کلاسه پرونده: 40/83
شاکی: شرکت ماشینهای اداری خوارزمی
موضوع: ابطال سطر آخر تصویبنامه 22615/ت23946 مورخ 30/5/1380 هیات وزیران
تاریخ رای: شنبه 28 آبان 1384
شماره دادنامه: 441
مقدمه:شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشتهاست، به موجب سطر آخر تصویبنامه شماره 22615/ت23946 مورخ 1380/05/30 هیات وزیران به یکباره میزان سود بازرگانی واردات مانیتور را از ماخذ 5/45% به 180% افزایش داده و این افزایش غیر عادی و غیر مترقبه را از فردای آن روز با نادیده گرفتن شرط قانونی ضرورت انتشار قوانین و مضی مدت پس از انتشار به موقع اجرا گذارده است این اقدام مغایر با ماده 2 قانون مدنی و همچنین اصل شرعی قبح عقاب بلابیان بوده و درخواست ابطال سطر آخر تصویبنامه فوقالذکر را دارد.معاون دفتر امور حقوقی دولت در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 17585 مورخ 1383/04/29 و 19188 مورخ 1383/05/20 مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره 16901/25/02 مورخ 1383/04/08 و 8306332 مورخ 1383/04/09 وزارت بازرگانی نموده و اعلام داشته است، برای حل مشکل وارد کنندگانی که بعد از ترخیص و فروش کالاهای وارداتی به لحاظ تاخیر در انتشار مصوبه مواجه با افزایش سود بازرگانی مصوبه مورد شکایت شدهاند. تصویبنامه شماره 43247/ت27845ه- مورخ 1382/08/04 صادر شده و ممکن است مشکل ایجاد شده برای شاکی با اعمال مصوبه اخیرالذکر مرتفع گردد.در نامه شماره 16901/25/02 مورخ 1383/04/08 معاون اداری، مالی و امور مجلس وزارت بازرگانی آمده است، تبصره ماده 30 آییننامه داخلی دولت: مصوباتی که علاوه بر دستگاههای اجرایی و کارکنان آن برای سایر مردم حق و تکلیف ایجاد مینمایند، 15 روز پس از انتشار در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران لازمالاجراء است مگر آنکه در خود مصوبه زمان یا کیفیت خاصی برای اجرای آن پیشبینی شده باشد. توجهاً به قسمت اخیر تبصره ماده 30 آییننامه داخلی دولت و با التفات به اینکه در تصویب نامه شماره 22615/ت234946 مورخ 1380/05/30 هیات وزیران اجرای مصوبه را از تاریخ 1380/06/01 تعیین نموده است، لذا انتشار و مضی مدت در این خصوص موثر در مقام نمیباشد تا درج در روزنامه و گذشت 15 روز از انتشار مطرح گردد.دبیر محترم شورای نگهبان در خصوص ادعای خلاف شرع بودن مورد شکایت طی نامه شماره 13493/30/04 مورخ 1384/07/24 اعلام داشتهاند، موضوع سطر آخر (بند 3) تصویب نامه شماره 22615/ت23946 مورخ 1380/05/30 هیات وزیران در جلسه مورخ 1384/07/20 فقهای محترم شورای نگهبان مطرح شد که خلاف موازین شرع شناخته نشد.هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
الف- طبق نظریه شماره 13493/30/04 مورخ 1384/07/24 فقهای محترم شورای نگهبان قسمت آخر مصوبه شماره 22615/ت23946 مورخ 1380/05/30 هیات وزیران موضوع تعیین تاریخ اجرای مصوبه مذکور خلاف احکام شرع شناخته نشده است. بنابراین ابطال آن در اجرای قسمت اول ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری موردی ندارد.ب- نظر به اختیارات هیات وزیران در وضع آییننامهها و تصویبنامهها و سایر مقررات دولتی بر اساس اختیار مقرر در اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و سایر قوانین موضوعه و ضرورت تاریخ اجرای مصوبات مزبور و اینکه در تبصره ماده 30 آییننامه داخلی دولت نیز تصریح شده است که «مصوباتی که علاوه بر دستگاههای اجرایی و کارکنان آن برای سایر مردم حق و تکلیف ایجاد مینمایند، 15روز پس از انتشار در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران لازمالاجراء است مگر آنکه در خود مصوبه زمان یا کیفیت خاصی برای اجرای آن پیشبینی شده باشد.» مصوبه فوقالذکر در قسمت تعیین تاریخ اجراء آن از تاریخ 1380/06/01 مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه نمیباشد.