4333/200ص - 1404/02/30 رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور قیاس مع الفارق و سالبه به انتفاء موضوع می‌باشد زیرا: موضوع استعلام شماره 246002/17075- 1391/12/12 معاونت حقوقی رییس جمهور از سازمان ملی استاندارد، بخشنامه شماره 31091- 1388/12/26 سازمان امور مالیاتی کشور مبنی بر معافیت انواع روغن نباتی مقید به " آماده برای مصرف" از مالیات بر ارزش افزوده بوده است لذا تقاضای ابطال هر دو نامه را از تاریخ صدور نموده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 8042/212/ص - 1404/05/08 به طور خلاصه توضیح داده است که:
اشاره شاکی به اظهار نظر معاونت حقوقی رییس جمهور به شماره 17057/67767- 1392/05/09 (مبنی بر اینکه عبارت (روغن نباتی) شامل انواع روغن های گیاهی اعم از خام و غیر خام می‌باشد) این اظهار نظر در رابطه با ابهامات بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 بوده و در خصوص معافیت روغن نباتی می‌باشد بنابراین تعمیم آن به جزء (5-6) بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده سال 1400 و معافیت روغن خام، موضوعیت نداشته و قیاس مع الفارق است مضاف بر آن سازمان ملی استاندارد ایران در پاسخ به استعلام معاونت وقت حقوقی رییس جمهور، طی نظریه شماره 414- 1392/01/10 به صراحت اعلام نموده است: (روغن خام گیاهی، بعد از فرآیند پالایش قابلیت مصرف خوراکی را دارند و نمی توان آن را قبل از تصفیه مصرف کرد و ادعای شاکی بر اینکه قانونگذار، صفت خوراکی را جهت تفکیک (روغن صنعتی) از (غیر صنعتی) به کار برده است تفسیر به رای و برداشت شخصی ایشان بوده و قانونگذار با علم به تعاریف اولیه از انواع روغن، اقدام به تدوین جزء (5-6) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نموده است لذا مطابق نص صریح جزء مذکور، قانونگذار انواع روغن های خوراکی را معاف از مالیات و عوارض دانسته است نه روغن های خام گیاهی که در تولید محصولات آرایشی صابون و غیره نیز کاربرد دارند.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع:
شاکی اظهار داشته: نامه های مذکور مخالف آیات 15و34 سوره اسراء و لاضرر و لاضرار فی الاسلام و مخالف قبح عقاب بلا بیان می‌باشد.
رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی
با عنایت به اینکه قانونگذار در بند 5-6 قسمت الف ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، به صراحت معافیت مالیات بر ارزش افزوده را به عرضه انواع روغن خوراکی اعم از گیاهی و حیوانی دانسته است و به نوعی از حکم مندرج در قانون سابق مالیات بر ارزش افزوده که مطلق روغن نباتی را مشمول معافیت می دانسته عدول نموده است و در بخشنامه های مورد شکایت به شماره 433/200 مورخ 1402/02/30 و شماره 4678/200 مورخ 1404/03/04 در راستای تبیین این حکم قانونگذار و با لحاظ حکم مندرج در ماده 2 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 روغن خوراکی آماده که عرضه می‌شود متعلق معافیت واقع شده است و عرضه های قبل از خوراکی شدن روغن مشمول مالیات قرار داده شده اند که این حکم مندرج در مقرره مورد شکایت با قانون مغایرتی نداشته به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر می‌نماید رای مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری است.
محمدعلی برومند زاده
رییس هیات تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری