شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1388/12/17 ضمن بررسی ضوابط کلی مطالعات امکان سنجی، مکان یابی و احداث باغستان های کشور، مقرر نمود موضوع در کمیته ای متشکل از نمایندگان محترم وزارتخانه های کشور، راه و ترابری، نیرو، جهاد کشاورزی، مسکن و شهرسازی و سازمان حفاظت محیط زیست و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بررسی و نظرات این کمیته، مصوب شورای عالی تلقی گردد.
کمیته منتخب شورای عالی در جلسه فوق العاده مورخ 1388/12/17، ضوابط را مورد بررسی قرار داده و به شرح متن پیوست ذیل تصویب نمود.
معاون وزیر و دبیر شهرسازی و معماری ایران- میرمحمد غراوی
ضوابط کلی مطالعات امکان سنجی، مکان یابی و احداث باغستانهای کشور
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به موجب بند 10 ماده یک آیین نامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه عمران محلی، ناحیه ای. .. (مصوب 1378) و به منظور بهره برداری بهینه ازعرصه های مستعد ملی، دولتی و غیردولتی و حفاظت عرصه های مذکور و جلوگیری از ساخت و سازهای بی رویه و تخریب اراضی با ارزش پیرامون شهرها و روستاها و همچنین بهره مندی از مواهب جذاب طبیعی، نسبت به ایجاد کانون های سرزنده و با نشاط در قالب باغستانها برای اقامت موقت، تفرج و گذران اوقات فراغت و نیز استفاده در زمانهای اضطراری (حوادث غیرمترقبه) ضوابط کلی مطالعات امکان سنجی، مکان یابی و احداث باغستانها را در حریم و خارج از حریم شهرها، به شرح ذیل تصویب نمود:
الف - جایگاه طرح:
طرح باغستانها در سلسه مراتب طرح های توسعه و عمران کشور طرح ویژه محسوب میشود و بر اساس شرح خدماتی که به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خواهد رسید، تهیه میگردد.
تبصره - مشاورین تهیه کننده طرح های توسعه عمران ناحیه ای، موظف به مطالعه و تعیین کاربری باغستانها در طرح خواهند بود.
ب - مکان یابی باغستان ها:
ضوابط مکان یابی باغستانها به شرح زیر میباشد:
1. وجود اراضی مستعد ملی، دولتی و غیردولتی با قابلیت کاشت درختان مثمر و غیر مثمر و باغی واقع در حریم و خارج از حریم شهرها و روستا ها ترجیحاً در خارج از حریم شهرها.
2. وجود منابع آب کافی و پایدار به تایید شرکت سهامی آب منطقه ای استان ها و شرکت های آب و فاضلاب شهری و روستایی در استان.
3. وجود موقعیت مناسب از لحاظ بهره گیری از امکانات زیربنایی موجود از قبیل خطوط راه های مواصلاتی و شبکه های انتقال آب و برق و گاز و تلفن.
تبصره - مکان یابی باغستان های مذکور در اراضی زراعی و باغات موجود و مناطق چهارگانه تحت نظارت و مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست و جنگل ها و بیشه های طبیعی، مراتع عمومی به تشخیص هیات هفت نفره و نهالستان های عمومی، پارک های جنگلی و جنگل های دست کاشت عمومی و حریم قانونی تاسیسات دولتی ممنوع است.
ج - مراجع بررسی و تصویب طرح باغستان ها:
طرح امکان سنجی، مکان یابی و آماده سازی باغستانها پس از بررسی و تایید کارگروه تخصصی مسکن و شهرسازی، به تصویب شورای برنامه ریزی و توسعه استان ها خواهد رسید.
د - ضوابط و مقررات کلی طرح باغستان ها:
1. حداقل مساحت باغستانها در اراضی دشتی یکصد هکتار و در اراضی کوهس-تانی با متوسط شیب بیش از پانزده درصد بیست هکتار خواهد بود.
2. حداقل نصاب تفکیکی افراز و تقسیم در باغستان های اراضی دشتی 2000 متر مربع ب-ا تراکم ساختمانی حداکثر 15% سطح اشغال 5 /7 درصد و حداکثر در دو طبقه روی پیلوت و زیرزمین.
3. حداقل نصاب تفکیک افراز و تقسیم در باغستان ه-ای اراضی کوهستانی 1000 مترمربع باتراکم ساختمانی 20 درصد و سطح اشغال ده درصد و حداکثر در دو طبقه روی پیلوت و زیرزمین.
4. محل استقرار بنا در قطعات تفکیکی باید به گونه ای باش-د که مانع دید و نورگیری سایر قطعات مجاور نشود و امکان برخورداری از چشم اندازهای طبیعی و فضاهای باز و سبز حتی المقدور میسر باشد.
5. نمای دیوارهای حصار و ساختمان و سقف متناسب با اقلیم هر منطق-ه با اولویت استفاده ازمصالح بومی و محلی و با رعایت معماری ایرانی و اسلامی احداث گردد.
6. حداکثر ارتفاع ساختمانی با خر پشته یا سقف شیب دار 9 متر از کف پیلوت یا طبقه همکف خواهد بود.
7. احداث دیوار پیرامونی قطعات تفکیکی حداکثر به ارتفاع یک متر از مصالح ب-ومی و ما بقیبه صورت نرده با پوشش گیاهی خواهد بود.
8. روش آبیاری در این باغستانه-ا به صورت شیوه های نوین نظیر تحت فشار و قطره ای خواهد بود.
9. رعایت ضوابط و الگوی کشت در ایجاد باغستانها الزامی است.
10. درمورد اراضی به مالکیت بخش غیردولتی که مستعد ایج-اد باغستان میباشند و مالکین درخواست ایجاد آن را دارند علاوه بر رعایت ضوابط و مقررات فوق الذکر برای شکل گیری باغستانها اخذ نظریه کمیسیون موضوع تبصره یک ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغی الزامی میباشد.
تبصره 1: خرپشته، پیلوت و زیرزمین جز تراکم ساختمانی محسوب نمی گردد.
تبصره 2: هرگونه افزایش بنا، تفکیک، افراز و تقسیم قطعات باغستانها به کمتر از نصاب های تعیین شده و یا تغییر کاربری آنها مطلقاً ممنوع میباشد.
تبصره 3: نظارت بر اجرای این ضوابط و مقررات به عهده مرجع صدور پروانه و مجری باغستانها و هیات امنای مربوطه میباشد.
تبصره 4: پس از اتمام آماده سازی و واگذاری حداقل 50 درصد قطعات تفکیکی باغستانها، اداره امور و مدیریت بهره برداری از باغستانها به عهده هیات امنایی متشکل از مالکین قطعات خواهد بود که در چارچوب اساسنامه ای که توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی تهیه و به تصویب وزیر مسکن و شهرسازی میرسد خواهد بود.
تبصره 5: در صورت بروز هرگونه تخلف در ساخت و سازهای انجام شده و یا اعلام مراتب تخلف صورت گرفته توسط مجری طرح و مدیریت باغستان، در حریم شهر شهرداریها از طریق کمیسیون موضوع ماده صد قانون شهرداریها و در خارج از حریم شهرها استانداریها مکلفند از طریق کمیسیون موضوع تبصره 2 ذیل بند 3 ماده 99 قانون شهرداریها برخوردهای قانونی لازم را به عمل آورند.