مقدمه:
حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، سلام الله علیه، رهبر کبیر انقلاب اسلامی و بنیانگذار نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، به منظور رسیدگی همه جانبه به مسائل فرهنگی و تحصیلی فرزندان عزیز«شاهد» در تاریخ ششم فروردین ماه سال 65، حکمی خطاب به جناب حجت الاسلام و المسلمین حاج آقای کروبی نماینده معظم له در بنیاد شهید انقلاب اسلامی، صادر فرمودند و در این حکم از ایشان خواستند به اتفاق وزرای آموزش و پرورش و آموزش عالی طرحی جهت تحقق این امر مهم تهیه نمایند.
متعاقب حکم مذکور، حضرت امام، سلام الله علیه در پاسخ به نامه تشکر فرزندان «شاهد» به معظم له، پیامی بسیار مهم به تاریخ هشتم اردیبهشت سال 65 صادر فرمودند که در آن پیام حضرت امام (س)، تاکیدات بسیار موکدی مبنی بر پیگیری مجدانه امور تحصیلی و فرهنگی فرزندان معظم «شاهد» خطاب به مسئولان کشور مبذول فرموده اند.
به منظور جلوگیری از اطاله مقدمه، متن فرمان و همچنین متن پیام حضرت امام خمینی، سلام الله علیه در بخش ضمیمه آورده شده است تا در صورت نیاز مورد مراجعه قرار گیرد.
«شورای طرح و برنامه» به منظور تحقق اهداف عالیه حضرت امام (س) در امر رسیدگی به امور تحصیلی و فرهنگی فرزندان «شاهد» و نیز به منظور انسجام بخشیدن به کلیه فعالیتهای وزارتخانه ها و نهادهای مورد خطاب «فرمان» اساسنامه حاضر را تدوین نموده است:
فصل اول
ماده 1 - هدف: تربیت، آموزش و رشد همه جانبه فرزندان شاهد و برطرف ساختن موانع و معضلات سر راه این مهم با بسیج همه امکانات رسمی کشور و تشویق سرمایه ها و امکانات مردمی جهت فراهم آوردن شرایط مطلوب اسلامی در جهت شکوفایی فرهنگی و الگو ساختن این یادگاران عزیز آن «تبار خونبار» به منظور آنکه رسالت بزرگ پدران بزرگوار خود را به دوش کشند و در راه تهذیب و تحصیل خود با الهام از روح پرفتوح سربازان امام زمان (ارواحنا فداه) تلاش وافر نمایند و با کسب دانش و معنویت اسلامی امور جامعه خویش را به دست گیرند.
ماده 2 - در این اساسنامه به فرزندان عزیز شهدا و مفقودین و اسراء به اختصار «فرزندان شاهد» اطلاق خواهد شد.
تبصره 1(منسوخ 1383/02/29): فرزندان آزادگان جنگ تحمیلی و جانبازان 70 درصد به بالا در حکم فرزندان شاهد محسوب گردیده و از مزایای ایشان بهره مند میشوند.
تبصره2(منسوخ 1384/04/07)- فرزندان آزادگان و فرزندان جانبازان 50 تا 69% با مشارکت مالی بنیاد شهید و امور ایثارگران به نحوی که شورای طرح و برنامه شاهد تعیین مینماید از تسهیلات و خدمات آموزشی طرح شاهد بهره مند می گردند.
فصل دوم - ارکان و تشکیلات
ماده 3)(منسوخ 1374/10/05) - ارکان و تشکیلات طرح و برنامه امور فرهنگی فرزندان شاهد عبارت است از:
1. شورای طرح و برنامه امور فرهنگی فرزندان شاهد
2. کمیسیونهای فرهنگی و. ...
3. ستاد برنامه ریزی امور فرهنگی فرزندان شاهد
4. ستادهای مرکزی، حوزوی، آموزش عالی، آموزش و پرورش پیش دبستانی، ستاد مرکزی شاهد آموزش پزشکی در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
فصل سوم - ترکیب و اعضاء
ماده 4 - شورای طرح و برنامه شاهد مرکب است از:
1- نماینده ولی فقیه و سرپرست بنیاد شهید انقلاب اسلامی به عنوان رئیس شورا
2- وزیر فرهنگ و آموزش عالی
3- وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی
4- وزیر آموزش و پرورش
ماده 5 - کمیسیونهای فرهنگی و تخصصی زیر نظر شورای طرح و برنامه تشکیل میگردد و اعضاء آنها را شورا تعیین می نماید.
ماده 6 - ستاد برنامه ریزی امور فرهنگی فرزندان شاهد دارای اعضایی متشکل از یک نماینده از هر کدام از ارگانهای ذیل میباشد:
1- بنیاد شهید انقلاب اسلامی
2- بنیاد جانبازان انقلاب اسلامی
3- وزارت آموزش و پرورش
4- وزارت فرهنگ و آموزش عالی
5- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
6- رئیس دانشگاه شاهد
7- صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
8- نماینده ای به پیشنهاد رئیس بنیاد شهید و تصویب شورای مدیریت حوزه
9- یک نماینده به انتخاب شورای طرح و برنامه ریزی
تبصره - مسئول ستاد برنامه ریزی توسط رئیس شورای طرح و برنامه منصوب میگردد.
ماده 7 - ترکیب ستادهای مرکزی شاهد به شرح ذیل میباشند:
الف - ترکیب ستاد مرکزی شاهد آموزش و پرورش
1- معاون آموزشی وزارت آموزش و پرورش به عنوان رئیس ستاد
2- معاون پرورشی وزارت آموزش و پرورش
3- معاون فرهنگی بنیاد شهید انقلاب اسلامی یا یکی از نمایندگان بنیاد شهید انقلاب اسلامی در ستاد برنامه ریزی
4- مدیرکل امور مدارس شاهد و نمونه
ب - ترکیب ستاد مرکزی شاهد فرهنگ و آموزش عالی
1- معاون آموزشی یا دانشجویی وزارت فرهنگ و آموزش عالی به عنوان رئیس ستاد.
2- رئیس سازمان سنجش آموزش کشور
3- معاون آموزشی یا دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
4- رئیس دانشگاه شاهد
5- معاون فرهنگی بنیاد شهید انقلاب اسلامی یا یکی از نمایندگان بنیاد شهید انقلاب اسلامی در ستاد برنامه ریزی
6- مدیرکل امور دانشجویان شاهد وزارت فرهنگ و آموزش عالی
ج (منسوخ 1374/10/05)- ترکیب ستاد مرکزی شاهد پیش دبستانی، ستاد مرکزی شاهد آموزش پزشکی
1- معاون فرهنگی بنیاد شهید انقلاب اسلامی به عنوان رئیس ستاد
2- معاون حمایتی سازمان بهزیستی
3- یکنفر صاحبه نظر در امور پیش دبستانی به انتخاب بنیاد شهید انقلاب اسلامی
4- یک نفر صاحب نظر در امور پیش دبستانی به معرفی وزیر آموزش و پرورش
5- نماینده معاون پرورشی وزارت آموزش و پرورش (صاحب نظر در امور تربیتی)
6- یک نفر از اعضای هیات علمی و محققان دانشگاهی در رشته علوم تربیتی به انتخاب وزارت فرهنگ و آموزش عالی
فصل چهارم - وظایف و اختیارات
ماده 8- وظایف شورای طرح و برنامه امور فرهنگی فرزندان شاهد به شرح زیر میباشد:
الف - وظایف شورا:
1- تعیین خط مشی کلی و سیاست گذاری متناسب با فرمان حضرت امام «سلام الله علیه»
2- بررسی و تصویب نهایی طرحهای اجرایی ارائه شده از ستاد برنامه ریزی
3- پیشنهاد هرگونه تغییر و اصلاح در مواد اساسنامه به شورای عالی انقلاب فرهنگی.
4- نظارت عالیه بر کلیه امور اجرایی طرح شاهد
ب - وظایف خاص وزارت آموزش و پرورش در رابطه با طرح شاهد:
1- اولویت دادن در تامین نیروی انسانی مورد نیاز کادر آموزشی، پرورشی و اداری طرح شاهد از بین نیروهای مجرب و متعهد و همچنین در تامین نیازهای مالی، تدارکاتی، خدماتی، رفاهی و فضای آموزشی مناسب طرحهای مصوب شاهد مربوط به امور تحصیلی و فرهنگی و تقویت بنیه علمی فرزندان شاهد طبق مصوبات شورای طرح و برنامه شاهد
2- تاسیس اداره کل شاهد در وزارتخانه
3- در شرایط مساوی (و سپس اولویت دادن) در پذیرش فرزندان شاهد در واحدهای آموزشی تحت پوشش از قبیل:
دانشسراها و مراکز تربیت معلم، مراکز فنی و حرفه ای، مدارس تیزهوشان، مدارس نمونه و استثنائی
تبصره - آییننامه اجرایی توسط ستاد مرکزی شاهد آموزش و پرورش تدوین میشود و به تایید شورای طرح و برنامه شاهد میرسد.
4- اجرای کلیه دستورالعملها و مصوبات شورای طرح و برنامه
ج - وظایف خاص وزارت فرهنگ و آموزش عالی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
1- تاسیس اداره کل شاهد در وزارت فرهنگ و آموزش عالی (توسط آن وزارت).
2- در شرایط مساوی اولویت دادن به ارائه خدمات رفاهی به فرزندان شاهد از قبیل: خوابگاه، ارودهای [اردوهای] تربیتی، تفریحی، آموزشی و فوق برنامه و همچنین بورسهای خارج از کشور.
3- اجرای دستورالعملها و مصوبات شورای طرح و برنامه
د - وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیما و سایر ارگانها و سازمانهای فرهنگی و تبلیغی.
1- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی و سایر موسسات فرهنگی موظفند فرزندان و اعضای خانواده های شاهد را در استفاده از برنامه های فرهنگی، هنری و تبلیغی در اولویت قرار دهند.
2- سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است در جهت ارتقاء فرهنگ خانواده های شاهد، تبیین فرهنگ شهادت و ایثار، حفظ روحیه انقلابی خانواده ها و رشد شکوفایی استعداد فرزندان شاهد اقدام مقتضی در چهارچوب برنامه های خود با همکاری بنیاد شهید انقلاب اسلامی معمول دارد.
ه- - وظایف خاص بنیاد شهید انقلاب اسلامی در طرح شاهد:
1- نظارت عالیه بر حسن اجرای برنامه های فرهنگی و تحصیلی فرزندان شاهد در کلیه مقاطع تحصیلی از کودکستان تا پایان تحصیلات دانشگاهی و ارائه گزارشهای لازم به شورای طرح و برنامه.
2- تدوین بودجه طرح شاهد و پیشنهاد آن به مراجع قانونی کشور و پیگیری لازم برای به تصویب رساندن آن.
3- تنظیم بودجه و تخصیص آن به بخشهای مختلف طرح شاهد و نظارت بر هزینه کردن آن.
4- اجراء دستورالعملها و مصوبات شورای طرح و برنامه
5- تاسیس دانشگاه شاهد
6- ارائه خدمات ویژه به دانش آموزان و دانشجویان طرح شاهد در زمینه های رفاهی از قبیل اردوهای تربیتی، تفریحی، آموزشی، فوق برنامه و خصوصاً احداث و تامین خوابگاه ها
7- تامین اعتبارات لازم برای آموزشهای تکمیلی به وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت فرهنگ و آموزش عالی
8- اختصاص دادن امتیازات ویژه در ابعاد رفاهی به نیروهای متعهد و مجرب در مدارس شاهد به منظور جذب و تثبیت آنان.
فصل پنجم - منابع تامین بودجه و سایرامکانات طرح شاهد
ماده 9- منابع مالی و تامین هزینه های طرح شاهد به شرح زیر است:
الف - دولت از محل بودجه عمومی
ب - بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی
ج - بنیاد شهید انقلاب اسلامی
د- بنیاد 15 خرداد
ه- - کمکهای مردمی
ماده 10 - این اساسنامه با مقدمه و 5 فصل و 10 ماده و 3 تبصره در جلسات 151، 152، 153 و 162 به تصویب شورای مشترک کمیسیونهای 1 و 2 شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی