شماره دادنامه: 140531390000832863
تاریخ دادنامه: 1405/04/02
شماره پرونده: 0100188
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکیان: شرکت های سامیان، کارخانجات آرد سالم اردبیل، آرد روشن نصر، آردسازی سبلان اردبیل کد ششصد و پنج ممیز بیست و یک ممیز یک، تولیدی آرد مشگین شهر کد سه ممیز بیست و یک ممیز هشتصد و شصت،آرد سنبل گلستان مغان و آرد مغان با وکالت آقای مرتضی الفبایی
طرف شکایت: سازمان صنعت، معدن و تجارت استان اردبیل - استانداری اردبیل
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف 4 صورتجلسه کارگروه اصلی مدیریت، هدایت و تصمیم گیری چگونگی اصلاح کیفیت گندم، آرد و نان استان اردبیل مورخ 1400/12/07
گردش کار: آقای مرتضی الفبایی به وکالت از شاکیان به موجب دادخواستی ابطال ردیف 4 صورتجلسه کارگروه اصلی مدیریت هدایت و تصمیم گیری چگونگی اصلاح کیفیت گندم، آرد و نان استان اردبیل مورخ 1400/12/07 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" به موجب دادنامه شماره 9909970705811992 مورخ 1399/12/19 صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبه کارگروه آرد، گندم و نان استان اردبیل ابطال گردیده و پس از ابطال مصوبه فوق تخصیص گندم یارانه ای نوع یک (6650 ریالی) به شیوه سابق بازگشته و در حال حاضر بر اساس درجه بندی، به کارخانجات آردسازی گندم یارانه ای نوع یک تعلّق می‌گیرد.
2- علی رغم ابطال مصوبه قبلی اخیراً کارگروه آرد، گندم و نان استان اردبیل بدون حضور نمایندگان یا استماع نظرات کارخانجات آردسازی، مجدداً اقدام به تصویب همان مصوبه ابطال شده در رابطه با نحوه تخصیص گندم یارانه ای نوع دو (9000 ریالی) به کارخانجات آردسازی استان اردبیل نموده است که بر اساس مصوبه فوق تخصیص گندم یارانه ای نوع دو که شامل بیش از یک سوم گندم یارانه ای دولتی و موضوع فعالیت کارخانجات آردسازی می‌باشد، به صورت 50 درجه بندی و 50 رضایت مشتری و با تحقّق 80 درصد مصرف گندم تخصیصی و فروش آرد استحصالی سهمیه نوبت دیگر به کارخانجات تعلّق می‌گیرد. این در حالی است که کارخانجات آردسازی قبلاً طی صورتجلسه مورخ 1400/04/26 مخالفت خود را با این گونه سهمیه بندی اعلام نموده‌اند و خواهان تخصیص گندم یارانه ای بر اساس درجه بندی به کارخانجات آردسازی شده اند ولی با تصویب مصوبه مورخ 1400/12/07 در رابطه با تخصیص گندم یارانه ای به کارخانجات بر مبنای 50% درصد رضایت مشتری که رضایت مندی را بحث کیفی و نه رضایت مصرف کننده قلمداد می کنند، بلکه با تفسیری نادرست به میزان فروش و نوع رفتار نانوا در رابطه با خرید آرد از دلّالان و کارخانجات تخصیص داده اند که این امر باعث ایجاد رانت، دلّالی، سوءاستفاده نانوایان از رانت ایجاد شده و تاثیر گذاری افرادی خارج از چرخه تولید و مصرف گندم یارانه ای در میزان فروش و تخصیص سهمیه گندم کارخانه ها شده است و علاوه بر این موارد به دلیل قرار گرفتن برخی از کارخانجات در خارج از شهر و بُعد مسافت، علی رغم قرار گرفتن در زمره کارخانجات دارای دستگاه ها و ماشین آلات جدید و کسب رتبه های بالا در بحث درجه بندی و کیفیت و دارا بودن ظرفیت تولید اسمی قابل توجّه به دلیل تاثیر گذاری و دخالت افراد غیرمرتبط در بحث فروش این نوع آرد و رانت حاصل از این نوع تخصیص گندم نتوانسته اند به میزان مطلوب و متناسب با ظرفیت خود گندم یارانه نوع دو دریافت نماید که این امر نهایتاً باعث تعطیلی یک شیفت کارخانه ها و معطّل شدن سرمایه و نهایتاً ورود خسارت به اکثر کارخانجات آردسازی و منتفع شدن فقط چند کارخانه خاص در سطح استان از این مصوبه گردیده است و از طرفی به دلیل کمبود میزان گندم تولیدی و تخصیصی بر اساس مصوبه دیگر کارگروه آرد، گندم و نان، فروش آرد سهمیه ای به خارج از استان نیز ممنوع بوده که تمام این عوامل ناشی از این نوع تخصیص بندی نادرست گندم یارانه ای نوع دو به کارخانجات می‌باشد.
النهایه با عنایت به مطالب مرقوم و این که شرکت بازرگانی دولتی ایران نیز به عنوان متولّی و سیاست گذار عرضه و تخصیص گندم دولتی طی نامه های صادره که نحوه تخصیص گندم یارانه ای را تبیین و اعلام نموده است (90% درجه بندی 10٪ رضایت مشتری) که به تبعیت از دادنامه مذکور و بخشنامه های صادره، نحوه تخصیص گندم یارانه ای نوع دو نیز باید در همین قالب و نظام قرار گرفته و بر این اساس توزیع گردد و با توجّه به این که موضوع فعالیت کارخانجات آردسازی در زمینه گندم تخصیصی یارانه ای و آرد استحصالی از آن تماماً به صورت دولتی بوده و این امر زیر نظر نهادهای دولتی با تعیین ساز و کارهای مصوّب بوده؛ لذا نباید با تصویب چنین مصوبه ای از سوی کارگروه گندم، آرد و نان استان اردبیل در خصوص نحوه تخصیص گندم یارانه ای به کارخانجات آردسازی باعث ورود اشخاص خارج از چرخه توزیع و تولید آرد و ایجاد رانت برای برخی از افراد و کارخانجات خاص شده و از طرفی باعث ورود خسارت و ضررهای مالی به بسیاری از کارخانجات گردد که با وحدت ملاک قرار دادن این موضوعات و با استناد به اصل 138 قانون اساسی و مفاهیم فصل نهم قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانونی اساسی و بندهای 2 (در رابطه با تحت کنترل در آوردن مقدار تولید)، بند 3 (تحمیل شرایط تبعیض آمیز در بازار رقابت در معاملات همسان) و بند 4 (تقسیم یا تسهیم بازار کالا یا خدمت بین دو یا چند شخص و اعطای مجوّزات غیرقانونی او) و همچنین قاعده فقهی لاضرر و لاضرار تقاضای ابطال بند 4 مصوبه مورخ 1400/12/07 کارگروه گندم و آرد و نان استان اردبیل در رابطه با نحوه تخصیص گندم یارانه ای نوع دو (50% درجه بندی و 50% رضایت مندی مشتری و میزان فروش) و بازگشت آن به حالت سابق (90% درجه بندی 10% رضایت مندی مشتری و فروش) همانند نحوه تخصیص گندم یارانه ای نوع یک مورد استدعا است."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" صورتجلسه کارگروه اصلی مدیریت، هدایت و تصمیم گیری چگونگی اصلاح کیفیت گندم، آرد و نان استان اردبیل مورخ 1400/12/07
شماره دعوتنامه: 145/49609 تاریخ دعوتنامه: 1400/12/05
ریاست جلسه: جناب آقای دکتر سید حامد عاملی استاندار زمان جلسه: 18:30 محل برگزاری جلسه: سالن شیخ صفی استانداری
دستور جلسه: مباحث مربوط به گندم، آرد و نان
مذاکرات جلسه:
جلسه کارگروه اصلی مدیریت، هدایت و تصمیم گیری چگونگی اصلاح کیفیت گندم، آرد و نان استان در ساعت 18:30 روز شنبه مورخ 1400/12/07 به ریاست آقای دکتر سید حامد عاملی استاندار محبوب استان در سالن شیخ صفی استانداری برگزار، در نهایت تصمیماتی به شرح ذیل اتّخاذ گردید.
مصوبات جلسه:
ردیف - شرح مصوبات - اقدام کننده
.................
4- تخصیص گندم یارانه ای نوع 3 برای کارخانجات آردسازی در جلسه مطرح و مقرّر گردید تخصیص گندم یارانه ای نوع 2 به کارخانجات آردسازی استان (12 کارخانه) براساس 50% مشتری مداری (رضایت مشتری) و 50 درصد درجه بندی تخصیص و برقرار گردد. - اعضای کارگروه "
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف های شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی پاسخی از طرف آن مراجع واصل نگردیده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/04/02 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس تصویب‌‌نامه شماره 97477/ت 51552 ه مورخ 1393/08/26 هیات وزیران که مبنای تشکیل کارگروه های گندم، آرد و نان در استان ها است، این کارگروه ها در سطح استان عهده‌دار مدیریت و هماهنگی امور مربوط به تولید آرد و نان شامل تفکیک و توسعه نانوایی ها در بخش آزادپز، تعیین میزان سهمیه و روش تفکیک آرد توزیعی در بخش های آزاد و یارانه‌ای، تعیین روش های نظارت و اطلاع‌رسانی مناسب و نظارت بر عملکرد سازمان های صنعت، معدن و تجارت استان ها و تعزیرات حکومتی استان و اتّحادیه‌های مرتبط در سطح استان و همچنین تعیین قیمت فروش انواع آرد و نان و سایر محصولات جانبی گندم براساس مبانی ابلاغی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان هستند و مقرره مورد شکایت که متضمّن اتّخاذ تصمیم در خصوص مواردی خارج از صلاحیت این کارگروه است، خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند یک ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری