قانون بیمه های اجتماعی روستائیان

ماده 1 (منسوخ 1403/08/02)- به وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی اجازه داده میشود به منظور تامین و اجرای بیمه‌های اجتماعی در مورد روستائیانی که با اجرای قوانین و مقررات اصلاحات ارضی صاحب نسق‌های زراعتی خود شده یا بشوند سازمان بیمه‌های اجتماعی روستائیان را که در این قانون سازمان نامیده میشود تاسیس کند.
سازمان دارای شخصیت حقوقی و استقلال کامل مالی و اداری است و بر اساس مقرراتاین قانون طبق اصول بازرگانی اداره خواهد شد.

ماده 2 (منسوخ 1403/08/02)- سازمان موظف است طبق مقررات این قانون روستائیان مشمول ماده 1 و خانواده تحت تکفل و یا ولایت آنان را در مقابل حوادث ناشی از‌کار، بیماریها، از کار افتادگی و فوت و سایر موارد بیمه‌های اجتماعی بیمه کند.

ماده 3 (منسوخ 1403/08/02)- اجرای هر یک از بیمه‌های مندرج در ماده 2این قانون و تعیین افرادی که از خانواده بیمه شده مشمول مقررات قانونی میشوند به تدریج در مناطق مختلف مملکت و به تناسب توسعه امکانات و مقدورات دولت به پیشنهاد وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی و تصویب هیات دولت اجرا خواهد شد.

ماده 4 (منسوخ 1403/08/02)- شرکتهای تعاونی روستائی و شرکتهای سهامی زراعی طبق تشخیص و اعلام سازمان مکلفند روستائیان حوزه عملیات خود و یا تابع خود را نزد سازمان بیمه کنند و مسئول پرداخت حق بیمه مربوط به سازمان و مکلف به همکاری با آن هستند.

ماده 5 (منسوخ 1350/03/01)- ارکان سازمان عبارتند از:
1 - شورای عالی.
2 - هیات نظارت.
3 -‌رئیس سازمان که به پیشنهاد وزیر تعاون و امور روستاها و تصویب هیات وزیران و به موجب فرمان همایونی منصوب میشود.

تبصره (منسوخ 1350/03/01)- رئیس سازمان دارای یکنفر قائم مقام خواهد بود که با تصویب وزیر تعاون و امور روستاها منصوب میشود.

‌ماده 6 (منسوخ 1350/03/01)- شورای عالی مرکب از 7 نفر اشخاص مشروحه ذیل میباشد.
جلسات شورا حداقل با حضور 5 نفر از اعضاء تشکیل میگردد و تصمیمات آن‌به اکثریت آراء لازم‌الاجرا میباشد.
وزیر تعاون و امور روستاها که ریاست شورای عالی را به عهده خواهد داشت.
وزیر بهداری یا نماینده تام‌الاختیار او.
وزیر دارائی یا نماینده تام‌الاختیار او.
رئیس سازمان سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی یا نماینده تام‌الاختیار او.
رئیس سازمان جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران یا نماینده تام‌الاختیار او.
دو نفر از اشخاص بصیر و مطلع در امور بیمه‌های اجتماعی و مسائل درمانی به پیشنهاد وزیر تعاون و امور روستاها و تصویب هیات وزیران برای مدت‌سه سال.

تبصره (منسوخ 1350/03/01)- جلسات شورای عالی با حضور لااقل دو سوم اعضاء مشروحه فوق و یا نمایندگان تام‌الاختیار آنان رسمیت می یابد و تصمیمات به اکثریت آراء اعضاء حاضر قابل اجرا میباشد.

ماده 7 (منسوخ 1403/08/02)- وظایف و اختیارات شورای عالی به شرح زیر است:

1 - تصویب آیین نامه داخلی شورا.

بند 2 (منسوخ 1350/03/01)- تصویب آیین‌نامه‌های استخدامی و بیمه و بازنشستگی کارکنان سازمان و آیین‌نامه‌های اجرایی این قانون به استثنای آیین‌نامه‌هائی که تصویب آن به مراجع دیگر محول شده است.

3 - رسیدگی به بودجه و گزارش سود و زیان - ترازنامه سازمان و تصویب آنها.

‌بند 4 (منسوخ 1350/03/01)- تعیین حقوق و مزایای رئیس و قائم مقام و معاونین رئیس سازمان و هیات نظارت.

5 - تصویب هر گونه برداشت از ذخائر سازمان و دریافت یا اعطای وام و اعتبار.

6 - تصویب پیشنهاد خرید و فروش و انجام هر گونه معاملات نسبت باموال منقول و غیر منقول سازمان.

7 - اتخاذ تصمیم نسبت بمواردی که مراجع مندرج در ماده 4این قانون به علت قوه قاهره (‌فرس ماژور) قادر بپرداخت حق بیمه معوقه نبوده و یا پرداخت یکجای آن خارج از حدود توانائی آنها باشد.

8 - اتخاذ تصمیم نسبت به مطالبات مشکوک الوصول و یا لاوصول.

9 (منسوخ 1350/03/01)- اظهار نظر یا اتخاذ تصمیم نسبت بهر موضوعی که از طرف رئیس شورا یا رئیس سازمان در شورای عالی مطرح میشود.

ماده 8 (منسوخ 1350/03/01)-رئیس سازمان تشکیل میشود از رئیس سازمان و دو نفر عضو که برای مدت سه سال منصوب میشوند و انتصاب مجدد و عزل آنان بلا مانع است. ریاست رئیس سازمان نیز با رئیس سازمان است. رئیس سازمان به پیشنهاد وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی و تصویب هیات وزیران و به موجب فرمان همایونی منصوب میشود.
دو نفر اعضای رئیس سازمان از طرف وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی منصوب میگردند.
در صورت عزل یا فوت هر یک از اعضای رئیس سازمان جانشین او برای بقیه مدت عضویت انتخاب میشود.

ماده 9 - وظایف رئیس سازمان به شرح زیر است(منسوخ 1350/03/01):

1 (منسوخ 1403/08/02)- تهیه طرح آییننامه‌هائی که تصویب آنها به موجب این قانون در صلاحیت شورای عالی است و پیشنهاد آن به شورا.

بند 2 (منسوخ 1350/03/01)- تهیه آیین‌نامه‌های اداری داخلی که پس از تصویب ریاست شورای عالی قابل اجرا خواهد بود.

3 (منسوخ 1403/08/02)- تنظیم بودجه، گزارش سود و زیان و ترازنامه و تسلیم آن به هیات نظارت و شورای عالی.

4 (منسوخ 1403/08/02)- اتخاذ تصمیم در مورد تاسیس شعب یا نمایندگیها در حدود بودجه مصوب و انحلال شعب یا نمایندگی.

‌بند 5 (منسوخ 1350/03/01)- تهیه پیشنهاد در مورد به کار انداختن وجوه و ذخائر سازمان و بهره‌برداری از آنها و تسلیم آن به شورای عالی.

6 (منسوخ 1403/08/02)- اتخاذ تصمیم در مورد ایجاد ساختان‌های جدید و تعمیر و یا تغییر ساختان‌های موجود در حدود بودجه مصوب.

7 - اظهار نظر یا اتخاذ تصمیم در موارد دیگری که از طرف رئیس سازمان در هیات مطرح میشود.

8 - اتخاذ تصمیم در مورد مسائل دیگری که به موجب مفاداین قانون و یا مصوبات شورای عالی در صلاحیت رئیس سازمان است.

9 (منسوخ 1403/08/02)- اتخاذ تصمیم نسبت بکلیه معاملاتی که مبلغ آن از پانصد هزار ریال تجاوز نکند بدون مراجعه به شورای عالی.

ماده 10 (منسوخ 1350/03/01)- رئیس سازمان مسئول اجرای مقررات این قانون و مصوبات شورای عالی بوده و دارای کلیه اختیارات لازم برای اداره امور و حفظ حقوق و منافع سازمان میباشد.
رئیس سازمان نمایندگی سازمانرا در کلیه مراجع قضایی و غیر قضایی در مقابل اشخاص حقیقی یا حقوقی با حق توکیل دارد و میتواند بمسئولیت خود حق امضا و قسمتی از اختیارات خود را بقائم مقام و معاونین خود و سایر کارمندان تفویض کند.

ماده 11 (منسوخ 1403/08/02)- هیات نظارت مرکب از سه نفر عضو خواهد بود که به پیشنهاد وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی و تصویب شورای عالی برای مدت یک سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان بلا مانع است.

تبصره - در صورت فوت یا استعفاء هر یک از اعضاء هیات نظارت جانشین او برای بقیه مدت به ترتیب مقرر در این ماده انتخاب خواهد شد.

ماده 12 (منسوخ 1350/03/01)- وظائف هیات نظارت به قرار زیر است:
1 - نظارت در اجرایاین قانون و تطبیق عملیات سازمان با مقررات مربوط.
2 - اظهار نظر در مورد گزارش سود و زیان و ترازنامه و بودجه تنظیمی از طرف رئیس سازمان لااقل 15 روز قبل از طرح آنها در شورای عالی.
3 - انجام وظایف دیگر که به موجب آیین نامه‌ها و مصوبات شورای عالی و یا دستور وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به هیات نظارت محول میشود.

تبصره 1 (منسوخ 1350/03/01)- هیات نظارت می‌تواند جهت انجام وظائف خود اطلاعات مورد لزوم را از سازمان بخواهد و رئیس سازمان و مسئولین دستگاههای تابع او موظفند هر گونه مدارک یا اطلاعات و توضیحاتی را که مورد نیاز باشد در اختیار هیات نظارت بگذارند.

تبصره 2 (منسوخ 1350/03/01)- در صورتی که هیات نظارت در اداره امور سازمان عملی را خلاف مقررات قانونی تشخیص دهد و یا به طرز عمل رئیس سازمان و یا اداره سازمان به طور کلی معترض باشد موضوع را به نحو حامع [جامع] و مستدل برئیس شورای عالی گزارش میدهد و عندالاقتضاء در جلسات شورای عالی برای اداء توضیحات شرکت میکند.

تبصره 3 - آییننامه داخلی هیات نظارت از طرف هیات مزبور تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید.

ماده 13 (منسوخ 1403/08/02)- سازمان برای انجام وظائف خود دارای تشکیلات مرکزی و شعب و نمایندگی خواهد بود که باید به تصویب وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی برسد.

ماده 14 (منسوخ 1403/08/02)- سازمان میتواند کارمندان دولت و موسسات بازرگانی وابسته به دولت و بانکها را با موافقت دستگاههای مربوط و رعایت مقررات به سازمان منتقل و حقوق آنانرا بپردازد و در هر حال مدت خدمت کارمندان مزبور در سازمان به شرط آنکه کسور بازنشستگی را برابر مقررات مربوط بخود بپردازند جزء خدمت رسمی آنان منظور میگردد.

ماده 15 (منسوخ 1403/08/02)- منابع درآمد سازمان عبارتند از:

1 - حق بیمه‌های دریافتی.

2 - درآمدهای حاصل از وجوه و اموال متعلق به سازمان و درآمدهای حاصل از بیمارستانها و آسایشگاهها و درمانگاههای سازمان که ممکنست از اشخاص بیمه نشده عاید گردد.

3 - کمکها و هدایای اعطاء شده به سازمان

4 - اعتبارات پیش بینی شده در برنامه‌های عمرانی برای رفاه و بیمه اجتماعی روستائیان به استثنای اعتباراتی که برای انجام وظایف قانونی وزارتخانه‌های بهداری و آبادانی و مسکن منظور شده است.

5 - وجوه حاصل از محل زیان دیرکرد بر اساس مقررات آیین نامه‌ای که به تصویب شورای عالی خواهد رسید.

تبصره 1 - دولت مکلف است برای انجام وظایف مقرر در این قانون هر سال اعتبار لازم را پیش بینی و در اختیار سازمان بگذارد.

تبصره 2 - در روستاها و یا واحدهای روستائی که مقرراتاین قانون بمورد اجرا گذاشته میشود از کلیه محصول کشاورزی و هر گونه عواید دیگری که در روستاها و واحدهای روستائی مذکور تحصیل گردد یک درصد وصول و برای اجرایاین قانون در اختیار سازمان گذاشته میشود.

ماده 16 (منسوخ 1403/08/02)- مقررات مربوط به میزان حق بیمه و چگونگی پرداخت و وصول آن و حدود مسئولیت و تعهدات طرفین بیمه گر (‌سازمان) و بیمه گذار(‌طرف تعهد سازمان) طبق آییننامه مربوط که به وسیله وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی تهیه و به تصویب کمیسیونهای اصلاحات ارضی و دارائی مجلسین میرسد تعیین خواهد شد.

تبصره (منسوخ 1350/03/01)- پس از فوت بیمه شده عضو شرکت سهامی زراعی چنانچه خانواده تحت تکفل او در حوزه عمل شرکتهای سهامی زراعی مربوط اقامت داشته باشند مادام که همسر و فرزندان اناث متوفی شوهر نکرده و فرزندان ذکور او به سن هیجده سال تمام نرسیده‌اند و یا بعلل روحی و جسمی قادر به کار نیستند، حق بیمه سالانه خانواده روستائی متوفی کماکان باید وسیله شرکت سهامی زراعی مربوط به سازمان پرداخت شود و سازمان هم تعهدات درمانی خود را نسبت بافراد خانواده تحت تکفل عضو شرکتهای سهامی زراعی انجام دهد.‌

ماده 17 (منسوخ 1403/08/02)- مطالبات سازمان از بابت حق بیمه و خسارت تاخیر و جرائم مقرر در این قانون جزو دیون ممتازه است و قبل از سایر دیون باید به سازمان تادیه شود.

تبصره - مقررات این ماده شامل مزدی که به کارگران کشاورزی باید پرداخت شود نمیگردد.

ماده 18 (منسوخ 1403/08/02)- مطالبات مربوط بحق بیمه و خسارت تاخیر ناشی از اجرایاین قانون در حکم مطالبات مستند باسناد لازم‌الاجراء بوده و به ترتیب مقرر در آییننامه‌ای که از طرف سازمان تهیه و پس از تایید وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به تصویب شورای عالی خواهد رسید قابل وصول میباشد.

ماده 19 (منسوخ 1350/03/01)- سازمان میتواند به موجب آییننامه‌ای که بنا به پیشنهاد رئیس سازمان به تصویب شورای عالی خواهد رسید در موسسات درمانی خود با دریافت هزینه معالجه بیماران دیگری را غیر از بیمه شدگان بپذیرد.

ماده 20 (منسوخ 1403/08/02)- سازمان میتواند به منظور اجرای تعهدات ناشی از بیمه‌های مندرج در ماده (2) این قانون تا هنگامی که نتواند راساً اقدام کند قراردادهای لازم را با موسسات صلاحیتدار و موسسات بیمه و یا درمانی و بهداشتی منعقد نماید.

تبصره - در مناطقی که جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران و سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی دارای تشکیلات درمانی میباشند زارعین بیمه شده این مناطق نیز میتوانند کماکان برابر مقررات مربوط به آنها از خدمات درمانی رایگان این سازمانها استفاده کنند.

ماده 21 - سازمان از پرداخت هر گونه مالیات و عوارض و حق تمبر و پرداخت هزینه‌های دادرسی و نیم عشر اجرایی معاف است همچنین بیمه شدگان و بازماندگان بیمه شدگانی که به موجب این قانون و آیین نامه مربوط مستمری یا کمک دریافت میکنند نسبت بوجوه دریافتی از پرداخت هر گونه مالیات و عوارض معاف هستند.

تبصره - کارمندان سازمان از لحاظ پرداخت مالیات و عوارض بر حقوق و مزایا مانند کارمندان دولت خواهند بود.

ماده 22 (منسوخ 1403/08/02)- این قانون به مدت پنجسال به صورت آزمایشی بمورد اجرا گذارده خواهد شد و در این مدت به منظور یافتن مناسبترین مقررات و شیوه‌های اجرایی آن وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی موظف است همه ساله وسیله مرکز تحقیقات روستائی خود (‌موضوع ماده 15 قانون تشکیل شرکتهای سهامی زراعی) ارزیابی دقیقی از چگونگی و پیشرفت فعالیتهای سازمان بیمه‌های اجتماعی روستائیان و مسائل و مشکلات آن به عمل آورد و هر گاه در این مدت دولت در این قانون و مصوبات کمیسیونها اصلاحاتی را ضرور بداند مراتب را جهت بررسی و تصویب بکمیسیونهای اصلاحات ارضی و تعاون روستائی مجلسین تقدیم نماید و این اصلاحات پس از تصویب قابل اجرا خواهد بود.
دولت مکلف است در پایان مدت پنجسال لایحه نهایی این قانون را جهت تصویب مجلسین تقدیم نماید و مادام که لایحه نهایی به تصویب نرسیده است مقررات این قانون و اصلاحات کمیسیونهای مجلسین قابل اجراء است.

ماده 23 (الحاقی 1349/02/08)- کارگران کشاورزی که در خارج از محدوده شهرها در مشاغل کشاورزی فعالیت داشته و شغل اصلی آنها را فعالیت در امور کشاورزی تشکیل میدهد و از اینطرق امرار معاش می‌نماید نیز مشمول مقررات این قانون میباشند.

تبصره (الحاقی 1349/02/08)- مشاغل کشاورزی از نظر قانون بیمه‌های اجتماعی روستائیان عبارتند از:
‌الف - کلیه کارهای مربوط به آماده کردن زمین، آبیاری، کاشت و داشت و برداشت، وجین، هرس - دفع آفات و عملیات نظیر آنها برای نباتات یک ساله یا چندساله زراعتی و باغی و جالیزی و تزئینی و جنگلی که با دست یا ماشین انجام میگیرد.
ب - کلیه کارهای مربوط به تهیه و توزیع آب از منابع سطح‌الارض و تحت‌الارض (‌وسیله دست یا ماشین) برای مصارف کشاورزی
ج - کلیه عملیات مربوط بامور دامداری و دامپروری و پرورش طیور و امثال آن
‌د - کلیه فعالیتهائی که به تشخیص شورای عالی مرکز تحقیقات روستائی وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی (‌موضوع ماده 15 قانون تشکیل شرکتهای سهامی زراعی و ماده 4 اساسنامه مرکز مذکور) شغل کشاورزی شناخته شوند.

ماده 24 (الحاقی 1349/02/08)- کارگر کشاورزی از نظر این قانون کسی است که در مقابل دریافت مزد یا حقوق (‌نقدی یا جنسی و یا به طور مختلط) یا انعقاد قرارداد رسمی و‌یا عادی در مدت محدود و یا نامحدود برای کارفرمای کشاورزی اعم از شخص حقیقی یا حقوقی در یکی از مشاغل کشاورزی موضوع تبصره ماده 23‌این قانون کار میکند

تبصره (اصلاحی 1350/03/01)- تشخیص عواید مندرج در تبصره 2 ماده 15 و مشمولین ماده 23 این قانون با وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی است و رئیس سازمان بیمه‌های اجتماعی روستائیان از لحاظ میزان حقوق و مزایا مانند معاونین وزارتخانه‌ها خواهد بود.

ماده 25 (الحاقی 1349/02/08)- در هر منطقه که بر اساس مفاد ماده 3 قانون بیمه‌های اجتماعی روستائیان اقدام لازم انجام میشود کارفرمایان کشاورزی مکلفند کارگران خود‌را نزد سازمان بیمه‌های اجتماعی روستائیان بیمه کنند. پرداخت حق بیمه به نسبت سهمی که طبق مقررات ماده 26 این قانون پیش‌بینی شده است به عهده کارفرما خواهد بود. کارفرما سهم کارگر خود را از حقوق یا دستمزد او کسر و بانضمام سهمی [سهمیه] خویش کلا به سازمان پرداخت مینماید.

ماده 26 (الحاقی 1349/02/08)- مقررات مربوط به میزان حق بیمه و سهم کارفرمایان و کارگران کشاورزی و چگونگی پرداخت و وصول حق بیمه و تعهدات طرفین بیمه‌گر(‌سازمان) و بیمه‌گزار بر اساس مقررات آیین‌نامه‌ای خواهد بود که وسیله وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی تهیه و به تصویب کمیسیونهای‌اصلاحات ارضی و تعاون روستائی و دارائی مجلسین میرسد.

قانون فوق مشتمل بر بیست و دو ماده و ده تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ 20ر1ر1348 در جلسه روز یکشنبه بیست و یکم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و چهل و هشت مورد تصویب مجلس شورای ملی قرار گرفت.

رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی

دریافت فایل پی‌دی‌اف