الگوی تهیه ضوابط و مقررات اجرایی طرح های جامع و هادی مصوب 1370/2/16، پیوست مصوبه 1370/2/9 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران

مصوب 1370/02/16 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران

1 - تعاریف
تا زمان تهیه و تصویب «راهنمای ضوابط و مقررات اجرایی طرح های جامع و هادی» که تعاریف مربوط به واژه ها و اصطلاحات لازم در آن ارائه خواهد گردید، در این بخش باید کلیه واژه ها و اصطلاحاتی که در متن مجموعه ضوابط و مقررات اجرایی به کار رفته و از لحاظ تعیین تکلیف برای استفاده کنندگان دارای معنای خاص و دقیقی است تعریف شود و حتی المقدور کوشش شود که از همان واژه ها و اصطلاحات رایج بین مردم استفاده گردد.

2 - منطقه بندی

1 - 2 - تعیین مناطق اصلی (مسکونی، صنعتی، تجاری، تاریخی، فرهنگی، استحفاظی و یا هر منطقه دیگری که با توجه به شرایط خاص محلی تشخیص داده شده و تعریف شود مثل مناطق ساحلی، منطقه دیپلماتیک و غیره...).

2 - 2 - تعیین اجزاء مناطق اصلی:

الف: مناطق مسکونی به تعدادی منطقه فرعی تقسیم می‌گردد که برحسب انواع ساختمان های مسکونی مجاز از لحاظ تراکم جمعیتی، میزان مساحت و ارتفاع بنا و وسعت فضاهای باز و طرز ترکیب و قرارگیری آنها در کنار یکدیگر به طور مشخص تعریف می‌شود.
مناطق فرعی دیگری که علاوه بر شرایط مزبور استفاده های دیگر مثل تجاری و صنعتی نیز در داخل آن ها اجازه داده می‌شود به مناطق فرعی فوق الذکر اضافه می‌شوند.

ب: استفاده های تجاری و بازرگانی باید به دستجات مختلف براساس نوع مغازه و محلهای کار و کسب و براساس نوع و شکل معاملات مثل خرده و عمده فروشی یا براساس صنوف مختلف و نظایرآن تقسیم گردد و لازم است که فضاهای عمده مورد نیاز از قبیل بازارهای روز، فضاهای باز عمومیبرای فروش اتومبیل یا مصالح ساختمانی و نظایر آن نیز در این تقسیم بندیها ملحوظ و تعیین شود.

ج: مناطق صنعتی باید به بخش های مختلف براساس نوع صنایع،(هم گروه، خدماتی، تعمیراتی، بدون آلودگی و...) و بر مبنای میزان مجاز آلودگی هوا، لرزش، صدا و فاضلاب و موادزائد یا سایرعوامل تقسیم بندی شوند.

د: منطقه استحفاظی شهر باید به حوزه های استفاده مجاز در منطقه مذکور از قبیل منطقه کشاورزی و باغات، منطقه توسعه روستایی، منطقه کاربری های ویژه شهری که به طور معمول درمحدوده استحفاظی پیش بینی می‌شوند، منطقه کارگاه ها، انبارها و. .. تقسیم شوند.

3 - ضوابط مربوط به نحوه استفاده از زمین تفکیک و احداث ساختمان در هر منطقه(به تفکیک اجزاء هر منطقه).

1 - 3 - موارد استفاده از زمین:
1 - 1 - 3 - مجاز،
2 - 1 - 3 - مشروط که نیاز به کسب مجوزهای خاص از مراجع معین دارد.
3 - 1 - 3 - ممنوع.

2 - 3 - ضوابط مربوط به تفکیک زمین:
1 - 2 - 3 - حداقل اندازه قطعات
2 - 2 - 3 - ابعاد و تناسب قطعات.
3 - 2 - 3نحوه دسترسی ها.

3 - 3 - ضوابط مربوط به احداث ساختمان:
1 - 3 - 3 - حداکثر زیربنای طبقات (تراکم ساختمانی).
2 - 3 - 3 - حداکثر سطح اشغال ساختمان در زمین
3 - 3 - 3 - حداکثر ارتفاع ساختمان.
4 - 3 - 3 - حداقل ابعاد حیاط.
5 - 3 - 3 - نحوه استقرار ساختمان در زمین و اشراف
6 - 3 - 3 - حداقل تعداد پارکینگ.
7 - 3 - 3 - سایر فضاهای باز(مثل پاسیو ها و نورگیرها)
8 - 3 - 3 - مقررات مربوط به نورگیری و تهویه طبیعی.
9 - 3 - 3 - ضوابط مربوط به بازشوهای ساختمان ها به حیاطها و حیاط خلوتها.
10 - 3 - 3 - مقررات مربوط به فضاها و تاسیسات روی بام.

4 - مقررات مشترک (مورد عمل در تمام یا بعضی از مناطق)

1 - 4 - تفسیر مرزهای مناطق.

2 - 4 - قطعات و کاربری های ناهماهنگ(کاربری هایی که به موجب مقررات قبلی قانونی بوده ولی با این مجموعه ضوابط هماهنگی ندارد):
1 - 2 - 4 - قطعات تفکیک شده و به ثبت رسیده قبلی و نحوه ساختمان در آنها.
2 - 2 - 4 - ساختمان هایی که از قبل آغاز شده اند.
3 - 2 - 4 - شرایط ادامه کار کاربری های ناهماهنگ و محدودیت های مربوط به آن.

3 - 4 - شرایط ساختمان در زمین های واقع در تقاطع شبکه های ارتباطی.

4 - 4 - مقررات مربوط به ارتفاع حصارها، دیوارها و...

5 - 4 - موارد استثنائی در مورد محدودیت های حیاط، میزان عقب نشینی و محدودیت های ارتفاع(مثلاً برای کاربری های خاص که در منطقه مجاز تشخیص داده شده اند همراه با ضوابط جدید هر یک).

6 - 4 - مقررات مربوط به همجواری و دسترسی های مجاز کاربری های مختلف.

7 - 4 - ضوابط مربوط به پارکینگ انتظار و مسیر سرویس در مورد ساختمان های عمومی پرتردد.

8 - 4 - ضوابط مربوط به احداث پارکینگهای مشترک و عمومی

9 - 4 - ضوابط مربوط به پارکینگ های عمومی چند طبقه.

10 - 4 - مساحت پارکینگ

11 - 4 - ضوابط مربوط به فضاهای باز همگانی.
1 - 11 - 4 - استفاده های مجاز.
2 - 11 - 4 - میزان محدودیت احداث ساختمان
3 - 11 - 4 - تاسیسات و تجهیزات لازم و ضوابط مربوط به آنها.
4 - 11 - 4 - ضوابط مربوط به سازه های موقت.
5 - 11 - 4 - مقررات مربوط به ساختمان های مجاور نسبت به فضاهای بازهمگانی.

12 - 4 - ضوابط و مقررات بازشوها به طرف معابر، پارک ها و میادین عمومی و املاک مجاور.

13 - 4 - ضوابط مربوط به اقامت موقت (کمپینگ)

14 - 4 - طبقه بندی راه ها و دسترسیها و تعریف و ارائه ضوابط زیر برای هر یک از معابرطبقه بندی شده فوق:
1 - 14 - 4 - نوع تقاطع.
2 - 14 - 4 - تعداد خطوط عبوری
3 - 14 - 4 - ضوابط مربوط به احداث خطوط عبور دوچرخه (در صورت شمول)
4 - 14 - 4 - حداقل عرض سواره رو
5 - 14 - 4 حداقل عرض پیاده رو (به تفکیک مناطق)
6 - 14 - 4 - حداقل فاصله بین تقاطعها
7 - 14 - 4 - حداقل عرض نسبت به طول معبر با توجه به عملکرد.
8 - 14 - 4 - حداکثر شیب.
9 - 14 - 4 - عرض حریم معبر
10 - 14 - 4 - پارکینگ حاشیه ای.
11 - 14 - 4 - دوربرگردان (در صورت نیاز) و مقررات مربوط به آن.
12 - 14 - 4 - مقررات مربوط به امکان ارتباط طرفین معبر از طریق ایجاد پل، سرپوشیده وساختمان های عمومی و نظایر آن و ضوابط لازم در این زمینه.
13 - 14 - 4 - مشخصات و ضوابط مسیرهای مخصوص پیاده.
14 - 4 - 4 - ضوابط عبور و مرور معلولین جسمی و حرکتی.
15 - 14 - 4 - پیشامدگی های مجاز در گذرها و مقررات مربوط به آنها.

15 - 4 - حریم های قانونی و ضوابط آنها: این ضوابط ممکن است باعث ممنوعیت و محدودیت تمام یا بعضی از فعالیت های مربوط به استفاده و بهره برداری از زمین باشد.
1 - 15 - 4 - حریم هائی که رعایت آن به عهده ایجادکنندگان ساختمان و تاسیسات داخل آن حریم است:
1 - 1 - 15 - 4 - حریم تاسیسات و منابع مولد رادیو اکتیویته.
2 - 1 - 15 - 4 - ضوابط مربوط به ساختمان ها و تاسیساتی که دارای حریم امنیتی هستند.
3 - 1 - 15 - 4 - حریم صنایع مزاحم و آلوده کننده.
4 - 1 - 15 - 4 - سایر حریم هایی که رعایت آنها در ایجاد ساختمان های خاص الزامی است.
2 - 15 - 4 - حریم هایی که رعایت آن به عهده استفاده کنندگان از زمین و ساختمان در خارج ازحریم است.
1 - 2 - 15 - 4 - حریم فضای سبز اتوبانها و بزرگراه ها.
2 - 2 - 15 - 4 - حریم سبز معابر درجه 1 و 2.
3 - 2 - 15 - 4 - حریم حفاظتی یا محدودیت احداث ساختمان در اطراف جاده های بین شهری وکمربندی های داخل محدوده استحفاظی و راه آهن.
4 - 2 - 15 - 4 - حریم رودخانه ها و انهار و قنوات و چاه های تامین آب مشروب.
5 - 2 - 15 - 4 - حریم خطوط فشار قوی.
6 - 2 - 15 - 4 - حریم خطوط انتقال گاز.
7 - 2 - 15 - 4 - حریم دریا(در صورت لزوم).
8 - 2 - 15 - 4 - حریم مسیلها و تالابها و. ..
9 - 2 - 15 - 4 - حریم فرودگاه.
10 - 2 - 15 - 4 - حریم خطوط و تصفیه خانه های فاضلاب
11 - 2 - 15 - 4 - حریم آثار تاریخی بناهای با ارزش.
12 - 2 - 15 - 4 - حریم کوه های آتشفشان.
13 - 2 - 15 - 4 - کلیه حریم هایی که قانوناً تعیین گردیده و جهت تصمیم گیری مراجع مربوطه در نحوه استفاده از اراضی و صدور پروانه ساختمان و تفکیک اراضی لازم است.

16 - 4 - ضوابط اجرایی در مورد کاربری هائی که تولید صدا، ارتعاش، لرزش، دود، و سایر آلودگی های هوا، بو، رادیو اکتیویته و ضایعات مایع و جامد و یا روشنائی زننده می نمایند.

17 - 4 - ضوابط و مقررات خاص فنی که باید در مناطق مختلف به دلیل مسائل خاص زمین شناسی ساختمانی و سطح آب های زیر سطحی و نظایر آن در صدور پروانه ساختمان سازی رعایت گردد.

18 - 4 - ضوابط و مقررات خاص برای بخش هایی از شهر که در آنها گسل یا عوارض زمین شناسی وجود دارد.

5 - سایر مقررات و ضوابط لازم در ارتباط با شرایط و مقتضیات خاص محلی.