تاریخ نظریه: 1404/02/13
شماره نظریه: 7/1403/1049
شماره پرونده: 1403-186/1-1049ک
استعلام:
حسب بند «ث» ماده 37 قانون مجازات اسلامی مصوب 9213 دادگاه میتواند مجازات شلاق تعزیری را به میزان همان درجه یا یک درجه پایینتر تبدیل کند. این مجازات بر اساس درجه همان مجازات تعیین میشود یا بر اساس درجه جرم ارتکابی؟ به عنوان مثال آیا دادگاه در مقام تبدیل مجازات شلاق تعزیری موضوع ماده 592 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 میبایست آن را به مجازات جزای نقدی درجه 5 یا 6 تبدیل کند یا 6 یا 7؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، با توجه به متن ماده 37 قانون مجازات اسلامی (اصلاحی 1399) و نیز بندهای ذیل آن که به «تقلیل یا تبدیل مجازات» تصریح شده است، تقلیل یا تبدیل مجازات بر اساس این ماده ناظر بر «درجه مجازات قانونی» جرم ارتکابی است و نه درجه جرم ارتکابی.
ثانیاً، ماده 592 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 که در استعلام به آن اشاره شده است، قانوناً دارای دو مجازات تخییری (حبس و شلاق) است که مجازات شلاق مقرر در این ماده طبق ماده 19 قانون مجازات اسلامی درجه شش محسوب میشود و چنانچه دادگاه مجازات شلاق را برای متهم مناسب تشخیص دهد، در صورت وجود جهات تخفیف طبق بند «ث» ماده 37 این قانون که ناظر بر تخفیف سایر مجازاتها از جمله شلاق است، میتواند آن را (شلاق درجه شش) به مجازات شلاق درجه هفت یا درجه هشت تقلیل دهد یا مجازات شلاق درجه شش مقرر در این ماده را به مجازات متناسب دیگری از جمله جزای نقدی از همین درجه یعنی جزای نقدی درجه شش یا یک درجه پایینتر یعنی جزای نقدی درجه 7 تبدیل کند.