هیات وزیران در جلسه 1403/09/04 به پیشنهاد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (با همکاری وزارت اطلاعات) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بند (الف) ماده (107) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، آییننامه اجرایی بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- دستگاه های اجرایی: دستگاه های اجرایی موضوع بند (پ) ماده (1) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و سایر دستگاه ها در صورت موافقت آنها به استثنای وزارت اطلاعات، سازمان انرژی اتمی ایران و نیروهای مسلح.
2- وزارت: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.
3- خدمات ابری: انواع خدماتی که بر مبنای الگوی (مدل) رایانش ابری و براساس سه الگوی (مدل) اصلی زیر ارائه میشوند:
الف - زیرساخت به عنوان خدمت (آی اِی اِی اِس): در این الگو (مدل)، زیرساخت به عنوان یک خدمت در اختیار کاربران قرار میگیرد و کاربران میتوانند ماشین های مجازی، شبکه ها و خدمات مختلف را بر روی این زیرساخت ایجاد کرده و از منابع محاسباتی و شبکه های موردنیاز خود در این ارتباط استفاده کنند. در این الگو (مدل)، کاربران، مسئولیت مدیریت زیرساخت های موردنیاز خود را برعهده دارند.
ب - سکو به عنوان خدمت (پی اِی اِی اِس): در این الگو (مدل)، سکو به عنوان یک خدمت در اختیار کاربران قرار میگیرد و کاربران میتوانند برنامه های خود را بر روی این سکو اجرا کرده و از منابع محاسباتی و شبکه ای موردنیاز خود در این ارتباط استفاده کنند. در این الگو (مدل)، کاربران، مسئولیت مدیریت زیرساخت های موردنیاز برنامه های خود را برعهده ندارند.
پ - نرم افزار به عنوان خدمت (اِس اِی اِی اِس): در این الگو (مدل)، نرم افزار به عنوان یک خدمت در اختیار کاربران قرار میگیرد و کاربران از آن برای انجام امور خود استفاده می کنند. در این الگو (مدل)، کاربران نیازی به مدیریت زیرساخت های موردنیاز نداشته و فقط به دسترسی نرم افزار از طریق شبکه نیاز دارند. برنامه های نرم افزار به عنوان خدمت از طریق یک رابط وب و از دستگاه ها و سامانه (سیستم) عامل های مختلف قابل دسترسی هستند.
4- زیرساخت یکپارچه ابر دولت هوشمند: مجموعه ای یکپارچه و متصل با معماری چندلایه مشتمل بر زیرساخت های ارتباطی، اطلاعاتی، امنیتی، پردازش سریع و محاسباتی، سکوی ارائه خدمات و فضای کسب و کار و ابزارهای نظارتی که به صورت استاندارد، پایدار و مقرون به صرفه، خدمات ابری را به صورت امن، قابل ارائه می نماید. این زیرساخت یکپارچه شامل زیرساخت پردازش هوش مصنوعی به معنای مجموعه سخت افزارها، سامانه های نرم افزاری و شبکه ها، به منظور اجرا و آموزش الگو (مدل) های هوش مصنوعی نیز میباشد. این زیرساخت به عنوان بستر ارائه دهنده خدمات ابری با موافقت نامه تضمین سطح خدمات (اِس اِل اِی) مشخص در اختیار دستگاه های اجرایی قرار میگیرد و مستقر بر مراکز داده یکپارچه و متصل دولت و زیرساخت های ارتباطی اختصاصی دستگاه های اجرایی است که در راستای اقدامات دولت الکترونیکی و هوشمندسازی در کشور، مورد بهره برداری قرار میگیرد.
5- مراکز داده: کلیه مراکز داده اصلی و پشتیبان که به هر نحو داده های مرتبط با دستگاه اجرایی را نگهداری و یا پشتیبانی می کنند.
6- دستورالعمل ارزیابی مراکز داده: دستورالعمل ضوابط فنی طراحی، اجرا و بهره برداری مراکز داده موضوع بند (الف) ماده (34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395 که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور تدوین و ابلاغ گردیده است (نشریه شماره (75) سازمان برنامه و بودجه کشور).
ماده 2- دستگاه های اجرایی موظفند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه، فهرست مراکز داده خود به همراه مستندات مرتبط با سرفصل های اعلامی دستورالعمل ارزیابی مراکز داده، فهرست منابع در حال استفاده اعم از ذخیره سازی، پردازشی و ارتباطی، خدمات و سامانه های اطلاعاتی در حال بهره برداری از مرکز داده و برنامه توسعه آتی آنها به منظور انجام فرآیند ارزیابی را با رعایت قوانین و مقررات مربوط به اطلاعات طبقه بندی شده و اسناد دولتی به وزارت ارائه نمایند.
تبصره: مراکز داده موضوع بند (2-5-4) سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات (شبکه اختصاصی امن و ارتباط دستگاه ها) موضوع مصوبه جلسه سی و پنجم شورای عالی فضای مجازی مصوب 1395 با اعلام دستگاه اجرایی و تایید وزارت، مشمول اتصال و انتقال مراکز داده نمیباشند.
ماده 3- وزارت موظف است مراکز داده معرفی شده هر دستگاه اجرایی را ظرف سه ماه از زمان دریافت فهرست مراکز داده و اسناد مورد نیاز موضوع ماده (2) این آییننامه، ارزیابی نموده و با تعیین نوع مراکز داده ارزیابی شده مطابق دستورالعمل ارزیابی مراکز داده، نتیجه را براساس موارد زیر به سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت اطلاعات، مرکز ملی فضای مجازی و بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط اعلام نماید:
1- مرکز داده با رده حداقل (3) در تمامی ابعاد تصریح شده در دستورالعمل ارزیابی مراکز داده.
2- مرکز داده قابل اصلاح جهت اخذ رده حداقل (3).
3- مرکز داده فاقد استانداردهای موردنیاز و غیرقابل اصلاح.
ماده 4- دستگاه های اجرایی که مراکز داده آنها نوع (1) ماده (3) این آییننامه ارزیابی شده است، موظفند با رعایت مواد (7) و (10) قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب 1401 و قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار مصوب 1401 و ماده (8) این آییننامه، ظرف شش ماه پس از اعلام نتیجه توسط وزارت، مراکز داده خود را به ابر دولت متصل نمایند.
تبصره - دستگاه های اجرایی مشمول این ماده موظفند ظرف سه ماه پس از ابلاغ ضوابط موضوع ماده (8) این آییننامه، برنامه عملیاتی خود مشتمل بر بهره برداری از خدمات ابری قابل ارائه در زیرساخت یکپارچه ابر دولت هوشمند و ارتقای ویژگی های فنی و کیفی مراکز داده خود را جهت تایید به وزارت ارائه نمایند. وزارت موظف است ظرف یک ماه، برنامه تاییدشده را به دستگاه اجرایی مربوط اعلام نماید.
ماده 5- دستگاه های اجرایی که مراکز داده آنها نوع (2) موضوع ماده (3) این آییننامه، ارزیابی شده است، ظرف یک سال فرصت دارند تا با ارتقای مراکز داده مذکور، استاندارد حداقل رده (3) بر مبنای دستورالعمل ارزیابی مراکز داده را کسب نمایند. در صورت ارتقا به نوع (1) ماده (3) این آییننامه مطابق فرآیند مندرج در ماده (4) این آییننامه عمل میشود. در غیر این صورت و با ابلاغ وزارت، مشمول ماده (6) این آییننامه میشوند.
ماده 6- دستگاه های اجرایی که مراکز داده آنها نوع (3) موضوع ماده (3) این آییننامه ارزیابی شده است، موظفند ظرف یک سال پس از اعلام نتیجه ارزیابی، با رعایت مفاد ماده (8) این آییننامه نسبت به انتقال مراکز داده خود به ابر دولت اقدام نمایند.
تبصره - دستگاه های اجرایی مشمول این ماده موظفند ظرف سه ماه پس از ابلاغ ضوابط موضوع ماده (8) این آییننامه، برنامه عملیاتی انتقال به زیرساخت یکپارچه ابر دولت هوشمند را جهت تایید به وزارت ارائه نمایند. وزارت موظف است برنامه تاییدشده را به دستگاه اجرایی مربوطه اعلام نماید.
ماده 7- وزارت موظف است تا پایان سال اول برنامه با اولویت استفاده از الگوی مشارکت عمومی- خصوصی و با رعایت مواد (13) و (20) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران و با اولویت خدمات موضوع آییننامه اجرایی بند (ج) ماده (107) قانون یادشده، نسبت به ایجاد، تقویت و استقرار زیرساخت یکپارچه ابری دولت هوشمند با حداقل رده (3) براساس دستورالعمل ارزیابی مراکز داده و با رعایت ماده (8) این آییننامه اقدام نماید. وزارت موظف است سالیانه حداقل بیست درصد (20%) استقرار زیرساخت یکپارچه ابری دولت هوشمند را محقق نماید.
تبصره - هرگونه اتصال و توسعه در بستر ابر دولت و مراکز داده، منوط به رعایت ضوابط و استانداردهای ابلاغی موضوع ماده (8) این آییننامه است.
ماده 8- وزارت موظف است با همکاری وزارت اطلاعات ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه نسبت به تدوین و ابلاغ مشترک دستورالعمل های زیر اقدام نماید:
1- معماری کلان، الزامات، استانداردها، ضوابط کیفی، فنی و امنیتی خدمات ابر دولت.
2- شاخص های کلیدی عملکرد مراکز داده و نحوه ارزیابی بلوغ آنها با رعایت دستورالعمل ارزیابی مراکز داده.
3- الزامات و ضوابط نحوه استقرار سامانههای اطلاعاتی و ایمنی آنها و حفاظت از داده و اطلاعات.
4- استانداردها، ضوابط کیفی و فنی و امنیتی نحوه اتصال یا انتقال مراکز داده دستگاه های اجرایی به ابر دولت و بهره برداری از آن.
5- نقشه راه و برنامه عملیاتی استقرار و راه اندازی ابر دولت.
ماده 9- ایجاد هرگونه مرکز داده جدید که در قالب ماده (1) این آییننامه توسط دستگاه اجرایی به وزارت اعلام نشده است و توسعه مراکز داده ای که نوع (3) ماده (3) این آییننامه، ارزیابی شده اند، ممنوع است. موارد استثنا با تایید وزارت صورت میگیرد.
ماده 10- تعرفه خدمات ارائه شده بر بستر ابر دولت در چهارچوب ماده (20) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود.
ماده 11- مسئولیت پیگیری، نظارت بر حسن اجرا و ارائه گزارش های دوره ای شش ماهه اجرای این آییننامه به هیات وزیران بر عهده وزارت است.
محمدرضا عارف
معاون اول رئیس جمهور