هیات وزیران در جلسه مورخ 1379/8/18 بنا به پیشنهاد مشترک سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (موضوع نامه شماره 4312 / 105مورخ 1379/8/11 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور) و به استناد بند (ه-) ماده (60) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379- آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1- در این آییننامه واژه های زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
- سازمان: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
-بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
- خزانه: خزانه داری کل (وزارت امور اقتصادی و دارایی)
-حساب ارزی: حساب ذخیره ارزی حاصل از مازاد درآمد فروش نفت خام
- قانون برنامه: قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
-بودجه سالانه: قانون بودجه کل کشور
-وجوه اداره شده: وجوهی است که از محل حساب ارزی بر اساس ضوابط این آییننامه در اختیار بانکهای عامل قرار میگیرد تا بر اساس مقررات این آییننامه به متقاضیان سرمایه گذاری در طرح های تولیدی و کارآفرینی صنعتی، معدنی، کشاورزی، حمل و نقل و خدمات فنی - مهندسی بخش غیر دولتی (تعاونی و خصوصی) به صورت تسهیلات اعطاﺀ شود.
- بانک عامل: بانکها و یا شعب بانکهای کشور در خارج از کشور هستند که عاملیت اعطای تسهیلات موضوع این آییننامه به آنها واگذار میشود. بانک عامل به طور یکجا، از بخش های مختلف اقتصادی یا حسب مورد توسط بانک مرکزی تعیین و اعلام میگردد.
ماده 2- خزانه مکلف است حداکثر ظرف یک هفته از تاریخ تصویب این آییننامه، یک فقره حساب ارزی نزد بانک مرکزی افتتاح نماید. برداشت از حساب مذکور صرفاً بر اساس مقررات این آییننامه مجاز میباشد.
ماده 3- بانک مرکزی موظف است از ابتدای سال 1380 در طول چهار ماه اول سال، معادل ریالی صد در صد (100%) درآمد ارزی حاصل از صادرات نفت خام در ماههای یاد شده را به حساب درآمد عمومی مربوط واریز نماید و از ماه پنجم تا تامین سقف مجاز ایجاد تعهدات ارزی سال، معادل ریالی (12 /1) سقف مزبور را به حساب درآمد عمومی و بقیه را به صورت ارزی به حساب ارزی واریز نماید. پس از تامین تمام بودجه سالانه، کلیه مبالغ دریافتی، به حساب ارزی واریز میگردد.
حداکثر پنجاه درصد (50%) از ارز واریز شده به حساب ارزی، بر اساس مقررات این آییننامه پس از تصویب هیات موضوع ماده (8) این آییننامه تا پایان برنامه سوم توسعه، به صورت تسهیلات از طریق بانکهای عامل به طرحهای ذی ربط اختصاص می یابد.
تبصره 1- چنانچه معادل ریالی درآمد حاصل از صادرات نفت خام در هر سال در پایان بهمن ماه همان سال، کمتر از رقم پیش بینی شده در بودجه سالانه باشد، بانک مرکزی موظف است بلافاصله در اول اسفند ماه همان سال کسری یاد شده را از موجودی حساب ارزی برداشت و معادل ریالی آن را تا سقف درآمد مصوب ردیف مربوط در بودجه سالانه، به حساب درآمد عمومی واریز نماید.
تبصره 2- صد در صد (100%) وجوه ارزی برگشتی ناشی از اعطای تسهیلات فوق به طرح ها که توسط بانکهای عامل به حساب ارزی واریز میگردد، مجدداً با رعایت ضوابط این آییننامه برای پرداخت تسهیلات تا پایان برنامه سوم قابل تخصیص میباشد.
تبصره 3- در سال 1379، پس از تحقق صد در صد (100%) ارز قابل تعهد مصوب از محل فروش نفت خام در قانون بودجه سال 1379 کل کشور و اصلاحیه آن، مازاد درآمد ارزی به حساب ارزی واریز خواهد شد.
تبصره 4- بانک مرکزی مکلف است گردش عملیات حساب ارزی را در پایان هر ماه به خزانه و سازمان ارایه نماید.
ماده 4- طرحهای بخش غیردولتی مشمول بند (ج) ماده (60) اصلاحی قانون برنامه سوم صرفاً طرح های انتفاعی هستند که با سرمایه گذاری بخش غیر دولتی (با استفاده یا بدون استفاده از منابع بانکی) و با مباشرت اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر دولتی در زمینه های تولیدی و کارآفرینی در بخش های صنعت، معدن، کشاورزی و همچنین حمل و نقل و خدمات فنی و مهندسی به اجرا در می آیند.
تبصره 1- بررسی های فنی، مالی و اقتصادی طرح های موضوع این ماده، توسط بانک های عامل در چهارچوب ضوابط مصوب هیات موضوع ماده (8) این آییننامه انجام و پس از تایید وزارتخانه های تخصصی ذی ربط قابل اجراﺀ است.
تبصره 2- وجوه ارزی مورد نیاز هر طرح (سرمایه ثابت و سرمایه در گردش) که در قالب بند (ج) ماده (60) اصلاحی قانون برنامه سوم و از محل حساب ارزی تامین میشود،از طریق بانکهای عامل در قالب ارزی طرح در طول دوران اجرا به مجری طرح پرداخت میشود.
تبصره 3- دوره استفاده از وام برای سرمایه گذاری و بهره برداری آزمایشی از طرح ها حداکثر سه سال خواهد بود. مدت بازپرداخت وام اعطایی حداکثر پنج سال پس از مدت یاد شده میباشد.
ماده 5 - سازمان موظف است حداکثر تا پایان فروردین ماه هر سال در چهارچوب اولویت های قانون برنامه و برنامه های اجرایی بخشها، پیشنهاد نحوه استفادهاز وجوه حساب ارزی را در قالب اعطای تسهیلات برای فعالیتهای تولیدی و سرمایه گذاری به هیات موضوع ماده (8) این آییننامه ارایه نماید.
تبصره 1- نحوه استفاده از وجوه حساب ارزی در سال 1379 در چهارچوب اولویت های قانون برنامه و برنامه های اجرایی بخش ها را سازمان باید حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این آییننامه به هیات موضوع ماده (8) این آییننامه ارایه نماید.
تبصره 2- وجوه ارزی در قالب قراردادی که با رعایت مقررات این آییننامه و دستورالعمل های مربوط بین سازمان و بانک های عامل منعقد میشود، در اختیار آنها قرار میگیرد.
تبصره 3- استفاده کنندگان از تسهیلات ارزی موضوع این آییننامه باید اصل و سود متعلقه را طبق مقررات ارزی کشور، به ارز تامین و بازپرداخت نمایند.
تبصره 5(اصلاحی 1380/04/03)- بانکهای عامل موظفند هر سال، در چارچوب اولویتهای ابلاغی سالانه هیات موضوع ماده (8) این آییننامه، تسهیلات موضوع این ماده را صرفا به طرحهایی که از نظر آنها دارای توجیه فنی، اقتصادی و مالی است اعطا نمایند و تامین لازم و کافی را هم برای بازپرداخت اصل و سود از متقاضی دریافت دارند.
تبصره 6 (اصلاحی 1380/04/03)- اعطای تسهیلات ارزی به طرحهایی که در چارچوب قانون جلب و حمایت سرمایههای خارجی ایران به تصویب میرسند (سرمایه گذاریهای مشترک) با رعایت مقررات این آییننامه بلامانع است.
تبصره (4)(الحاقی 1380/04/03)- در صورتی که در اثر تغییر قوانین و مقررات و یا تصمیمات دولت صدور تمام یا بخشی از کالاها و خدمات واحد تولیدی که تسهیلات برایایجاد یا توسعه آن دریافت شده است، ممنوع شود و مشتری بانک نتواند درآمد لازم را برای بازپرداخت تسهیلات به ارز تامین نماید، بانک مرکزی ارزلازم برای بازپرداخت اقساط به ارز تامین نماید، بانک مرکزی ارز لازم برای بازپرداخت اقساط اصل و سود مربوط را به تناسب میزان کالا یا خدمات مشمول ممنوعیت صدور، از محل مجوز فروش ارز به مشتری می فروشد. نرخ فروش ارز، معادل نرخ گواهی سپرده ارزی در تاریخ اعطای تسهیلات بااحتساب ده درصد افزایش سالانه خواهد بود.
ماده 6- دستور العمل اجرایی این آییننامه در ارتباط با وظایف تعیین شده برای سازمان، خزانه، بانک مرکزی، بانک عامل و سایر دستگاههای اجرایی ذی ربط و چگونگی ارتباط آنها و تامین و پرداخت وجوه ارزی مورد نیاز طرحها، به تصویب هیات موضوع ماده (8) این آییننامه میرسد.
ماده 7- بانک مرکزی موظف است به موجودی حساب ارزی، هر سه ماه یکبار سود به ارز مربوط پرداخت نماید. نرخ سود را شورای پول و اعتبار با توجه به میزان تعهدات متقابل انجام شده تعیین می نماید. سود ارزی، هر سه ماه یکبار به موجودی حساب ارزی اضافه میشود.
ماده 8 - هیاتی مرکب از رئیس سازمان، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس کل بانک مرکزی و دو نفر نماینده به انتخاب رئیس جمهور به عنوان « هیات امنای حساب ذخیره ارزی » جهت حسن اجرای قانون و اتخاذ تصمیم در موارد تعیین شده در این آییننامه و موارد زیر تشکیل میگردد. دبیرخانه هیات یاد شده در سازمان مستقر خواهد بود.
الف - نحوه تعیین اولویت طرح ها جهت استفاده از تسهیلات موضوع این آییننامه.
ب - تعیین روش محاسبه و نرخ سود تسهیلات اعطایی بر اساس پیشنهاد بانک مرکزی.
پ - زمان بازپرداخت تسهیلات اعطایی.
ت - نحوه پیگیری وصول مطالبات.
ث - تعیین چهارچوب قرارداد های سازمان با بانک های عامل.
ج - تعیین کارمزد بانک های عامل.
ح - سایر ضوابط و دستور العمل های مورد نیاز.
معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی