فصل اولارث
ماده اول - هر کاه[هرگاه] در نتیجه فوت شخصی اعم از فوت حقیقی یا فوت فرضی اموالی ارثا به کسی برسد طبق مقررات ذیل مالیات گرفته خواهد شد.
ماده 2 - اموال مشمول مالیات ارث عبارت است از کلیه ماترک متوفی اعم از منقول یا غیر منقول و مطالبات وصولی پس از وضع بدهیهای محققه متوفی و هزینههائی که در حدود عرف و عادت برای کفن و دفن متوفی و نظایر آن لازم است.
تبصره 1 - مقصود از بدهیهای محققه بدهیهائی است که طبق مدارک قانونی قابل پرداخت باشد
تبصره 2 - اگر متوفی تاجر باشد در صورتی میتوانند بدهیهای او را از ماترک کسر کنند که بدهیهای مزبور در دفاتر تجارتی متوفی ثبت شده باشد.
تبصره 3 - بدهی که متوفی بوارث خود دارد ولو آنکه مستند بمدارک قانونی هم باشد برای تعیین مالیات از ماترک کسر نخواهد شد. به استثنای نفقه ایام معدوده و مهریه زوجه در صورتی که پرداخت نشده باشد
ماده 3 - مکلفین پرداخت مالیات نام برده در ماده اول وارث متوفی هستند.
وارث از نظر این قانون بسه طبقه تقسیم میشوند
1 وارث طبقه اول
2 وراث طبقه دوم.
3 وراث طبقه سوم و بالاتر
ماده 4 - وراث طبقه اول عبارتند از پدر و مادر و فرزندان و نواده و زن و شوهر وراث طبقه دوم عبارتند از اجداد و برادر و خواهر و اولاد آنها وراث طبقه سوم عبارتند از عمو و عمه و دائی و خاله و اولاد آنها و بالاتر.
ماده 5 - اشخاصیکه خود را وارث متوفی میدانند باید در ظرف 2 ماه از تاریخ اطلاع از فوت مورث خود اظهارنامه که حاوی صورت کلیه دارائی متوفی و مطالبات و بدهیهای او باشد با مدارک لازمه برای اثبات آنها اداره مالیه صلاحیتدار تسلیم نماید و ضمنا قیمت تخمینی ماترک را در آن بنویسند.
تبصره - قیمت اثاثیه خانه مسکونی متوفی اعم از اینکه خانه ملکی یا اجاری باشد مقطوعا از قرار 15 درصد قیمت خانه تعیین خواهد شد.
ماده 6 - اداره مالیه اظهارنامه را از نظر تعیین صحت اقلام دارائی و یا مطالبات و یا بدهیها و یا ارزش اموال مورد رسیدگی قرار داده و هر کاه[گاه] تمام یا قسمتی از آن را صحیح نداند نظر خود را با ذکر دلایل کتبا بمودی ابلاغ و اخطار مینماید که اگر واخواهی دارد در ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ واخواهی خود را با ذکر ادله مستقیما یا به وسیله پست سفارشی و یا تلگراف باداره مالیه تسلیم نماید و در صورت تسلیم صریح مودی بتشخیصمالیه یا ندادن واخواهی در ظرف مدت مقرر نظر مالیه قطعی شده و طبق آن مالیات قانونی وصول خواهد شد مگر اینکه معلوم شود در محاسبه اشتباه شده است.
ماده 7 - چنانچه مودی بتشخیص مالیه تسلیم نشود و در ظرف مدت مقرر واخواهی دهد و پس از دادن واخواهی موافقتی بین مودی و مالیه حاصل نگردد واخواهی بکمیسیون تشخیص مالیات بر درآمد ارجاع خواهد شد کمیسیون پس از تحقیقات لازمه رسیدگی کرده رای خواهد داد.
رای کمیسیون پس از ابلاغ بطرفین قطعی و لازمالاجراء است مگر در مواردی که مابهالاختلاف بین مالیات تشخیص شده از طرف کمیسیون و مبلغی که مورد تصدیق مودی یا مطالبه مالیه است بیش از پنج هزار ریال باشد که در این صورت طرفین میتوانند در ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ رای کمیسیون بمحکمه تجدید نظر دیوان محاکمات مالیه مراجعه نمایند.
هر گاه مراجعه بمحاکمات مزبور از طرف مودی به عمل آید مشارالیه باید قبلا وجه مابهالاختلاف را در صندوق وزارت مالیه بسپارد و یا ضامن معتبربدهد.
ماده 8 - اگر وراث در ظرف مدت مقرر در ماده 5 از ندادن اظهارنامه خودداری نمایند مالیات روسا از طرف مالیه طبق تحقیقاتی که به عمل خواهد آمد تعیین و بمودی ابلاغ میشود.
اگر مودی در ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ بتشخیص مالیه واخواهی نداد مالیات تشخیص شده قطعی و وصول خواهد شد در صورت دادن واخواهی طبق ماده 7 عمل میشود.
ماده 9 - مالیات نسبت بسهمالارث هر یک از وراث گرفته خواهد شد. اگر سهمالارث هر یک از وراث 25 هزار ریال یا کمتر باشد از پرداخت مالیات معاف و در صورت تجاوز از این مبلغ طبق نرخ های ذیل مالیات اخذ خواهد شد:
الف - طبقه اول - از 25 هزار و یک ریال تا 75000 ریال یک درصد نسبت بمازاد بیست و پنج هزار ریال.
از 75001 تا 150000 ریال دو درصد نسبت بمازاد هفتاد و پنج هزار ریال
از 150001 تا 300000 ریال 3 درصد نسبت بمازاد صد و پنجاه هزار ریال
از 300001 تا 500000 ریال چهار درصد نسبت بمازاد سیصد هزار ریال.
از پانصد هزار ریال ببالا پنج درصد نسبت بمازاد پانصد هزار ریال.
ب - طبقه دوم - از 25 هزار و یک ریال تا 75000 ریال دو درصد نسبت به مازاد بیست و پنج هزار ریال.
از 75001 تا 150000 ریال چهار درصد نسبت بمازاد 75000 ریال
از 150001 تا 300000 ریال شش درصد نسبت بمازاد صد و پنجاه هزار ریال
از 300001 تا 500000 ریال هشت درصد نسبت بمازاد سیصد هزار ریال
از پانصد هزار ریال به بالا ده درصد نسبت بمازاد پانصد هزار ریال.
ج - طبقه سوم و بالاتر - از 25 هزار و یک ریال تا 75000 ریال سه درصد نسبت بمازاد بیست و پنجهزار ریال
از 75001 تا 150000 ریال شش درصد نسبت بمازاد هفتاد و پنجهزار ریال.
از 150001 تا 300000 ریال نه درصد نسبت بمازاد صد و پنجاه هزار ریال.
از 300001 تا 500000 ریال دوازده درصد نسبت بمازاد سیصد هزار ریال.
از پانصد هزار ریال به بالا پانزده درصد نسبت بمازاد پانصد هزار ریال.
ماده 10 - اداره مالیه صلاحیت دار برای اخذ مالیات ارث مالیهای است که اقامتگاه قانونی متوفی در حوزه آن باشد و اگر متوفی در ایران مقیم نباشد اداره مالیه صلاحیتدار مالیه است که قسمت اعظم دارائی غیر منقول متوفی در حوزه آن واقع شده اگر متوفی در ایران مقیم نبوده و اموال غیر منقولدر ایران نداشته باشد مالیات در طهران پرداخت خواهد شد
ماده یازدهم - هر کس که در ایران اقامتکاه[اقامتگاه] قانونی دارد و ارثی باو برسد اعم از اینکه ماترک در داخله یا خارجه باشد و هر کس که از ماترکی که در ایراناست ارث ببرد اعم از اینکه ساکن ایران یا ساکن خارجه باشد مطابق این قانون مالیاتبده است
ماده 12 - کلیه مامورین دولتی و شهرداری که امور مربوط بامورات را عهدهدار هستند در ظرف یک هفته پس از فوت و وراث در ظرف پانزده روز پس از اطلاع از فوت موظف اند هویت کامل متوفی را بمالیه محل وقوع فوت اطلاع دهند
ماده 13 ادارات ثبت اسناد و املاک موقعیکه مال غیر منقولی را از اسم مورث باسم وارث ثبت مینمایند و همچنین کلیه دفاتر اسناد رسمی درموقعیکه میخواهند تقسیمنامه راجع بماترک را ثبت کنند باید مطالبه گواهی نامه اداره مالیه صلاحیتدار را راجع به اینکه وارث اظهارنامه داده است و در اظهارنامه مال مورد تقاضای ثبت یا مذکور در تقسیمنامه را ذکر کرده بنمایند و قبل از ارائه این گواهی مجاز به ثبت نیستند
تبصره - اداره مالیه مکلف است در ظرف ده روز پس از تسلیم اظهارنامه از طرف مودی گواهی نامه متضمن رونوشت مصدق صورت ریز ماترکی را که در اظهارنامه نوشته شده بمودی بدهد
ماده 14 - کلیه بانگها[بانکها] و موسسات و اشخاص دیگر که مالی از متوفی در نزد خود دارند در صورتی میتوانند مال مزبور را بوراث بدهند و همچنین کلیه شرکتها و موسسات موقع ثبت اوراق بهادار اسمی از هر قبیل که باشد از اسم مورث باسم وارث در صورتی مجاز باین امر هستند که گواهی نامهاداره مالیه صلاحیت دار راجع به اینکه وارث اظهارنامه داده و در اظهارنامه مال مورد بحث را ذکر کرده ارائه شود در صورت تخلف علاوه بر جرائم مقررمتضامنا با خود وارث مسئول مالیات متعلقه میباشند
ماده 15 - کلیه محاکم عدلیه که قانونا بتقاضاهای انحصار وراثت رسیدگی مینمایند در صورت مبادرت بتسلیم گواهی نامه انحصار وراثت خواهند کرد که گواهی نامه مذکوره در ماده 13 از طرف وراث یا یکی از آنها بمحکمه تقدیم شود رونوشت گواهی نامه یا حکمی که راجع بانحصار وراثت صادر میشود از طرف دفتر محکمه باداره مالیه محل فرستاده خواهد شد.
تبصره - در مواردی که طبق کتاب پنجم جلد دوم قانون مدنی حکم فوت فرضی صادر میشود نیز دفتر محکمه باید رونوشت حکم را باداره مالیه محل بفرستد
فصل دوم
در نقل و انتقالات بلاعوض
ماده 16 - اگر مالی اعم از منقول یا غیر منقول بلاعوض بشخصی داده شود بدون رعایت حداقل معافیت طبق نرخ (بند ج)از ماده 9 این قانون مالیات تعلق میگیرد دهنده و گیرنده متضامنا مسئول پرداخت مالیات متعلقه هستند
جهیزیه و وجوه و اموالیکه برای امور خیریه و یا عامالمنفعه از قبیل بیمارستان و کودکستان و پرورشکاه(پرورشگاه) یتیمان و نظایر آن داده میشود از پرداخت مالیات معاف خواهند بود
تبصره - صلح محاباتی با شرح خیار فسخ برای مصالح از نظر این قانون در حکم صلح قطعی است.
ماده 17 - هر مالی که مورد وقف یا نذر یا حبس یا وصیت واقع شود مشمول مالیات است به استثنای مواردی که برای امور عامالمنفعه نام برده درماده قبل باشد نرخ مالیات در این قبیل موارد طبق نرخ بند (ج) ماده 9 این قانون خواهد بود.
تبصره - مال مورد وصیت در موقعی مشمول مالیات خواهد بود که با فوت موصی وصیت قطعی شده باشد.
ماده 18 - در مورد صلح طرفین معامله متضامنا و در مورد وقف واقف و در مورد وصیت وصی و در مورد حبس و ندر[نذر] حبس و نذرکننده مسئول پرداخت مالیات هستند.
در مورد صلح و وقف و حبس و نذر در ظرف دو ماه از تاریخ وقوع و در مورد وصیت در ظرف 2 ماه پس از اطلاع از فوت موصی مکلفین بایداظهارنامه که حاوی کلیه اطلاعات لازمه برای وصول مالیات باشد باداره مالیه تسلیم نمایند.
اگر در ظرف مدت مقرر اظهارنامه داده نشود مالیات راسا از طرف مالیه طبق تحقیقاتی که به عمل خواهد آمد تعیین و بمودی ابلاغ میشود.
اگر مودی در ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ به تشخیص مالیه واخواهی نداد مالیات تشخیص شده قطعی و وصول خواهد شد. در صورت دادن واخواهی طبق ماده 7 عمل میشود.
تبصره - اگر واقف بوظیفه خود عمل ننماید متولی در ظرف دو ماه پس از اطلاع مسئول پرداخت مالیات مقرره و انجام تکالیفی که به عهده واقف محول است میباشد.
ماده 19 - مقررات مواد 6 و 7 و 11 و 13 در مورد مکلفین ماده 18 نیز قابل اجراء است
ماده 20 - شاهنشاه و ملکه و اعقاب بلافصل شاهنشاه از پرداخت مالیات های نامبرده در این قانون معافاند.
فصل سوم مقررات عمومی
ماده 21 - مالیات باید در مورد ارث در ظرف شش ماه پس از تاریخ تسلیم اظهارنامه و در مورد فصل دوم این قانون در موقع تسلیم اظهارنامه پرداخت شود مگر در مواردی که مودی عذر موجه داشته و با اقامه ادله کافیه و در موارد لزوم ارائه اسناد عذر خود را ثابت نماید در این صورت وزارت مالیه میتواند مدت پرداخت مالیات را تمدید کند
ماده 22 - وزارت مالیه مجاز است برای تشخیص و بازرسی و وصول مالیات در حدود این قانون نظامنامههائی وضع نماید
ماده 23 -متخلفین از مقررات این قانون ملزم بپرداخت جرائمی خواهند بود که حداکثر آن هزار ریال یا دو برابر مالیات پرداخت نشده خواهد بود
نظامنامه جرائم به تصویب کمیسیون قوانین مالیه مجلس شورای ملی خواهد رسید.
ماده 24 -هر گاه اشخاصی که طبق این قانون مکلف بدادن اظهارنامه با مالیات هستند صغیر یا مهجور باشند ولی یا قیم قانونی آنها و اگر شخص حقوقی باشد مدیر یا مدیران موسسه مسئول هستند
ماده 25- در مواردی که مسئولین این قانون در تادیه مالیات خود و یا مالیاتی که مسئولیت پرداخت آن طبق این قانون به عهده آنها است تاخیر نمایند نسبت بهر ماه تاخیر ملزم بپرداخت خسارتی معادل یک درصد مالیات متعلقه خواهند بود.
ماده 26 -اعضاء و مستخدمین وزارت مالیه و اعضاء کمیسیون های تشخیص و همچنین سایر اشخاص که مامور اجرای این قانون هستند مکلفند اطلاعاتی را که از دارائی اشخاص در نتیجه ماموریت تحصیل کردهاند بکلی محرمانه نگاهدارند مکر[مگر] در مواردی که وظیفه شغلی آنها دادن اطلاعات نامبرده را ایجاب نماید متخلف مطابق ماده 220 قانون مجازات عمومی مجازات خواهد شد
ماده 27- این قانون بلافاصله پس از تصویب اجراء خواهد شد
این قانون که مشتمل بر بیست و هفت ماده است در جلسه بیست و پنجم آبان ماه یک هزار و سیصد و شانزده به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - حسن اسفندیاری