آییننامه مالی و معاملاتی موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی

شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 513 مورخ 1381/12/20 در اجرای ماده 15 مصوبه کلیات آیین‎نامه تاسیس موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی و به منظور حسن جریان امور مالی موسسات مذکور، به پیشنهاد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آیین‎نامه مالی و معاملاتی موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی را به این شرح تصویب کرد:

فصل اول - تعاریف

ماده 1. موسسه در این آیین‌نامه عبارتست از هریک از موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی که با مجوز شورای عالی انقلاب فرهنگی یا وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در این آیین‌نامه «وزارتخانه ذی‏ربط» نامیده می‌شوند ایجاد شده و یا می‌شود.

تبصره منظور از غیرانتفاعی بودن، آن است که درآمد موسسه صرفاً در امور جاری و توسعه موسسه هزینه گردد.

ماده 2. سال مالی موسسه عبارتست از یک سال شمسی که از اول مهرماه هر سال شروع و به پایان شهریور ماه سال بعد ختم می‌شود. اولین سال مالی از تاریخ تاسیس موسسه شروع و به پایان اولین شهریور ماه ختم می‌شود.

ماده 3. بودجه، برنامه مالی موسسه برای مدت یک سال مالی است که شامل پیش بینی درآمدها و برآورد هزینه ها برای نیل به اهداف موسسه می‌باشد.

ماده 4. اعتبار، عبارتست از مبلغی که برای اجرای برنامه ها و طرحها و فعالیتهای موسسه در بودجه مربوط پیش بینی شده است.

ماده 5. درآمد، عبارتست از دریافتهایی که موسسه طبق اساسنامه موسسه و قوانین و مقررات مربوط و به شرح مذکور در ماده 20 این آیین‌نامه، مجاز به دریافت آنها می‌باشد و در بودجه موسسه پیش بینی می‎شود و باید برای تحقق اهداف موسسه به مصرف برسد.

ماده 6. تشخیص، عبارتست از تعیین و انتخاب خدمات، کالا و پرداختهایی که انجام یا تحصیل آنها در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط برای رسیدن به اهداف موسسه ضروری است.

ماده 7. تامین اعتبار، عبارتست از اختصاص دادن تمام یا قسمتی از اعتبار مصوب برای انجام هزینه معین، به وسیله خزانه دار و با نظارت رئیس موسسه.

ماده 8. تعهد از نظر این آیین‌نامه عبارتست از ایجاد الزاماتی بر عهده موسسه ناشی از:
الف. انجام دادن خدمت یا تحویل دادن کالا
ب. اجرای قراردادهای منعقده با موسسه
ج. احکام صادره از مراجع قانونی و ذی صلاح
د. عضویت در سازمانها و مجامع بین المللی طبق قوانین جاری کشور و ضوابط «وزارتخانه ذی‏ربط»

تبصره تعهدات موسسه باید برای اهداف و وظایف موسسه و درچارچوب قوانین و مقررات مربوط ایجاد شود.

ماده 9. تسجیل، عبارتست از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد و مدارک اثبات کننده بدهی.

ماده 10. هزینه، عبارتست از بدهیهای قابل پرداخت در قبال تعهد موسسه به شرح مذکور در ماده 8 این آیین‏نامه.

ماده 11. تنخواه گردان، عبارتست از وجهی که طبق ضوابط موسسه به وسیله خزانه دار با دستور رئیس موسسه و یا مقام مجاز از سوی وی، برای انجام هزینه ها و سایر پرداختها در اختیار مامورینی که به موجب دستورالعمل مذکور در ماده 27 این آیین‌نامه مجاز به دریافت تنخواه گردان هستند، قرار می‌گیرد.

ماده 12. سپرده، وجه الضمان، وثیقه، ودیعه و نظایر آن عبارتست از وجوهی که طبق قوانین و مقررات و قراردادها یا بر حسب ضرورت به تشخیص رئیس یا معاون اداری و مالی موسسه به منظور تامین حقوق موسسه و یا جلوگیری از تضییع آن دریافت می‌گردد و رد و ضبط آن تابع شرایط مقرر در قوانین و مقررات و قراردادهای مربوط است.

ماده 13. خزانه‏دار موسسه از بین کارمندان صالح وامین موسسه با معرفی رئیس موسسه، تایید هیات امنا و حکم رئیس موسسه منصوب می‌شود و زیر نظر رئیس موسسه انجام وظیفه می‏کند.

تبصره در موارد استثنایی می توان خزانه دار موسسه را از بین اشخاص صالح و امین خارج از موسسه معرفی و منصوب کرد.

ماده 14. وظایف خزانه دار عبارتند از:
1- نظارت بر تنظیم اسناد مالی.
2- رسیدگی و تنظیم حساب‏های درآمد و هزینه.
3- تنظیم به موقع برنامه مالی و بودجه سالانه.
4- تنظیم صورتهای مالی و ترازنامه سالیانه.
5- تنظیم اظهارنامه عملکرد مالی سالیانه به منظور ارائه به موقع آن به حوزه مالیاتی مربوط.
6- انجام کلیه امور مالی و معاملاتی موسسه بر اساس آخرین اصول علمی متداول حسابداری.
7- نظارت بر فعالیت امین اموال موسسه.
8- نگهداری وثیقه و ودیعه غیرنقدی و اوراق بهادار موسسه در جای امنی در داخل موسسه.

ماده 15. عامل خزانه دار، در صورت نیاز ازبین کارمندان صالح و امین موسسه به پیشنهادخزانه دار موسسه و موافقت و حکم رئیس موسسه به این سمت منصوب می‌شود و باپیشنهاد خزانه دار موسسه وموافقت و حکم رئیس موسسه قسمتی از وظایف خزانه دار موسسه به وی محول می‌شود.

ماده 16. امین اموال از بین کارمندان صالح و امین موسسه به پیشنهاد خزانه دار موسسه و به حکم رئیس موسسه به این سمت منصوب می‌شود و رئیس موسسه وظیفه حفظ و حراست و تحویل و تحول و تنظیم حسابهای اموال و اوراقی که در حکم وجه نقداست و کالاهای تحت ابوابجمعی را به وی واگذار می‏کند.

ماده 17. کارپرداز از بین کارمندان صالح و امین موسسه به این سمت منصوب می‌شود.

فصل دوم - بودجه

ماده 18. بودجه موسسه و واحدهای تحت پوشش آن براساس سیاستهای «وزارتخانه ذی‏ربط» و هیات موسس (یا موسس) موسسه با توجه به اهداف آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و عمرانی موسسه به وسیله رئیس موسسه تنظیم می‌شود وپس از تصویب شورای موسسه حداقل دوماه پیش از آغاز سال مالی موسسه به تصویب نهایی هیات امنا می‌رسد.

ماده 19. بودجه تفصیلی موسسه براساس درآمدهای قابل پیش بینی که در اختیار موسسه قرار خواهد گرفت و همچنین مانده وجوه مصرف نشده سنوات قبل و سایر منابع تامین اعتبار به تفکیک برنامه ها و طرحها به پیشنهاد رئیس موسسه و تایید شورای موسسه حداکثر ظرف مدت دو ماه از آغاز سال مالی موسسه به تصویب هیات امنا می‌رسد.

تبصره تا زمان تصویب بودجه تفصیلی به وسیله هیات امنا، به تشخیص رئیس موسسه هزینه‏ها حداکثر به میزان یک دوازدهم بودجه مصوب برای هر ماه انجام می پذیرد.

فصل سوم - درآمدها و دریافتها

ماده 20. درآمدهای موسسه که طبق اساسنامه موسسه، قوانین و مقررات جاری و ضوابط «وزارتخانه ذی‏ربط» تحصیل می‌شوند به شرح زیر است:
الف: آورده هیات موسس/ موسس (سرمایه موسسه)
ب: وجوهی که موسسه بابت شهریه طی سال مالی مربوط از دانشجویان دریافت می‏کند.
ج: وجوهی که موسسه در ازای ارائه خدمات آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و. .. به سایر اشخاص دریافت می کند.
د: تسهیلات بانکی که طبق قوانین و مقررات جاری کشور دریافت می‌شود.
ه-: هدایا و کمکهایی که موسسه دریافت می کند.
و: وجوه حاصل از واگذاری حق استفاده از اموال غیرمنقول موسسه (موضوع ماده 55 این آیین‌نامه).
ز: وجوه حاصل از فروش اموال و دارائی ها با رعایت ضوابط و مقررات.
ح: وجوه مصرف نشده سال مالی قبل.

ماده 21. سپرده، وجه الضمان، وثیقه و ودیعه نقدی و نظایر آن (موضوع ماده 12 این آیین‏نامه) باید به حساب بانکی خاصی که موسسه به همین منظور افتتاح می کند، واریز شود.

تبصره 1- وثیقه و ودیعه غیرنقدی و همچنین اوراق بهادار تحویل خزانه دارموسسه می‌شود تا در جای امنی در داخل موسسه نگهداری کند.

تبصره 2- رد وجوه مذکور و وثیقه و ودیعه غیرنقدی و یاجبران خسارات ناشی از عدم اجرای تعهدات، از محل موجودی حساب فوق و وثیقه و ودیعه غیرنقدی، طبق قوانین و مقررات جاری و براساس تشخیص ومسئولیت رئیس موسسه به عمل خواهد آمد.

فصل چهارم - هزینه ها و پرداختها

ماده 22. در مورد آن قسمت از هزینه‏های جاری مستمر که نوعاً انجام آن از یک سال مالی تجاوز می‏کند موسسه می‌تواند برای مدت متناسب، قراردادهایی که اجرای آن از سال مالی تجاوز می‏کند منعقد نماید. موسسه مکلف است در بودجه سالیانه خود اعتبارات لازم برای پرداخت تعهدات مربوط به اینگونه قراردادها را مقدم بر سایر اعتبارات منظور کند.

تبصره انواع هزینه های موضوع این ماده و شرایط آن به تصویب شورای موسسه می‌رسد.

ماده 23. پرداخت هزینه ها پس از طی مراحل تشخیص و تامین اعتبار و تعهد و تسجیل به عمل خواهد آمد.

تبصره امضای سند حسابداری و چک به وسیله دارندگان حق امضای مجاز موسسه به منزله تعهد، تسجیل و حواله است.

ماده 24. اختیار ومسئولیت تشخیص، انجام تعهد، تسجیل و حواله به عهده رئیس موسسه می‏باشد.

تبصره رئیس موسسه می‌تواند اختیار مذکور را در پاره ای از موارد با حفظ مسئولیت خود به معاون اداری و مالی موسسه تفویض کند.

ماده 25. در پاره ای از موارد که لازم است قبل از انجام تعهد وجهی پرداخت شود، می‏توان به تشخیص رئیس یا معاون اداری ومالی موسسه (درصورتی که به وی تفویض اختیار شده باشد) از محل اعتبار مربوط مبلغی به عنوان پیش پرداخت تادیه نمود.

ماده 26. در مواردی که بنا به عللی تسجیل و یا تهیه اسناد ومدارک لازم برای تادیه تمام یا قسمتی از بدهی مقدور نیست و یا پرداخت تمام وجه مورد تعهد میسر نباشد می‏توان قسمتی از وجه تعهد شده را به عنوان علی الحساب به تشخیص رئیس موسسه یا معاون اداری ومالی موسسه (درصورتی که به وی تفویض اختیار شده باشد) از محل اعتبارات مربوط پرداخت کرد.

ماده 27. میزان و نحوه واگذاری و واریز تنخواه گردان، پیش پرداخت وعلی الحساب و نوع تضمین مورد نیاز طبق دستورالعملی است که به وسیله رئیس موسسه تهیه می‌شود و به تصویب هیات امنا می‌رسد.

ماده 28. موسسه می‌تواند به منظور استفاده از تسهیلات خریدهای متمرکز برای تدارک کالاهای مورد نیاز وجوهی را به حساب یا حسابهای پیش پرداخت منظور و پس از وصول کالاهای مورد نظر و با دریافت صورتحساب مربوط به حساب هزینه منظور کند.

ماده 29. وجوه مصرف نشده هر سال مالی که به سال مالی بعد منتقل می‌شود و ضمن بودجه تفصیلی موسسه به تصویب می‌رسد باید بدواً بابت تعهدات سنوات قبل که به وسیله موسسه ایجاد شده ولی درسال مربوط پرداخت نشده است، هزینه شود.

تبصره مانده اعتبارات عمرانی مصرف نشده منحصرا به مصرف طرحهای عمرانی می‌رسد.

ماده 30 : پرداخت هرگونه وجهی تحت عنوان هزینه های آموزشی، پژوهشی و نظایر آن مشروط بر آن است که به تشخیص رئیس موسسه (یا نماینده تام الاختیار وی)، فعالیت شخص (حقیقی یا حقوقی) گیرنده وجه برای تحقق اهداف موسسه باشد. وجوه پرداختی از این بابت با اخذ رسید از گیرنده وجه به حساب هزینه قطعی منظور می‌شود.

ماده 31. پرداختهای موسسه باید صرفاً از طریق حسابهای بانکی مجاز انجام گیرد و گواهی بانک دائر بر انتقال وجه به حساب ذی‏نفع، پرداخت وجه به ذی‏نفع یا قائم مقام قانونی وی و حواله در وجه ذی‏نفع یا قائم مقام قانونی وی به عنوان رسید گیرنده وجه و پرداخت محسوب می‌شود.

تبصره در موارد استثنایی که به تشخیص رئیس موسسه، اخذ امضا از گیرنده وجه مقدور نباشد، تایید خزانه دارموسسه دایر بر پرداخت وجه به ذی‎نفع (به صورت چک یا نقد) رسید گیرنده وجه تلقی می‌شود و با مسئولیت مشترک رئیس و خزانه دار موسسه سند، قابل احتساب به هزینه قطعی است.

ماده 32. حسابهای بانکی موسسه به تعداد مورد نیاز به منظور دریافت‏ها و پرداخت‏های مربوط با درخواست مشترک رئیس و خزانه‏دار موسسه افتتاح می‏گردد. استفاده از حسابهای مذکور با امضای متفق رئیس یا معاون اداری و مالی و خزانه‏دار موسسه با مهر موسسه معتبر می‏باشد.

تبصره درموسسات وابسته به نهاد های عمومی، هیات امنای موسسه می‌تواند بنا به پیشنهاد رئیس نهاد عمومی مربوط، دارندگان حق امضای موسسه را به نحو دیگری تعیین و معرفی نماید.

ماده 33. نحوه هزینه کردن هدایا و کمکهای عام دریافتی، موضوع بند «ج» ماده 20 این آیین‌نامه، تابع آیین‌نامه ای است که بنا به پیشنهاد شورای موسسه به تصویب هیات امنای موسسه می‏رسد.

تبصره هدایا و کمکهای خاص باید طبق نظر اهدا کننده و کمک دهنده، مصرف شود.

فصل پنجم - معاملات

ماده 34. معاملات موسسه اعم از خرید، فروش، اجاره، استیجاره، پیمانکاری، اجرت کارو غیره (به استثنای مواردی که مشمول مقررات استخدامی موسسه باشد) از طریق مناقصه یا مزایده انجام می‌شود، مگر در موارد زیر:
الف: معاملاتی که طرف معامله، وزارتخانه ها یا موسسات یا شرکتهای دولتی یا شهرداریها یا سازمان ها، شرکتها و موسسات وابسته به آنها باشد.
ب: معاملاتی که به تشخیص و مسئولیت رئیس موسسه (یا مقام مجاز از سوی وی) با موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و موسسات تابعه که بیش از پنجاه درصد سهام و یا سرمایه و یا مالکیت آنها متعلق به موسسات و نهادهای مذکور باشند و نیز با شرکتهای تعاونی مصرف و توزیع کارکنان وزارتخانه‏ها و موسسات و شرکتهای دولتی و شرکتها وموسسات تعاونی تولید و توزیع که تحت نظارت مستقیم دولت تشکیل و اداره می گردند، انجام می‌شود.
ج: خرید اموال و خدمات و حقوقی که به تشخیص ومسئولیت رئیس موسسه به صرفه و صلاح موسسه باشد.
د: استیجاره اموال غیرمنقول به تشخیص ومسئولیت رئیس موسسه،بارعایت ضوابط ومقررات مربوط.
ه‌-: خرید خدمات هنری با رعایت موازین اسلامی و صنایع مستظرفه وخدمات کارشناسی و همچنین خدمات مشاوره و خدمات موسسات علمی و حق اختراع به تشخیص ومسئولیت رئیس موسسه و با رعایت ضوابط ومقررات مربوط.
و: خرید کالاهای مورد مصرف روزانه که در محل نرخ ثابتی از طرف دولت یا مراجع ذی‏صلاح برای آنها تعیین شده باشد.
ز: خرید کالاهای انحصاری دولتی وسایر کالاهایی که دارای فروشنده انحصاری بوده و برای آنها از طرف دستگاههای دولتی ذی‏ربط نرخ تعیین شده باشد.
ح: کرایه حمل ونقل هوایی، دریایی، هزینه مسافرت و نظایر آن درصورت وجود نرخ ثابت و مقطوع.
ط: خرید قطعات یدکی برای تعویض یا تکمیل لوازم وتجهیزات و ماشین آلات ثابت و متحرک موجود و همچنین ادوات و ابزارو وسایل اندازه گیری دقیق و لوازم آزمایشگاهی علمی و فنی و دیداری و شنیداری و نظایر آن به تشخیص و مسئولیت رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی.
ی: تعمیر ماشین آلات ثابت و متحرک به تشخیص و مسئولیت رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی.
ک: چاپ و صحافی به تشخیص و مسئولیت رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی.
ل: خرید ارز با اعلامیه بانک.

ماده 35. معاملات موسسه از نظر مبلغ به سه دسته جزئی، متوسط و عمده به شرح زیر طبقه بندی می‌شوند:
الف: معاملات جزئی معاملاتی است که مبلغ آن حداکثر 10000000 ریال باشد.
ب: معاملات متوسط معاملاتی است که مبلغ آن بیش از 10000000 ریال و حداکثر 50000000 ریال باشد.
ج: معاملات عمده معاملاتی است که مبلغ آن بیش از 50000000 ریال باشد.

تبصره 1: «وزارتین» موظفند از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین‏نامه هر سه سال یکبار نصاب‏های فوق الذکر را مشترکاً تعیین و به شورای عالی انقلاب فرهنگی و موسسات مشمول ماده 1 این آیین‏نامه اعلام کنند. میزان تغییر در این نصاب‏ها از شاخص قیمت سالیانه (که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‏گردد) کمتر نخواهد بود.

تبصره 2: مبنای نصاب در خرید برای معاملات جزئی ومتوسط مبلغ معامله و درمورد معاملات عمده مبلغ برآورد است.

تبصره 3: مبنای نصاب در فروش، مبلغ تعیین شده به وسیله کارشناس منتخب موسسه است.

ماده 36. مناقصه در معاملات به روش زیر انجام می پذیرد:
الف: در مورد معاملات جزئی به کمترین بهای ممکن به تشخیص و مسئولیت کارپرداز موسسه.
ب: در مورد معاملات متوسط به کمترین بهای ممکن به تشخیص و مسئولیت کارپرداز و مسئول مافوق و تایید رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی.
ج: در مورد معاملات عمده با انتشار آگهی مناقصه عمومی یا ارسال دعوتنامه (مناقصه محدود) به تشخیص رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی.

ماده 37. مزایده در معاملات به روش زیر انجام می پذیرد:
الف: در مورد معاملات جزئی به بیشترین بهای ممکن به تشخیص و مسئولیت مامور فروش.
ب: در مورد معاملات متوسط به بالاترین بهای ممکن به تشخیص و مسئولیت مامور فروش و مسئول مافوق و تایید رئیس موسسه.
ج: در مورد معاملات عمده با انتشار آگهی مزایده عمومی.

ماده 38. در مواردی که انجام مناقصه یا مزایده براساس گزارش توجیهی مسئول واحد مربوط و به تشخیص کمیسیون معاملات موسسه میسر یا به مصلحت موسسه نباشد، کمیسیون مذکور با رعایت صرفه و صلاح موسسه، نحوه انجام معامله (غیر از مناقصه و مزایده) را برای تصویب به رئیس موسسه پیشنهاد می‏کند.

تبصره 1 : در صورتی که تنوع و پراکندگی واحدهای دانشگاهی موسسه ایجاب کند موسسه می‏تواند با تصویب هیات امناء، بیش از یک کمیسیون معاملات تشکیل دهد.

تبصره 2 : رئیس موسسه می‏تواند با حفظ مسئولیت خود، اختیار تصویب یا عدم تصویب مصوبات کمیسیون معاملات را برای معاملات کمتر از 300000000 ریال به نماینده یا نمایندگان تام الاختیار خود واگذار کند.

ماده 39. ترکیب، وظایف و اختیارات کمیسیون معاملات و نصاب لازم و چگونگی تشکیل آن طبق آیین‏نامه‏ای است که بنا به پیشنهاد شورای موسسه به تصویب هیات امنای موسسه می‏رسد.
کلیه اعضای کمیسیون مکلف به حضور در جلسات کمیسیون و ابراز نظر نسبت به گزارش توجیهی مسئول واحد مربوط در مورد تقاضای ترک تشریفات مناقصه یا مزایده یا ارسال دعوتنامه (مناقصه محدود) و همچنین نحوه انجام معامله مورد نظر هستند. لکن تصمیمات کمیسیون با رای اکثریت اعضا معتبر خواهد بود.

ماده 40. در کلیه معاملات، تنظیم و امضای قرارداد یا گرفتن صورتحساب الزامی است، مگر درموارد اضطراری و استثنایی که مبادرت به تنظیم صورتجلسه خرید گردیده و به تایید رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی می‌رسد.

تبصره در مورد معاملاتی که عرفاً صورتحساب صادر نمی گردد گواهی کارپرداز و تایید مقام مافوق وی کافی است.

ماده 41. نحوه انجام معاملات و تشریفات مناقصه و مزایده و سایر مقررات اجرایی مواد 36 تا 41 این آیین‌نامه طبق دستورالعملی است که بنا به پیشنهاد شورای موسسه به تصویب هیات امنای «موسسه» می‏رسد.

فصل ششم - نظارت مالی

ماده 42. اعمال نظارت مالی موسسه برعهده رئیس موسسه است.

ماده 43. در صورتی که خزانه دار موسسه پرداخت وجهی را برخلاف قوانین و مقررات جاری کشور، ضوابط «وزارتخانه ذی‏ربط»، اساسنامه موسسه و مفاد این آیین‌نامه تشخیص دهد مراتب را با ذکر دلایل مربوط کتباً به مقام صادر کننده دستور پرداخت، اعلام می کند. مقام صادرکننده دستور - در صورتی که رئیس موسسه باشد - پس از وصول گزارش خزانه‏دار، چنانچه مسئولیت امر پرداخت را به عهده بگیرد و مراتب را کتباً به خزانه دار اعلام کند، خزانه دار مکلف است وجه مزبور را پرداخت کند و موضوع را به هیات امنای موسسه گزارش دهد. هیات امنا یا نماینده آن درصورتی که مورد را خلاف تشخیص دهد نظر خود را به رئیس موسسه اعلام می کند تا طبق آن عمل شود.

تبصره درصورتی که مقام صادرکننده دستور، معاون اداری ومالی موسسه باشد وپس ازوصول گزارش خزانه دار، برقانونی بودن دستور خود اصرار ورزد، خزانه دار مراتب را با ذکر دلیل برای اخذ تصمیم به رئیس موسسه اعلام می دارد. در این صورت چنانچه رئیس موسسه دستور پرداخت صادر کند، طبق مراتب فوق عمل خواهد شد.

فصل هفتم - امور حسابداری وحسابرسی

ماده 44. به منظور جلوگیری از تداخل منابع مالی موسسه و تفکیک برنامه ها و طرحهایی که از محل منابع خاصی تامین مالی می‌شوند، حساب موسسه به تفکیک منابع مالی تحت عنوان حساب مستقل، ثبت و نگهداری می‌شود.

ماده 45. حسابهای موسسه براساس اصول، موازین و ضوابط متداول حسابداری موسسات آموزشی و پژوهشی با روش حسابداری نیمه تعهدی (هزینه ها برمبنای تعهدی و درآمدها برمبنای نقدی) نگهداری می‏شود.

ماده 46. حسابهای مستقل موسسه عبارتند از:
الف: حساب مستقل وجوه اعتبارات جاری.
ب: حساب مستقل وجوه اعتبارات عمرانی.
ج: حساب مستقل وجوه اعتبارات اختصاصی.
د: حساب مستقل وجوه هدایا و کمکهای مردمی.
ه-: حساب مستقل وجوه سپرده.
و. سایر حسابهای مستقل که در صورت لزوم به پیشنهاد معاون اداری و مالی یا خزانه دار و موافقت رئیس موسسه افتتاح می‌شود.

ماده 47. صورتهای مالی و ترازنامه موسسه که هرسال براساس دفاتر و مدارک حسابداری و با رعایت ماده 48 تنظیم وحداکثر 3 ماه از پایان سال مالی به وسیله رئیس موسسه برای تصویب به هیات امنای موسسه تسلیم می‌گردد عبارتند از:
1- ترازنامه ترکیبی کلیه حسابهای مستقل.
2- صورتحساب ترکیبی درآمدها و هزینه.
3- صورت ترکیبی تغییرات درحساب مازاد.
4- صورت عملکرد سالیانه بودجه به تفکیک حسابهای مستقل وجوه اعتبارات جاری و عمرانی و اختصاصی و …

ماده 48. معاون اداری ومالی موسسه مکلف است صورتحساب دریافت و پرداخت هرماه، اعتبارات جاری وسایر اعتباراتی را که در اختیار موسسه قرار می‌گیرد حداکثر تا پایان ماه بعد و حساب نهایی و ترازنامه هرسال مالی را حداکثر 2 ماه از پایان سال مالی موسسه تنظیم و پس از تایید خزانه دار موسسه همراه اسناد و مدارک مربوط برای رسیدگی در اختیار حسابرس رسمی موسسه قرار دهد.

تبصره حسابرس رسمی موسسه موظف است پس از وصول صورتهای مالی و ترازنامه موسسه و ضمائم مربوط حداکثر ظرف مدت 25 روز رسیدگیهای لازم را انجام داده و گزارش حسابرسی را به رئیس موسسه تسلیم کند.

ماده 49. صورتهای مالی و ترازنامه موسسه که طبق 2 ماده قبل تنظیم شده است، باید حداکثر ظرف 3 ماه از پایان سال مالی موسسه همراه اسناد و مدارک مربوط و گزارش حسابرس رسمی موسسه برای بررسی و اتخاذ تصمیم به هیات امنای موسسه ارسال گردد.

تبصره صورتهای مالی و ترازنامه موسسه باید حداکثر ظرف مدت 4 ماه از پایان سال مالی موسسه به تصویب هیات امنای موسسه برسد.

ماده 50. رئیس موسسه موظف است ظرف یک ماه از تاریخ تصویب صورتهای مالی و ترازنامه موسسه به وسیله هیات امنا، یک نسخه از آن را برای «وزارتخانه ذی‏ربط» ارسال کند.

ماده 51. نحوه نگهداری حساب‌ها و امور مالی موسسه، تابع ضوابط و مقررات مالی موسسات غیردولتی و غیرانتفاعی است که به وسیله سازمان حسابرسی کشور تدوین شده یا می‏شود.

تبصره تا تصویب و ابلاغ ضوابط مذکور، نحوه نگهداری حساب‌ها و امور مالی موسسه طبق یکی از روشهای معمول حسابداری خواهد بود.

فصل هشتم - اموال

ماده 52. مسئولیت حفظ و حراست اموال و مسئولیت نگهداری حساب اموال به عهده رئیس موسسه است.

تبصره رئیس موسسه می‏تواند با حفظ مسئولیت خود وظیفه نگهداری حساب اموال موسسه را به خزانه دار موسسه محول کند.

ماده 53. فروش اموال منقول غیرمصرفی موسسه که به تشخیص هیئتی مرکب از معاون اداری و مالی و خزانه دار موسسه و یک کارشناس خبره و متعهد با انتخاب رئیس موسسه، اسقاطی یا مازاد برنیاز محسوب شده است، مجاز می‌باشد. وجوه حاصل از فروش اینگونه اموال به حساب جداگانه ای منظور و برای خرید اموال منقول غیر مصرفی موسسه به مصرف می‌رسد.

ماده 54. فروش اموال غیرمنقول مازاد برنیاز موسسه به استثنای اموال غیرمنقولی که از نفایس ملی و آثار و بناهای تاریخی است صرفاً به منظور تبدیل به احسن با پیشنهاد هیات موسس/ موسس و تصویب هیات امنا مجاز می‌باشد.

تبصره ارزیابی و مبنای تعیین قیمت اموال غیرمنقول قابل فروش توسط کارشناس رسمی دادگستری به انتخاب هیات موسس/ موسس صورت می‌گیرد.

ماده 55. موسسه می‌تواند با پیشنهاد هیات موسس/ موسس و تصویب هیات امنا، حق استفاده از اموال غیرمنقول مازاد بر احتیاج خود را به طور موقت و بدون حق تصرف مالکانه واگذار نماید و درآمد حاصل از آن را به حساب درآمد اختصاصی موسسه منظور کند.

ماده 56. نحوه نگهداری اموال و رسیدگی وچگونگی نظارت و تمرکز حساب اموال منقول و غیرمنقول موسسه طبق دستورالعملی است که بنا به پیشنهاد شورای موسسه به تصویب هیات امنا می‏رسد.

فصل نهم - متفرقه

ماده 57. دریافت ضمانت نامه بانکی یا سپرده نقدی یا سفته یا چک به عنوان سپرده شرکت در مناقصه و مزایده و یا تضمین حسن انجام معامله بلامانع است و در هرصورت با تشخیص و مسئولیت رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی و تایید هیات موسس/ موسس در هر زمان قابل تبدیل به یکدیگر می‌باشد.

ماده 58. در مورد هزینه دعوتها، پذیرایی‏ها، برگزاری مراسم و همایش ها و همچنین هزینه مسافرتهای علمی و ورزشی دانشجویان و اعضای هیات علمی در داخل یا خارج از کشور در مواردی که تهیه اسناد و مدارک مربوط مقدور نباشد براساس صورتحسابهای تهیه شده به وسیله مسئولان مربوط که به تایید رئیس موسسه یا مقام مجاز از سوی وی می‌رسد قابل احتساب به هزینه است.

ماده 59. هیات امنای «موسسه» می‏تواند دستورالعملهای اجرایی این آیین‏نامه را تصویب و ابلاغ کند.

ماده 60. موسسه درصورت تخلف از مفاد این آیین‌نامه مشمول مجازاتهای مذکور در «آیین‌نامه نحوه نظارت برفعالیت موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی» و اصلاحات بعدی آن، مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، می‏شود.

ماده 61. هیات امنای موسسه و «وزارتخانه ذی‏ربط» بر حسن اجرای این آیین‌نامه نظارت دارند. نحوه اعمال نظارت هیات امنا به وسیله هیات امنای موسسه تعیین می‌شود.اعمال نظارت «وزارتخانه ذی‏ربط» از طریق هیات یا هیئتهای نظارت (که طبق ماده 9 اصلاحی آیین‌نامه نحوه نظارت بر فعالیت موسسات آموزشی غیردولتی و غیرانتفاعی، مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل می‌شود) و با بررسی دفاتر و اسناد و پرونده‏های مربوط انجام می‏شود.

این آیین‏نامه در 61 ماده و 25 تبصره در جلسه 513 مورخ 1381/12/20 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و برای کلیه موسسات آموزش عالی مذکور لازم الاجراست.

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی- سید محمد خاتمی

دریافت فایل پی‌دی‌اف