منفعت مورد معامله

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/30
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: مورد معامله باید دارای منفعتی باشد که جامعه و عقلا آن را بپذیرند ولو آنکه این منفعت ناچیز باشد. بنابراین اگر فردی آگاهانه زمینی را بخرد که در مسیر خطوط راه آهن و خط لوله نفت و گاز قرار گرفته است، بعدا نمی تواند به استناد نداشتن منفعت عقلایی و عدم قابلیت انتفاع خواستار ابطال بیع گردد چرا که چنینی زمینی قابلیت انتفاع محدود دارد.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه نوزدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/30 - 12 : 58 قاضی: مصطفی فاتحی قاضی: عبدالرضا کریمی صحنه سرائی

خلاصه جریان پرونده

پیرو گزارش مورخ 1392/02/31 و دادنامه شماره --- شعبه --- دیوان عالی کشور، شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان شازند به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1394/09/07 چنین رای صادر کرده است « رای دادگاه: در خصوص دعوی تقدیمی آقای الف. ر. فرزند الف. به طرفیت آقای ف. داوودی مکی نژاد فرزند ت. به خواسته رسیدگی و صدور حکم بر 1 - ابطال مبایعه نامه مورخ 1384/05/10 نسبت به میزان 1095 مترمربع از آن به علت معیوب بودن و فقدان منفعت وبهره برداری عقلایی بواسطه قرار گرفتن درحریم و 2 - مطالبه ثمن معامله بانضمام کلیه غرامات وخسارات وارده باجلب نظر کارشناس به استناد رونوشت مبایعه نامه مورخه 1384/05/10 و دادنامه مورخ 1392/02/31 به شماره 9209970907900074 صادره از شعبه --- دیوان عالی کشور و پاسخ استعلام اداره کل راه آهن بدین شرح که خواهان بیان میدارد در سال 1384 اقدام به خرید 1470 متر مربع از اراضی معروف به «شتا بزرگ »; شازند را خریداری نموده و ثمن معامله را پرداخت کرده لکن متراژ 900 متر مربع از طرف خط راه آهن در حریم قرار گرفته و عملا هیچ قابلیت انتفاع نداشته و بهره برداری عقلایی از آن امکان پذیر نیست و از سویی به میزان 195 متر مربع نیز در حریم خطوط لوله نفت و گاز است و جمعا 1095 متر مربع قابلیت انتفاع ندارد 0 فلذا وفق ستون خواسته تقاضای رسیدگی دارد 0 وکیل مستعفی خوانده آقای علی محمودی در پاسخ بیان داشته است: حسب قانون حریم راه 17 متر است و بعد از 17 متر ساخت و ساز تا فاصله 70 متری منوط به اجازه وزارت راه و شهرسازی است که با این وصف این حریم به هیچ عنوان اضافه نشده است و حریم همچنان 17 متر است 0 از طرفی زمین مزبور زمین مزروعی است و در حال حاضر کاملا دارای منفعت عقلایی می‌باشد 0 فلذا دعوی خواهان را وارد نمیداند 0 دادگاه با عنایت به جمع اوراق و محتویات پرونده و اینکه در قرار داد معنونه در زمان انعقاد صراحتا به وقوع ملک در حریم خطوط لوله نفت و گاز غربا و نیز حریم راه آهن شرقا اشاره شده است و در تعیین حدود اربعه به این دو پرداخته شده و حتی در بند دوم قرار داد هر گونه تغییر در حریم لوله نفت و گاز را به عنوان یکی از بندهای توافق و شرط ضمن عقد مطرح نموده که در صورت حدوث طبق عرف محل اقدام گردد و صرفا تغییر در خطوط لوله نفت و گاز در این بند آمده است و به تغییر در حریم راه آهن اساسا اشاره نشده علیرغم آنکه متعاملین مترافعین در مقام بیان بوده اند که البته این خود نیز واجد آثار حقوقی خاص است و موجب ابطال قرار داد نیز نمی‌باشد و این جملگی حکایت از اطلاع کامل و دقیق خریدار (خواهان) از وضعیت ملک در زمان انعقاد عقد داشته و بر اساس شرایط و اوضاع و احوال و توجه به استقرار ملک با تعیین دقیق حدود اربعه و حتی تحویل ملک به خواهان پس از ایجاب و قبول به عمل حقوقی انجام پذیرفته است 0 از سوی دیگر حسب ذیل مستند صفحه دوم پیوست دادخواست موضوع استعلام اداره کل راه آهن به عدم هر گونه تغییراتی در میزان حریم راه آهن از سال 1384 پرداخته و اشاره نموده است و از طرفی با استعانت از مواد 215 و 348 از قانون مدنی و اینکه مورد معامله باید منفعتی داشته باشد که جامعه و عقلا آن را بپذیرد ولو آنکه منفعت ناچیز باشد و به اعتباری دیگر متضمن منفعت عقلایی باشد 0 در ما نحن فیه خریدار (خواهان) با اطلاع کامل و بررسی منافع آن توجها به متن قرار داد نسبت به انعقاد آن اقدام نموده است و اساسا عدم منفعت عقلایی موضوع ماده 348 قانون مدنی را منصرف از موضوع معنونه میداند 0 بنا علیهذا دادگاه با عنایت به شرح پیش گفت و محتویات پرونده های استنادی به کلاسه های 880150 شعبه دوم حقوقی و 920366 شعبه اول حقوقی شازند و با نظر به اصل لزوم و نیز صحت قرار دادها و توجه به اینکه شرایط اساسی صحت قرار دادها موضوع ماده 190 از قانون مدنی در عقد بیع مورخه 1384/05/10 رعایت گردیده و موجبی جهت ابطال آن ارائه نشده است لذا دعوی خواهان را وارد ندانسته خواسته را ثابت تشخیص نداده مستندا به مفهوم و منطوق مواد 348 و 215 و 190 و 10 از قانون مدنی و ماده 197 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام میدارد 0 رای صادره حضوری ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم تجدیدنظر مرکز استان می‌باشد 0 »; این دادنامه ظاهرا در تاریخ 94/9/9 به آقای الف. ر. ابلاغ شده است مشارالیه در تاریخ 94/10/7 طی دادخواست و لایحه چهار صفحه ای به شرح منعکس در آن نسبت به دادنامه --- صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شازند فرجام خواهی کرده است 0 فرجام خوانده نیز لایحه جوابیه خود را به شرح صفحه 157 تقدیم نموده است 0 پرونده به دیوان عالی کشور ارسال جهت رسیدگی به شعبه --- دیوان ارجاع شده است کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرائت می‌شود 0 هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای عبدالرضا کریمی صحنه سرائی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:

رای شعبه

اعتراض فرجامخواه بر رای فرجامخواسته در حدی نیست که بر مبانی استدلال دادگاه در صدور رای مورد اعتراض خدشه و خللی وارد نماید با عنایت به اینکه حد شرقی زمین مورد معامله بحریم راه آهن محدود گردیده و طول حریم راه آهن 17 متر از وسط ریل مشخص گردیده است و بمستفاد از آیین‌نامه تبصره 1 ماده 17 قانون اصلاحی قانون ایمنی راه ها مصوب 1379 سلب مالکیت از اراضی مالکین بعد از حریم بطول 30 متر نشده است و بهره برداری از آنها محدود و بعضا نیاز بمجوز از راه آهن گردیده است و به موجب بند 6 قرار داد طرفین خیارات را از خود سلب نموده‌اند استنباط دادگاه از دلائل و محتویات پرونده خالی از اشکال است رای فرجامخواسته به شماره 94099978620300677 شعبه اول دادگاه عمومی شازند تایید میگردد.

رئیس شعبه --- دیوان عالی کشورمصطفی فاتحی مستشار- عبدالرضا کریمی صحنه سرائی