تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/24
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: با توجه به ضرورت قانونی رعایت شرایط ایمنی و حفاظتی و لزوم استفاده از تجهیزات استاندارد از سوی صاحب کارگاه، در صورتی که عدم رعایت موارد فوق و بی احتیاطی در این خصوص موجب بروز حادثه و آسیب به سلامتی کارگر کارگاه گردد، صاحب کارگاه نمی تواند به بهانه اینکه زیاندیده بدون اذن و هماهنگی وی مبادرت به استفاده از دستگاه نموده است کاملا خود را بری از مسیولیت بداند.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/24 - 11 : 50 قاضی: موسی جعفری قاضی: ذکرالله احمدی
خلاصه جریان پرونده
حسب محتویات پرونده آقای الف. ع. در اثر انفجار مخزن تعویض روغن دچار مصدومیت شده است ابتدا بستگان وی اعلام شکایت کرده و بیان داشته اند وی در حال تعویض روغن بوده که به دلیل انفجار مخزن روغن مصدوم گردیده شاکی در مقام توضیح جریان خود را به عنوان شاگرد صاحب مغازه معرفی و عنوان داشته به علت استاندارد نبودن دستگاه این فاجعه به وقوع پیوست کارشناس منتخب نیز ساخت و بکارگیری دستگاه فاقد استاندارد و به کارگیری فرد فاقد مهارت و صلاحیت از ناحیه کارفرما را علت اصلی حادثه دانسته و به همین دلیل آقای علی قره گوزلو فرزند م. را به میزان نود درصد مقصر اعلام کرده است (ص 13 ) متهم در بازپرسی انفجار دستگاه و مصدومیت شاکی را قبول نموده و اظهار مینماید دارای بیمه مسئولیت میباشد و اگر موضوع مشمول بیمه باشد پرداخت می کند سپس ادامه می دهد شاکی خودش عجله داشت در صورت امکان از طریق بیمه پرداخت می کند شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شیراز با احراز مجرمیت متشاکی آقای علی قره گوزلو وی را به پرداخت نود درصد دیه مقرر قانونی در این خصوص محکوم و در اجرای مواد 91 ، 95 ، 171 و 176 ق کار و با رعایت ماده 22 ق مجازات اسلامی به پرداخت پنج میلیون ریال جریمه نقدی و رفع تخلف کارگاهی وفق نظریه کارشناس رسمی دادگستری حداکثر ظرف سه روز محکوم مینماید متعاقب درخواست اصلاح رای در خصوص میزان دیه از سوی الف. ع. شعبه --- برابر دادنامه شماره --- مورخ 92/01/14 اقدام به اصلاح رای نموده است شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس حسب الارجاع اقدام به رسیدگی نموده با استدلالی که مینماید و نظر به اینکه تجدیدنظرخوانده دستور یا اذن و اجازه استفاده از دستگاه پمپ موتور جهت تعویض داده باشد وجود ندارد بنابراین تجدیدنظرخواه مرتکب فعلی که از مصادیق عدم رعایت نظامات دولتی و ضوابط ایمنی کار باشد نگردیده و بلکه تجدیدنظرخوانده شخصا و بدون هماهنگی با تجدیدنظرخواه و بدون اذن و اجازه وی مبادرت به استفاده از دستگاه و در نهایت منفجر شدن دستگاه و وقوع حادثه گردیده است وقوع بزهی از ناحیه تجدیدنظرخواه محرز نمیباشد لذا تجدیدنظرخواهی را وارد تشخیص داده و ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم بر برائت متهم موصوف از بزه انتسابی صادر و اعلام مینماید در این مرحله آقای الف. ع. نسبت به دادنامه اخیرالذکر درخواست اعمال ماده 18 ق ت دادگاههای عمومی و انقلاب را نموده و پرونده پس از تایید موضوع و درخواست تجویز اعاده دادرسی از سوی رئیس کل دادگستری استان فارس و ارسال پرونده رسیدگی به کمیسیون شماره پنجم معاونت محترم قوه قضائیه ارجاع و شعبه مزبور پس از تنظیم گزارش دادنامه معترض عنه را واجد ایراد تشخیص داده است زیرا بر فرض اینکه کارشناس بر مبنای وجود رابطه کارگر و کارفرما اعلام نظر نموده باشد و نظریه منطبق با واقع نباشد دادگاه محترم میبایست به لحاظ فنی بودن امر موضوع را به کارشناس ارجاع تا با تجزیه و تحلیل نحوه وقوع حادثه اظهارنظر کارشناسی می کرد - به علاوه متهم به عنوان صاحب مغازه باید مانع استفاده اشخاص فاقد صلاحیت و تجربه از دستگاه های خطرناک موجود در مغازه بشود عدم ممانعت متهم از استفاده شاکی از دستگاه ولو به دلیل عدم اطلاع وی و شلوغی مغازه باشد خود میتواند تقصیر تلقی شود و حداقل بخشی از آن متوجه وی شود بنابراین دادنامه مورد دادخواهی را خلاف شرع بیّن تشخیص و درخور نقض دانسته است متعاقبا ریاست محترم قوه قضائیه بر اساس گزارش پیوست رای موضوع دادگاه را خلاف شرع تشخیص و استناد ماده 478 و 477 ق.آ.د.ک ضمن موافقت با تجویز اعاده دادرسی و توقف اجرای حکم مقرر میدارد که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال گردد. پس از وصول پرونده به دیوان عالی کشور رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفری مستشار شعبه و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه
دادنامه شماره --- مورخ 92/05/10 صادر شده از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس که متضمن نقض دادنامه --- مورخ 91/11/24 دادگاه جزایی شیراز میباشد. متعاقب دادخواهی های الف. ع. از دادنامه موصوف ( 0534 ) رئیس کل دادگستری استان فارس و گروه پنجم مشاوران قضایی حوزه معاونت قوه قضائیه رای معترض عنه را مخدوش و درخور نقض اعلام داشته اند، با این استدلال که علی فرض اینکه کارشناس نظریه خود را بر مبنای وجود رابطه کارگر و کارفرمائی اعلام داشته و منطبق با واقع نباشد به لحاظ فنی بودن امر میبایست موضوع را به کارشناس رسمی ارجاع تا با تجزیه و تحلیل نحوه و موضوع حادثه اظهارنظر نماید. به علاوه لازم بود متهم (علی قره گوزلو) به عنوان صاحب مغازه مانع استفاده اشخاص فاقد صلاحیت و تجربه از دستگاه می شد که چنین منعی انجام نگرفته است. گزارش امر به استحضار ریاست محترم قوه قضائیه رسیده و پس از تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه معترض عنه در اجرای ماده 477 ق.آ.د.ک و طی مراحل پرونده به این شعبه ارجاع گردیده است. با اعطاء نیابت قضایی به دادگستری شیراز موضوع به کارشناس ارجاع و کارشناس مرجوع الیه پس از تایید غیر ایمن بودن مخازن تحت فشار در رابطه با چگونگی حادثه سه حالت را متصوّر دانسته است: الف - اقدام خودسرانه الف. ع. (مصدوم حادثه) و بدون اطلاع مالک تعویض روغنی جهت استفاده از دستگاه، ب - اقدام به تعویض روغن با موافقت و اذن آقای قره گوزلو، ج - مصدوم حادثه صرفا در محل حضور داشته و این اتفاق افتاده است سپس اعلام داشته در حالت الف هر دو مقصر میباشند. در حالت ب و ج مسئولیت و تقصیر متوجه آقای قره گوزلو میباشد، کارشناس قبلی نیز پس از اشاره به علل وقوع حادثه و الزامات قانونی در ارتباط با رعایت موارد ایمنی و حفاظتی آقای علی قره گوزلو را به میزان 90 % و حادثه دیده را به میزان 10 % در این حادثه مقصر و مسئول اعلام کرده است (ص 13 ) با توجه به مراتب و ضرورت قانونی رعایت شرایط ایمنی و حفاظتی و لزوم استفاده از تجهیزات استاندارد از سوی صاحب کارگاه که عدم رعایت موارد فوق و بی احتیاطی در این خصوص موجب بروز حادثه و آسیب به سلامتی دادخواه گردیده است با نقض دادنامه معترض عنه به شماره 534 مورخ 92/05/10 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس دادنامه شماره --- مورخ 91/11/24 و رای اصلاحی شماره 0008 مورخ 92/01/14 صادر شده از شعبه --- دادگاه جزایی شیراز که در ارتباط با میزان توجه تقصیر حادثه و میزان مسئولیت بر نظریه کارشناسان منطبق و با رعایت این تناسب صادر گردیده است ابرام میگردد و رای صادره قطعی است./ب
شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشور موسی جعفری (مستشار) ذکرالله احمدی (مستشار)