رای شماره 1179 مورخ 1396/11/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 1179

تاریخ دادنامه: 17/11/1396

کلاسه پرونده: 96/489

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای حمزه شکریان زینی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 2-22 از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1396 شهر جدید هشتگرد

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 2-22 از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1396 شهر جدید هشتگرد در خصوص اخذ کارمزد استرداد عوارض از تاریخ تصویب را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

"سلام علیکم

احتراماً به استحضار می رساند شورای شهر جدید هشتگرد اقدام به تصویب و انتشار مصوبه ای تحت عنوان تعرفه عوارض و بهای خدمات سال 1396 شهر جدید هشتگرد می‌نماید. در بند 2-22 این مصوبه در مورد اخذ کارمزد از استرداد عوارض وضع قاعده گردیده که بر اساس آن به شهرداری جدید هشتگرد اجازه داده شده است که اقدام به اخذ کارمزد نماید. شهرداری نیز به استناد این مصوبه مبالغی را از شهروندان تحت عنوان کارمزد استرداد عوارض اخذ می‌نماید. لذا به استناد دلایل ذیل، ابطال این مصوبه را از تاریخ تصویب آن خواستارم.

مطابق ماده 29 مقررات مالی شهرداریها، منابع درآمدی شهرداری مشخص است. این منابع یا عوارض است و یا بهای خدمات. اخذ کارمزد استرداد عوارض، نه در قالب عوارض می گنجد و نه در قالب بهای خدمات، زیرا خدماتی به شهروند ارائه نمی گردد که به ازای آن، کارمزد اخذ کند. از طرفی بر اساس ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و همچنین تبصره 3 ماده 62 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اخذ هرگونه وجه به شهرداری، منوط به تجویز قانونگذار شده است و هیچ مجوز قانونی در این زمینه وجود ندارد. بنابراین اخذ این وجوه، غیر قانونی بوده و تمامی این مبالغ می باید به شهروندان مسترد گردد. لذا با توجه به مغایرت آشکار مصوبه معترض عنه با ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و تبصره 3 ماده 62 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و ماده 29 آیین‌نامه مالی شهرداریها، بر اساس بند 1 ماده 12 و ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال مصوبه معترض عنه را از تاریخ تصویب دارم "

متن تعرفه در قسمت مورد اعتراض به قرار زیر است:

2-22- استرداد عوارض ساختمانی و بهای خدمات حفاری

"1- در صورت ابطال پروانه ساختمان توسط مراجع قضایی یا انصراف مودی قبل از صدور پروانه یا کسر عوارض متعلقه طبق جدول زیر عوارض دریافت شده با استثناء عوارض سطح شهر، هزینه کارشناسی و سهم آموزش و پرورش مسترد خواهد شد.

ردیف

مبلغ

کارمزد

1

تا سی میلیون ریال

8% درصد

2

تا دویست میلیون ریال

7% درصد

3

تا پانصد میلیون ریال

6% درصد

4

تا یک میلیارد ریال

5% درصد

5

تا دو میلیارد ریال و بالاتر

4% درصد

علی رغم ارسال نسخه ثانی شکایت و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری هیچ پاسخی واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 17/11/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

نظر به اینکه تعیین مجازات، جریمه و کارمزد برای انجام دادن یا ندادن امری برای شهروندان از خصایص قانونگذار بوده و در تبصره 3 ماده 62 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران به آن اشاره شده است و در بند 16 یا 26 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، اختیاری برای تعیین کارمزد برای مسترد کردن عوارض صدور پروانه ساختمانی که به نوعی امکان احداث وجود ندارد، تجویز نشده است، بنابراین مصوبه شورای اسلامی شهر جدید هشتگرد در قسمت مورد شکایت، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

مرتضی علی اشراقی - معاون قضایی دیوان عدالت اداری

منبع