تعیین بسته اجرایی سازمان حفاظت محیط زیست موضوع ماده 217 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

مصوب 1391/07/23 هیات وزیران

هیات وزیران در جلسه مورخ 1391/7/23 بنا به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و تایید معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و به استناد ماده (217) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1389 - تصویب نمود:
بسته اجرایی سازمان حفاظت محیط زیست موضوع ماده (217) قانون یادشده به شرح پیوست که تایید شده به مهر "دفتر هیات دولت" است، تعیین می‌شود.

محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس جمهور

بسته اجرایی
سازمان حفاظت محیط زیست
(1394 - 1390)
موضوع ماده (217) قانون برنامه ریزی پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران
شهریور 1390
بسمه تعالی

مقدمه
آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است،خدایی را که پادشاه پاک، ارجمند و فرزانه است، تسبیح می گویند. (سوره مبارکه جمعه؛ آیه شریفه 1)
افزایش سریع جمعیت، بهره برداری غیر منقول از منابع، تخریب و دگرگونی تنوع زیستی، گسترش روزافزون آلودگی ها و در نهایت تنزیل کیفیت زندگی طبیعی انسان ها به دلیل بر هم خوردن تعادل و تناسب زیستی سبب گردیده تا دولت ها، سازمان ها و مجامع بین المللی، به تدوین و اجرای قوانین و سیاست های لازم جهت جلوگیری از گسترش تخریب عناصر زیستی و حفاظت و کاهش عوامل آلاینده اقدام نمایند.
شیوه های ناصحیح و غیر عادلانه در تعامل با طبیعت و آلوده ساختن محیط زیست در کشورمان، نشان دهنده فقدان آگاهی محیط زیستی و ضعف ساز و کارهای قانونی در صیانت از محیط زیست و جلوگیری از آلوده ساختن آن است. برای از بین بردن این نقیصه بزرگ و اساسی، باید آگاهی افراد نسبت به مسائل محیط زیستی افزایش یابد و مدیریت های کلان در ایجاد ساختارهای مناسب، همراه با الزامات قانونی برای رعایت حقوق عمومی تلاش کنند و انگیزه ها و حساسیت ها را برای مقابله با آلاینده ها بالا ببرند.(مقام معظم رهبری)
این فرمایش مقام معظم رهبری که بر پایه آسیب شناسی دقیق و ارائه مسیر صحیح و راه حل هاست، بر این نکته اشاره دارد که لازمه حل مشکلات و معضلات محیط زیستی، افزایش آگاهی، انگیزه و حساسیت عمومی به همراه وجود الزامات قانونی برای رعایت حقوق عمومی است. این امر مشارکت تمامی ارکان اجرایی کشور از قبیل نهادها و سازمان های دولتی و خصوصی، را مطالبه می نماید.
لذا سازمان حفاظت محیط زیست ماموریت دارد تا ضمن سازگار نمودن پیشرفت های کشور با محیط زیست و ایجاد بستر توسعه پایدار، نسبت به افزایش آگاهی عمومی و اعمال نظارت های قانونی اقدام نماید.
بر این اساس بسته اجرایی حاضر که بر اساس ماده217 قانون برنامه پنجم کشور تهیه شده است، ضمن بیان جایگاه محیط ریست در اسناد بالادست و نیز وظایف، ماموریت ها، سیاست ها، و الزامات، برنامه های اجرایی و عملیاتی سازمان را در پنج عنوان متشکل از پروژه های بهم پیوسته، مرتبط و الویت دار ارائه می نماید.

جایگاه محیط زیست درقانون اساسی، سند چشم انداز و سیاست های کلی نظام

جایگاه محیط زیست در قانون اساسی
اصل پنجاهم (50) قانون اساسی: در جمهوری اسلامی حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعدی باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی می‌شود؛ از این رو فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست و یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند ممنوع است.

جایگاه محیط زیست در سند چشم انداز
بر طبق سند چشم انداز بیست ساله نظام، تمامی ارکان جمهوری اسلامی ایران در جهت دستیابی به محیط زیست مطلوب برای آحاد جامعه تلاش می نمایند؛ به نحوی که وضعیت طبیعی سیمای مناظر، زیست بوم ها، زیست مندان و ذخایر ژنتیکی، منابع و عناصر حیاتی هوا، آب، خاک و اقلیم در آن حفظ و احیا شده و جامعه در پناه چنین محیطی، از بهداشت و سلامت جسمی و روانی، آرامش و امنیت اجتماعی و اقتصادی و عدالت زیست محیطی برخوردار می‌شوند.

جایگاه محیط زیست در سیاست های کلی نظام
سیاست های کلی نظام که منبعث از چشم انداز بیست ساله می‌باشد، با تاکید بر آرمان دستیابی به محیط زیست مطلوب برای آحاد جامعه، سیاست های محیط زیستی ارکان نظام را به شرح زیر تعیین می نماید:
ایجاد عزم ملی بر احیای منابع طبیعی تجدید شونده و توسعه پوشش گیاهی برای حفاظت و افزایش بهره وری مناسب و سرعت بخشیدن به روند تولید این منابع و ارتقاء بخشیدن به فرهنگ عمومی و جلب مشارکت مردم در این زمینه.
شناسایی و حفاظت از منابع آب و خاک و ذخایر ژنتیکی (گیاهی و جانوری) و بالابردن غنای حیاتی خاک ها و بهره برداری بهینه بر اساس استعداد منابع و حمایت موثر از سرمایه گذاری در آن.
اصلاح نظام بهره برداری از منابع طبیعی و مهار و عوامل ناپایداری این منابع و تلاش برای حفظ و توسعه آن.
گسترش تحقیقات کاربردی و فن آوری های زیست محیطی و ژنتیکی و اصلاح گونه های گیاهی و حیوانی متناسب با شرایط محیطی ایران و ایجاد پایگاه های اطلاعاتی و تقویت آموزش و نظام اطلاع رسانی.

وظایف سازمان حفاظت محیط زیست
همسو نمودن اهداف و برنامه های توسعه با ظرفیت های محیط زیستی کشور
دستیابی به محیط زیست مطلوب برای کلیه آحاد جامعه
احیاء و حفاظت از منابع طبیعی، آب، خاک و هوا
پیشگیری، کنترل، جلوگیری از تخریب و آلودگی محیط زیست
حفاظت و احیای اکوسیستم های طبیعی و تنوع زیستی موجود در کشور
مشارکت فعال و موثر در مناسبات، تعهدات و تحولات جهانی زیست محیطی
حفاظت، بهبود و بهسازی محیط زیست
پیشگیری و ممانعت از هر گونه آلودگی
پیشگیری و ممانعت از اقدامات مخرب بر هم زننده تعادل زیستی
تعیین مناطق تحت مدیریت (پارک ملی - پناهگاه حیات وحش - اثر ملی و منطقه حفاظت شده)
انجام تحقیقات و بررسی های علمی در زمینه حفاظت و بهبود محیط زیست
تدوین ضوابط و استانداردهای حفاظت و جلوگیری ازآلودگی منابع زیستی
تنظیم و اجرای برنامه آموزش جهت تنویر و هدایت افکار عمومی در زمینه حفاظت و بهسازی محیط زیست
اجرای قانون شکار و صید و برقراری هر گونه محدودیت و ممنوعیت شکار و صید گونه ها
حفظ و نگهداری شکارگاه ها و فضاهای حیاتی جانوران وحشی و حمایت از آنها
ایجاد پارک ملی - منطقه حفاظت شده و موزه های تاریخ طبیعی

مسائل اساسی بخش محیط زیست کشور:
به عنوان یک قاعده کلی، گذار از جامعه نیمه صنعتی مبتنی برصادرات مواد خام به جامعه صنعتی مبتنی بر کالاهای صنعتی با ارزش افزوده بالا، فشارهای مضاعفی را بر محیط زیست تحمیل نموده و هزینه های اجتماعی و اقتصادی را به همراه خواهد داشت، لیکن با اتخاذ تدابیر مناسب و اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه می توان به میزان زیادی از این فشارها و هزینه ها کاست و سازگاری بیشتری را بین اهداف محیط زیست به عنوان بستر فعالیت های توسعه و اهداف اقتصادی و اجتماعی بر قرار نمود. لذا شناسایی مهمترین مسایلی که در حال حاضر محیط زیست کشور را تهدید می کند، بسیار حائز اهمیت بوده و می‌بایست مورد توجه قرار گیرد. برخی از مهمترین مسائلی را که در حال حاضر فراروی محیط زیست کشور قراردارد می توان به موارد زیر اشاره کرد که برخی از آنها به شرایط اکولوژیکی و اقتصادی اجتماعی حاکم بر کشور مربوط بوده و برخی نیز به ساختار سازمانی دستگاههای اجرایی مربوط می‌باشد:
موقعیت جغرافیایی و شرایط خشک حاکم بر کشور و به تبع آن محدودیت منابع آب و آسیب پذیری کشور در برابر دخالت های انسانی
خشکسالی ادواری و آسیب پذیری کشور در برابر این پدیده
بهره برداری نامعقول و بیش از ظرفیت باز تولید منابع طبیعی و زیست محیطی
استقرار ناموزون جمعیت در پهنه سرزمین به دلیل شرایط طبیعی و همچنین اتخاذ سیاست های قطب های رشد در گذشته
پایین بودن سطح آگاهیهای اقشار مختلف جامعه از اهمیت محیط زیست
مصرف بی رویه نهاده های کشاورزی خصوصا کود و سموم کشاورزی
توزیع ناموزون فعالیت های صنعتی و تمرکز آن در بخش های خاصی از کشور
آلودگی آبهای سطحی و زیر زمینی و آبهای ساحلی در نتیجه تخلیه ضایعات جامد و پسابهای شهری و صنعتی
آسیب پذیری کشور در برابر بلایای طبیعی
وجود تفکرات بخشی در دستگاه های اثرگذار بر محیط ریست کم توجهی آنها به حفاظت از محیط زیست
مشکلات زیست محیطی فرامرزی نظیر آلودگی آبهای ساحلی در جنوب و شمال کشور و ریزگردها
ضعف در اجرای برخی قوانین و مقررات زیست محیطی و عدم ضمانت اجرایی لازم
ضعف تشکیلات اجرایی محیط زیست کشور
کمبود نیروهای انسانی متخصص
ضعف در بهره گیری از مشارکت های مردمی برای حفاظت از محیط زیست
افزایش بی رویه مصرف سوختهای فسیلی و به تبع آن افزایش انتشار انواع آلاینده ها
نا هماهنگی دستگاه های اجرایی با سازمان حفاظت محیط زیست
نارسایی برخی از قوانین و مقررات مرتبط با محیط زیست
قدیمی بودن برخی از قوانین و مقررات مرتبط با محیط زیست و عدم تناسب آن با شرایط جدید
استفاده از تکنولوژی های کم بازده و شیوه های نامناسب تولید و مصرف
قدیمی بودن ساختار سازمان حفاظت محیط زیست و متناسب نبودن آن با نیازهای کنونی
نارسایی فرآینده سیستم ارزشیابی فعالیت و اثربخشی نتایج آنها
نبود سیاست کاری کشخص در زمینه امور پژوهشی و عدم اولویت بندی فعالیت های پژوهشی
نارسایی سیستم ارزشیابی فرآیندهای کاری ونتایج آنها
نبود شاخص های ارزیابی برای نظارت و ارزیابی اقدامات
ضعف در سیستم اطلاع رسانی در خصوص شاخص ها و عملکردهای زیست محیطی
ضعف در برقراری تعامل با مجامع و سازمانهای بین المللی
کمبود نیروی متخصص و آشنا با دانش و رویکردهای جدید محیط زیستی
کمبود اطلاعات و دانش محیط زیستی بویژه در مورد توان اکولوژیک و ظرفیت تحمل مناطق

راهبردهای اصلی بخش محیط زیست کشور:
مدیریت زیست بومی و بهره برداری خردمندانه از زیست بوم ها با توجه به توان طبیعی و حفظ ارزش های تنوع زیستی
کنترل و کاهش آلاینده ها
ارتقا نقش مردم و نهادهای مدنی در مدیریت محیط زیست کشور
کنترل و کاهش اثرات تغییر اقلیم
رویکرد حسابرسی منابع محیط زیستی در اقتصاد ملی

سیاست های اجرایی بخش محیط زیست:
بهبود کیفیت هوا و مدیریت تغییرات آب و هوایی
استقرار مدیریت زیست بومی
مدیریت پسماندهای و آلودگی خاک
حفاظت از آب های سرزمینی
اعمال قوانین و مقررات
افزایش سطح آگاهی ها، انگیزه ها و حساسیت های عموی
توسعه گفتمان های ملی، منطقه ای و بین المللی
توسعه دانش، تحقیقات و نوآوری
تقویت قابلیت ها و توان سرمایه سازمانی
آمایش و مدیریت بهینه سرزمین مبتنی بر توان زیست بوم
تامین عدالت محیط زیستی و استفاده از منابع زیستی پایه با تاکید بر اصلاح الگوی تولید و مصرف
ارزش گذاری منابع پایه محیط زیست و تعیین سهم و ارزش محیط زیست در تولید ناخالص ملی
حفاظت و بهره برداری پایدار از تنوع زیستی
توانمندسازی ساختار مدیریت محیط زیست
حفاظت، احیا و توسعه منابع طبیعی
بهینه سازی و مدیریت مصرف انرژی در کشور
ارزیابی محیط زیستی برنامه ها، سیاست ها و طرح های توسعه
ساماندهی صنایع کشور
تدوین و اجرای برنامه کنترل اتشار گازهای گلخانه ای و مواد مخرب لایه اوزون
به هنگام سازی و تعالی ظرفیت زیست بوم ها و ترویج آنها برای حفاظت و احیای محیط زیست
ارتقاء سطح دانش و آموزش محیط زیست و گسترش تحقیقات، مطالعات و فناوری های نوین
اصلاح الگوی تولید و مصرف بر اساس توسعه پایدار
اجرای برنامه جامع آموزش محیط زیست
تقویت زیرساخت های تحقیقاتی ونظام پژوهشی محیط زیست کشور
تدوین ضوابط و استانداردها و مقررات و تقویت ضمانت اجرایی آن ها
ارزیابی توان اکولوژیکی برای استفاده و بهره برداری پایدار از منابع
حفاظت از زیست بوم های حساس و شکننده (آبی و خشکی)
حفاظت از گونه های درمعرض تهدید و خطر انقراض
حفاظت از کیفیت منابع آب کشور و مقابله با انواع آلاینده ها از جمله آلودگی نفتی، کود و سم و. ..
کاهش آلودگی هوا در کلان شهرهای آلوده
کاهش آلودگی آب در رودخانه های مهم، تالاب ها و منابع آب زیر زمینی
احیاء زیست بوم های تخریب شده و خسارت دیده (خشکی و آبی)

اقدامات اساسی سازمان حفاظت محیط زیست در طول برنامه پنجم توسعه
تدوین و اجرای برنامه مدیریت یکپارچه زیست بومی
اصلاح اساسنامه صندوق ملی محیط زیست
شناسایی مناطق ساحلی و دریایی با حساسیت بالای زیست محیطی
تدوین ضوابط و استانداردهای زیست محیطی مشخص، شفاف و ثابت
ارتقای آگاهی های عمومی
ایجاد نظام اطلاعات زیست محیطی در سطوح ملی، منطقه ای و استانی
استقرار و نهادینه کردن مدیریت سبز
مدیریت زیست بومی در زیست بوم های حساس
جلوگیری از شکار بی رویه و نابودی تنوع زیستی
ارزیابی اثرات زیست محیطی کلیه طرح های بزرگ تولیدی و خدماتی و عمرانی پیش از اجرا
خود اظهاری واحدهای بزرگ تولیدی، صنعتی، خدماتی و زیربنایی
ارتقاء مشخصات واحدهای بزرگ به نحوی که با ضوابط و استانداردهای محیط زیست تطبیق یابد
برآورد ارزش های اقتصادی منابع طبیعی و زیست محیطی ناشی از اهودگی و تخریب محیط زیست
بازیافت پسماندهای شهری و با روش های نوین در شهرهای بالای دویست هزار نفر و شهرهای ساحلی و حاشیه تالاب های داخلی
کاهش آلودگی هوا با الویت شناسایی و مهر کانون های انتشار ریزگردها و کنترل و کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه ای
ممنوعیت هرگونه بهره برداری صنعتی و معدنی از تالاب های داخلی
اعمال مدیریت یکپارچه با مشارکت بهره برداران در دشته ای اطراف تالاب ها
تدوین نظام ارزیابی راهبردی محیطی با مسئولیت شورای عالی حفاظت محیط زیست در سطح ملی و ادارات کل استان ها در استان
تهیه نظام شاخص های پایداری محیطی
به منظور اجرایی کردن اهداف مندرج در سند چشم انداز، سیاست ها و قانون برنامه پنجساله پنجم در حوزه امور محیط زیست، بسته اجرایی سازمان حفاظت محیط زیست با رویکرد مسئله محوری شامل چهار بسته اجرایی فرعی به شرح زیر می‌باشد:
1 - حفظ، احیا و پایش محیط زیست انسانی (منابع زیستی)
2 - حفظ، احیا و پایش محیط زیست طبیعی و دریایی
3 - افزایش آگاهی محیط زیستی، تنویر افکار و آموزش همگانی
4 - اعمال قوانین و مقررات محیط زیستی
5 - پژوهش، نوآوری و تقویت سرمایه سازمانی
برنامه های عملیاتی ذیل هر یک از بسته های اجرایی فرعی در جداول پیوست آمده است

بسته اجرایی فرعی 1: حفظ، احیا و پایش محیط زیست انسانی (منابع زیستی)

جدول 1 - 1 - برنامه های عملیاتی و برش انسانی سالانه اهداف کمی


-ردیف

عناوین برنامه های عملیاتی

اهداف کمی در طول سال های برنامه

برش سالانه اهداف کمی

واحد متعارف

سال پایه 1389

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

شناسایی، پایش و کاهش عوامل آلودگی فرامرزی

شناسایی 100 درصدی عوامل آلاینده

درصد

0

25

50

75

100

-

100

کاهش 20 درصدی عوامل آلاینده

درصد

0

0

5

10

15

20

20

ایجاد 65 درصدی سیستم پایش

درصد

0

0

20

35

50

65

65

2

شناسایی، پایش و کاهش عوامل آلاینده هوای کشور

شناسایی 100 درصدی عوامل آلاینده

درصد

30

50

65

80

90

100

100

کاهش 35 درصدی عوامل آلاینده

درصد

5

10

17

25

30

35

35

ایجاد 90 درصدی سیستم پایش

درصد

50

60

65

70

80

90

90

3

تدوین و اجرای برنامه جلوگیری از آلودگی خاک

شناسایی 50 درصدی عوامل آلاینده

درصد

15

25

35

40

45

50

50

کاهش 20 درصدی عوامل آلاینده

درصد

0

5

10

15

18

20

20

ایجاد 25 درصدی سیستم پایش

درصد

0

5

10

15

20

25

25

4

تدوین برنامه جلوگیری از آلودگی خاک

کاهش 30 درصدی آلودگی پساب و فاضلاب

درصد

5

10

15

20

25

30

30

5

تدوین و اجرای برنامه جامع کنترل و کاهش آلودگی صوتی

شناسایی 40 درصد عوامل آلاینده

درصد

0

0

10

20

30

40

40

کاهش 20 درصد عوامل آلاینده

درصد

0

0

5

10

15

20

20

ایجاد 24 درصدی سیستم پایش

درصد

0

0

6

12

18

24

24

6

نظارت بر اجرای دقیق برنامه مدیریت پسماند، بهبود و ساماندهی محل های دفع زباله در محیط زیست

شناسایی و تعیین 100 درصدی مکان دفن

درصد

60

70

80

90

100

0

100

کاهش 40درصدی آلودگی های ناشی از پسماند

درصد

5

13

20

25

32

40

40

7

مدیریت جامع محیط زیستی مواد شیمیایی سمی، خطرناک و پرتوزا

کاهش 20 درصدی آلودگی ناشی از مواد شیمیایی و بیمارستانی خطرناک و پرتوزا

درصد

0

4

8

12

16

20

20

8

کنترل و پایش انتشار گازهای گلخانه ای کشور

کاهش 5/5 انتشار

درصد

0

5 /7

7

5/ 6

6

5/5

-

9

شناسایی، پایش و کاهش عوامل آلاینده منابع آب کشور

شناسایی 65 درصدی عوامل آلاینده

درصد

30

40

50

55

60

65

65

کاهش 25 درصدی عوال آلاینده

درصد

5

10

14

18

22

25

25

ایجاد 35 درصدی سیستم پایش

درصد

5

10

20

25

30

35

35

10

تدوین و اجرای ضوابط بهره برداری از آب های سرزمینی

توسعه 45 درصدی فعالیت های آبخیزداری

درصد

5

15

25

32

37

45

45

11

نظارت بر برنامه ممنوعیت بهره برداری آب از دشت های ممنوعه

کاهش 80 درصدی بهره برداری از منابع آبی زیر زمینی

درصد

30

40

50

60

70

80

80

12

تامین و کنترل کیفیت حقابه های زیست بوم های آبی کشور

تعیین 33 درصدی حقابه های زیست بوم های آبی کشور

درصد

8

13

18

23

28

33

33

13

تعیین و استقرار سامانه مدیریت محیط زیستی خاک

کاهش 55 درصدی وسعت خاک های آهوده کشور

درصد

0

5

20

30

40

55

55

14

کنترل و مدیریت مصرف کودهای شیمیایی و سموم

کاهش 25 درصدی مصرف کود شیمیایی و سموم

درصد

0

5

10

15

20

25

25

15

اجرای برنامه مدیریت سبز در دستگاه های اجرایی نهادهای دولتی و غیردولتی

افزایش 50 درصدی بهره وری منابع

درصد

10

20

30

40

45

50

50

16

ارزیابی اثرات زیست محیط طرح ها و پروژه های بزرگ تولیدی

کاهش اثرات محیط زیستی 980 فعالیت اثر گذار بر محیط زیست

تعداد

200

180

150

150

150

150

980

17

نظارت بر برنامه خوداظهاری صنایع

کنترل 100 درصدی صنایع آلاینده

درصد

20

70

100

-

-

-

100

18

توسعه آزمایشگاه معتمد

صدور و تمدید و ارتقا آزمایشگاه معتمد

تعداد

136

177

221

265

305

336

-

19

نظارت ایجاد سیستم پایش لحظه ای در صنایع بزرگ

کاهش آلودگی 2490 صنایع بزرگ

تعداد

235

306

373

445

523

608

2490

بسته اجرایی فرعی 1: حفظ، احیا و پایش محیط زیست انسانی (منابع زیستی)
-جدول 1 - 2 - شرح فعالیت ها و عملیات به تفکیک اهداف کمی و برش سالانه حجم فعالیت ها/عملیات


-ردیف

اهداف کمی

-عنوان فعالیت/عملیات

واحد

حجم فعالیت

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

شناسایی 100 درصدی عوامل آلاینده فرامرزی

توسعه و ایجاد ایستگاههای ایستگاه پایش

درصد

20

40

60

80

100

100

2

کاهش 25 درصدی عوامل آلاینده فرامرزی

بیابانزدایی مالچ پاشی

درصد

5

10

15

20

25

25

3

شناسایی 100 دردرصدی عوامل آلاینده هوای کشور

توسعه و ایجاد ایستگاههای پایش هوا

درصد

10

20

50

70

100

100

4

کاهش 100 درصدی عوامل آلاینده هوای کشور

تولید و مصرف سوخت ها

درصد

20

40

60

80

100

100

نظارت بر از رده خارج کردن خودروهای فرسوده

درصد

10

20

30

35

40

40

5

شناسایی 25 درصدی عوامل آلاینده خاک

بررسی و نمونه برداری مستمر از مناطق آلوده

درصد

5

10

15

20

25

25

6

کاهش 25 درصدی عوامل آلاینده خاک

کاهش پسماندهای صنعتی

درصد

5

10

15

20

25

25

کاهش پسماندهای خانگی

درصد

5

10

15

20

25

25

7

کاهش 55 درصدی آلودگی پساب و فاضلاب

نظارت بر احداث و توسعه شبکه های تصفیه فاضلاب های صنعتی

درصد

10

20

30

40

50

50

نظارت بر احداث و توسعه شبکه های تصفیه فاضلاب های شهری

درصد

15

25

35

45

55

55

8

تدوین و اجرای 20 درصدی برنامه جامع کنترل و کاهش آلودگی صوتی

ایجاد سیستم پایش

درصد

0

5

10

15

20

20

نصب و راه اندازی تجهیزات جلوگیری از آلودگی صوتی

درصد

0

4

8

12

16

16

9

شناسایی و تعیین 100 درصدی مکان دفن

مکانیابی محل های دفن پسماندهای شهری بر اساس اصول زیست محیطی

درصد

20

40

60

70

80

80

مکانیابی محل های دفن پسماندهای صنعتی

درصد

20

40

60

80

100

100

10

کاهش 28 درصدی آلودگی های ناشی از پسماند

نصب و راه اندازی شبکه های جمع آوری و تصفیه شیرابه های مکانهای دفن زباله های شهری

درصد

2

4

8

18

28

28

11

کاهش 100 درصدی آلودگی ناشی از مواد شیمیایی خطرناک و پرتوزا

تجهیز بیمارستانها به زباله سوز

درصد

30

50

70

85

100

100

12

کاهش 65 درصدی انتشار گازهای گلخانه ای

تدوین استاندارد جهت بهینه سازی مصرف سوخت در بخش های مصرف کننده انرژی کشور

درصد

10

20

35

50

65

65

13

شناسایی 25 درصدی عوامل آلاینده آب کشور

ایجاد و تجهیز ایستگاه های پایش آب های سطحی

درصد

5

10

15

20

20

25

ایجاد و تجهیز ایستگاه های پایش آب های زیر زمینی

درصد

5

10

15

20

20

25

14

کاهش 80 درصدی عوامل آلاینده آب کشور

تجهیز واحدهای آلاینده به سیستم های تصفیه فاضلاب صنعتی

درصد

10

20

30

40

50

50

تجهیز سیستم های فاضلاب شهری

درصد

20

40

60

70

80

80

15

کاهش 80 درصدی بهره برداری از منابع آبی زیرزمینی

ممنوعیت و ضابطه مند کردن بهره برداری از آب های زیر زمینی

درصد

30

40

50

60

80

80

16

تعیین 33 درصدی حقابه های زیست بوم های آبی کشور

تدوین دستورالعمل ها و مدل های تعیین حقابه های زیست محیطی هر یک از تالاب های کشور

درصد

5

10

15

25

33

33

17

کاهش 55 درصدی وسعت خاک های آلوده کشور

بهسازی مناطق دارای خاک های آلوده کشور

درصد

5

15

25

35

55

55

18

کاهش 25درصدی مصرف کود شیمیایی و سموم

نظارت بر بهینه سازی مصرف کود

درصد

5

10

15

20

25

25

19

افزایش 50 درصدی بهره وری منابع

اجرای برنامه های بهینه سازی مصرف منابع

درصد

10

20

30

40

50

50

20

انجام 340 طرح کاهش اثرات فعالیت های اثر گذار بر محیط زیست

افزایش تعداد طرحهای مشمول ارزیابی زیست محیطی

طرح

60

70

70

70

70

340

21

صدور، تمدید و ارتقا آزمایشگاه معتمد

اعطای مجوزهای لازم جهت ایجاد و کنترل سالانه آزمایشگاه ها

تعداد

177

221

265

305

336

-

22

کنترل 100 درصدی صنایع آلاینده

نصب و راه اندازی سیستم پایش آلودگی

درصد

40

60

70

80

100

100

23

کاهش 100 درصدی آلودگی صنایع بزرگ

نصب و تجهیز سیستم لحظه ای

درصد

20

40

60

80

100

100

بسته اجرایی فرعی 2: حفظ، احیا و پایش محیط زیست طبیعی و دریایی

جدول 2 - 1 - برنامه های عملیاتی و برش سالانه اهداف کمی


-ردیف

عناوین برنامه های عملیاتی

اهداف کمی در طول سال های برنامه

برش سالانه هاهداف کمی

واحد متعارف

سال پایه 1389

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

احیا زیست بوم ها و زیست گاه های خسارت دیده و حساس

کاهش وسعت 22 مورد زیست گاه خسارت دیده

مورد

2

3

4

5

4

4

22

2

تدوین و اجرای طرح های توجیهی و تفضیلی مناطق تحت مدیریت

افزایش مناطق دارای طرح توجیهی تفصیلی به تعداد 150 منطقه

تعداد

55

20

25

20

15

15

150

3

حفاظت و احیای گونه های جانوری در معرض خطر کشور

کاهش 67 گونه در معرض خطر

گونه

5

7

10

15

15

15

67

4

حفاظت و احیا دریاچه ها و تالاب های در معرض خطر کشور

احیا 13 تالاب دریاچه در معرض خطر

تعداد

3

2

2

2

2

2

13

5

بررسی و حفاظت از زیست بوم های خشکی و آبی

افزایش 10 درصدی سطح مناطق تحت حفاظت

درصد

5

6

7

8

9

10

10

6

بررسی و حفاظت از محیط زیست دریایی

کاهش مناطق آلوده ساحلی - دریایی به تعداد 19 منطقه

تعداد

2

3

3

4

4

3

19

کاهش جمعیت در معرض خطر دریایی ساحلی به تعداد 15 گونه

گونه

2

2

2

3

3

3

15

7

ارزیابی توان اکولوژیک و آمایش سرزمین

ارزیابی توان پهنه های سرزمین 31 استان

استان

5

5

5

5

6

5

31

8

تدوین و اجرای مدیریت یکپارچه مناطق دریایی - ساحلی

افزایش 18 زیست بوم رزیایی - ساحلی دارای مدیریت یکپارچه

تعداد

0

2

3

4

5

4

18

9

شناسایی و مطالعه مناطق ساحلی و دریایی حساس

کاهش 19 منطقه حساس درایی - ساحلی

تعداد

3

3

3

4

3

3

19

10

ایجاد و تقویت شبکه حفاظت از زیست بوم های کشور

اجرای برنامه سپر حفاظتی برای 144 منطقه تحت مدیریت

منطقه

50

30

20

15

15

14

144

11

ایجاد مدیریت نظام مند برای حفاظت از تنوع زیستی کشور

پایش و ارزیابی مستمر وضعیت تنوع زیستی کشور در 144 زیست بوم کشور

زیست بوم

40

30

25

20

20

9

144

شناسایی و منترل عوامل و فرایندهای مخرب تنوع زیستی 144 زیست بوم

زیست بوم

40

30

25

20

20

9

144

12

ساماندهی مناطق نمونه فسیلی کشور

مطالعه 10 منطقه فسیلی کشور

منطقه

3

3

2

1

1

0

10

13

تدوین و اجرای برنامه مدیریت یکپارچه تالاب ها

افزایش 15 تالاب دارای طرح مدیریت یکپارچه

تالاب

1

3

3

4

2

2

15

بسته اجرایی فرعی 2: حفظ، احیا و پایش محیط زیست طبیعی و دریایی
-جدول 2 - 2 - شرح فعالیت ها و عملیات به تفکیک اهداف کمی و برش سالانه حجم فعالیت ها/عملیات


-ردیف

اهداف کمی

-عنوان فعالیت/عملیات

واحد

حجم فعالیت

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

کاهش 100 درصدی وسعت زیست گاه های خسارت دیده

شناسایی زیستگاههای خسارت دیده

درصد

35

70

80

90

100

100

احیاء زیستگاههای خسارت دیده

درصد

10

20

30

40

50

50

2

افزایش 100 درصدی منطقه دارای طرح توجیهی تفصیلی مناطق

تهیه طرح های تفصیلی

درصد

10

30

60

80

100

100

3

کاهش 100 درصدی گونه های در معرض خطر

تهیه برنامه حفاظت از گونه ها

درصد

30

60

80

90

100

100

4

احیاء 100 درصدی گونه های در معرض خطر

اجرای برنامه احیاء

درصد

20

40

60

80

100

100

5

افزایش 100 درصدی سطح مناطق تحت حفاظت

تهیه طرح توجیهی

درصد

30

60

100

0

0

100

6

کاهش 100 درصدی مناطق آلوده ساحلی - دریایی

اجرای طرح بهسازی

درصد

10

30

50

80

100

100

7

کاهش 100 درصدی جمعیت گونه در معرض خطر دریایی ساحلی

اجرای طرح های تکثیر و پرورش

درصد

20

40

60

80

100

100

8

ارزیابی 100 درصدی توان پهنه های سرزمین

تهیه نقشه های ارزیابی توان

درصد

30

60

80

100

0

100

9

افزایش 100 درصدی زیست بوم دریایی - ساحلی دارای مدیریت یکپارچه

تهیه طرح مدیریت یکپارچه

درصد

20

60

80

100

0

100

10

کاهش 100 درصدی منطقه حساس دریایی - ساحلی

تهیه طرح احیاء

درصد

20

40

60

80

100

100

11

پایش و ارزیابی مستمر 70 درصدی و ضعیت تنوع زیستی کشور در زیست بوم ها کشور

ایجاد نظام پایش تنوع زیستی

درصد

10

20

40

50

70

70

12

شناسایی و کنترل 50 درصدی عوامل و فرایندهای مخرب تنوع زیستی زیست بوم

شناسایی عوامل مخرب

درصد

10

20

30

40

50

50

13

اجرای برنامه سپر حفاظتی برای 144 منطقه تحت مدیریت

حفاظت و پایش زیستگاه های حساس و خسارت دیده

منطقه

30

20

15

15

14

144

14

مطالعه 100 درصدی مناطق فسیلی کشور

تهیه طرح مطالعاتی

درصد

20

50

90

100

0

100

15

افزایش 80 درصدی تالاب دارای طرح مدیریت یکپارچه

تهیه طرح مدیریت

درصد

10

30

40

60

80

80

بسته اجرایی فرعی 3: افزایش آگاهی محیط زیستی، تنویر افکار و آموزش همگانی

جدول 3 - 1 - برنامه های عملیاتی و برش سالانه اهداف کمی


-ردیف

عناوین برنامه ریزی عملیاتی

اهداف کمی در طول سال های برنامه

برش سالانه اهداف کمی

واحد متعارف

سال پایه 1389

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

جلب مشارکت های مردمی و سرمایه های اجتماعی

افزایش 740 تشکل مردم نهاد

تعداد

640

20

20

30

20

10

740

2

تولید مواد آموزشی - فرهنگی محیط زیستی

ارتقاء 60 درصدی نفوذ پذیری مواد آموزشی محیط زیستی در گروه های مخاطب

درصد

15

25

40

50

55

60

60

3

آموزش همگانی محیط زیست

گسترش 30 درصدی سواد، اخلاق و رفتارهای محیط زیستی

درصد

5

10

14

18

24

30

30

4

اجرا و پایش طرح ملی محیط یار در مدارس سراسر کشور

گسترش 60درصدی مفاهیم زیست محیطی در گروه های پایه

درصد

0

0

15

30

45

60

60

6

انجام برنامه های نمادین در مناسب های زیست محیطی در قالب جشنواره های مردمی

آموزش 20 مورد نماد محیط زیست

مورد

0

0

5

5

5

5

20

8

تدوین و اجرای برنامه جامع فرهنگ سازی محیط زیستی

ارتقاء 60 درصدی فرهنگ زیست محیطی آحاد جامعه

درصد

15

25

35

45

55

60

60

9

برگزاری کارگاه ها و همایش های تخصصی محیط زیست

آموزش 155 مورد از مفاهیم تخصصی محیط زیست

مورد

15

20

25

30

35

30

155

بسته اجرایی فرعی 3: افزایش آگاهی محیط زیستی، تنویر افکار و آموزش همگانی
-جدول 3 - 2 - شرح فعالیت ها و عملیات به تفکیک اهداف کمی و برش سالانه حجم فعالیت ها/عملیات


-ردیف

اهداف کمی

-عنوان فعالیت/عملیات

واحد

حجم فعالیت

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

افزایش 100 درصدی تشکل های مردم نهاد

برگزاری دوره های توجیهی

درصد

20

40

60

80

100

100

2

ارتقاء 100 درصدی نفوذ پذیری مواد آموزشی محیط زیستی در گروه های مخاطب

برگزاری دوره های آموزشی

درصد

30

60

80

100

-

100

3

گسترش 50 درصدی سواد، اخلاق و رفتارهای محیط زیستی

تهیه بسته های آموزشی

درصد

10

20

30

40

50

50

4

گسترش 20 درصدی مفاهیم زیست محیطی در گروه های پایه

تهیه مطالب آموزشی دوره های مختلف پایه

درصد

0

5

10

15

20

20

5

آموزش 30 درصدی نمادهای محیط زیست

تهیه مطالب آموزشی

درصد

0

5

10

20

30

30

6

ارتقاء 100 درصدی فرهنگ زیست محیطی آحاد جامعه

تهیه مطالب آموزشی

درصد

20

40

60

80

100

100

7

آموزش 100 درصدی مفاهیم تخصصی محیط زیست

برگزاری دورههای آموزشی

درصد

20

50

80

100

-

100

بسته اجرایی فرعی 4: اعمال قوانین و مقررات محیط زیست

جدول 4 - 1 - برنامه عملیاتی و برش سالانه اهداف کمی


-ردیف

عناوین برنامه های عملیاتی

اهداف کمی در طول سال های برنامه

برش سالانه اهداف کمی

واحد متعارف

سال پایه 1389

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

تدوین و به روز آوری استانداردها و ضوابط بهره برداری از منابع زیستی و طبیعی کشور

تدوین 100 درصدی ضوابط و استانداردهای زیست محیطی

درصد

30

40

60

80

100

-

100

2

تدوین و به روز آوری استانداردها و ضوابط پایش و کنترل عوامل آلاینده و مخرب منابع زیستی

تدوین 100 درصدی استاندارد های عوامل آلاینده و مخرب

درصد

30

40

60

80

100

-

100

3

بازنگری، تکمیل و اصلاح قوانین و مقررات محیط زیست

بازنگری 100 درصدی قوانین و مقررات محیط زیست

درصد

20

40

60

80

100

-

100

تکمیل 100 درصدی قوانین و مقررات محیط زیستی

درصد

20

40

60

80

100

-

100

4

ایجاد ساختارهای مناسب فرابخشی برای تامین ضمانت اجرای قوانین

افزایش 31 دادگاه قضایی محیط زیستی

تعداد

0

0

8

10

8

5

31

5

ایجاد، تجهیز و تسلیح یگان حفاظت محیط زیست

ایجاد 100 درصدی یگان حفاظت محیط زیست

درصد

40

80

100

-

-

-

100

تسلیح 100 درصدی یگان حفاظت محیط زیست

درصد

40

80

100

-

-

-

100

تجهیز 100 درصدی یگان حفاظت محیط زیست

درصد

40

80

100

-

-

-

100

بسته اجرایی فرعی 4: اعمال قوانین و مقررات محیط زیستی
-جدول 4 - 2 - شرح فعالیت ها و عملیات به تفکیک اهداف کمی برش سالانه حجم فعالیت ها/عملیات


-ردیف

اهداف کمی

-عنوان فعالیت/عملیات

واحد

حجم فعالیت

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

تدوین 100 درصدی استانداردهای زیست محیطی منابع طبیعی و محیط زیست

مطالعه ضوابط و استانداردهای محیط زیست و منابع طبیعی

درصد

30

80

90

100

-

100

2

تدوین 100 درصدی استانداردهای استانداردهای عوامل آلاینده و مخرب محیط زیست

مطالعه ضوابط و استانداردهای عوامل آلاینده و مخرب محیط زیست

درصد

20

70

80

90

-

100

3

بازنگری 100 درصدی قوانین و مقررات محیط زیستی

بررسی و مطالعه قوانین و مقررات

درصد

30

60

100

-

-

100

4

تکمیل 100 درصدی قوانین و مقررات محیط زیستی

بررسی کمبود های مواد قانونی موجود

درصد

30

60

100

-

-

100

5

افزایش 100 درصدی دادگاه‌های قضایی محیط زیست

ایجاد دادگاه‌های تخصصی محیط زیستی

درصد

0

10

40

70

100

100

6

ایجاد 100 درصدی یگان حفاظت محیط زیست

افزایش پوشش حفاظتی

درصد

30

60

80

90

100

100

7

تسلیح و تجهیز 100 درصدی یگان حفاظت محیط زیست

خرید تجهیزات

درصد

20

40

70

100

-

100

بسته اجرایی فرعی 5: پژوهش، نوآوری و تقویت سرمایه سازمانی

جدول 5 - 1 - برنامه های عملیاتی و برش سالانه اهداف کمی


-ردیف

عناوین برنامه های عملیاتی

اهداف کمی در طول سال های برنامه

برش سالانه اهداف کمی

واحد متعارف

سال پایه 1389

1390

1390

1392

1393

1394

جمع کل

1

اجرای برنامه نظام فنی و اجرایی، استانداردهای ملی حسابداری و حسابرسی و نظام مدیریت کیفیت و مهندسی ارزش در طرح ها و فعالیت ها

تعیین 100 درصدی تمام شده خدمات

درصد

-

-

70

100

-

-

100

2

واگذاری حق بهره برداری و مالکیت طرح های تملک دارایی های سرمایه ای قابل واگذاری و نیز اموال منقول و غیر منقول و حقوق مازاد

بهره برداری طرح های تملک قبل از برنامه چهارم

درصد

0

0

0

20

20

20

60

3

ایجاد دفاتر محیط زیستی در دستگاه های تاثیر گذار و جذب نیروهای متخصص در آن

افزایش 50 درصدی توان نظارتی محیط زیست

درصد

-

10

20

30

40

50

50

4

توانمند سازی ساختار محیط زیست کشور

افزایش توان اجرایی صف

استان

0

0

10

10

0

0

20

5

ایجاد رسته مستقل محیط زیست در فهرست طبقه بندی مشاغل

جذب نیروهای متخصص و کارآمد

درصد

0

80

20

0

0

0

100

6

راه اندازی صندوق ملی محیط زیست

جذب 100 درصدی درآمدهای ناشی از جرائم و فعالیت های محیط زیست

درصد

20

0

100

-

-

-

100

7

آموزش، دانش افزایی و توانمند سازی نیروی انسانی

برگزاری 135 دوره آموزشی محیط زیستی

دوره

25

20

25

25

20

20

135

9

توسعه زیر ساخت های علمی و فناوری و محیط زیست کشور

افزایش 40 درصدی توان علمی محیط زیست کشور

درصد

0

0

10

20

30

40

40

10

ارتقاء سهم تحقیق و پژوهش از منابع مالی و حمایت مالی از پایان نامه ها و رساله های دانشجویی

افزایش 5 درصدی توان پژوهشی محیط زیست

درصد

5/0

1

2

3

4

5

5

12

ثبت ابتکارات و نوآوری های محیط زیستی

افزایش 5 درصدی نوآوری در عرصه محیط زیست

مورد

0

1

1

1

1

1

5

13

ایجاد نظام شاخص پایداری محیطی

ایجاد 100 درصدی شرایط پایش پایداری محیط زیست

درصد

0

20

40

60

80

100

100

14

تعیین هزینه ها آلودگی و تخریب منابع پایه محیط زیست

افزایش 51 درصدی تعداد منابع پایه دارای ارزش اقتصادی

درصد

0

6

21

36

46

51

51

15

ارزش گذاری اقتصادی زیست بوم ها

ارزشگذاری اقتصاد 51 منطقه تحت مدیریت

درصد

12

6

15

15

10

5

51

16

تدوین و اجرای برنامه های توسعه پایدار

تدوین 4 دستورالعمل در زمینه توسعه پایدار

دستورالعمل

0

0

1

1

1

1

4

17

انتشار گزارش سالانه وضعیت محیط زیست

تدوین 4 گزارش در خصوص کمی سازی شاخص های عملکردی محیط زیست

گزارش

0

0

1

1

1

1

4

بسته اجرایی فرعی 5: پژوهش، نوآوری و تقویت سرمایه انسانی سازمانی
-جدول 5 - 2 - شرح فعالیت ها و عملیات به تفکیک اهداف کمی و برش سالانه حجم فعالیت / عملیات


-ردیف

اهداف کمی

-عنوان فعالیت/عملیات

واحد

حجم فعالیت

1390

1391

1392

1393

1394

جمع کل

1

تعیین 100 درصدی تمام شده خدمات

بررسی و تعیین استانداردهای ملی نظام مدیریت کیفیت

درصد

10

20

70

100

-

100

2

افزایش 100 درصدی توان نظارتی محیط زیست

ایجاد دفاتر محیط زیست در دستگاههای اثرگذار

درصد

0

10

60

100

-

100

3

جذب 100 درصدی درآمدهای ناشی از جرائم و فعالیت های محیط زیست

تدوین مقررات لازم برای جذب منابع حاصل از جرایم و آلودگی ها

درصد

-

-

30

80

100

100

4

برگزاری 20 دوره آموزشی محیط زیستی

برگزاری دوره های آموزشی

دوره

25

20

25

25

20

20

5

برگزاری 20 دوره تخصصی

افزایش توان علمی محیط زیست

دوره

10

20

20

20

20

90

6

افزایش 100 درصدی توان پژوهشی محیط زیست

مطالعه و پژوهش در حوزه های مختلف محیط زیست

درصد

10

30

50

70

100

100

7

افزایش 100 درصدی نوآوری در عرصه محیط زیست

حمایت از پوشش های نوین محیط زیستی

درصد

10

30

60

80

100

100

8

ارزشگذاری اقتصادی 51 منطقه تحت مدیریت

تعیین ارزش اقتصادی زیستگاه ها و هزینه های تخریب و آلودگی محیط زیست

درصد

6

15

15

10

5

51

9

ایجاد 100 درصدی شرایط پایش پیوسته پایداری محیط زیست

تهیه بانک اطلاعات پایداری محیط زیست

درصد

10

40

70

90

100

100

10

تدوین 100 درصدی دستورالعمل های لازم در زمینه توسعه پایدار

مطالعه و تدوین دستورالعمل های توسعه پایدار

درصد

20

40

60

80

100

100

11

کمی سازی 100 درصدی شاخص های عملکردی محیط زیست

تهیه شاخص های محیط زیستی

درصد

20

50

80

90

100

100