قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به موافقتنامه نظام جهانی ترجیحات بازرگانی بین کشورهای در حال توسعه

ماده واحده - موافقتنامه نظام جهانی ترجیحات بازرگانی بین کشورهای در حال توسعه مشتمل بر 34 ماده و چهار ضمیمه به شرح پیوست تصویب‌و اجازه تسلیم اسناد و الحاق به آن داده می‌شود. مشروط بر آنکه مفاد آن در مواردی که با قوانین داخلی و موازین اسلامی معارض گردد از طرف‌جمهوری اسلامی ایران لازم‌الرعایه نباشد.

موافقتنامه راجع به نظام جهانی ترجیحات تجاری بین کشورهای در حال توسعه
‌دولتهای طرف این موافقتنامه
با تشخیص این که همکاریهای اقتصادی بین کشورهای در حال توسعه یک عامل کلیدی در استراتژی رسیدن به خود اتکایی دسته‌جمعی و نیز یک ابزار‌ضروری جهت اعتلای ساختاری به منظور تحقق روند متوازن و منصفانه توسعه اقتصادی جهانی و تاسیس یک نظم اقتصادی بین‌المللی جدید می‌باشد‌و با تشخیص این که نظام جهانی ترجیحات تجاری (‌که پس از این اختصاراً GSTP گفته خواهد شد) یک ابزار عمده برای ارتقاء تجارت بین اعضاء‌گروه 77 کشورهای در حال توسعه و افزایش تولید و اشتغال این کشورها خواهد بود و با توجه به برنامه آروشا جهت رسیدن به خوداتکایی‌دسته‌جمعی و برنامه عملی کاراکاس و اعلامیه‌های راجع به GSTP که توسط وزرای امور خارجه کشورهای گروه 77 در سال 1982 در نیویورک مورد‌پذیرش قرار گرفته و اجلاس هیات وزیران در سال 1985 در دهلی نو در مورد GSTP و با اعتقاد به این که تاسیس GSTP به عنوان یک ابزار عمده در‌همکاریهای جنوب - جنوب برای ارتقاء خوداتکایی دسته‌جمعی و نیز تقویت تجارت جهانی در کل بایستی اولویت خاصی داشته باشد، به نحو ذیل‌موافقت نموده‌اند:

فصل اول - مقدمه

ماده 1- تعاریف
از نظر این موافقتنامه

الف - شرکت‌کننده به معنای ذیل می‌باشد:

1- هر یک از اعضای گروه 77 مذکور در ضمیمه 1، که تبادل امتیازات نموده و طبق مواد 25 و 27 و یا 28 عضو این موافقتنامه گردیده‌اند.

2- هر یک از گروههای تحت منطقه‌ای و یا منطقه‌ای و یا بین‌المنطقه‌ای کشورهای در حال توسعه عضو گروه 77 مذکور در لیست ضمیمه 1 که تبادل‌امتیازات نموده و طبق مواد 25 و 27 و یا 28 عضو این موافقتنامه گردیده‌اند.

ب - کشور کمتر توسعه‌یافته کشوری است که سازمان ملل آن را تحت این عنوان نامیده باشد.

ج - دولت یا کشور به معنای هر دولت یا هر کشور عضو گروه 77 می‌باشد.

د - تولیدکنندگان داخلی به معنای اشخاص حقیقی یا حقوقی مستقر در قلمرو یک شرکت‌کننده هستند که به کار تولید کالا و محصولات صنعتی، از‌جمله تولیدات صنعتی، کشاورزی و استخراج معادن، به اشکال خام، نیم‌پرداخته یا کاملاً پرداخته در آن قلمرو اشتغال دارند.‌همچنین به منظور تعیین صدمه جدی یا تهدید صدمه جدی در این موافقتنامه، عبارت تولیدکنندگان داخلی به معنای تولیدکنندگان داخلی کالاهای همانند یا مشابه به طور‌کل یا آن دسته از تولیدکنندگانی است که مجموع تولیدات آنها، قسمت اعظم کل تولید داخلی آن تولید را تشکیل می‌دهند.

ه - صدمه جدی به معنای خسارت عمده‌ای است که به تولیدکنندگان داخلی محصولات مشابه یا همانند در اثر افزایش معتنابه واردات کالاهای‌ترجیحی در مواردی که بر حسب درآمدها تولیدات، استخدام موجب زیانهای اساسی و غیر قابل تحملی در کوتاه مدت گردیده، وارد می‌شود. مطالعه‌این تاثیرات بر صنایع داخلی مربوطه، همچنین باید شامل ارزیابی سایر عوامل و شاخصهای مرتبط اقتصادی که در وضعیت صنعت داخلی این‌محصول موثر بوده است، باشد.

و - تهدید صدمه جدی به معنای شرایطی است که به موجب آن افزایش اساسی در واردات کالاهای ترجیحی به نوعی است که صدمه جدی به‌تولیدکنندگان وارد می‌کند و چنان صدمه‌ای اگرچه اکنون وجود ندارد ولی به وضوح قریب‌الوقوع است.‌تشخیص تهدید صدمه جدی باید بر اساس‌حقایق باشد و نه بر اساس ادعای صرف، حدس و گمان یا احتمالات بعید یا فرضی.

ز - شرایط بحرانی عبارت از پیدایش یک وضعیت استثنایی است که در این وضعیت واردات انبوه کالاهای ترجیحی موجب یا احتمالاً موجب صدمه جدی گردد و جبران آن مشکل و مستلزم اقدام فوری باشد.

ح - موافقتنامه‌های جزئی عبارت از موافقتنامه‌هایی است بین شرکت‌کنندگان درباره حذف یا کاهش تعرفه، غیر تعرفه و محدودیت‌های شبه تعرفه‌ای‌و نیز تدابیر دیگری جهت همکاری و تشویق تجاری برای کالای معین یا گروهی از کالاها که در ارتباط نزدیک با مصرف‌کننده نهایی یا تولید قرار‌می‌گیرد.

ط - اقدامات مستقیم تجاری اقداماتی است که موجب ارتقاء تجارت متقابل شرکت‌کنندگان در قراردادهای بلندمدت و میان‌مدت، شامل تعهدات‌واردات و عرضه در ارتباط با کالاهای خاص، ترتیبات مربوط به خرید بازیافتی، بازرگانی دولتی و یا تدارکات دولتی و بخش عمومی بشود.

ی - تعرفه عبارت است از حقوق گمرکی که در جدول تعرفه ملی هر یک از شرکت‌کنندگان قید گردیده است.

س - غیر تعرفه به معنای هر گونه تدابیر، مقررات یا رویه غیر از تعرفه یا شبه تعرفه است که اثر آن محدودیت واردات و یا به صورت بارزی برهم‌زدن تجارت می‌باشد.

ع - شبه تعرفه عبارت است از حقوق و عوارض مرزی غیر از تعرفه بر مبادلات تجاری خارجی که دارای اثری شبیه تعرفه است و فقط بر واردات‌وضع می‌شود و شامل مالیاتها و عوارض غیر مستقیم (‌تبعی) که به همین نحو روی کالاهای همانند داخلی وضع می‌شود، نمی‌گردد.‌عوارض واردات در‌رابطه با انجام خدمات خاص به عنوان اقدامات شبه تعرفه‌ای محسوب نمی‌شود.

فصل دوم - نظام جهانی ترجیحات تجاری

ماده 2 - تاسیس و اهداف GSTP
به موجب موافقتنامه حاضر شرکت‌کنندگان GSTP را جهت ارتقاء و تقویت متقابل و توسعه همکاریهای اقتصادی بین کشورهای در حال توسعه از‌طریق تبادل امتیازات بر طبق این موافقتنامه تاسیس می‌نمایند.

ماده 3 - GSTP بر طبق اصول زیر تاسیس خواهد یافت:

الف - انحصار شرکت در GSTP برای کشورهای در حال توسعه عضو گروه 77 محفوظ خواهد ماند.

ب - منافع حاصل از GSTP بایستی به کشورهای در حال توسعه عضو گروه 77 که بر طبق ماده 1 (‌الف) شرکت‌کننده شناخته می‌شوند تعلق گیرد.

ج - GSTP بایستی بر اساس اصل تقابل منافع به طریقی پایه‌گذاری و به کار گرفته شود که برای تمام شرکت‌کنندگان، منافع یکسان در بر داشته باشد و‌سطوح مربوط به توسعه صنعتی و اقتصادی و نیز الگوی تجارت خارجی و همچنین نظامها و روشهای تجاری آنان در نظر گرفته شود.

د - GSTP قدم به قدم مورد مذاکره قرار خواهد گرفت و در مراحل مختلف پی در پی با مرورهای مرحله‌ای بهبود و توسعه خواهد یافت.

ه - GSTP جایگزین گروههای اقتصادی تحت‌المنطقه‌ای، منطقه‌ای، بین‌المنطقه‌ای کشورهای در حال توسعه عضو گروه 77 در حال و آینده نبوده بلکه‌مکمل و تثبیت‌کننده آنها خواهد بود و علائق و تعهدات گروههای اقتصادی مزبور را مورد توجه قرار خواهد داد.

و - باید احتیاجات خاص کشورهای کمتر توسعه یافته به وضوح تشخیص داده شود و اقدامات ترجیحی واقعی به نفع این کشورها اتخاذ گردد.‌کشورهای کمتر توسعه یافته مکلف نخواهند بود که بر اساس روابط متقابل امتیاز بدهند.

ز - GSTP شامل کلیه تولیدات، تولیدات صنعتی و کالاهای در اشکال خام، نیم‌پرداخته و نهایی خواهد بود.

ح - اتحادیه‌های تحت‌المنطقه‌ای و منطقه‌ای بین‌الدولی برای همکاریهای اقتصادی بین اعضاء گروه 77 کشورهای در حال توسعه می‌توانند به طور‌کامل و تا حد ممکن در صورت صلاحدید در یک مرحله یا کلیه مراحل کار در GSTP‌شرکت داشته باشند.

ماده 4- اجزاء
GSTP ممکن است علاوه بر چیزهای دیگر شامل موارد زیر باشد:

الف - ترتیبات مربوط به تعرفه‌ها.

ب - ترتیبات مربوط به شبه تعرفه‌ها.

ج - ترتیبات مربوط به اقدامات غیر تعرفه‌ای.

د - ترتیبات مربوط به اقدامات مستقیم تجاری شامل قراردادهای میان مدت و بلند مدت.

ه - موافقتنامه‌های جزئی.

ماده 5- جدول امتیازات
امتیازات تعرفه‌ای، شبه تعرفه‌ای و غیر تعرفه‌ای که بین شرکت‌کنندگان مورد مذاکره و مبادله قرار می‌گیرد بایستی در جدول امتیازات که ضمیمه این‌موافقتنامه بوده و جزء لاینفک آن را تشکیل می‌دهد گنجانیده شوند.

فصل سوم - مذاکرات

ماده 6- مذاکرات

1- شرکت‌کنندگان می‌توانند بعداً جهت مذاکرات دو جانبه، همه‌جانبه و چند جانبه به منظور گسترش بیشتر نظام جهانی ترجیحات تجاری (GSTP) و‌دستیابی کاملتر به اهداف آن تشکیل جلسه بدهند.

2- شرکت‌کنندگان می‌توانند مذاکرات خود را مطابق با هر یک از روشها و طرق زیر یا ترکیبی از آنها به انجام رسانند:

الف - مذاکرات تولید به تولید.

ب - در چارچوب کاهش عمومی تعرفه‌ها.

ج - مذاکرات جزئی.

د - اقدامات مستقیم تجاری شامل قراردادهای میان مدت و بلندمدت.

فصل چهارم - کمیته شرکت‌کنندگان

ماده 7- سازمان و وظایف

1- یک کمیته شرکت‌کنندگان (‌که از این پس کمیته نامیده خواهد شد) پس از لازم‌الاجرا شدن این موافقتنامه تشکیل خواهد گردید که مرکب از‌نمایندگان دولتهای شرکت‌کننده خواهد بود، کمیته وظایفی را انجام خواهد داد که برای تسهیل عملیات و پیشبرد اهداف این موافقتنامه لازم باشد. کمیته‌مسئول بررسی و اجرای این موافقتنامه و اسنادی که در چهارچوب آن به تصویب می‌رسد و نیز اجرای نتایج مذاکرات و انجام مشاورت، ارائه‌پیشنهادات و اتخاذ تصمیمات و تدابیر لازم به منظور حصول اطمینان از اجرای متناسب اهداف و مقررات این موافقتنامه خواهد بود.

الف - کمیته باید امکانات ترغیب مذاکرات بیشتر جهت توسعه جدول امتیازات و تقویت تجارت بین شرکت‌کنندگان را از طریق دیگر ابزارهای ممکن‌مد نظر داشته باشد و در هر حال همیشه موجبات انجام چنین مذاکراتی را تضمین خواهد کرد. کمیته همچنین باید اشاعه سریع و کامل اطلاعات‌تجاری را به منظور ارتقاء تجارت بین شرکت‌کنندگان تامین نماید.

ب - کمیته باید اختلاف نظرها را زیر نظر داشته باشد و پیشنهادات لازم را مطابق با ماده 21 این موافقتنامه ارائه نماید.

ج - کمیته ممکن است در صورت لزوم تشکیلات فرعی دیگری به منظور انجام موثر وظایف خود تاسیس نماید.

د - کمیته ممکن است مقررات و قوانین مناسبی را که جهت اجرای این قرارداد مورد لزوم باشد تصویب نماید.

2-

الف - کمیته بایستی کوشش نماید تا کلیه تصمیمات متخذه آن به اتفاق آراء صورت پذیرد.

ب - در عین این که ممکن است هر گونه اقدامی در اجرای پاراگراف 2 الف این ماده اتخاذ شود چنانچه نماینده‌ای درخواست نماید، کمیته بایستی هر‌پیشنهاد یا درخواست مطروحه را به رای بگذارد.

ج - تصمیمات در مورد مسائل ماهوی بایستی با دو سوم آراء اتخاذ گردد و برای مسائل شکلی، روش اکثریت ساده به کار گرفته شود.
کمیته بایستی آیین‌نامه‌ای برای خود به تصویب برساند.
کمیته باید قوانین و مقررات مالی را به تصویب برساند.

ماده 8- همکاری با سازمانهای بین‌المللی.
کمیته باید هر گونه ترتیبات مناسب را جهت مشورت و یا همکاری با سازمان ملل و سازمانهای وابسته آن بخصوص سازمان توسعه و تجارت بین‌الملل(‌انکتاد) و سازمانهای تخصصی سازمان ملل و نیز گروههای بین‌الدولی، تحت‌المنطقه‌ای، منطقه‌ای و بین‌المنطقه‌ای به منظور همکاریهای اقتصادی بین‌کشورهای در حال توسعه عضو گروه 77 به عمل آورد.

فصل پنجم - مقررات اساسی

ماده 9- بسط امتیازات مورد مذاکره

1- به جز در موارد مقرر در بندهای 2 و 3 این ماده، کلیه ترجیحات تعرفه‌ای، شبه تعرفه‌ای و غیر تعرفه‌ای مورد مذاکره و تبادل بین شرکت‌کنندگان‌مذاکرات دو جانبه و همه‌جانبه، هنگام اجرا باید در مورد کلیه شرکت‌کنندگان در مذاکرات GSTP بر اساس اصل کامله‌الوداد تسری یابد.

2- طبق مقررات و دستورالعملهایی که در این رابطه تجویز گردیده است، شرکت‌کنندگانی که در اقدامات مستقیم تجاری، موافقتنامه‌هایی جزئی و یا‌موافقتنامه‌های امتیازات غیر تعرفه‌ای مشارکت دارند می‌توانند تصمیم بگیرند که امتیازات مربوط به موافقتنامه‌های مذکور در مورد سایر شرکت‌کنندگان‌تسری نداشته باشد چنین تصمیمی نبایستی اثر زیان‌آور بر مصالح تجاری دیگر شرکت‌کنندگان داشته باشد و در صورتی که تصمیم متخذه دارای اثر زیان‌بار باشد موضوع بایستی جهت بررسی و اتخاذ تصمیم به کمیته ارجاع گردد. چنین موافقتنامه‌هایی باید برای ورود کلیه شرکت‌کنندگان در GSTP از‌طریق مذاکرات مستقیم مفتوح باشد. کمیته باید از آغاز مذاکرات مربوط به آن گونه موافقتنامه‌ها و نیز از مقررات آنها پس از پایان مطلع گردد.

3- با وجود مقررات بندهای 1 و 2 این ماده شرکت‌کنندگان می‌توانند برخی امتیازات تعرفه‌ای، غیر تعرفه‌ای، شبه تعرفه‌ای که انحصاراً ناظر بر صادرات‌شرکت‌کنندگان کشورهای کمتر توسعه یافته می‌باشد، اعطا نمایند چنین امتیازاتی پس از اجرا باید به میزان یکسان نسبت به کلیه کشورهای کمتر توسعه‌یافته اعمال گردد. در صورتی که حق انحصاری اعطاء شده برای منافع قانونی تجاری سایر شرکت‌کنندگان زیان‌آور باشد، می‌توان موضوع را جهت‌تجدید نظر در آن گونه موافقتنامه‌ها در کمیته مطرح نمود.

ماده 10- حفظ ارزش امتیازات
با توجه به شرایط و کیفیاتی که ممکن است در جداول اعطای امتیازات گنجانده شود، یک شرکت‌کننده نباید پس از به اجرا درآمدن این موافقتنامه به این‌امتیازات از طریق وضع هر گونه عوارض با اقدامات محدودکننده تجاری جز آنهایی که قبلاً وجود داشته است، لطمه وارد نماید یا آن را ملغی سازد مگر‌در مواردی که چنین عوارضی در رابطه با مالیات داخلی نسبت به یک محصول داخلی مشابه بوده و یا در رابطه با عوارض جبرانی یا ضد دامپینگ یا‌حق‌الزحمه متناسب با خدمات باشد و به استثنای هر گونه اقدامی که به موجب مواد 12 و 14 مجاز می‌باشد.

ماده 11- اصلاح و انصراف از امتیازات

1- هر شرکت‌کننده می‌تواند پس از سه سال از زمان تمدید امتیازات کمیته را از قصد خود مبنی بر اصلاح یا حذف هر گونه امتیازی از جدول امتیازات‌خود آگاه سازد.

2- شرکت‌کننده‌ای که قصد انصراف یا اصلاح امتیازات را دارد باید به منظور نیل به توافق در مورد هر طریق جبران‌کننده لازم و مناسب با‌شرکت‌کنندگانی که در مورد چنان تبادلی قبلاً مذاکره گردیده و یا با هر شرکت‌کننده دیگری که به تشخیص کمیته دارای علائق اصولی و اساسی برای‌تبادل می‌باشد، وارد مذاکره و مشاوره گردد.

3- در صورتی که ظرف 6 ماه از تاریخ دریافت اخطاریه، توافقی بین شرکت‌کنندگان ذیربط حاصل نگردد، و در صورتی که شرکت‌کننده اخطارکننده،‌اقدام به تغییر و یا انصراف از آن امتیازات بنماید دیگر شرکت‌کنندگان متاثر از این عمل که کمیته تشخیص می‌دهد، می‌تواند همان اندازه امتیازات را در‌جداول امتیازات خود حذف کنند، یا تغییر دهند. چنین تغییر و یا حذفی باید به کمیته اطلاع داده شود.

ماده 12- خودداری از اعطای امتیازات یا انصراف از آنها
یک شرکت‌کننده همواره می‌تواند از اعطاء هر یک از اقلام مندرج در جدول امتیازات کلاً یا جزئاً امتناع یا عدول نماید آنهم به تشخیص خود و پس از‌مذاکره با شرکت‌کننده‌ای که به این موافقتنامه ملحق نشده یا عضویت او زایل شده است.
شرکت‌کننده‌ای که چنین اقدامی را انجام می‌دهد باید کمیته را مطلع نماید و در صورت درخواست مشورت با دیگر شرکت‌کنندگانی که علاقه اصولی‌نسبت به کالای مربوطه دارند به مشورت بپردازد.

ماده 13- اقدامات تامینی
یک شرکت‌کننده باید قادر باشد اقدامات تامینی را به منظور دفع صدمات جدی یا تهدید صدمات جدی از تولیدکنندگان داخلی محصولات همانند یا‌مشابه انجام دهد. صدمات مذکور ممکن است در اثر افزایش اساسی و پیش‌بینی نشده وارداتی که از ترجیحات GSTP بهره‌مند می‌شوند، به وجود آید.

1- اقدامات حمایتی باید مطابق با مقررات زیر باشد:

الف - اقدامات حمایتی باید با اهداف و مقاصد GSTP سازگاری داشته باشد. این اقدامات باید بدون تبعیض بین شرکت‌کنندگان GSTP اجرا گردد.

ب - اقدامات تامینی باید مقید به حد و مدتی باشد که جهت جلوگیری یا جبران چنان صدماتی لازم است.

ج - علی‌القاعده - جز در شرایط بحرانی - کلیه اقدامات تامینی باید پس از انجام مشورت بین شرکت‌کنندگان ذینفع به کار گرفته شود. شرکت‌کنندگانی که‌قصد اعمال اقدامات تامینی را دارند مکلفند جهت رضایت اعضاء مربوطه در کمیته، صدمه جدی و یا تهدید صدمه جدی را که مستلزم اعمال آن‌اقدامات است محرز سازند.

2- اقدامات حمایتی جهت محافظت از صدمات جدی یا خطر صدمات باید مطابق رویه‌های زیر باشد:

الف - اخطار. هر شرکت‌کننده‌ای که قصد اتخاذ تدابیر حمایتی دارد باید کمیته را از نیت خود آگاه سازد و کمیته نیز باید آن را به اطلاع سایر شرکت‌کنندگان‌برساند. پس از دریافت چنان اطلاعیه‌ای شرکت‌کنندگان ذینفع که قصد انجام مشاوره با شرکت‌کنندگان پیشقدم برای این کار را دارند بایستی کمیته را‌ظرف 30 روز مطلع سازند. در شرایط بحرانی که تاخیر موجب خسارت و جبران آن مشکل خواهد بود می‌توان بدون مشورت قبلی موقتاً اقدام نمود‌ولی پس از آن فوراً مشورت باید انجام گیرد.

ب - مشورت. شرکت‌کنندگان ذینفع باید به منظور رسیدن به توافق در ماهیت تدابیر حمایتی که باید اتخاذ شود یا آنچه قبلاً اتخاذ شده است و نیز مدت‌زمان آن و همچنین جهت جبران امتیازات یا مذاکره مجدد در مورد امتیازات، به مشاوره بپردازند این مشورتها باید ظرف سه ماه از دریافت اطلاعیه اولیه‌به نتیجه برسد. در صورتی که این مشاوره تنها در خلال مدت زمان مذکور در فوق منجر به یک توافق قانع‌کننده‌ای بین همه اعضاء نگردد، موضوع باید‌جهت اتخاذ تصمیم به کمیته ارجاع گردد. در صورتی که کمیته ظرف 4 هفته پس از تاریخ احاله موفق به حل و فصل امر نگردید، طرفین متاثر از اعمال‌اقدامات تامینی حق دارند از امتیازات معادل یا دیگر تعهدات خود به موجب GSTP که کمیته آن را رد نمی‌کند، انصراف حاصل نمایند.

ماده 14- اقدامات مربوط به تراز پرداختها
در صورتی که شرکت‌کننده‌ای در خلال اجرای GSTP - با مشکلات جدی اقتصادی مواجه گردید می‌تواند تدابیر متناسب جهت مقابله با مشکلات‌جدی تراز پرداختها اتخاذ نماید.

1- هر شرکت‌کننده‌ای که اعمال یا تشدید محدودیت‌های کمی یا سایر اقدامات محدودکننده واردات مربوط به تولیدات و یا زمینه‌هایی که در آنها‌امتیازاتی داده شد است را به منظور جلوگیری از تهدید یا متوقف ساختن کاهش جدی ذخایر پولی مقتضی بداند، باید به منظور رفع چنین مشکلات‌حتی‌الامکان جهت حفظ ارزش امتیازات مبادله شده تلاش نماید.

2- این اقدامات باید فوراً به اطلاع کمیته برسد و کمیته باید این اطلاعیه را جهت کلیه شرکت‌کنندگان منتشر نماید.

3- هر شرکت‌کننده‌ای که طبق بند 1 این ماده اقدام می‌نماید باید قادر باشد بنا به درخواست هر یک از شرکت‌کنندگان فرصت مناسب برای مشورت به‌منظور حفظ ثبات امتیازات مذاکره شده در چارچوب GSTP را فراهم نماید. اگر در خلال سه ماه از اطلاع فوق تفاهم رضایتبخشی بین شرکت‌کنندگان‌ذیربط حاصل نگردید می‌توان موضوع را برای تجدید نظر به کمیته ارجاع نمود.

ماده 15- مقررات مبدا
تولیداتی که در جداول امتیازات ضمیمه این موافقتنامه ذکر شده‌اند، در صورتی که با مقررات مبدا که ضمیمه این موافقتنامه و جزء لاینفک آن است‌مطابقت داشته باشد برای معامله ترجیحی مناسب خواهد بود.

ماده 16- روشهای مربوط به مذاکرات راجع به قراردادهای بلندمدت و میان‌مدت بین شرکت‌کنندگان ذینفع

1 - در چارچوب این موافقتنامه می‌توان قراردادهای میان‌مدت و بلندمدت در مورد تعهدات صادرات و واردات و در ارتباط با کالاها یا تولیدات خاصی‌بین شرکت‌کنندگان منعقد نمود.

2- به منظور ایجاد تسهیلات برای مذاکرات و انعقاد چنین قراردادهایی.

الف - شرکت‌کنندگان صادرکننده باید کالاها و یا تولیداتی را که امکان تعهد عرضه آنها وجود دارد همراه با تعیین مقدار آنها، مشخص نمایند.

ب - شرکت‌کنندگان واردکننده باید کالاها و یا تولیداتی را که می‌توانند تعهد وارد کردن آنها را بنمایند مشخص کنند و در صورت امکان مقدار آن را نیز‌معین نمایند.

ج - کمیته باید کمکهای لازم را جهت تبادل اطلاعات چندجانبه که تحت بندهای (‌الف) و (ب) فوق پیش‌بینی شده است و نیز انجام مذاکرات دوجانبه‌و یا چندجانبه بین طرفهای ذینفع صادر و واردکننده به منظور انعقاد قراردادهای بلندمدت و میان‌مدت انجام دهد.

3- شرکت‌کنندگان مربوطه باید کمیته را از انعقاد قراردادهای بلندمدت و میان‌مدت در اسرع وقت مطلع سازند.

ماده 17- مقررات خاص برای کشورهای کمتر توسعه‌یافته

1- برابر با اعلامیه وزیران درباره GSTP، نیازمندیهای ویژه کشورهای کمتر توسعه یافته باید به وضوح مورد شناسایی قرار گیرد و اقدامات ترجیحی‌دقیق به نفع این کشورها مورد توافق واقع شود.

2- برای این که یک کشور کمتر توسعه یافته، شرکت‌کننده محسوب شود لازم نیست که این کشور بر اساس رفتار متقابل تبادل امتیاز بنماید و چنین‌کشور کمتر توسعه یافته شرکت‌کننده، از بسط تبادل امتیازات کلیه تعرفه‌ها، شبه‌تعرفه‌ها و غیر تعرفه‌ها که در مذاکرات دوجانبه و همه‌جانبه برای همه‌فراهم شده است بهره‌مند خواهد شد.

3- کشورهای شرکت‌کننده کمتر توسعه یافته بایستی کالاهای صادراتی خود را که مایلند در بازارهای دیگر شرکت‌کنندگان برای آنها کسب امتیاز کنند،‌معین نمایند. جهت انجام این امر کمکهای فنی سازمان ملل و سایر شرکت‌کنندگانی که قادر به این کار هستند از جمله ارائه اطلاعات مربوط به تجارت‌کالاهای مربوطه و بازارهای عمده وارداتی رو به توسعه و نیز روند و دورنمای بازار و نظام‌های تجاری شرکت‌کنندگان باید بر اساس قائل شدن حق تقدم‌برای کمک به این کشورها عملی گردد.

4- کشورهای کمتر توسعه یافته شرکت‌کننده با توجه به تولیدات صادراتی و بازار که در بند 2 فوق مشخص شده است می‌توانند درخواست ویژه‌ای به‌دیگر شرکت‌کنندگان برای امتیازات تعرفه، شبه‌تعرفه و یا تدابیر مستقیم تجاری شامل قراردادهای بلندمدت بدهد.

5- باید توجه ویژه در مورد صادرات کشورهای توسعه یافته شرکت‌کننده در اعمال اقدامات تامینی مبذول گردد.

6- امتیازات مورد نظر در رابطه با این تولیدات ممکن است شامل موارد ذیل باشد:

الف - افزایش معافیت حقوق گمرکی بخصوص برای کالاهای نهایی یا نیمه‌پرداخته.

ب - حذف موانع غیر تعرفه‌ای گمرکی.

ج - حذف موانع شبه تعرفه‌ای در موارد مناسب.

د - مذاکره درباره قراردادهای بلند مدت به منظور کمک به کشورهای کمتر توسعه‌یافته شرکت‌کننده جهت دستیابی به سطح معقول صدور باثبات‌تولیدات آنها.

7- شرکت‌کنندگان باید از روی همدردی، درخواستهای کشورهای کمتر توسعه‌یافته شرکت‌کننده برای امتیازات مورد نظر در بند 6 فوق را مورد بررسی‌قرار داده و حتی‌الامکان درخواست مذکور را کلاً یا بعضاً به عنوان ابزار اقدامات ترجیحی واقعی که به نفع کشورهای کمتر توسعه یافته مورد توافق قرار‌می‌گیرد، اجابت نمایند.

ماده 18- گروههای تحت‌المنطقه‌ای، منطقه‌ای و بین‌المنطقه‌ای
بایستی اصالت ترجیحات تعرفه‌ای، شبه تعرفه‌ای و غیر تعرفه‌ای قابل اعمال در گروههای تحت‌المنطقه‌ای، منطقه‌ای و بین‌المنطقه‌ای در حال توسعه که‌ابلاغ و ثبت شده است حفظ گردد و هیچ تعهدی برای اعضاء این گروهها جهت بسط و نیز هیچ حقی برای سایر شرکت‌کنندگان جهت بهره‌مند شدن از‌چنین ترجیحاتی نخواهد بود.
مقررات این بند باید به نحو یکسان نسبت به موافقتنامه‌های ترجیحی منعقده به منظور ایجاد گروههای تحت‌المنطقه‌ای، منطقه‌ای و بین‌المنطقه‌ای‌کشورهای در حال توسعه یا گروههای آتی تحت‌المنطقه‌ای، منطقه‌ای و بین‌المنطقه‌ای کشورهای در حال توسعه که با این عنوان اعلام خواهند شد و به‌نحو مقرر در این توافقنامه به ثبت می‌رسند، اعمال گردد. به علاوه این مقررات باید به میزان یکسانی نسبت به کلیه ترجیحات تعرفه‌ای، شبه تعرفه‌ای و‌غیر تعرفه‌ای که ممکن است در آینده در اتحادیه‌های تحت‌المنطقه‌ای، منطقه‌ای و بین‌المنطقه‌ای مذکور قابل اجرا گردد، به اجرا درآید.

فصل ششم - مشاوره و حل و فصل اختلافات

ماده 19- مشاوره‌ها
هر شرکت‌کننده در مشاورات مربوط به توضیحات ارائه شده توسط شرکت‌کنندگان در رابطه با هر موضوعی که بر اجرای این موافقتنامه موثر باشد‌هماهنگی و ملاحظه توام با همدردی و همسویی را مبذول خواهد داشت.
2-‌کمیته می‌تواند بنا به درخواست هر شرکت‌کننده‌ای در مورد هر موضوعی که امکان پیدا کردن راه حل قانع‌کننده‌ای برای آن از طریق مشورت مذکور‌در بند 1 فوق وجود نداشته باشد با هر شرکت‌کننده‌ای، وارد مشاوره گردد.

ماده 20- الغاء یا اختلال

1- چنانچه شرکت‌کننده‌ای تشخیص دهد که شرکت‌کننده دیگری ارزش امتیازات مندرج در جداول خود را تغییر داده و یا منافع مستقیم حاصله تحت‌این موافقتنامه در نتیجه قصور شرکت‌کننده دیگر در ایفای هر یک از تعهدات خود تحت این موافقتنامه و یا در نتیجه شرایط دیگر مرتبط با اجرای‌موافقتنامه، باطل و لطمه دیده است می‌تواند جهت دستیابی به اصلاح رضایتبخش امر، شرح مطالب یا پیشنهاداتی را کتباً به سایر شرکت‌کنندگان که به‌تشخیص وی ذیربط هستند اعلام تا اظهارات و پیشنهادات ارائه شده به آنها مورد توجیه دلسوزانه قرار گیرد.
اگر هیچگونه راه حل قانع‌کننده‌ای بین شرکت‌کنندگان مربوط ظرف 90 روز از تاریخ ارائه اظهارات مذکور یا درخواست انجام مشاوره موثر انجام نشود،‌می‌توان جهت انجام مشاوره با شرکت‌کنندگان مربوطه و ارائه پیشنهادات مناسب ظرف 75 روز از تاریخ ارجاع موضوع به کمیته آن را به کمیته ارجاع داد.‌در صورتی که ظرف 90 روز پس از ارائه پیشنهادات هنوز راه حل رضایتبخشی حاصل نشده باشد، شرکت‌کننده متضرر می‌تواند اجرای امتیازات معادل‌را به طور اساسی یا هر تعهد دیگر GSTP را که کمیته با آن مخالفت نکرده باشد به تعلیق بیندازد.

ماده 21- حل و فصل اختلافات
هر اختلافی که بین شرکت‌کنندگان در مورد تفسیر و اجرای مقررات این موافقتنامه یا هر سندی که در چارچوب آن به تصویب رسیده است، پیش آید‌بایستی به طور مسالمت‌آمیز بین طرفین در راستای ماده 19 این موافقتنامه حل و فصل شود. در صورت عدم حل و فصل اختلاف، ممکن است موضوع‌اختلاف توسط طرف مدعی به کمیته ارجاع گردد تا کمیته آن را مورد رسیدگی قرار داده و ظرف 120 روز از تاریخ ارجاع دعوی که کمیته توصیه لازم را‌ارائه نماید. کمیته مقررات مناسب را بدین منظور تصویب خواهد کرد.

فصل هفتم - مقررات نهایی

ماده 22- اجراء
هر شرکت‌کننده باید هر گونه اقدام قانونی و مقتضی را که لازم است جهت اجرای این موافقتنامه و اسنادی که در چهارچوب این موافقتنامه بدین منظور‌به تصویب رسیده است به کار گیرد.

ماده 23- امین (‌حافظ موافقتنامه)
بدینوسیله دولت جمهوری سوسیالیستی فدرال یوگسلاوی به عنوان امانت‌دار این موافقتنامه تعیین گردید.

ماده 24- امضاء
این موافقتنامه از تاریخ تا زمانی که طبق ماده 26 به اجرا درآید، جهت امضا آماده خواهد بود.

ماده 25- امضا قطعی، تصویب، پذیرش یا موافقت
هر شرکت‌کننده‌ای که در ماده 1 (‌الف) و ضمیمه 1 این موافقتنامه تعریف شده است و امتیازاتی مبادله نموده است می‌تواند:

الف - با امضا موافقتنامه، رضایت خود را به التزام نسبت به مفاد این موافقتنامه اعلام نماید (‌امضا قطعی).

ب - پس از امضا این موافقتنامه، تصویب، پذیرش یا موافقت آن به موجب سندی که به همین منظور نزد امانت‌دار (Depositary) به ودیعه گذاشته‌می‌شود، عملی خواهد گردید.

ماده 26- لازم‌الاجرا شدن

1- این موافقتنامه در سی‌امین (30) روز پس از آنکه پانزده دولت (‌کشور) طبق بند 1 (‌الف) و ضمیمه این موافقتنامه از سه منطقه گروه 77 که تبادل‌امتیازات را انجام داده‌اند و اسناد امضا قطعی، تصویب و پذیرش یا موافقت را طبق ماده 25 بند الف و ب به ودیعه گذارده‌اند، به اجرا در خواهد آمد.

2- برای هر دولتی که اسناد، تصویب، پذیرش، موافقت یا الحاق و یا اعلامیه اجرا موقت را پس از تحقق شرایط لازم‌الاجرا شدن این موافقتنامه، به‌امانت می‌گذارد این موافقتنامه در سی‌امین (30) روز پس از ارائه آن اسناد و یا اعلامیه، به مرحله اجرا در می‌آید.

3- تابه مرحله اجراء درآمدن این موافقتنامه، کمیته باید تاریخ نهایی را برای سپردن اسناد تصویب پذیرش یا موافقت توسط دولتهای مذکور در ماده 25‌معین نماید.
این تاریخ نباید بیش از سه سال پس از به مرحله اجراء درآمدن این موافقتنامه باشد.

ماده 27- اعلامیه اجرای موقت
امضاء‌کننده‌ای که قصد تصویب، پذیرش یا موافقت این قرارداد را دارد ولی هنوز نتوانسته است سند خود را ابلاغ کند، می‌تواند ظرف شصت روز پس از‌آنکه موافقتنامه به اجراء درآمد به امانت‌دار اطلاع دهد که موقتاً این موافقتنامه را به موقع اجراء خواهد گذارد. اجرای موقت نباید بیش از یک دوره دو‌ساله باشد.

ماده 28- الحاق
شش ماه پس از به اجراء درآمدن این موافقتنامه مطابق با مقررات این موافقتنامه الحاق برای دیگر اعضاء گروه 77 که شرایط مقرر در این موافقتنامه را‌پذیرفته‌اند آزاد خواهد بود.
بدین منظور روشهای ذیل باید به اجراء درآید:

الف - متقاضی باید کمیته را از قصد الحاق خود آگاه نماید.

ب - کمیته باید این اطلاعیه را به اطلاع سایر شرکت‌کنندگان برساند.

ج - متقاضی باید یک لیست پیشنهادی به دیگر شرکت‌کنندگان ارائه کند و هر شرکت‌کننده دیگر می‌تواند لیست درخواست به متقاضی ارائه نماید.

د - هنگامی که روشهای الف و ب و ج فوق انجام شد، متقاضی بایستی با دیگر شرکت‌کنندگان ذینفع به منظور حصول توافق در مورد لیست امتیازات‌وارد مذاکره شود.

ه - تقاضای الحاق از جانب کشورهای کمتر توسعه‌یافته باید با توجه به مقررات برخورد و رفتار خاص با کشورهای کمتر توسعه‌یافته مورد لحاظ قرار‌گیرد.

ماده 29- اصلاحات

1- هر شرکت‌کننده‌ای می‌تواند اصلاحیه‌ای بر این موافقتنامه پیشنهاد کند. کمیته باید اصلاحیه را مورد رسیدگی قرار دهد و آن را برای تصویب توسط‌دیگر شرکت‌کنندگان پیشنهاد نماید. پس از سی روز از تاریخی که دو سوم شرکت‌کنندگان پیش‌بینی شده در ماده 1 (‌الف) امانت‌دار را از پذیرش خود‌باخبر سازند، اصلاحیه معتبر و قابل اجراء خواهد شد.

2- علیرغم مقررات بند (1) این ماده

الف - هر اصلاحیه مربوط به موارد ذیل:

1- تعریف عضویت با توجه به موارد تصریح شده در ماده 1 (‌الف).

2- روش انجام اصلاحیه این موافقتنامه،
پس از پذیرش آن توسط همه شرکت‌کنندگان طبق ماده 1 (‌الف) این موافقتنامه به مرحله اجراء در خواهد آمد.

ب - هر اصلاحیه مربوط به

1- اصولی که در ماده 3 تصریح شده است.

2- اساس اتفاق آراء و هر مبنای دیگر رای‌گیری که در این موافقتنامه ذکر گردیده است پس از تصویب به اتفاق آراء به مرحله اجراء در خواهد آمد.

ماده 30- انصراف
هر شرکت‌کننده‌ای می‌تواند پس از به اجراء درآمدن این موافقتنامه از آن منصرف گردد. انصراف از آن پس از شش ماه از تاریخی که یادداشت کتبی در‌مورد آن توسط امانت‌دار دریافت شده است معتبر خواهد بود. آن شرکت‌کننده باید هم زمان کمیته را از اقدام انجام شده مطلع سازد.
حقوق و تعهدات هر شرکت‌کننده که از این موافقتنامه انصراف حاصل می‌نماید باید از همان تاریخ ساقط گردد. پس از آن تاریخ، شرکت‌کنندگان و‌شرکت‌کننده منصرف باید مشترکاً نسبت به انصراف کلی یا جزئی از امتیازات دریافتی از یکدیگر اتخاذ تصمیم نمایند.

ماده 31- قید و شرط (‌حق امتناع)
امتناع نسبت به هر یک از مقررات این موافقتنامه در صورتی که با اهداف و مقاصد این موافقتنامه در تعارض نباشد و مورد پذیرش اکثریت باشد،‌امکان‌پذیر است.

ماده 32 - عدم اجراء (1)

1 - بین شرکت‌کنندگانی که مستقیماً وارد مذاکره با یکدیگر نشده‌اند و یا هر گاه یکی از آنان در زمان قبول موافقتنامه با اجرای آن موافق نباشد، قابل‌اجراء نخواهد بود.

2 - کمیته می‌تواند با درخواست هر یک از شرکت‌کنندگان اجرای این بند را مورد تجدید نظر قرار دهد تا در موارد خاص، توصیه مناسب را بنماید.

ماده 33 - مستثنیات امنیتی
هیچ چیز در این موافقتنامه نباید به نحوی تفسیر گردد که شرکت‌کننده را از اقدام لازم برای حفظ منافع اساسی امنیتی خود بازدارد.

ماده 34- ضمائم
1- ضمائم اجزاء لاینفک این موافقتنامه را تشکیل می‌دهند و استناد به این موافقتنامه یا هر یک از فصول آن شامل استناد به ضمائم مربوطه نیز میگردد.
‌ضمائم این موافقتنامه عبارتند از:
‌الف - ضمیمه 1- شرکت کنندگان در موافقتنامه
ب - ضمیمه 2- مقررات مبدا
ج - ضمیمه 3- تدابیر فوق‌العاده به نفع کشورهای کمتر توسعه یافته.
‌د - ضمیمه 4- جدول امتیازات.
‌این موافقتنامه در بلگراد یوگسلاوی در روز سیزدهم آوریل یکهزار و نهصد و هشتاد و هشت به زبانهای عربی، انگلیسی، فرانسوی و اسپانیائی تدوین گردید که همه متنها از اعتبار واحد برخوردارند.
‌در مقام گواهی امضاءکنندگان ذیل که اختیار تام داشته‌اند، موافقتنامه را در تاریخهای مذکور امضا نموده‌اند.
‌شرکت کنندگان موافقتنامه (‌نظام جهانی ترجیحات تجاری)

ضمیمه اول
‌آرژانتین - آنگولا - اکوادر - الجزایر - اندونزی - اروگوئه - جمهوری اسلامی ایران - برزیل - بنگلادش - بنین - بولیوی - پاکستان - پرو - تانزانیا (‌جمهوری متحده) - تایلند - تونس - ترینیداد و توباگو - رومانی - زئیر - زیمبابوه - سریلانکا- سنگاپور - سودان - شیلی - عراق - غنا - فیلیپین -‌قطر - کامرون - کره جنوبی - کره شمالی (جمهوری دمکراتیک مردمی) - کلمبیا - کوبا - گویان - گینه - لیبی - مالزی - مراکش - مصر - مکزیک -‌موزامبیک - نیجریه - نیکاراگوئه - ونزوئلا - ویتنام - هائی تی - هند - یوگسلاوی.

ضمیمه دوم
‌قواعد مبدا
‌برای تعیین مبداء تولیدات (‌کالاهای) واجد شرایط امتیازات ترجیحی تحت قوانین نظام جهانی ترجیحات تجاری بین کشورهای در حال توسعه، در‌قسمتهای الف و ب ماده 3 و 15 موافقتنامه GSTP قواعد مشروحه زیر قابل اجرا است:
‌قاعده 1- محصولات (‌کالاهای) مبدا
‌تولیدات مشمول ترتیبات تجاری ترجیحی در چارچوب GSTP که از یک کشور شرکت کننده GSTP وارد کشور شرکت کننده دیگر می‌شوند و‌مستقیماً تحت قاعده شماره 5 حمل می‌گردند و در صورت مطابقت با مقررات مبداء به موجب شرایط ذیل، مشمول امتیازات ترجیحی خواهند بود:
‌الف - کلیه کالاهائی که در کشور صادرکننده تولید می‌شود و یا به طور کلی از آنجا به دست می‌آید، به طوری که در قاعده 2 تعیین شده، یا،
ب - کالاهائی که تماماً در کشور شرکت کننده صادرکننده تولید نمی‌شوند
1- این ماده فقط در شرایط استثنائی با اطلاع به موقع، کمیته قابل استناد خواهد بود.
و یا تماماً از آنجا به دست نمی‌آیند، مشروط به اینکه این نوع کالا تحت قواعد3 یا 4 واجد شرایط امتیازات ترجیحی باشند.
‌قاعده 2- کالاهائی که به کلی تولید می‌شوند یا تماماً از کشوری به دست می‌آیند (‌یعنی خود کشور تولیدکننده نباشد) با توجه به قاعده 1 (‌الف) موارد مشروحه زیر باید به عنوان کالاهائی ملحوظ گردند که به کلی در کشور شرکت‌کننده صادرکننده تولید می‌شوند یا از آنجا به دست می‌آیند.
‌الف - مواد خام یا معدنی گرفته شده از خاک یا آب یا بستر دریای آن کشور.(1)
ب - محصولات کشاورزی حاصل از آن کشور.(2)
ج - حیوانات زاده شده و پرورش یافته در آن کشور.
‌د - مواد به دست آمده از حیوانات مذکور در بند (ب) بالا.
ه-- محصولات (‌کالاهای) به دست آمده از شکار یا ماهیگیری در آن کشور، (4-3)
‌ز - کالاهائی که منحصراً از کالاهای مذکور در بند (‌و) مزبور، تولید شده با روی عرشه کشتیهای کارخانه‌دار ساخته می‌شود،(5 و 4)
ح- کالاهای مستعمل انباشته شده در آن کشور که فقط به منظور به دست آوردن مواد خام مناسب است.
ط - پوکه‌ها و قراضه‌های تولیدات صنعتی مجتمع در آن کشور.
ی - کالاهائی که منحصراً از محصولات مصرح در بندهای الف تا ط فوق، تولید شده‌اند.
‌قاعده 3 - کالاهائی که کاملاً تولید نشده یا به دست نیامده باشد.
‌بند الف - با توجه به مفهوم قاعده 1 (ب)، تولیداتی که روی آنها کار شده یا تغییر شکل یافته‌اند، در صورتی که ارزش کل مواد، قطعات و یا محصولات‌تولید شده (‌یا به دست آمده) از کشورهای غیر شرکت کننده یا از مبداء نامعینی، از 50% ارزش کالاهای تولید شده یا تحصیل شده تجاوز ننماید و مرحله نهایی ساخت در سرزمین شرکت کننده صادرکننده انجام یافته باشد برای برخورداری از امتیازات ترجیحی با رعایت قاعده 3 (ج) و قاعده 4 واجد شرایط خواهد بود.
ب - موافقتنامه‌های جزئی (6)
ج - ارزش مواد، قطعات و تولیدات غیر از منشاء اصلی به شرح زیر خواهد بود:
1 - ارزش CIF به هنگام واردات مواد، قطعات و یا تولیدات در مواردی که قابل اثبات باشد و یا
2 - نخستین قیمت قابل تعیین پرداخت شده جهت مواد، قطعات و تولیدات مبداء نامعین در قلمرو شرکت کننده‌ای که کار یا مراحل تولید انجام می‌گیرد.
‌قاعده 4 - قواعد اضافی مبداء
‌کالاهایی که با مقررات مبداء پیش‌بینی شده در قاعده یک مطابقت دارند و یک کشور شرکت کننده به عنوان منبع (‌مواد اولیه) برای ساخت کالای تمام شده‌ای از آن استفاده می‌کند که توسط کشور شرکت کننده دیگری مشمول امتیاز ترجیحی می‌باشد، به عنوان کالای آن شرکت کننده‌ای تلقی خواهد شد که کار یا تولید کالای تمام شده در آنجا صورت گرفته و جمع محتوای کالای بدست‌آمده از کشور شرکت کننده کمتر از حداقل 60 درصد بهای فوب آن نباشد.(7).
(1) - شامل مواد سوختی، معدنی، روغنها و مواد مربوط به آن باضافه کلوخه‌های معدنی یا فلزی.
(2) - شامل مواد جنگلی.
(3)- - (‌کشتی‌ها)، این کلمه به کشتیهای ماهیگیری اطلاق میشود که به کار ماهیگیری تجاری اشتغال دارند و به نام کشور شرکت کننده ثبت شده و به وسیله شهروند یا شهروندان یا دول شرکت کنندگان یا شرکاء و شرکتها و اتحادیه‌هائی که در همان کشور شرکت کننده به ثبت رسیده و حداقل 60% سهم مربوط متعلق به مردم آن کشور یا دولت است (‌این رقم میتواند 75 درصد باشد)، کار میکنند.
‌رویهمرفته کالاهائی که از این کشتیهای ماهیگیری بازرگانی گرفته میشود با موافقتنامه دوجانبه‌ای - مربوط به اجاره - کرایه این کشتیها یا سهم‌ماهیگیری بین شرکت کنندگان واجد شرایط امتیازات ترجیحی خواهد بود. (4)- در مورد قایقها یا کشتیهای کارخانه‌دار که به وسیله آژانسه‌ای دولتی اداره میشوند و به برافراشتن پرچم کشور شرکت کننده نیازی نیست
(5)- از نظر این موافقتنامه منظور از اصطلاح کشتی - کارخانه دار هر گونه قایقی است که برای تغییر شکل یا ساختن کالاها در کشتی، غیر از کالاهای مذکور در بند (و) فوق به کار گرفته میشود.
6 و (7)- در مورد کالاهائیکه در چارچوب موافقتنامه‌های جزئی (Sectoral) مورد مذاکره به موجب GSTP مبادله میشوند، میتوان برای اجرا و تدارک آنها ضوابط خاصی در نظر گرفت.
ممکن است موقع مذاکره در مورد موافقتنامه‌های جزئی به این ضوابط توجه خاصی مبذول شود.
‌قاعده 5 - حمل مستقیم
‌در موارد ذیل صدور کالا از یک کشور صادرکننده به یک کشور واردکننده به عنوان حمل مستقیم تلقی می‌شود:
‌الف - هنگامی که کالا بدون عبور از یک کشور غیر شرکت کننده حمل شود.
ب - کالاهائی که حمل آنها مستلزم عبور از یک یا چند کشور واسطه غیر شرکت کننده باشد، خواه همراه با انتقال محموله از یک وسیله نقلیه دیگر یا انبار کردن موقت در کشورهای مذکور باشد یا خیر، مشروط بر اینکه:
1 - ورود به صورت ترانزیت به دلائل جغرافیائی یا ملاحظات صرفاً مربوط به شرایط حمل و نقل، موجه باشد.
2 - کالاها به عرصه تجارت یا بازار مصرف آنجا وارد نشده باشد.
3 - در آنجا در مورد کالاها هیچگونه عملیاتی جز تخلیه یا بارگیری مجدد، یا عملیات دیگری که برای نگهداری کالاها در شرایط خوب لازم است،‌صورت نگرفته باشد.
‌قاعده 6 - نحوه بسته‌بندی
‌به هنگام تشخیص مبداء کالاها، بسته‌بندی باید همراه با کالاهای آن به عنوان یک کل مورد توجه قرار گیرد مع‌الوصف بسته‌بندی ممکن است به طور‌مجزا و مستقل تلقی گردد، مشروط بر اینکه قانون ملی چنین امری را مقرر نماید.
‌قاعده 7 - گواهی مبداء
‌کالاهای (‌تولیدات) مشمول امتیازات ترجیحی باید با گواهی کشور مبداء (1) که توسط مقام منتخب کشور شرکت کننده صادر می‌شود، مورد حمایت واقع شود و بر اساس شیوه‌های گواهی که توسط دیگر کشورهای شرکت کننده تدوین و تصویب گردیده به سایر کشورهای شرکت کننده اطلاع داده شود.
‌قاعده 8 - الف - طبق بندهای الف و ب ماده 3 و ماده 15 موافقتنامه ناظر بر و قوانین ملی هر کشور، هر شرکت کننده می‌تواند و ممکن است ورود کالاها یا (‌تولیداتی) را که مواد اولیه آنها از کشورهائی وارد شده که با آنها دارای روابط تجاری و اقتصادی نیست، ممنوع سازد.
ب - شرکت کنندگان برای مشخص کردن مبداء مواد اولیه وارده کالاهای خود در گواهی مبداء حداکثر همکاری را خواهند نمود.
‌قاعده 9 - تجدید نظر
‌این قواعد ممکن است در مواقع ضروری که یک سوم از کشورهای شرکت کننده تقاضا کنند مورد تجدید نظر قرار گیرد و در صورت توافق ممکن است تغییراتی در آن داده شود.
‌قاعده 10 - ضوابط ویژه درصد گیری
‌در مورد کالاهائی (‌تولیداتی) که از کشورهای شرکت کننده کمتر توسعه یافته سرچشمه می‌گیرند (‌مبداء آنها کشورهای کمتر توسعه‌یافته است) می‌توان10% علاوه بر درصدهای تعیین شده در قواعد 3 و 4 را مجاز دانست.
‌نتیجتاً برای قاعده 3 نسبت درصد از 60% تجاوز نخواهد کرد و در قاعده 4 نسبت درصد کمتر از 50% نخواهد بود.
1 - کالاهای حمل شده از (‌نام تجاری صادرکننده نشانی - کشور) شماره ارجاع گواهی مبداء، نظام جهانی، ترجیحات تجاری، مرکب از اظهارنامه
2 - کالاهائیکه حمل میشوند (‌نام، نشانی، کشور گیرنده کالا کالا و گواهی صادر شده در کشور به نکات پشت ورقه توجه شود.
3 - وسائل حمل و نقل (‌تا آنجا که 4 - برای استفاده رسمی شناخته شده است) 4- برای استفاده رسمی
5 - شماره 6 - علائم 7 - تعداد و 8 - گواهی مبداء 9 - وزن 10 - تعداد
ردیف و شماره نوع بسته‌ها به نکات پشت ورقه ناخالص و تاریخ
‌تعرفه بسته‌ها توصیف توجه شود. یا سایر فاکتورها
کالاها کمیته ها
11 - اظهارنامه صادرکننده صحیح است 12 - گواهی
‌بدینوسیله امضاء‌کننده زیر اعلام میدارد که جزئیات بدینوسیله گواهی می‌شود که بر اساس‌
مشورحه بالا و اظهارات مبنی بر اینکه تمام کالاها در آن. ........کنترل انجام شده اظهارنامه صادر کننده،
کشور تولید شده اند صحیح است صحیح میباشد.
(کشور)
‌و با شرایط مبداء مشخص شده در مورد کالاهای مشمول نظام جهانی ترجیحات تجاری برای کالاهای صادراتی مطابقت دارند.
(‌کشور وارد کننده)
محل و تاریخ امضاء‌کننده مجاز محل و تاریخ امضا و مهر مقام گواهی‌کننده
(1)- گواهی استاندارد مبداء (کشور مبداء) که تمام کشورهای شرکت کننده باید از آن استفاده کنند، ضمیمه است.
1 - شرایط کلی
‌برای این که تولیدات کالاها مشمول این برتری و امتیاز باشند باید
‌الف - در لیست جدول کالاهای مشمول امتیازات ترجیحی GSTP کشور مقصد باشد.
ب - هر یک از کالاهای محموله باید اصالتاً و به طور مجزا توصیف گردند و با قواعد مبداء مطابقت داشته باشند.
ج - با شرایط حمل که توسط قوانین مبداء GSTP معین می‌گردد مطابقت داشته باشد و کلا کالا می‌بایستی مستقیماً با رعایت قاعده 5 از کشور‌صادرکننده به کشور مقصد حمل شود.
2 - اقلامی که در ستون یا خانه 8 گنجانده می‌شود.
‌به طور کلی تولیدات ترجیحی باید در کشور شرکت کننده صادرکننده بر اساس قاعده 2 قوانین مبداء یا در مورد کالاهائی که در کشور شرکت کنندگان صادرکننده به طور کلی تولید نشده یا از آنجا به دست نیامده‌اند به موجب قواعد 3 و 4 باید واجد شرایط باشند.
‌الف - کالاهائی که تماماً تولید شده یا به دست آمده (‌کالا در همان کشور تولید می‌شود و یا از آنجا به عنوان کشور ثالث کالا صادر می‌شود) حرف A را‌در ستون 8 می‌گنجانند.
ب - در مورد کالاهائی که تماماً تولید نشده یا به دست نیامده به شرح ذیل حرف Bدر خانه (8) قرار می‌گیرد:
1 - حرف B در خانه (8) برای کالاهائی است که بر اساس قاعده 3 دارای همان میزان و معیار کشور مبداء باشد.
‌بدنبال حرف B باید مبلغ ارزش کالا، درصد ارزش فوب کالاهائی که از یک کشور غیر شرکت کننده یا مبداء یا شخص صادر شده ذکر شود (‌مثلاً B پنجاه درصد).
2 - حرف C در خانه (8) برای تولیداتی است که مشمول میزان و معیار مبداء وفق قاعده 4 باشد.
‌به دنبال حرف C باید مبلغ محتوای کل کالاهائی که از یک کشور شرکت کننده صادرکننده یا درصد ارزش فوب تولید صادر شده، نشان داده شود (‌مثلاًC 60%).
3 - حرف D در خانه 8 برای تولیداتی است که معیار مبداء ویژه آن با قاعده 10 مطابقت داشته باشد.

ضمیمه شماره 3
‌اقدامات اضافی در جهت حمایت کشورهای کمتر توسعه یافته
‌بنا به درخواست کشورهای کمتر توسعه یافته شرکت کننده برای کمکهای فنی و همکاری، کشورهای شرکت کننده ترتیبی داده‌اند که در زمینه گسترش روابط تجاری آنها با دیگر کشورهای در حال توسعه کمک نمایند تا آنها هم از منافع GSTP بخصوص در زمینه مشروحه ذیل بهره‌مند شوند:
‌الف - تعیین، تهیه و تاسیس پروژه‌های صنعتی و کشاورزی در کشورهای کمتر توسعه یافته شرکت کننده که بتوانند اساس تولید را برای توسعه صادرات‌کشورهای کمتر توسعه‌یافته شرکت کننده به دیگر کشورهای شرکت کننده و احتمالاً شرکت در برنامه‌های سرمایه‌گذاری و بازخریدن (‌پس خریدن) فراهم کنند.
ب - مبادرت به ساختن و تولید کارخانه‌های صنعتی و دیگر تسهیلات در کشورهای کمتر توسعه یافته شرکت کننده برای برآوردن نیازهای منطقه‌ای و‌تحت‌المنطقه‌ای بر اساس همکاری و مساعدت.
ج - تنظیم سیاست ارتقاء صادرات و به وجود آوردن امکانات آموزشی در زمینه تجارت و کمک به گسترش صادرات کشورهای کمتر توسعه یافته شرکت کننده و نهایتاً به حداکثر رساندن منافع ایشان از GSTP.
‌د - حمایت از بازاریابی برای کالاهای صادراتی کشورهای کمتر توسعه یافته به ترتیبی که آنها بتوانند در امکانات موجود سهیم باشند. (‌مثلا در مورد بیمه‌اعتبار صادرات دسترسی به اطلاعات مربوط به بازار) و اقدامات نهادی یا سایر اقدامات مثبت برای تسهیل واردات از کشورهای کمتر توسعه یافته نسبت به بازارهای خودشان.
ه-- در ارتباط با قرار دادن موسسات تجاری در سایر کشورهای شرکت کننده یا حمایت کنندگان (‌دولتی و خصوصی) پروژه‌ها در کشورهای کمتر توسعه یافته شرکت کننده، به منظور تشویق سرمایه‌گذاریهای مشترک، در پروژه‌هائی که برای گسترش تجارت طرح‌ریزی شده‌اند.
‌و - پیش‌بینی تسهیلات ویژه و نرخ در رابطه با ارسال کالا،
‌ز - بوجود آوردن تسهیلات ویژه برای کشورهای کمتر توسعه یافته محاط در خشکی و جزیره‌های شرکت کننده (‌در تبادل امتیازات) برای رسیدگی به‌مسائل ترانزیت و محدودیت‌های حمل و نقل هنگامی که هر گونه مطالعه یا برنامه عملی که باید در هر یک از کشورهای ترانزیت تعهد گردیده باشد چنین مطالعه یا برنامه عملی با مشورت و با تایید کشور ترانزیت ذیربط صورت خواهد گرفت.
ح - پیش‌بینی افزایش جریان اقلام اساسی به کشورهای کمتر توسعه یافته شرکت کننده از طریق ترتیبات ترجیحی خاص.

ضمیمه شماره 4

نظام جهانی ترجیحات تجاری

امتیازات ارائه شده توسط
کشورها به جمهوری اسلامی ایران

حقوق گمرکی

نظام جهانی ترجیحات تجاری

امتیازات ارائه شده توسط
جمهوری اسلامی ایران

نظام جهانی ترجیحات تجاری

امتیازات ارائه شده توسط
کشورها به جمهوری اسلامی ایران

حقوق گمرکی

‌

قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به موافقتنامه شامل سی و چهار ماده و چهار ضمیمه در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ سیزدهم آذر ماه یک‌هزار و سیصد و هفتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1370.9.27 به تایید شورای نگهبان رسیده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی کروبی