سیصد و نود و دومین جلسه شورای عالی بیمه مورخ 1394/03/26 در بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد و پس از بحث و تبادل نظر پیرامون دستورات جلسه، به استناد ماده 17 و در اجرای مواد 38 و 64 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، «آییننامه نحوه احراز صلاحیت حرفه ای کارکنان کلیدی و عملیاتی موسسات بیمه» را مشتمل بر 15 ماده و 6 تبصره به شرح ذیل تصویب نمود:
فصل اول (اصلاحی 1401/08/23)- تعاریف و اصطلاحات
ماده 1- کلمات و اصطلاحات زیر صرف نظر از هر مفهوم دیگری که داشته باشند، در این آییننامه با تعاریف زیر استفاده شده اند:
1- بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران
2- موسسه بیمه: موسسه بیمه دولتی و موسسه بیمه غیر دولتی داخلی در سرزمین اصلی (اعم از مستقیم و اتکایی) که مجاز به انجام عملیات بیمه در ایران بوده و یا متقاضی اخذ پروانه فعالیت از بیمه مرکزی میباشند.
3(اصلاحی 1401/08/23)- کارکنان کلیدی: اعضای هیات مدیره، اعضای هیات عامل، مسئول فنی و مسئول امور مالی یا کنترلی موسسه بیمه است که منتخبی از هر کدام به عنوان مدیر ارشد لحاظ می گردند.
3 (اصلاحی 1401/08/23)- 1 - اعضای هیات مدیره: هیات مدیره موسسه بیمه متشکل از حداقل 5 عضو واجد شرایط حقیقی/ حقوقی است که توسط مجمع عمومی موسسه یا عادی از بین صاحبان سهام به عنوان هیات مدیره انتخاب میشوند.
2(اصلاحی 1401/08/23)-3- اعضای هیات عامل: هیات عامل موسسه بیمه طبق آخرین نمودار سازمانی مصوب هیات مدیره متشکل از مدیرعامل، قائم مقام و معاونین مدیرعامل است که باید به صورت موظف و تمام وقت در موسسه بیمه اشتغال داشته باشند. ریاست هیات عامل موسسه بیمه با مدیرعامل است. مدیرعامل بالاترین مقام اجرایی موسسه بیمه است که توسط هیات مدیره موسسه بیمه انتخاب میشود.
3 (اصلاحی 1401/08/23)- 3 - مسئول فنی: فردی است که به موجب ساختار سازمانی موسسه بیمه که به تصویب هیات مدیره رسیده است، پس از معاون فنی مدیرعامل، مسئولیت کلیه امور مربوط به صدور یا پرداخت خسارت در یکی از رشته های بیمه مستقیم، بیمه اتکایی و اکچوئری داخلی موسسه بیمه را بر عهده دارد.
4 (الحاقی 1401/08/23)-3 - مسئول امور مالی یا کنترلی: فردی است که به موجب ساختار سازمانی موسسه بیمه که به تصویب هیات مدیره رسیده است، مسئولیت یکی از امور سرمایه گذاری، تطبیق مقررات، مالی، حسابرسی و کنترل داخلی یا مدیریت ریسک شرکتی موسسه بیمه را بر عهده دارد.
5 (الحاقی 1401/08/23)-3- مدیر ارشد: افراد منتخب از بین کارکنان کلیدی که شامل: کلیه اعضای هیات مدیره (عضو حقیقی یا نماینده عضو حقوقی) مدیرعامل، قائم مقام مدیرعامل و معاون/ معاونین فنی مدیرعامل موسسه بیمه (معاون اتکایی شرکت های اتکایی)، بالاترین مقام مستقیم سرمایه گذاری و اکچوئر است.
4(اصلاحی 1401/08/23)- کارکنان عملیاتی: سرپرست منطقه، رئیس مجتمع یا رئیس شعبه موسسه بیمه، مدیریت امور شعب و سایر عناوین با مسئولیت های مشابه.
5(اصلاحی 1401/08/23)- فرد پیشنهادی: شخص حقیقی یا نماینده شخص حقوقی است که به منظور تایید صلاحیت حرفه ای برای تصدی سمت مدیران ارشد حسب مورد توسط هیات مدیره یا مدیرعامل موسسه بیمه به ترتیب مقرر در اساسنامه به بیمه مرکزی معرفی میشود.
6- صلاحیت عمومی: برخورداری فرد از حداقل الزامات قانونی جهت اشتغال در جمهوری اسلامی ایران که در قوانین و مقررات عام تعیین شده است.
7(اصلاحی 1401/08/23)- صلاحیت حرفه ای: برخورداری از حداقل الزامات قانونی مقرر در قوانین و مقررات بیمه ای، حداقل مدارک تحصیلی - آموزشی/ پژوهشی و تجربه حرفه ای مفید و قبولی در مصاحبه تخصصی که طبق ضوابط این آییننامه تعریف شده است.
8(اصلاحی 1401/08/23)- تجربه حرفه ای مفید:برخورداری فرد از تجربه بیمه ای یا مدیریتی یا مدیریتی بیمه ای متناسب با سمت وی به تشخیص بیمه مرکزی برای مدیران ارشد یا به تشخیص موسسه بیمه برای سایر کارکنان کلیدی و کارکنان عملیاتی.
1 (الحاقی 1401/08/23)-8 - تجربه بیمه ای: سنوات تجربی فعالیت در صنعت بیمه در زمینه مرتبط با سمت پیشنهادی.
2 (الحاقی 1401/08/23)-8- تجربه مدیریتی: سنوات تجربی فعالیت در سمت های کارکنان کلیدی یا عملیاتی موسسات بیمه در صنعت بیمه یا فعالیت در سمت مدیر عامل یا عضویت در هیات مدیره موسسات مالی و اقتصادی.
3 (الحاقی 1401/08/23)- 8- تجربه مدیریتی بیمه ای: سنوات تجربی فعالیت در سمت های سطوح سرپرستی یا مدیریتی در زمینه بیمه به تشخیص بیمه مرکزی
9(منسوخ 1401/08/23)- تجربه بیمه ای: سنوات تجربی فعالیت در صنعت بیمه در زمینه مرتبط با سمت پیشنهادی.
10(منسوخ 1401/08/23)- تجربه مدیریتی: سنوات تجربی فعالیت در سمت های کارکنان کلیدی یا عملیاتی موسسات بیمه در صنعت بیمه یا فعالیت در سمت مدیر عامل یا عضویت در هیات مدیره موسسات مالی و اقتصادی.
9(اصلاحی 1401/08/23)- تاییدیه: گواهی است که پس از تایید صلاحیت حرفه ای فرد پیشنهادی برای تصدی یکی از سمت های مدیران ارشد توسط بیمه مرکزی صادر میگردد.
فصل دوم - شرایط تایید صلاحیت
ماده 2(اصلاحی 1401/08/23)- افراد موضوع این آییننامه کارکنان کلیدی و عملیاتی باید از صلاحیت های عمومی و حرفه ای زیر برخوردار باشند:
1(اصلاحی 1401/08/23)- نداشتن سوء پیشینه کیفری و سابقه ارتکاب یا معاونت در یکی از جرائم ارتشاء، تصرف غیرقانونی در اموال دولتی و عمومی، جعل و تزویر، تدلیس، پولشویی، تبانی و یا مداخله در معاملات دولتی و اخلال در نظام اقتصادی و جرایم موضوع ماده 64 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری.
2- نداشتن سوء شهرت.
3 (اصلاحی 1401/08/23)- نداشتن سابقه نقض قوانین و مقررات بیمه ای در صنعت بیمه یا نداشتن سابقه سوء مدیریت در وضعیت ثبات و سلامت مالی موسسه بیمه یا صنعت بیمه در چارچوب دستورالعملی تحت عنوان "کمیته ارزیابی عملکرد کارکنان کلیدی و عملیاتی صنعت بیمه" که با هدف ارزیابی عملکرد کلیه مدیران صنعت بیمه و اعمال نتایج آن در احراز صلاحیت حرفه ای تهیه و به تصویب هیات عامل بیمه مرکزی خواهد رسید.
4(اصلاحی 1401/08/23)- داشتن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی از دانشگاه های مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
5(اصلاحی 1401/08/23)- داشتن مدرک تحصیلی مرتبط و حداقل تجربه حرفه ای مفید به شرح جدول زیر:
| کارکنان | -عنوان سمت های پیشنهادی | -عنوان رشته های تحصیلی مرتبط | حداقل تجربه حرفه ای مفید (سال) | |
| کلیدی | اعضای هیات مدیره/ هیات عامل | کلیه اعضای هیات مدیره (اصلی /علی البدل) | بیمه، آماربیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، حسابداری، مالی، مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات و گرایش های مربوط به این رشتهها. | 8 سال تجربه مدیریتی |
| مدیر عامل و قائم مقام مدیرعامل | بیمه، آماربیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، حسابداری، مالی، مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات و گرایش های مربوط به این رشته ها. | 8 سال تجربه مدیریتی که حداقل نیمی از آن تجربه بیمهای باشد. | ||
| معاون فنی مدیر عامل | بیمه، آماربیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، حسابداری، مالی، مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات و گرایش های مربوط به این رشته ها. | 10 سال تجربه بیمه ای که حداقل نیمی از آن در رده مدیریت فنی یکی از رشته های بیمه باشد. | ||
| هیات عامل | مدیرعامل و قائم مقام مدیرعامل معاون/ معاونین فنی مدیرعامل (معاون اتکایی) سایر اعضای هیات عامل | بیمه، آمار بیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، حسابداری، مالی مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات، پزشکی و گرایشهای مربوط این رشته ها | 8 سال تجربه در زمینه کاری مرتبط که حداقل نیمی از آن تجربه مدیریتی باشد | |
| مسئول فنی | هریک از رشته های بیمه مستقیم | بیمه، آماربیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، حسابداری، مالی، مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات، پزشکی و گرایش های مربوط به این رشته ها. | 8 سال تجربه بیمه ای در رشته های مربوط | |
| بیمه اتکایی | بیمه، آماربیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، زبان خارجی، حسابداری، مالی، مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات و گرایش های مربوط به این رشته ها. | 8 سال تجربه بیمه ای در بیمه های اتکایی | ||
| اکچوئر داخلی | اکچوئری، آماربیمه، ریاضی، آمار، اقتصاد و گرایش های مربوط به این رشته ها. | 5 سال تجربه بیمه ای در زمینه اکچوئری | ||
| مسئول امور مالی یا کنترلی | سرمایه گذاری مالی مدیریت ریسک شرکتی تطبیق مقررات حسابرسی و کنترل داخلی | بیمه، آماربیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، حسابداری، مالی، مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات و گرایش های مربوط به این رشته ها. | 8 سال تجربه در زمینه کاری مرتبط (مالی، اقتصادی و بیمه ای) | |
| عملیاتی | - سرپرست منطقه -رئیس مجتمع - رئیس شعبه - مدیریت امور شعب - سایر عناوین با مسئولیتهای مشابه | بیمه، آماربیمه، اقتصاد، مدیریت، حقوق، حسابداری، مالی، مهندسی صنایع و فناوری اطلاعات و گرایش های مربوط به این رشتهها. | 5 سال تجربه بیمه ای مرتبط | |
تبصره 1(اصلاحی 1401/08/23)- حداقل تجربه حرفه ای مفید برای دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد یا دکتری تخصصی در رشته های تحصیلی مرتبط به ترتیب 2 و 4 سال کمتر از تجربه مندرج در جدول فوق است. در هر حال حداقل سابقه و تجربه مدیریتی کمتر از 5 سال نباشد و تجربه مدیریت بیمه ای برای مدیرعامل و قائم مقام مدیرعامل کمتر از 5/ 2 سال نباشد.
تبصره 2(اصلاحی 1401/08/23)- چنانچه مدرک تحصیلی فرد پیشنهادی برای تصدی هر یک از سمت های کارکنان کلیدی و عملیاتی در رشته های تحصیلی غیرمرتبط باشد، حداقل تجربه حرفه ای مفید 5/ 1 برابر حداقل های مقرر در جدول فوق میباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1401/08/23)- سنوات تجربه مدیریت بیمه ای 5/ 1 برابر تجربه حرفه ای محسوب میشود.
تبصره 4 (الحاقی 1401/08/23)- سوابق سرپرستی قبل از احراز شرایط تصدی پست های مدیریتی و قبل از اخذ تاییدیه بیمه مرکزی، سوابق مدیریتی قابل قبول محسوب نمی شود.
تبصره 5 (الحاقی 1401/08/23)- حداکثر مدت تصدی به عنوان سرپرست در سمت کارکنان کلیدی و عملیاتی چهارماه و غیرقابل تمدید میباشد.
تبصره 6 (الحاقی 1401/08/23)- بیمه مرکزی میتواند گواهی صادره توسط موسسات آموزشی - پژوهشی و حرفه ای داخلی و بین المللی ذیصلاح مورد تایید خود و پژوهشکده بیمه را به تناسب، جایگزین بخشی از الزامات احراز صلاحیت از قبیل سوابق تجربی نموده و به عنوان مقدمه ای بر مصاحبه تخصصی خود منظور نماید. همچنین بیمه مرکزی جهت احراز صلاحیت های حرفه ای مدیریتی از ظرفیت کانون های ارزیابی و توسعه مورد تایید خود بهره مند میگردد.
6 (اصلاحی 1401/08/23)- قبولی مدیران ارشد در طی فرآیند احراز صلاحیت حرفه ای و تخصصی و مصاحبه بیمه مرکزی.
تبصره (اصلاحی 1401/08/23)- ضوابط، معیارهای مصاحبه و نحوه انجام و احراز صلاحیت های حرفه ای و تخصصی و مدارک مورد نیاز برای بررسی صلاحیت حرفه ای را بیمه مرکزی در قالب دستورالعمل نحوه بررسی صلاحیت حرفه ای مدیران تعیین و پس از تصویب هیات عامل در پایگاه اطلاع رسانی خود منتشر خواهد کرد.
7(الحاقی 1401/08/23)- داشتن حداکثر 65 سال تمام برای مدیرعامل، قائم مقام و اعضای هیات مدیره.
تبصره(الحاقی 1401/08/23): شرکت های بیمه میتوانند دو نفر از اعضای هیات مدیره را تا حداکثر سن 70 سال انتخاب نمایند.
فصل سوم - نحوه احراز صلاحیت حرفه ای
ماده 3 (اصلاحی 1401/08/23)- صلاحیت حرفه ای فرد پیشنهادی برای سمت مدیران ارشد در چارچوب ضوابط این آییننامه توسط بیمه مرکزی بررسی و در صورت احراز شرایط مقرر در این آییننامه تاییدیه صادر خواهد شد.
تبصره 1 (اصلاحی 1401/08/23)- مسئولیت احراز صلاحیت عمومی، اصالت مدرک تحصیلی و مستندات تجربه حرفه ای مفید فرد پیشنهادی بر عهده موسسه بیمه است.
تبصره 2(اصلاحی 1401/08/23)- تاییدیه صادره برای فرد پیشنهادی صرفاً برای سمتی است که موسسه بیمه وی را برای تصدی آن معرفی نموده و اشتغال وی در سایر سمت های مدیران ارشد در آن موسسه بیمه یا در سایر موسسات بیمه منوط به اخذ تاییدیه مجدد از بیمه مرکزی است.
ماده 4(اصلاحی 1401/08/23)- انتصاب افراد به سمت مدیران ارشد قبل از صدور تاییدیه ممنوع است و موسسه بیمه موظف است قبل از انتصاب، صلاحیت حرفه ای آنها را به تایید بیمه مرکزی برساند.
ماده 5 (اصلاحی 1401/08/23)- بیمه مرکزی حداکثر ظرف مدت 30 روز پس از تاریخ تکمیل مدارک، در خصوص صلاحیت حرفه ای فرد پیشنهادی اعلام نظر خواهد نمود.
ماده 6 (اصلاحی 1401/08/23)- مسئولیت احراز صلاحیت عمومی و و تایید صلاحیت حرفه ای و نداشتن سابقه سوء مدیریت افراد جهت تصدی سمت کارکنان کلیدی (به استثنای مدیران ارشد) و کارکنان عملیاتی در چارچوب اساسنامه موسسه و پس از اخذ مدرک آموزشی مرتبط از مراکز آموزشی/ پژوهشی/ حرفه ای مورد تایید بیمه مرکزی از جمله پژوهشکده بیمه و ضوابط این آییننامه بر عهده موسسه بیمه است و موسسه میبایست قبل از انتصاب، استعلام لازم از مراجع ذی ربط را به عمل آورد.
ماده 7 (اصلاحی 1401/08/23)- بیمه مرکزی موظف است سامانه اطلاعات کارکنان کلیدی و عملیاتی موسسات بیمه را ایجاد و دسترسی لازم را برای ذینفعان فراهم نماید. موسسات بیمه موظفند در چارچوبی که بیمه مرکزی تعیین می کند نسبت به تهیه و به روز رسانی اطلاعات لازم در مورد کلیه مدیران را در قالب این سامانه اقدام نمایند.
ماده 8(اصلاحی 1401/08/23)- موسسه بیمه موظف است امکان دسترسی به اطلاعات و مستندات مربوط به تایید صلاحیت حرفه ای کارکنان کلیدی (به استثنای مدیران ارشد و) کارکنان عملیاتی خود را برای بیمه مرکزی فراهم نماید.
ماده 9 (الحاقی 1401/08/23)- موسسه بیمه موظف است ساختار سازمانی مصوب هیات مدیره خود و تغییرات بعدی آن را بلافاصله برای اعمال نظارت پس از تصویب به بیمه مرکزی ارسال نماید.
فصل چهارم - نظارت
ماده 10 (اصلاحی 1401/08/23)- هیات عامل بیمه مرکزی میتواند در موارد زیر تاییدیه صلاحیت حرفه ای کارکنان کلیدی و عملیاتی موسسه بیمه را لغو نماید:
1(اصلاحی 1401/08/23)- در صورت احراز تخلف هر یک از کارکنان کلیدی و عملیاتی موسسه بیمه از قوانین و مقررات بیمه ای که به موجب مصوبات شورای عالی بیمه مشمول یا مستوجب سلب صلاحیت حرفه ای باشد.
2(اصلاحی 1401/08/23)- در صورتی که هر یک از کارکنان کلیدی و عملیاتی شرایط موضوع ماده 2 این آییننامه را از دست بدهد یا مستنداتی کشف شود مبنی بر اینکه وی از ابتدا شرایط ماده مذکور را نداشته است.
3(اصلاحی 1401/08/23)- ارایه هر گونه اطلاعات کذب و خلاف واقع و یا گمراه کننده توسط کارکنان کلیدی و عملیاتی به بیمه مرکزی یا اکچوئر رسمی بیمه.
تبصره (اصلاحی 1401/08/23)- در احکام لغو تاییدیه صلاحیت حرفه ای کارکنان کلیدی و عملیاتی موسسه بیمه، مدت محرومیت و همچنین سمت های مشمول محرومیت درج میشود.
ماده 11(اصلاحی 1401/08/23)- موسسه بیمه موظف است حداکثر ظرف مدت 30 روز از تاریخ ابلاغ لغو تاییدیه صلاحیت حرفه ای هر یک از مدیران ارشد، نسبت به معرفی فرد جایگزین اقدام نماید. در دوره مذکور مسئولیت سمت های بلاتصدی حسب مورد به عهده مدیرعامل، معاون فنی یا یکی از اعضای هیات مدیره موسسه بیمه خواهد بود. در هر حال چنانچه موسسه بیمه به هر علت ظرف مدت 60 روز نسبت به معرفی فرد جایگزین واجد شرایط در یکی از سمت های مدیران ارشد اقدام ننماید، بیمه مرکزی میتواند در اجرای قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، موضوع را همراه با پیشنهاد مشخص در شورای عالی بیمه مطرح نماید.
ماده 12 (اصلاحی 1401/08/23)- موسسه بیمه موظف است در صورت احراز تخلف هر یک از کارکنان کلیدی (به استثنای مدیران ارشد) و کارکنان عملیاتی از قوانین و مقررات بیمه ای و مصوبات شورای عالی بیمه یا از دست دادن هر یک از شرایط موضوع ماده (2) این آییننامه، به تشخیص خود یا حسب اعلام بیمه مرکزی، ضمن جایگزینی وی با فرد واجد شرایط، مراتب را به بیمه مرکزی جهت درج در سامانه اعلام نماید.
ماده 13(اصلاحی 1401/08/23)- مسئولیت حسن اجرای تکالیف موسسه بیمه مصرح در این آییننامه در خصوص کارکنان کلیدی و کارکنان عملیاتی با مدیر عامل و در خصوص مدیر عامل با هیات مدیره موسسه بیمه است. مدیر عامل یا هیات مدیره حسب مورد در مقابل موسسه بیمه یا اشخاص ثالث نسبت به تخلف از مقررات این آییننامه و جبران خسارات وارده مسئول میباشند.
ماده 14(اصلاحی 1401/08/23)- بیمه مرکزی بر حسن اجرای این آییننامه نظارت می کند. در صورت قصور یا تخلف موسسه بیمه در اجرای این آییننامه، بیمه مرکزی میتواند متناسب با نوع، سابقه، تکرار و تعدد قصور یا تخلف صورت گرفته، به موجب تصمیم هیات عامل هر یک از اقدامات زیر را به عمل آورد:
1- اخطار کتبی به مدیر عامل یا هیات مدیره موسسه بیمه حسب مورد.
2- لغو تاییدیه صلاحیت حرفه ای مدیر عامل یا هیات مدیره موسسه بیمه حسب مورد.
3- ایجاد محدودیت در جذب نماینده.
4- پیشنهاد تعلیق فعالیت موسسه بیمه در یک یا چند رشته بیمه ای معین به شورای عالی بیمه.
5- پیشنهاد لغو پروانه فعالیت موسسه بیمه برای تمام رشتهها یا رشته بیمه ای معین به شورای عالی بیمه.
ماده 15 (اصلاحی 1401/08/23)- افرادی که در زمان ابلاغ این آییننامه تصدی یکی از سمت های کلیدی یا عملیاتی موضوع ماده (2) این آییننامه را در یکی از موسسات بیمه عهده دار بوده اند، مشمول ضوابط قبلی بوده و صرفاً در صورت معرفی جهت تصدی سمت دیگر در آن موسسه بیمه با اتمام دوره تصدی یا پیشنهاد برای تصدی سمت در سایر موسسات بیمه مشمول ضوابط این آییننامه خواهند بود.
ماده 16 (اصلاحی 1401/08/23)- این آییننامه از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است و از تاریخ مذکور سایر مقررات مصوب شورای عالی بیمه مغایر با این آییننامه لغو میگردد.