بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه ت/ 0300241 شماره دادنامه سیلور: 140431390000309692 تاریخ: 1404/02/09
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: اداره کل آموزش و پرورش استان کرمانشاه
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 8 مصوبه مورخ 1401/03/29 شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه
شاکی دادخواستی به طرفیت اداره کل آموزش و پرورش استان کرمانشاه به خواسته ابطال بند 8 مصوبه مورخ 1401/03/29 شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
"مصوبه شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه
ردیف - شماره جلسه- مصوبه- نتیجه اقدامات
8-2- مصوب شد: در راستای اجرای ماده 18 قانون شوراهای آموزش و پرورش هر شهرکی با تعداد بالای 200 واحد مسکونی ساختمان میشود، حتماً فضای آموزش ان در نظر گرفته شود و آموزش و پرورش این امر را مطالبه نماید. - پیگیرهای لازم، صد در صد انجام شود."
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
احتراماً، به استحضار میرساند شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه با استناد به ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور طبق مصوبه شماره (8) دومین جلسه مورخ 1401/03/29 خود تصویب نموده است:
«در راستای اجرای ماده (18) قانون شوراهای آموزش و پرورش هر شهر کی که با تعداد بالای 200 واحد مسکونی ساخته میشود، حتماً فضای آموزشی آن در نظر گرفته شود و آموزش و پرورش این امر را مطالبه نماید.»
ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش اشعار میدارد کلیه احداث کنندگان شهرهای جدید و شهرک مسکونی در تمام نقاط کشور و در داخل و خارج از حریم قانونی شهرها، اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی، موسسات دولتی، غیر دولتی، نهادها و کارخانه ها مکلفند همزمان با تهیه و آماده سازی زمین یا ساخت واحدهای مسکونی و صنعتی به تناسب تعداد و سطح زیربنای این گونه واحدها نسبت به احداث و تامین فضای آموزشی و پرورشی مورد نیاز در مقاطع مختلف بر اساس استانداردهای مصوب به طور مستقیم یا با پرداخت توسعه و تجهیز مدارس، بر طبق نظر شورای شهرستان یا منطقه اقدام نمایند.
جهت مغایرت:
جناب آقای سلمان محمدی مدیرکل و دبیر شورای آموزش و پرورش استان در پاسخ به اخذ توضیح به عمل آمده از سوی سازمان بازرسی کل کشور در خصوص بند مزبور اظهار داشت: «. .. به استناد قانون الحاق چهار تبصره به ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور ماده واحده تبصره های زیر به عنوان تبصره های 1، 2، 3 و 14 به ماده 18 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استان ها شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1372/10/26 الحاق گردیده که بر اساس تبصره (1) الحاقیه مذکور: کلیه مجموعه های مسکونی با حداقل 200 واحد مسکونی تحت هر عنوان از قبیل شهرک، شهر جدید الاحداث، کوی، برزن سازمانی و غیر سازمانی مشمول این ماده میباشند؛ شهرکهای زیارتی و تفریحی که ساکن دایم نداشته و به طور فصلی از آنها استفاده شود، از شمول این تبصره خارج میباشند لذا با توجه به موارد فوق مصوبه ردیف 8 جلسه شماره 2 مورخ 3/29 تنظیم گردیده است.»
این در حالی است که قانون الحاق چهار تبصره به ماده (18) قانون شوراهای آموزش و پرورش استان ها، شهرستان ها و مناطق مختلف کشور مصوب 1379/02/21 بر اساس تبصره ذیل ماده (5) قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مورخ 1387/03/02 که اشعار میدارد:" دولت مکلف است اعتبارات مورد نیاز تامین فضاهای آموزشی موضوع این ماده را در بودجه های سنواتی پیش بینی نماید از تاریخ تصویب این قانون، ماده واحده قانون الحاق چهار تبصره به ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استانها، شهرستانها و مناطق کشور مصوب 1379/02/21 مجلس شورای اسلامی لغو میگردد"، ابطال شده" و قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استانها، شهرستانها و مناطق کشور مصوب 29/10/ 1372 " نیز مشتمل بر چنین اختیاری برای این شورا نمیباشد. لذا با عنایت به این که استناد و مبنای اصلی بند "8" مصوبه شورای آموزش و پرورش استان یک قانون منسوخ بوده است این مصوبه فاقد وجاهت و مبنای صحیح قانونی میباشد و شایسته ابطال در هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شمار می رود.
بنابراین با عنایت به موارد فوق الذکر مصوبه شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه که طی مصوبه شماره (8)، دومین جلسه مورخ 1401/03/29 به سبب منسوخ بودن حکم قانونی مورد استناد خارج از حدود اختیارات قانونی آن شورا بوده و ابطال آن (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) در هیات عمومی دیوان از تاریخ تصویب مورد باشد. خواهشمند است این سازمان را از نتیجه تصمیمات آن دیوان مطلع فرمایید.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
شاکی سازمان بازرسی کل کشور شکایتی به خواسته ابطال مصوبه (بند 8 مصوبه مورخ 1401/03/29 شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه) به استناد تبصره ماده 5 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرصه مسکن مصوب سال 1387 تقدیم نموده است و متذکر لغو 4 تبصره ماده 18 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش گردیده این در حالی است که مطابق ماده 4 قانون تنظیم برخی از مقررات مالی، اداری و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش مصوب 1399/10/03 که اشعار می دارد" تبصره ماده 5 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرصه مسکن مصوب 1387/02/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی لغو و 4 تبصره به شرح زیر به ماده 18 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استانها، شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1372/10/26 با اصلاحات و الحاقات بعدی الحاق میشود. در واقع 4 تبصره الحاقی به ماده 18 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش عیناً احیا گردیده است. لذا رد شکایت سازمان محترم بازرسی کل کشور مورد استدعاست.
پرونده شماره ه ت/0300241 مبنی بر درخواست ابطال بند 8 از مصوبات مورخ 1401/03/29 شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه از تاریخ تصویب در جلسه مورخ 1404/01/31 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
1- بر اساس ماده واحده قانون الحاق چهار تبصره به ماده 18 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1379 مقرر گردیده بود: «تبصره های زیر به عنوان تبصره های (1)، (2)، (3) و (4) به ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استانها، شهرستانها و مناطق کشور مصوب 1372/10/26 الحاق می گردد.
تبصره 1- کلیه مجموعه های مسکونی با حداقل دویست واحد مسکونی تحت هر عنوان از قبیل شهرک، شهر جدید الاحداث، کوی، برزن، سازمانی و غیرسازمانی مشمول این ماده می باشند. شهرک های زیارتی و تفریحی که ساکن دایم نداشته و به طور فصلی از آنها استفاده می شود از شمول این تبصره خارج می باشند.
تبصره 2- صدور پروانه ساختمانی توسط شهرداریها برای مستحدثات مشمول این ماده منوط به پیش بینی و تامین فضاهای آموزشی و پرورشی همزمان با احداث مجموعه های مورد درخواست توسط احداث کنندگان این مجتمع های مسکونی میباشد و صدور گواهی پایان کار نیز منوط به اخذ تاییدیه رعایت و اجراء مفاد ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استانها و شهرستانها و مناطق کشور از ادارات کل نوسازی مدارس استانها خواهد بود. ضمناً کلیه معافیت های مقرر در سایر قوانین برای وزارت آموزش و پرورش در احداث فضاهای آموزشی و پرورشی در اجرای این ماده و تبصره های الحاقی آن ساری و جاری می باشد.
تبصره 3 - احداث کنندگان مجتمع های بهره برداری شده از تاریخ لازمالاجرا شدن این قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استانها، شهرستانها و مناطق کشور که تا کنون فضای آموزشی مورد نیاز موضوع ماده فوق را تامین نکرده باشند مکلفند برای جبران آن اقدام و یا هزینه مربوط را که توسط اداره کل نوسازی استان تعیین می گردد، تامین نمایند در غیر این صورت با شکایت ادارات کل آموزش و پرورش استانها تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
تبصره 4- کلیه محاکم قضایی موظفند شکایت موضوع تبصره های (2) و (3) این ماده را خارج از نوبت بررسی و احداث کنندگان مجتمع های مشمول را که از انجام تکالیف خویش امتناع ورزیدهاند علاوه بر انجام تعهدات قانونی موضوع ماده فوق به پرداخت جریمه ای معادل بیست و پنج درصد (25 %) ارزش آن محکوم نمایند و درآمد حاصله طی ردیف درآمدی جداگانه که در قانون بودجه هر سال مشخص خواهد شد به حساب خزانه واریز و معادل صد در صد (100 %) آن در اختیار وزارت آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت تا با نظارت شورای آموزش و پرورش استان و توسط ادارات کل نوسازی مدارس نسبت به احداث، توسعه و تجهیز فضاهای آموزش و پرورش همان محل اقدام شود.»
2- متعاقباً به موجب تبصره ماده 5 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب 1387 مقرر گردید: «دولت مکلف است اعتبارات مورد نیاز تامین فضاهای آموزشی موضوع این ماده را در بودجه های سنواتی پیش بینی نماید. از تاریخ تصویب این قانون ماده واحده قانون الحاق چهار تبصره به ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استانها، شهرستانها و مناطق کشور مصوب 1379/2/21 مجلس شورای اسلامی لغو می گردد.»
3- پس از آن به موجب ماده 4 قانون تنظیم برخی از مقررات مالی، اداری و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش مصوب 1399 مقرر گردیده: تبصره ماده (5) قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب 1387/2/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی لغو و چهار تبصره به شرح زیر (که همان تبصره های موضوع ماده واحده قانون الحاق چهار تبصره به ماده 18 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1379 میباشند) به ماده (18) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1372/10/26 با اصلاحات و الحاقات بعدی الحاق میشود.
بنابه مراتب مذکور در حال حاضر تبصره های موضوع ماده واحده قانون الحاق چهار تبصره به ماده 18 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1379 به موجب ماده 4 قانون تنظیم برخی از مقررات مالی، اداری و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش مصوب 1399 احیا گردیده و مجری و لازم الرعایه بوده و بند 8 از مصوبات مورخ 1401/03/29 شورای آموزش و پرورش استان کرمانشاه نیز بر مبنای تبصره 1 ماده 4 قانون تنظیم برخی از مقررات مالی، اداری و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش مصوب 1399 به تصویب رسیده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری