هیات وزیران در جلسه 1402/11/25 به پیشنهاد مشترک شماره 1402/41377/10/100 مورخ 1402/08/15 وزارتخانه های نیرو و جهاد کشاورزی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آییننامه رفع موانع احداث نیروگاه های تجدیدپذیر را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- واگذاری زمین به اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی برای احداث نیروگاه های تجدیدپذیر بادی و خورشیدی با رعایت شرایط زیر از شمول ممنوعیت واگذاری بیش از یک بار، موضوع ماده (15) دستورالعمل اصلاحی ضوابط واگذاری اراضی منابع ملی و دولتی برای طرح های کشاورزی و غیرکشاورزی موضوع ابلاغیه شماره 020/2626 مورخ 1387/02/03 وزیر جهاد کشاورزی، خارج است:
1- اهلیت سنجی متقاضی و دریافت تضمین لازم از وی برای اجرا و اتمام طرح (پروژه) بر طبق زمان بندی توسط وزارت نیرو (سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق (ساتبا)) صورت گیرد.
2- در صورت عدم اقدام لازم توسط متقاضی ظرف یک سال بعد از تحویل اراضی و تشخیص تعلل و تاخیر وی، قرارداد منعقد شده توسط هیات نظارت موضوع ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور مصوب 1386 با اصلاحات بعدی آن، فسخ و اراضی مسترد می شود.
3- پرداخت خسارت و بهای اعیان و مستحدثات احتمالی احداثی موضوع ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور مصوب 1386 با اصلاحات بعدی آن، بر عهده متقاضی جدید است.
4- موارد یاد شده در قراردادهای اجاره موضوع پیوست آییننامه اجرایی ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور مصوب 1386 با اصلاحات بعدی آن، درج شود.
5- در خصوص اراضی مذکور، طی تشریفات سامانه پنجره واحد مدیریت زمین الزامی نیست.
ماده 2 (اصلاحی 1403/08/23)- با هدف تامین زمین مورد نیاز احداث نیروگاه های تجدیدپذیر:
الف - وزارت نیرو (از طریق سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری ایران) مکلف است ظرف مدت دو هفته از تاریخ ابلاغ این آییننامه، نسبت به معرفی مناطق مستعد برای احداث نیروگاه های تجدیدپذیر به وزارت جهاد کشاورزی اقدام و همچنین درخواست واگذاری و تغییر کاربری زمین مورد نیاز ساختگاه های مورد نظر را به دبیرخانه های کمیسیون تبصره (1) ماده (1) قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها در استان ها ارسال نماید.
تبصره (الحاقی 1403/08/23)- متقاضیان با تایید وزارت نیرو (از طریق سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری ایران) میتوانند راساً درخواست واگذاری و تغییر کاربری زمین های مورد نظر خود (یا تغییر کاربری زمین های تحت مالکیت خود) را برای طی مراحل قانونی به مراجع ذی ربط در وزارت جهاد کشاورزی ارایه نمایند.
ماده 3- اجاره بهای سالیانه موضوع تبصره ماده (23) دستورالعمل مذکور در ماده (1) این آییننامه در خصوص اراضی واگذاری برای طرح های مذکور در این آییننامه، توسط کمیسیون موضوع تبصره یاد شده به میزان حداکثر بیست درصد (20 %) ارزش معاملاتی (قیمت منطقه ای) زمان واگذاری تعیین می شود.
ماده 4(اصلاحی 1403/08/23)- پس از تخصیص اراضی توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور صرفاً استعلام از سازمان حفاظت محیط زیست انجام می شود. رعایت کلیه حریم های قانونی از جمله گاز، برق، راه، میراث فرهنگی و پدافند غیرعامل، بر عهده متقاضی است.عدم پاسخ در مهلت مقرر به معنای موافقت خواهد بود.
تبصره (الحاقی 1403/08/23)- سازمان حفاظت محیط زیست موظف است پاسخ استعلام را ظرف حداکثر یک هفته ارائه کند.
ماده 5(اصلاحی 1403/08/23)- با توجه به عدم احداث بنا و مستحدثات اساسی، طرح پرونده های مربوط در کارگروه امور زیربنایی استان و اخذ استعلام از اداره کل راه و شهرسازی، موضوع آیین نامه اجرایی ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور و آییننامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها موضوع تصویب نامه شماره 31636/ت47097ه- مورخ 1391/02/20 ضروری نمیباشد.
ماده 6(اصلاحی 1403/08/23)- نیروگاه های تجدیدپذیر بادی و خورشیدی بیش از (100) مگاوات از رده (7) گروه های صنعتی و تولیدی موضوع ماده (3) مقررات و ضوابط استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی و معدنی (موضوع ماده (11) قانون هوای پاک و ابلاغیه شماره 97/100/26869 مورخ 1397/07/09 سازمان حفاظت محیط زیست) خارج بوده و مشمول انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی نیستند.
ماده 7 (اصلاحی 1403/08/23)- با هدف تسهیل در تامین تجهیزات نیروگاه های تجدیدپذیر از طریق واردات:
الف (الحاقی 1403/08/23)- وزارت نیرو موظف است معیار و استانداردهای تجهیزات مورد نیاز این آییننامه را با رعایت اولویت تامین از داخل، حداکثر تا دو هفته پس از ابلاغ این آییننامه تعیین و برای بارگذاری در سامانه سازمان توسعه تجارت به وزارت صنعت معدن و تجارت ارسال نماید.
ب (الحاقی 1403/08/23)- وزارت صنعت معدن و تجارت موظف است ساز و کار ثبت سفارش تجهیزات نیروگاه های تجدیدپذیر را تا سقف (30) هزار مگاوات، به گونه ای تنظیم نماید که ثبت سفارش در اولویت (با کمترین زمان و بر پایه نظر و مسئولیت وزارت نیرو و خارج از تعهدات وزارت صنعت معدن تجارت) انجام پذیرد.
پ (الحاقی 1403/08/23)- اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران موظف است فرآیند صدور و تمدید کارت بازرگانی برای واردکنندگان تجهیزات نیروگاه های تجدیدپذیر مرتبط با این آییننامه را به گونه ای تسهیل نماید که وقفه ای برای واردات تجهیزات مورد نیاز ایجاد نشود.
ت (الحاقی 1403/08/23)- سقف واردات تجهیزات نیروگاه های تجدیدپذیر و میزان و سهم ساخت داخل این تجهیزات توسط وزارت نیرو تعیین میشود.
ث (الحاقی 1403/08/23)- به منظور استفاده از صرفه جویی های حاصل از مقیاس و جلوگیری از تنوع این نیروگاه ها، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارت نیرو زمینه تجمیع تقاضا و مشارکت سازندگان داخلی و خارجی را فراهم نماید.
ج (الحاقی 1403/08/23)- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است مطابق بسته تامین مالی (موضوع ماده (8) این آییننامه) نسبت به تامین ارز مورد نیاز متقاضیان با اولویت اقدام کند.
چ(الحاقی 1403/08/23)- وزارت امور اقتصادی و دارایی (از طریق گمرک جمهوری اسلامی ایران) موظف است با همکاری وزارت نیرو و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دستورالعمل ترخیص تجهیزات وارداتی موضوع این مصوبه را به گونه ای تنظیم نماید که تجهیزات در کمترین زمان ممکن از مبادی مجاز گمرکات کشور ترخیص گردند. این دستورالعمل حداکثر ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آییننامه تهیه و ابلاغ میگردد.
ماده 8 (الحاقی 1403/08/23)- با هدف تسهیل در تامین مالی ریالی و ارزی این آییننامه:
الف (الحاقی 1403/08/23)- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است با همکاری وزارت نیرو ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آییننامه، بسته تامین مالی ارزی و ریالی، نحوه تسهیل در توثیق وثایق و نحوه تامین ارز برای بازپرداخت بدهی واردکنندگان تجهیزات نیروگاهی تجدیدپذیر را تهیه و ابلاغ نمایند.
ب (الحاقی 1403/08/23)- وزارت امور اقتصادی و دارایی (از طریق سازمان سرمایه گذاری خارجی) موظف است با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت قوانین از جمله قوانین بودجه سنواتی، فرآیند استفاده از ظرفیت خطوط اعتباری تامین مالی خارجی (فاینانس) فعال جهت تامین مالی طرح های موضوع این آییننامه به میزان پنج میلیارد (5/000/000/000) دلار را اجرایی نماید.
ماده 9 (الحاقی 1403/08/23)- با هدف اقتصادی نمودن سرمایه گذاری نیروگاه های تجدیدپذیر موضوع این آییننامه:
الف (الحاقی 1403/08/23)- برق تولیدی نیروگاه های موضوع این آییننامه (به استثنای قراردادهای منعقد شده تا تاریخ ابلاغ این آییننامه) تا پایان عمر نیروگاه متعلق به سرمایه گذاران آن است.
ب (الحاقی 1403/08/23)- اعمال نرخ های تکلیفی برای خرید و فروش برق تولیدی نیروگاه های موضوع این آییننامه ممنوع میباشد.
ماده 10 (الحاقی 1403/08/23)- به منظور فراهم نمودن شرایط فروش برق تولیدی نیروگاه های تجدیدپذیر موضوع این آییننامه، وزارت نیرو مکلف است:
الف (الحاقی 1403/08/23)- مجوز صادرات برق تولیدی نیروگاه های تجدید پذیر موضوع این آییننامه را به غیر از زمان اوج مصرف صادر نماید. اخذ هزینه انتقال و هموارسازی با رعایت قانون تامین مالی تولید و زیرساختها مصوب 1402 ممنوع است.
ب (الحاقی 1403/08/23)- مجوز فروش برق تولیدی در تابلوی سبز بورس انرژی و یا در قالب قراردادهای دو جانبه با صنایع و با شرایط تضمین برق پایدار صادر نماید. اخذ هزینه انتقال و هموارسازی با رعایت قانون تامین مالی تولید و زیرساختها مصوب 1402 ممنوع است.
پ (الحاقی 1403/08/23)- امکان استفاده از خطوط انتقال برق برای فروش یا صادرات برق تولیدی را در حد ظرفیت شبکه فراهم کند.
ماده 11 (الحاقی 1403/08/23)- وزارت نیرو موظف است برنامه افزایش بازدهی (راندمان) نیروگاه های حرارتی از محل سوخت صرفه جویی شده/ مصرف نشده را تهیه و ظرف مدت یک ماه به شورای اقتصاد جهت بررسی و تصویب ارایه نماید.
ماده 12 (الحاقی 1403/08/23)- وزارت نیرو موظف است بسته نظام تنظیم گری در خصوص تولید برق تجدیدپذیر را در چارچوب قوانین ظرف دو ماه پس از ابلاغ این آییننامه تهیه و به تصویب شورای اقتصاد برساند.
ماده 13 (الحاقی 1403/08/23)- به منظور هماهنگی و رفع موانع اجرایی این آییننامه، کارگروهی به ریاست رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور و متشکل از معاونان ذی ربط وزارتخانه های نیرو، صنعت، معدن و تجارت، نفت، جهاد کشاورزی، امور اقتصاد و دارایی، کشور، معاون ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست تشکیل میگردد. کارگروه موظف است گزارش پیشرفت این آییننامه را به طور مستمر به دولت اعلام نماید.
ماده 14(اصلاحی 1403/08/23)- مدت اعتبار این آییننامه، دو سال از تاریخ لازم الاجرا شدن آن است.
ماده 15 (الحاقی 1403/09/28)- با عنایت به اینکه احداث فضای سبز از جمله تمهیدات زیست محیطی مدیریت و کاهش آلاینده های هوا و گازهای گلخانه ای میباشد و با توجه به ماهیت تولید انرژی در نیروگاه های خورشیدی (بدون منبع تغذیه (فیدر) و پست) و بادی بدون انتشار هیچ گونه آلاینده هوا و نیز عدم مصرف مواد اولیه و عدم تولید پسماند حین فرایند بهره برداری، اجرای ماده (15) قانون هوای پاک در خصوص نیروگاه های خورشیدی و بادی مصداق نداشته و رعایت احداث ده درصد (10%) فضای سبز برای این نیروگاه ها ذیل ماده مذکور موضوعیت نخواهد داشت.
در صورت پاک تراشی محدوده اجرای طرح، در زمان استقرار، سرمایه گذار مکلف به بازسازی پوشش گیاهی منطقه با گونه های بومی در زمان برچیدن تاسیسات (سایت) خواهد بود.
ماده 16(الحاقی 1403/09/28)- مدت اعتبار این آییننامه، دو سال از تاریخ لازم الاجرا شدن آن است.
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر