با عنایت به بند 6 مصوبه جلسه 422 شورایعالی انقلاب فرهنگی تاریخ 16 /4/ 77 مبنی بر اینکه ‹کلیه مسائل آموزش پیشدبستانی در شورایعالی آموزش و پرورش مطرح شود› و با توجه به بند الف تبصره 4 ماده 3 قانون تاسیس مدارس غیر انتفاعی و با استناد به ماده 5 اساسنامه دوره پیشدبستانی مصوب شورایعالی آموزش و پرورش اصول و چارچوب راهنمای برنامه و فعالیتهای آموزشی و پرورشی مراکز پیشدبستانی برای استفادهی دستاندرکاران، کارشناسان آموزش و پرورش و تولیدکنندگان مواد آموزشی و پرورشی به شرح زیر تصویب میشود:
1- آموزش و پرورش به عنوان تنها مرجع صادرکننده مجوز تاسیس مراکز دوره پیش از دبستان محسوب میشود و کلیه مراکز پیشدبستانی اعم از مراکز وابسته به آموزش و پرورش و سایر نهادهای دولتی و غیردولتی (از جمله سازمان بهزیستی) ملزم به تطبیق برنامههای خود با این مصوبه میباشند.
2- سازمان پژوهش و برنامهریزی موظف است راهنمای تفصیلی دوره پیشدبستانی به همراه راهنمای برنامه انس با قرآن و نیز راهنمای برنامه زبانآموزی کودکان مناطق دو زبانه را تدوین نماید. این راهنما پس از تایید اعضای شورایعالی آموزش و پرورش لازمالاجرا خواهد بود.
3- وزارت آموزش و پرورش موظف است زمینه تولید برنامه و محتوای آموزشهای توجیهی برای مربیان، مسئولان و دستاندرکاران و نیز تولیدکنندگان رسانههای آموزشی مراکز پیشدبستانی را بر اساس این مصوبه فراهم نماید.
4- دوره آموزش پیش از دبستان به عنوان آموزش غیررسمی، با مشارکت مردم و نهادهای غیر دولتی اجرا میشود.
5- وزارت آموزش و پرورش موظف است بر اجرای صحیح مفاد این مصوبه در همه مراکز دوره پیشدبستانی نظارت نماید و گزارش عملکرد آن را به صورت دو سالانه به شورایعالی آموزش و پرورش ارائه نماید.
رویکرد برنامه و فعالیتهای دورهی پیشدبستانی
از آنجایی که سالهای اولیه زندگی کودک زیر بنای تکوین شخصیت اوست، چنانچه تعلیم و تربیت کودک در دوران سیادت مبتنی بر فطرت الهی به خوبی سامان یابد امید میرود در آینده سرشت حقیقتجویی، فضیلتخواهی، عبودیت و. .. در او بروز نماید، از این رو، برنامه و فعالیتهای دوره پیشدبستان با رویکرد «شکوفایی فطرت الهی» طراحی و تدوین میگردد.
اصول حاکم بر فعالیتهای آموزشی و پرورشی دورهی پیشدبستانی
1- هماهنگ با اهداف و محتوای دورهی ابتدایی باشد.
2- به فرهنگ بومی و محلی کودکان عنایت داشته و محتوای موردنیاز به صورت غیرمتمرکز تدوین شود.
3- تفاوتهای فردی و نقشهای جنسیتی را به رسمیت بشناسد.
4- فعالیتها، تلفیقی، پودمانی و انعطافپذیر باشد و متناسب با تواناییها، نیازها و علایق فطری کودکان و رعایت عنصر شادی و نشاط کودکانه طراحی شود.
5- بر مشارکت و نقش فعال خانواده در دستیابی به اهداف تاکید داشته باشد.
6- ارزشیابی نوآموزان براساس مشاهده رفتار و عملکرد گروهی آنان با رویکرد تشویقی صورت گیرد.
اهداف برنامه و فعالیتهای دوره پیشدبستانی
اهداف برنامه و فعالیتهای دوره پیشدبستان برگرفته از اهداف مندرج در اساسنامه دوره پیشدبستانی مصوب شورایعالی آموزش و پرورش و متناسب با شرایط سنی نوآموزان به شرح زیر میباشد:
1- پرورش مهارتهای جسمی - حرکتی
2- پرورش روحیه و رفتار عاطفی
3- پرورش مهارتهای ذهنی
4- پرورش صفات اخلاقی و رفتارهای اجتماعی مبتنی بر ارزشهای اسلامی
5- انس با قرآن و علاقه به یادگیری آن
6- پرورش ذوق هنری و زیباییشناسی
7- تقویت حس دینی و علایق مذهبی
8- پرورش هویت ملی
9- پرورش مهارتهای زبان فارسی
10- ارتقای سطح بهداشت و ایمنی
11- آشنایی با محیطزیست و علاقه و انس با طبیعت و حفظ آن
ویژگیهای عمومی مربیان پیشدبستانی
1- دانش و توانایی برقراری ارتباط خوب و صحیح با کودکان، والدین و کارکنان را داشته باشد.
2- به حرفه و کار خود علاقهمند بوده، اعتماد به نفس، صبر و حوصلهی کافی را برای کار با کودکان داشته باشد.
3- روحیهای شاد و ظاهری آراسته با رعایت شئونات اسلامی داشته باشد.
4- از سواد قرآنی برخوردار باشد و به آموزش قرآن در دورهی پیشدبستان علاقهمند باشد. مربیان مراکز پیشدبستانی اقلیتهای مذهبی از این شرط مستثنی هستند.
5- با عناصر«راهنمای تفصیلی برنامه و محتوای آموزشی و پرورشی دورهی پیشدبستانی»، «برنامهی انس کودک با قرآن،» روشهای تربیتی کودک، آموزش زبان فارسی (برای مناطق دوزبانه) (که در قالب برنامه آموزش مربیان پیشدبستانی توسط شورایعالی آموزش و پرورش پیشبینی میشود) آشنا و مهارتهای لازم را کسب کرده است.
6- از سلامت جسمی و روانی لازم برای انجام وظیفه و قدرت بیان شیوا برخوردار باشد.
7- به اصول اخلاقی پایبند باشد.
8- حداقل دارای مدرک دوره کاردانی مرتبط باشد.
ارزش یابی
ارزشیابی در دورهی پیشدبستان با مشاهده عملکرد گروه نوآموزان صورت میگیرد.
ارزشیابی کودکان باید حین فرایند یادگیری صورت گرفته، رشد آنان را در همهی ابعاد اجتماعی، عاطفی، اخلاقی و اعتقادی، شناختی و جسمانی مورد سنجش قرار دهد و به منظور کمک به پیشرفت نوآموزان در امر یادگیری انجام شود.
عملکرد کودک را نباید با عملکرد کودک دیگر مقایسه کرد و رفتار هر کودک تنها با رفتار گذشتهی خودش قابل مقایسه است؛ بنابراین با توجه به اصول و اهداف برنامه، دستیابی کودک به حدّ معینی از یادگیری مورد انتظار نیست.
ارزشیابی، فرصتی است که، مربی کارخود را نیز ارزیابی کند تا از این طریق در کیفیت بخشی به فرایند یاددهی - یادگیری فعالانه بکوشد.
ارزشیابی باید بر اساس محتوای فعالیتهای مربوط انجام گیرد و نتیجهی آن به منظور همکاری و هماهنگی بیشتر با اولیای کودکان، به ایشان گزارش شود.
ارزشیابی در این دوره از طریق مشاهدهی رفتار کودک در گروه و به صورت توصیفی انجام میگیرد و از هر گونه آزمون و نمرهدهی و صدور کارنامه باید پرهیز شود.
محتوای آموزشی و پرورشی دوره پیش دبستانی
محتوای متداول در این دوره مشتمل بر عناوین زیر است:
انس با قرآن، قصه، شعر و سرود، بازی، نقاشی، کاردستی، نمایش خلاق، بحث و گفت و گو، مشاهده، آزمایش، گردش علمی و تماشای فیلم وآشنایی با نحوه استفاده از فناوریهای جدید. این فعالیتها در فرایند تولید محتوای آموزشی، با نگاه تلفیقی به حوزههای یادگیری دینی، اجتماعی، هنری، ریاضی، تربیت بدنی و علوم، طراحی و با هدایت مربی، به روش فعال به اجرا در میآیند.
مدت زمان برنامه در این دوره شامل حداکثر 5 روز در هفته با حدود 5 /3 ساعت فعالیت روزانه میباشد.
موضوع: اصول و چارچوب برنامه و فعالیتهای آموزشی و پرورشی دوره پیشدبستانی در هفتصد و هفتادمین جلسه شورایعالی آموزش و پرورش تاریخ 1387/4/25 به تصویب رسید.