قانون بودجه سال 1383 کل کشور

‌ماده واحده - بودجه سال 1383 کل کشور از حیث منابع بالغ یک میلیون و یکصد و هشتاد و چهار هزار و پانصد و شش میلیارد و هفتصد و هشتاد و پنج میلیون و هشتصد و چهل و یک هزار (785/841/000 /506/ 184 /1) ریال و از حیث مصارف بالغ بر یک میلیون و یکصد و هشتاد و چهار هزار و پانصد و شش میلیارد و هفتصد و هشتاد و پنج میلیون و هشتصد و چهل و یک هزار (785/841/000 /506 /184 /1) ریال به شرح زیر است:

‌الف - منابع بودجه عمومی دولت از لحاظ درآمدها و واگذاری دارائیهای سرمایه ای و مالی و مصارف بودجه عمومی دولت از حیث هزینه ها و تملک دارائیهای سرمایه ای و مالی بالغ بر پانصد و نوزده هزار و چهارده میلیارد و ششصد و پنجاه میلیون و ششصد و دو هزار (650/602/000 /014 /519) ریال شامل:

1 - منابع عمومی مبلغ چهارصد و پنجاه و نه هزار و نهصد بیست و چهار میلیارد و ششصد و بیست و سه میلیون و هشتصد و چهل و شش هزار (623/846/000/ 924 /459) ریال و هزینه ها و تملک دارائیهای سرمایه ای و مالی از آن محل مبلغ چهارصد و پنجاه و نه هزار و نهصد بیست و چهار میلیارد و ششصد و بیست و سه میلیون و هشتصد و چهل و شش هزار (623/846/000/ 924 /459) ریال

2 - درآمدهای اختصاصی وزارتخانه ها و موسسات دولتی مبلغ پنجاه و نه هزار و نود میلیارد و بیست و شش میلیون و هفتصد و پنجاه و شش هزار (026/756/000 /090 /59) ریال و هزینه ها و سایر پرداختها از آن محل مبلغ پنجاه و نه هزار و نود میلیارد و بیست و شش میلیون و هفتصد و پنجاه و شش هزار (026/756/000 /090 /59) ریال.

ب - بودجه شرکتهای دولتی و بانکها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت از لحاظ درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار بالغ بر ششصد و هشتاد و هشت هزار و نهصد و بیست میلیارد و پانصد و نود و هشت میلیون و دویست و سی و نه هزار (598/239/000 /920 /688) ریال و از حیث هزینه ها و سایر پرداختها بالغ بر ششصد و هشتاد و هشت هزار و نهصد و بیست میلیارد و پانصد و نود و هشت میلیون و دویست و سی و نه هزار (598/239/000 /920 /688) ریال.
به دولت اجازه داده می‌شود درآمدها و سایر منابع مندرج در قسمت سوم این قانون را با رعایت قوانین و مقررات مربوط در سال 1383 وصول و هزینه ها و تملک دارایی های سرمایه ای و مالی وزارتخانه ها و موسسات دولتی و همچنین کمکها و سایر اعتباراتی را که در جداول قسمت چهارم و پیوست های شماره (1) و (2) این قانون منظور شده است در حدود وصولی درآمدها و سایر منابع در سال 1383 با رعایت قوانین و مقررات مربوط و بر اساس شرح عملیات و فعالیتهای موافقتنامه های مبادله شده و تبصره های این قانون و بر اساس تخصیص اعتبار، تعهد و پرداخت نماید.
وصول درآمدها و پرداخت هزینه های شرکتهای دولتی و بانکها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت به استثنای هزینه های سرمایه ای که منابع آن از محل منابع عمومی طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای تامین می‌شود و مشمول مقررات عمومی مالی و معاملاتی دولت می‌باشد بر طبق اساسنامه ها و سایر قوانین و مقررات ناظر بر شرکتها و بانکها و موسسات انتفاعی مذکور مجاز خواهد بود.
اولویت تخصیص اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای به شرح زیر تعیین می‌شود:

1 - طرحهایی که سال 1383 به اتمام می رسند.

2 - طرحهایی که سال 1384 به اتمام می رسند.

3 - طرحهای مهم و اولویت دار.

4 - طرحهای ادامه دار.

5 - افزایش اعتبارات سال 1383 هر یک از ردیف های متفرقه مندرج در قسمت چهارم این قانون حداکثر تا ده درصد (10 ٪) از محل کاهش اعتبارات سال 1383 سایر ردیف های متفرقه به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تصویب هیات وزیران مجاز می‌باشد.
ب - به دستگاههای اجرایی اجازه داده می‌شود بدهی های خود به دستگاههای دیگر را در صورت نبود یا کسری اعتبار در فصل مربوط با تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور یا استان، بدون محدودیت، از محل اعتبار دیگر فصول هزینه اعم از اعتبارات هزینه ای و اعتبار از محل درآمد اختصاصی تامین و پرداخت نمایند.

‌تبصره 1 - امور مالی و مالیاتی

الف - اعتبارات سال 1383 طرحهای تملک دارائی های سرمایه ای ملی، مندرج در پیوست شماره (1) این قانون، حداکثر تا پنجاه درصد (50 ٪) به شرح اجزاء (1)، (2) و (3) زیر، قابل افزایش می‌باشد:

1 - 1 - از محل کاهش اعتبارات سال 1383 سایر طرحهای تملک دارائی های سرمایه ای در داخل هر برنامه با پیشنهاد و تایید بالاترین مقام دستگاه یا دستگاههای اجرایی ذی ربط و موافقت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.

2 - 1 - از محل کاهش اعتبارات طرحهای دیگر برنامه های همان فصل بنا به پیشنهاد و تایید بالاترین مقام دستگاه یا دستگاههای اجرایی ذی ربط و موافقت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، مشروط به آنکه کاهش یا افزایش اعتبارات کل هر برنامه، از ده درصد (10 ٪) فراتر نرود.

3 - 1 - افزایش اعتبارات طرحهای مندرج در پیوست شماره (1) این قانون که به عنوان طرحهای مهم مشخص شده یا خاتمه آنها سال 1384 خواهد بود، حداکثر تا میزان سال بعد و طرحهایی که پایان آنها در سال 1383 مشخص گردیده است، بدون الزام به رعایت محدودیت مندرج در جزء (1) بند (‌الف) و جزء های (1 - 1) و (2 - 1) این بند، حداکثر تا مبلغ پانصد میلیارد (000/000/000 /500) ریال از محل کاهش دیگر طرحهای ملی به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تصویب هیات وزیران مجاز می‌باشد.
2 - اعتبارات ردیف های متفرقه مربوط به دستگاههای مختلف که در طول سال 1383 توزیع و به دستگاههای اجرایی اختصاص می یابد، حسب مورد به سقف اعتبارات مصوب هزینه ای و تملک دارایی های سرمایه ای اضافه می‌گردد و مصرف آن طبق قوانین و مقررات اعتبارات دستگاه دریافت کننده، صورت می‌گیرد.
3 - از محل کاهش اعتبارات هزینه ای و اعتبارات هزینه ای ردیفهای متفرقه تا پنجاه درصد (50 ٪) به سقف اعتبارات ردیفهای تملک دارایی های سرمایه ای بنا به پیشنهاد بالاترین مقام اجرایی دستگاه و موافقت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و یا استان قابل افزایش می‌باشد.
4 - جابه جایی اعتبارات هزینه ای بین دستگاههای اجرایی منظور در قسمت چهارم قانون بودجه سال 1383 کل کشور حداکثر تا پنج درصد (5 ٪) بنا به پیشنهاد بالاترین مقام هر یک از دستگاههای اجرایی ذی ربط و تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مجاز می‌باشد.
5 - افزایش اعتبارات سال 1383 هر یک از ردیف های متفرقه مندرج در قسمت چهارم این قانون حداکثر تا ده درصد (10 ٪) از محل کاهش اعتبارات سال 1383 سایر ردیف های متفرقه به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تصویب هیات وزیران مجاز می‌باشد.

ب - به دستگاههای اجرایی اجازه داده می‌شود بدهی های خود به دستگاههای دیگر را در صورت نبود یا کسری اعتبار در فصل مربوط با تایید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور یا استان، بدون محدودیت، از محل اعتبار دیگر فصول هزینه اعم از‌اعتبارات هزینه‌ای و اعتبار از محل درآمد اختصاصی تامین و پرداخت نمایند.

پ - همه دستگاههایی که در جداول این قانون برای آنها اعتبار منظور شده است و شکل حقوقی آنها منطبق با تعاریف مذکور در مواد (2)، (3)، (4) و (5) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 نیست، از لحاظ اجرای مقررات قانون یاد شده در حکم موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی به شمار می آیند.
‌آیین‌نامه نظارت بر نحوه هزینه نمودن اعتبارات دولتی دستگاههای موضوع این بند، بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به‌تصویب هیات وزیران می‌رسد.

ت - اجازه داده می‌شود حداکثر تا دو درصد (2 ٪) از مجموع اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای بودجه عمومی دولت و یک درصد (1 ٪) از مجموع هزینه های سرمایه ای شرکتهای دولتی و یک و نیم درصد (5 /1 ٪) از مجموع اعتبارات هزینه ای و اختصاصی بودجه عمومی دولت و نیم درصد (5 /0 ٪) از مجموع هزینه های شرکتهای دولتی و کل اعتبار هزینه ای و اختصاصی فصل تحقیقات و اعتبارات تحقیقاتی برنامه آموزش و تحقیقات قضایی و سی و پنج درصد (35 ٪) از مجموع اعتبارات هزینه ای و اختصاصی و ده درصد (10 ٪) از مجموع اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای بودجه عمومی دانشگاه پیام نور بر اساس ماده (4) قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی مصوب 1369/10/18، در هر یک از دستگاههای مربوط بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تصویب هیات وزیران بدون الزام به رعایت قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 و دیگر قوانین و مقررات عمومی کشور از جمله تبصره (16) قانون متمم بودجه سال 1361 و بندهای (ت) و (ث) تبصره (75) قانون بودجه سال 1362 کل کشور و با رعایت قانون نحوه هزینه کردن اعتباراتی که به موجب قانون از رعایت قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند مصوب 1364/11/6، هزینه گردد.
دانشگاهها و مراکز پژوهشی موضوع بند (ب) ماده (154) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خصوص نحوه هزینه اعتبارات هزینه ای و اختصاصی برنامه تحقیقات خود، مشمول مفاد ماده مذکور می‌باشند.
انجام هزینه بر اساس قانون نحوه هزینه کردن اعتباراتی که به موجب قانون از رعایت قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند مصوب 1364/11/6 برای مواردی که در قانون بودجه سال 1383 کل کشور و قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی برای آنها ممنوعیتی وضع گردیده است، ممنوع و تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال دولتی و عمومی می‌باشد.

ث (منسوخ 1402/07/20)- دستگاههای اجرایی موضوع ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مکلفند همه معاملات و قراردادهای خارجی خود را که بیش از یک میلیون (1/000/000) دلار باشد، با رعایت قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور مصوب 1375/12/12، تنها از طریق مناقصه محدود یا بین المللی (‌با درج آگهی در روزنامه های کثیرالانتشار و رسانه های الکترونیکی داخلی و خارجی) انجام و منعقد نمایند. موارد استثناء با رعایت جزء های (1) و (2) بند (ج) ماده (85) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به تایید هیات وزیران خواهد رسید. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فقط مجاز به تعهد یا پرداخت معاملات و قراردادهایی است که تایید بالاترین مقام دستگاههای اجرایی مبنی بر رعایت مفاد این بند را داشته باشد.
خرید کالاهای اساسی، شیر خشک و اقلامی که توسط شورای خرید موضوع ماده واحده مصوب 1359/5/24 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران انجام می پذیرد از شمول حکم این بند مستثنی می‌باشد.

ج - از ابتدای سال 1383، دولت مجاز است در صورت تاخیر در پرداخت بهای برق و خدمات آب و فاضلاب مصرفی و سوخت و مخابرات توسط نیروهای مسلح، نسبت به پرداخت آن از محل اعتبار نیروهای مسلح در مقاطع سه ماهه، بنا بر اعلام وزارتخانه ذی ربط اقدام نماید.

چ - به دستگاههای اجرایی اجازه داده می‌شود درآمدهای ناشی از فروش نشریات، کتب، نرم افزار، اخذ حق عضویت و حق ثبت نام همایش ها و کنفرانس ها را وصول و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 520399 قسمت سوم این قانون واریز نمایند. تا سقف ده میلیارد (000/000/000 /10) ریال از مبالغ واریز شده از محل اعتبار ردیف 503649 قسمت چهارم این قانون در اختیار دستگاههای ذی ربط قرار می‌گیرد تا به منظور انتشار کتب و نشریات و برگزاری کنفرانس ها و یا همایش ها هزینه نمایند.

ح -
1 - به سازمان مجری ساختان‌ها و تاسیسات دولتی و عمومی وابسته به وزارت مسکن و شهرسازی اجازه داده می‌شود، حداکثر مبلغی معادل دو و نیم درصد (5 /2 ٪) از عملکرد تخصیص اعتبار هر یک از طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای در دست اجرا را به تناسب هزینه همان طرح تا سقف بیست و یک میلیارد (000/000/000 /21) ریال به عنوان درآمد حاصل از خدمات مدیریت منظور نماید و در قالب بودجه مصوب سازمان مذکور مندرج در پیوست شماره (3) این قانون، به مصرف برساند.
2 - به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی اجازه داده می‌شود، به تناسب هزینه اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای در طرحهای در دست اجرا در مناطق روستایی، مبلغی معادل چهار درصد (4 ٪) از عملکرد تخصیص اعتبارات، حداکثر تا سقف چهل میلیارد (000/000/000 /40) ریال را به عنوان درآمد حاصل از خدمات مدیریت منظور و در قالب هزینه های پرسنلی، اداری و سرمایه ای به مصرف برساند.
3 - به سازمان مجری ساختان‌ها و تاسیسات عمومی و دولتی اجازه داده می‌شود، به تشخیص هیات مدیره سازمان، مصالح و تجهیزات مازاد طرحهای ملی اتمام یافته و تحویل شده به دستگاههای بهره بردار را پس از کسر استهلاک و اعمال حساب از پروژه خاتمه یافته، به سایر طرحها یا پروژه هایی که مورد نیاز و مصرف می‌باشد، منتقل نموده و به قیمت کارشناسی روز به حساب طرح یا پروژه، منظور نماید و در مواردی که تهیه این اقلام در تعهد پیمانکار طرف قرارداد می‌باشد، سازمان مجاز است مصالح و تجهیزات را بر اساس قیمت روز، به طرف قرارداد واگذار و ذی حساب سازمان به حساب بدهکاری پیمانکاران منظور و اعمال حساب نماید.

خ (منسوخ 1399/10/24)- در سال 1383 معادل صد درصد (100 ٪) مالیات متعلقه حاصل از فروش سهام بانک صنعت و معدن در شرکتهای تحت پوشش، پس از واریز به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 130900 قسمت سوم این قانون، از محل اعتبار ردیف 503560 قسمت چهارم این قانون به عنوان افزایش سرمایه دولت در بانک صنعت و معدن، به این بانک پرداخت گردد.

د - کلیه شرکتهای دولتی که نام آنها در پیوست شماره (3) این قانون منظور شده است از جمله شرکتهای دولتی موضوع ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موظفند در سال 1383 معادل سی درصد (30 ٪) سود ابرازی سال 1382 خود را به عنوان سود به حساب درآمد عمومی موضوع ردیف 410000 منظور در قسمت سوم این قانون واریز نمایند. با پرداخت سود یاد شده بدهی شرکتهای دولتی اعم از آنکه فعالیت آنها در سال 1382 منجر به زیان می‌گردد موضوع بند (‌ر) تبصره (5) قانون بودجه سال 1382 کل کشور به دولت، تسویه شده تلقی می‌گردد.

ذ - نرخ مالیات و عوارض بنزین مقرر در بند (ج) ماده (3) قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و چگونگی برقراری و وصول عوارض و سایر وجوه مصوب 1381/10/22، در سال 1383، [‌به میزان سی درصد (30 ٪)] قیمت مصوب فروش بیست درصد (20 ٪) مالیات و ده درصد (10 ٪) عوارض تعیین می‌شود.

ر - اعتبار ردیف 503747 منظور در قسمت چهارم این قانون طبق دستورالعملی که به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد برای آموزش، بالا بردن دانش تخصصی، ترغیب و تشویق و پاداش کارکنان گمرک ایران و برقراری تسهیلات لازم برای استقرار کارمندان گمرکات در اقصی نقاط کشور، تجهیز گمرکات یاد شده به سیستم کنترل الکترونیکی و ایجاد امکانات مناسب جهت اسکان کارمندان در نقاط محروم مرزی و سایر اموری که برای پیشبرد اهداف گمرک ایران و تحقق درآمدهایی که وصول آنها به عهده دستگاه اجرایی یاد شده، محول شده است قابل مصرف خواهد بود.
اعتبار یاد شده معادل دو در هزار حقوق ورودی وصولی موضوع ردیفهای 140051 و 140052 منظور در قسمت سوم این قانون تخصیص یافته تلقی می‌شود.
مصرف پنجاه درصد (50 ٪) اعتبار موضوع این بند از شمول مقررات قانون محاسبات عمومی کشور و دیگر قوانین و مقررات عمومی کشور مستثنی است و تابع مقررات «‌قانون نحوه هزینه کردن اعتباراتی که به موجب قانون از رعایت قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند مصوب 1364/11/6» می‌باشد.

ز - سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور موظف است در راستای اصلاح نظام بودجه نویسی نسبت به عملیاتی کردن بودجه، اصلاح نظام برآورد درآمدها و هزینه ها برای سال 1384 برای تمام دستگاههای اجرایی و شرکتها و سازمانهایی که شمول قوانین و مقررات عمومی بر آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است اقدام نموده و توزیع اعتبارات مربوط به هزینه ها را بر اساس نیاز دستگاهها و فعالیتهائی که صورت می‌گیرد، انجام دهد.

تبصره 2 - ساماندهی شرکتهای دولتی
الف - به منظور تحقق مبلغ شش هزار و سیصد و نود و نه میلیارد و دویست و شصت و پنج میلیون و سیصد و شصت و چهار هزار (265/364/000 /399 /6) ریال درآمد عمومی موضوع ردیف 110791 منظور در قسمت سوم این قانون کلیه شرکتهای دولتی و بانکها که در پیوست شماره (3) این قانون برای عملکرد سال 1383 آنها سود ویژه پیش بینی شده است مکلفند مبالغ تعیین شده در جداول پیوست یاد شده به عنوان مالیات عملکرد سال 1383 را به صورت علی الحساب (‌هر ماه معادل یک دوازدهم رقم مصوب) به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت نمایند تا به حساب ردیف درآمد عمومی یاد شده منظور گردد.
ب - وجوه حاصل از فروش حق تقدم خرید سهام دستگاههای موضوع ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1379/1/17 پس از واریز به خزانه در قالب مفاد ماده (19) قانون مذکور هزینه می‌شود.
پ - بودجه مصوب شرکتها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت مذکور در پیوست شماره (3) این قانون که بر اساس قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و مصوبات مراجع ذی ربط، ادغام یا تجزیه شده و یا در قالب شرکتهای مادرتخصصی طبقه بندی می‌شوند، متناسب با تغییرات سازمانی با هماهنگی دستگاه مربوط و تصویب مجمع عمومی ذی ربط توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اصلاح و ابلاغ می‌شود.

‌تبصره 3 - تسهیلات بانکی و امور اشتغال

الف - به منظور تحقق اهداف برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در جهت تامین منابع مالی مورد نیاز برای سرمایه گذاری در زمینه های اشتغالزا، توسعه فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بخشهای خصوصی و تعاونی، صیانت از فرصتهای شغلی موجود و توسعه اشتغال مولد و پایدار در بخشهای مختلف اقتصادی، دولت موظف است «‌تسهیلات بانکی»، «‌وجوه اداره شده» و «‌کمکهای فنی و اعتباری» منظور در این قانون را با اولویت صادرات غیرنفتی بر اساس ضوابطی که در آیین نامه های مربوط مشخص خواهد شد، به این امور اختصاص دهد.

ب - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است کل اعتبارات و تسهیلات ریالی سیستم بانکی در سال 1383 و نسبت اعتبارات و تسهیلات بلندمدت به کوتاه مدت و برنامه های اعتباری و تسهیلات نظام بانکی کشور را بر اساس میزان سپرده های جاری و سرمایه گذاری، پس از کسر تعهدات و سپرده های قانونی به نحوی تنظیم و اجرا نماید که اهداف رشد اقتصادی و مهار تورم منظور در قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، تحقق یابد. نحوه توزیع اعتبارات و تسهیلات بین بخش های مختلف با تامین مجوز لازم برای خرید مسکن و کالاهای با دوام ساخت داخل، بر اساس پیشنهاد شورای پول و اعتبار، تا پایان فروردین ماه سال 1383، به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. بانکها موظفند سهم اعلام شده از طرف دولت را بدون تعلل و در اسرع وقت و به تدریج حداکثر تا دی ماه سال 1383 به طور کامل به طرحهای مصوب اختصاص دهند.

پ - افزایش سقف مانده تسهیلات بانکی در سال 1383، با رعایت سایر تکالیف مصرح در برنامه های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تا سقف سه هزار میلیارد (000/000/000 /000 /3) ریال مجاز است. از این افزایش مانده تسهیلات، سهم بخش دولتی بیست و پنج درصد (25 ٪) و سهم بخش تعاونی و‌خصوصی هفتاد و پنج درصد (75 ٪) می‌باشد.
حداقل شصت و پنج درصد (65 ٪) سهم بخش های تعاونی و خصوصی برای اعطای تسهیلات با اهداف اشتغال زایی در مناطق توسعه نیافته بر اساس شاخص هایی که بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و شورای عالی اشتغال به تصویب هیات وزیران خواهد رسید، بین استانها توزیع می‌شود تا از طریق بانکهای عامل در اختیار متقاضیان قرار گیرد. متقاضیان مذکور در دوران بهره برداری طرحها، به کارگیری نیروهای جدید با اولویت بیکاران ثبت نام شده در مراکز کاریابی و ادارات کل کار و امور اجتماعی را متعهد می گردند.
سهم بخشهای مختلف اقتصادی در شهرستانها و مناطق توسعه نیافته (‌حسب تصویبنامه هیات وزیران) در هر استان توسط شورای برنامه ریزی و توسعه استان تعیین می‌گردد تا با تصویب طرحهای آن در کمیته برنامه ریزی شهرستان از طریق بانک عامل همان شهرستان به متقاضیان پرداخت گردد.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است مبلغ یکصد میلیارد (000/000/000 /100) ریال تسهیلات موضوع این تبصره را از طریق دفتر همکاریهای فناوری نهاد ریاست جمهوری به منظور ایجاد اشتغال مولد جهت متخصصان فارغ التحصیل دانشگاهها و جلوگیری از فرار مغزها با معافیت سهم آورده منظور نماید. ایثارگران شامل رزمندگان، آزادگان، جانبازان و خانواده معظم شهدا در اولویت می‌باشند.

ت - بانکهای عامل پس از تایید توجیه اقتصادی طرحها «‌به استثنای طرحهای خوداشتغالی تا سقف سی میلیون (30/000/000) ریال» و پرداخت تسهیلات، موظف به پیگیری بازپرداخت تسهیلات اعطائی و انجام اقدامات قانونی برای وصول مانده مطالبات معوق و لاوصول می‌باشند و استفاده کنندگان از این تسهیلات مکلف به بازپرداخت به موقع مطالبات بانکها می‌باشند. به هیات وزیران اجازه داده می‌شود که پرداخت تمام یا قسمتی از اصل، سود و خسارات قانونی تسهیلات بانکی موضوع بند (پ) این تبصره را در مواردی که ضروری تشخیص دهد، تضمین نماید. در مواردی که تضمین دولت بدون قید و شرط باشد، دولت و بانکها باید محل و ساختمان و تجهیزات پروژه را به عنوان وثیقه و تضمین تعیین نمایند. تضمین دولت و بازپرداخت مطالبات معوق لاوصول بانکها از محل بودجه های سنواتی، نافی مسئولیت بانک در پیگیری اقدامات قانونی برای وصول مطالبات معوق نخواهد بود.

ث - به منظور حمایت از طرحهای سرمایه‌گذاری اشتغالزای بخشهای خصوصی و تعاونی، دستگاههای اجرایی ملی و استانی که طرحهای مذکور در حوزه وظایف آنها اجرا می‌شود، مجازند اعتبار لازم را برای پرداخت بخشی از سود و کارمزد متعلقه به طرحهایی که تسهیلات آنها از محل منابع بانکی تامین شده است از محل اعتبارات مندرج در برنامه کمکهای فنی و اعتباری مربوط به خود با هماهنگی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و یا استان مربوط (‌حسب مورد) تامین نمایند. دستگاههای ذی ربط موظفند سیاستهای حمایتی خود را در زمینه اعطای یارانه سود و کارمزد در زیربخشها و فعالیتهای مناطق مختلف ذی ربط به اطلاع عموم برسانند.

ج - سازمان بازنشستگی کشوری و سازمانهای بیمه و بازنشستگی نیروهای مسلح موظفند معادل تسهیلاتی که در قالب این تبصره به نسبت (3) و (2) جهت پرداخت به بازنشستگان و موظفان تحت پوشش آنها اختصاص می یابد، از محل منابع خود تامین و با سود و کارمزد جمعاً دوازده درصد (12 ٪) پرداخت نمایند.

چ - در سال 1383 به منظور تسهیل و کمک در امور گازرسانی و لوله کشی گاز و فاضلاب داخل منازل، به هر یک از متقاضیان معرفی شده از سوی شرکتهای گاز استانی و واحدهای شهرستانی و شرکتهای آب و فاضلاب به ازای هر واحد مسکونی به ترتیب مبلغ یک میلیون و پانصد هزار (1/500/000) ریال و سه میلیون (3/000/000) ریال به ازای هر انشعاب، تسهیلات با دوره بازپرداخت دو ساله از تسهیلات این تبصره تا سقف یکصد میلیارد (000/000/000 /100) ریال جهت لوله کشی گاز و پنجاه میلیارد (000/000/000 /50) ریال جهت لوله کشی فاضلاب پرداخت خواهد شد.

ح - به دستگاههای اجرایی اجازه داده می‌شود اعتبارات پیش بینی شده در برنامه «‌کمکهای فنی و اعتباری» و همچنین اعتباراتی را که در این قانون و پیوست های آن به منظور تحقق اهداف سرمایه گذاری در زمینه های اشتغالزا و توسعه فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بخشهای خصوصی و تعاونی به تصویب رسیده است، بر اساس مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و طبق قراردادهای منعقد شده با بانکهای عامل، صندوق تعاون، صندوق حمایت از فرصت های شغلی و یا موسسات اعتباری مورد تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به صورت وجوه اداره شده جهت اعطای تسهیلات به متقاضیان اجرای طرحهای سرمایه گذاری اشتغالزای بخش خصوصی و تعاونی مربوط (‌نزد خزانه داری کل) در اختیار بانکهای عامل و موسسات مذکور قرار دهند. این اعتبارات و همچنین سایر اعتباراتی که به صورت وجوه اداره شده مصرف می‌شوند، به هزینه قطعی منظور می‌گردد.
بانکهای عامل، صندوق تعاون، صندوق حمایت از فرصت های شغلی و موسسات مذکور مکلفند طبق قراردادهای منعقد شده با دستگاههای اجرایی، با افزودن منابع خود به اعتبارات موضوع این بند و متناسب با مشارکت سرمایه گذاران، نسبت به اعطای تسهیلات به متقاضیان واجد شرایط در چارچوب آیین‌نامه اجرایی این بند مشتمل بر تعیین سهم مناطق توسعه نیافته، اقدام نمایند.
حداکثر تا بیست و پنج درصد (25 ٪) از اعتبارات بودجه عمومی موضوع این بند، می‌تواند به عنوان تفاوت سود و کارمزد منظور گردد.
وجوه حاصل از بازپرداخت اقساط تسهیلات اعطایی سال 1383 و سالهای قبل و سود متعلقه که از محل بودجه عمومی تامین می‌شود، به حساب مربوط واریز می‌گردد.
در صورت عدم انعقاد قرارداد عاملیت، توسط هر یک از دستگاههای اجرایی تا پایان آذرماه سال 1383، اعتبار مربوط بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تصویب هیات وزیران به سایر دستگاههای اجرایی اختصاص خواهد یافت.
به دستگاههای اجرایی ملی و استانی اجازه داده می‌شود حداکثر معادل ده درصد (10 ٪) از اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای سال 1383 خود را حسب مورد با تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و یا استانها جهت پرداخت قسمتی از سود و کارمزد تسهیلات بانکی «‌حداکثر تا چهل درصد (40 ٪) سود و کارمزد متعلقه»، کمک به عملیات زیربنایی سرمایه گذاری بخش غیردولتی و یا وجوه اداره شده بر اساس آیین‌نامه ای که بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید، اختصاص دهند.

خ - اعتبار منظور شده در ردیف 112511 قسمت چهارم این قانون به عنوان افزایش سرمایه دولت در اختیار صندوق حمایت از فرصتهای شغلی قرار می‌گیرد تا بر اساس مقررات ذی ربط جهت ارائه تسهیلات به متقاضیان واجد شرایط پرداخت شود.

د - اعتبار منظور شده در ردیف 503515 قسمت چهارم این قانون به منظور افزایش سرمایه دولت در اختیار صندوق تعاون قرار می‌گیرد تا براساس مقررات ذی ربط جهت ارائه تسهیلات به متقاضیان واجد شرایط داده شود.

ذ - کلیه سازمانها و نهادهایی که در قانون بودجه سال 1383 کل کشور برای توسعه اشتغال خانوارهای تحت پوشش آنها اعتباراتی پیش‌بینی شده است، ضمن امکان استفاده از سایر تسهیلات مذکور در بندهای این تبصره، موظفند در چارچوب سیاست‌های شورای‌عالی اشتغال و براساس موافقتنامه متبادله با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور اقدام نمایند.

ر - دولت موظف است تسهیلات مورد نیاز را برای استمرار برنامه خودکفایی کشور در تولید گوشت قرمز و پودر ماهی که توسط وزارت جهاد کشاورزی ارائه گردیده است، حداقل به میزان تسهیلات بندهای (ج) و (‌د) تبصره (28) قانون بودجه سال 1377 کل کشور اختصاص دهد.

ز - دولت مکلف است در خصوص بهینه‌سازی مصرف انرژی، به کشاورزانی که در جهت برقی کردن موتور پمپ خود اقدام نموده‌اند، از طریق بانک کشاورزی تسهیلات لازم را بدون مطالبه آورده شخصی و بدون الزام به تسویه حساب دیگر موارد بدهی در اختیارشان قرار دهد. پرداخت این تسهیلات منوط به بازپرداخت بدهی های قبلی کشاورزان به بانکها و سایر سازمانهای دولتی نمی‌باشد.

ژ - مبلغ تسهیلات بانکی به ازای هر واحد مسکونی برای خانواده های معظم شهدا، مفقودان، آزادگان و جانبازان برای شهرهای با بیش از یک میلیون نفر جمعیت تا هفتاد میلیون (70/000/000) ریال و برای سایر شهرها تا شصت میلیون (60/000/000) ریال با کارمزد چهار درصد (4 ٪) می‌باشد.
در اجرای بند (‌د) ماده (141) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، وزارت مسکن و شهرسازی موظف است نسبت به تامین مسکن خانواده شهدا، آزادگان و جانبازان بیست و پنج درصد (25 ٪) و بالاتر با استفاده از تسهیلات این تبصره و با تحویل زمین بر مبنای قیمت منطقه ای سال 1369 با هماهنگی بنیاد شهید انقلاب اسلامی، ستاد رسیدگی به امور آزادگان و سازمان جانبازان اقدام نماید. ضمناً همانند سنوات گذشته، خانواده های شهدا، آزادگان و جانبازان از پرداخت هزینه های آماده سازی معاف و این هزینه بر عهده وزارت مسکن و شهرسازی می‌باشد.
خانواده شهدا، جانبازان و آزادگان عضو تعاونی های مسکن نیروهای مسلح و‌همچنین خانواده های شهدا و جانبازان بیست و پنج درصد (25 ٪) و بالاتر ساکن روستاها می‌توانند با ارائه ضمانت لازم (‌سفته و تعهدنامه کتبی نهادهای مربوط) بدون ارائه سند ملکی، تسهیلات بانکی مقرر در این بند را دریافت نمایند.
نظام بانکی کشور مکلف است در سال 1383 به تعداد سی و پنج هزار نفر از آزادگان، خانواده های معظم شهدا، مفقودان و جانبازان بیست و پنج درصد (25 ٪) و به بالا، تسهیلات مسکن اعطاء نماید.

س - به منظور تسریع در عملیات اجرایی طرحهای تملک دارائی های سرمایه ای ملی از طریق جلب مشارکت بخش غیردولتی، به دستگاههای اجرایی طرحهای مندرج در پیوست شماره (1) این قانون و طرحهای ملی استانی شده طی برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اجازه داده می‌شود با رعایت اهداف قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، پس از تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، نسبت به انعقاد قرارداد تسهیلات مالی با تامین کنندگان منابع مالی مشتمل بر پیمانکار و یا سازنده طرح، اشخاص حقوقی ایرانی، موسسات اعتباری مالی و پولی غیردولتی، اشخاص حقیقی برای پروژه های طرحهای در‌دست اجرا و یا نسبت به انعقاد قرارداد اجرایی با شرکتهای پیمانکاری بخش خصوصی از طریق مناقصه برای پروژه های شروع نشده طرحهای مندرج در پیوست شماره (1) این قانون و طرحهای ملی استانی شده، با استفاده از منابع داخلی ارزی و ریالی، در قالب عقود اسلامی مندرج در قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب 1362/6/8 اقدام نمایند.
آیین‌نامه اجرایی این بند مشتمل بر نحوه تضمین بازپرداخت اصل و سود این تسهیلات، بنا به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. سقف قراردادهای موضوع این بند حداکثر تا ده درصد (10 ٪) درآمد عمومی دولت پیش بینی شده در سال 1383 خواهد بود.

ش (منسوخ 1400/11/10)- دولت مکلف است ده درصد (10%) سود و کارمزد تسهیلات بانکی حاصل از اجرای قانون تامین مسکن فرهنگیان و کارکنان آموزش و پرورش مصوب 1368/2/13 را در مورد کلیه تسهیلاتی که تا تاریخ تصویب این قانون پرداخت شده و یا پس از آن تا پایان سال 1383 پرداخت خواهد شد با رعایت ضوابط الگوی مصرف مسکن پرداخت نماید. مربیان فنی و حرفه‌ای وابسته به وزارت کار و امور اجتماعی و مربیان هنرستانها در سال 1383 مشمول مزایای قانون مذکور می‌گردند.
بانکهای عامل موظفند بدون اخذ وثیقه و سپرده اولیه و صرفاً براساس تایید و معرفی آموزش و پرورش منطقه، وام مسکن مورد نیاز معلمان مقیم روستا و مناطق عشایری و شهرهای زیر ده هزار نفر جمعیت و همچنین در شهرهای زیر سی هزار نفر که طبق مقررات و عرف محلی، شهرداری مربوطه با سند عادی پروانه ساختمانی صادر‌می‌نماید با ارائه پروانه ساختمانی و معرفی آموزش و پرورش را پرداخت نمایند. سقف تسهیلات بانکی احداث یا خرید مسکن معلمان موضوع تبصره (1) ماده واحده قانون تامین مسکن فرهنگیان و کارکنان آموزش و پرورش مصوب 1368/2/13 در سال 1383،‌مبلغ سی و پنج میلیون (35/000/000) ریال تعیین می‌شود.

ص - اعتبار منظور شده در برنامه 30422 ردیف 129022 قسمت چهارم این قانون برای اعطای تسهیلات به طرحهای زودبازده، اشتغالزا و خودکفایی مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (‌ره) به روال سنوات قبل (‌به عنوان افزایش سرمایه دولت در صندوق اشتغال نیازمندان در اختیار صندوق مذکور قرار می‌گیرد) اختصاص می یابد.

ض - به منظور حمایت از احداث مسکن روستایی، سهم تسهیلات مسکن روستایی در سال 1383 پس از تصویب سهم تسهیلات بخش ساختمان و مسکن در شورای پول و اعتبار حداقل ده درصد (10 ٪) تسهیلات مصوب تعیین می‌گردد. دولت مکلف است حداقل پنج درصد (5 ٪) از سود تسهیلات مسکن روستائیان را که از طرف بنیاد مسکن انقلاب اسلامی معرفی شده و با گواهی آن بنیاد الگوی مسکن مصوب را رعایت کرده اند پرداخت نماید.

ط - حداقل یکصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /150) ریال از اعتبار منظور شده (‌وجوه اداره شده) در ردیف 503610 قسمت چهارم پیوست این قانون در اختیار سازمان بهزیستی کشور قرار می‌گیرد تا در چارچوب سیاستهای شورای عالی اشتغال به معلولین و مددجویان تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور یا واحدهای تولیدی و خدماتی که حاضر به بکارگیری آنان حداقل به مدت پنج سال باشند پرداخت نماید.

ظ - نظام بانکی کشور مکلف است برای احداث حمام در منازل روستایی به هر‌یک از متقاضیان با معرفی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مبلغ دو میلیون (2/000/000) ریال تسهیلات قرض الحسنه اعطاء نماید.

‌تبصره 4 - اصلاح ساختار اداری و مدیریت

الف - به وزارتخانه ها و موسسات دولتی اجازه داده می‌شود بر اساس مقررات این تبصره نسبت به انجام موارد زیر اقدام نمایند:
1 - تا معادل صد درصد (100 ٪) وجوه حاصل از فروش دارائی های سرمایه ای و اموال غیرمنقول و همچنین اجاره اموال منقول و غیرمنقول را پس از واریز به حساب درآمد عمومی موضوع ردیف های به ترتیب 890160 و 530020 قسمت سوم این قانون تا مبلغ یکهزار و دویست و شصت میلیارد (000/000/000 /260 /1) ریال از محل اعتبار ردیف 503412 قسمت چهارم این قانون برای تکمیل طرحهای نیمه تمام و یا تجهیز و بازسازی ساختمان برای همان دستگاه یا خرید خدمات از بخش غیردولتی و یا در قالب وجوه اداره شده بر اساس مفاد این تبصره و در چارچوب موافقتنامه مبادله شده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به مصرف رسانند.
به سازمان بهزیستی کشور علاوه بر اختیارات فوق اجازه داده می‌شود تا معادل صد درصد (100 ٪) وجوه حاصل از فروش دارایی های سرمایه ای و اموال غیرمنقول را پس از واریز به حساب درآمد عمومی موضوع ردیف 890160 قسمت سوم این قانون تا مبلغ ده میلیارد (000/000/000 /10) ریال از محل اعتبار ردیف 503412 قسمت چهارم این قانون به صورت وجوه اداره شده برای مشارکت در ساخت مسکن معلولان و مددجویان و ترغیب خیرین مسکن ساز به امر ساخت مسکن نیازمندان به مصرف برسد.
2 - ماشین آلات و تجهیزات و وسایل نقلیه سنگین و خودرو سبک متعلق به خود را که مناسب با نیازهای فعلی طرحها و فعالیتهای آنها نبوده و یا به نحو مطلوب از آنها استفاده نمی شود، با رعایت قوانین و مقررات به صورت مزایده به فروش رسانده و وجوه حاصل را به حساب درآمد عمومی موضوع ردیف 850399 قسمت سوم این قانون واریز نمایند. معادل وجوه واریزی تا مبلغ یکصد میلیارد ریال (000/000/000 /100) ریال به نسبت وجوه واریزی هر دستگاه از محل اعتبار ردیف 503207 قسمت چهارم این قانون برای خرید ماشین آلات و تجهیزات وسایل نقلیه سنگین داخلی و خودروی سواری داخلی اختصاص می یابد.
وسایل نقلیه و خودروهایی که به تشخیص دولت فرسوده محسوب شوند، فقط به عنوان اسقاطی قابل فروش خواهند بود و احیاء و استفاده مجدد از آنها ممنوع می‌باشد.

ب -

1- به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اجازه داده می‌شود با هماهنگی دستگاههای ذی ربط، اعتبارات ردیف های ملی که به استناد بند (3) قسمت (ب) ماده (1) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که با تصویب شورای عالی اداری از حوزه‌های ستادی وزارتخانه ها و موسسات دولتی مستقل منتزع و به واحدهای استانی و شهرستانی منتقل می‌گردد، کسر و به واحدهای استانی اضافه نماید.

2 - وزارتخانه ها و موسسات دولتی مجازند در سال 1383 با رعایت مفاد ماده (5) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و بر اساس دستورالعمل سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، قیمت تمام شده فعالیتها و خدمات قابل ارائه خود را بر اساس کمیت و کیفیت و محل جغرافیایی مشخص، تعیین و پس از تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور یا استان اجرا نمایند.
به دستگاههایی که بر اساس ضوابط این بند خدمات خود را ارائه می نمایند، اجازه داده می‌شود حسب نیاز نسبت به جابه جایی فصول و برنامه های اعتبارات هزینه ای اقدام و مابه التفاوت هزینه های قبلی فعالیت با قیمت تمام شده را صرف ارتقاء کیفیت خدمات و پرداخت پاداش به کارکنان و مدیران واحدهای ذی ربط نمایند.

3- به دستگاههای اجرایی اجازه داده می‌شود از محل فروش اموال منقول و غیرمنقول مازاد تا سقف اعتباری ردیف متفرقه هزینه ای 503662 قسمت چهارم این قانون به صورت جمعی - خرجی، برای بازخریدی کارکنان غیرماهر داوطلب، تسویه نمایند.

4 - حقوق و مزایای حالت اشتغال بازنشستگی و وظیفه و مستمری مستخدمان جانباز اعم از لشکری و کشوری که بر اساس قوانین و مقررات مربوط از کار افتاده کلی شناخته می‌شوند، توسط دستگاه ذی ربط تعیین و پرداخت خواهد شد.
دستگاهها مکلفند کلیه مزایای رفاهی و خدماتی که برای سایر پرسنل خود منظور می نمایند به مستخدمان جانباز فوق الذکر نیز اعطا نمایند.

5 - توسعه و راه اندازی فعالیتهای دولتی در بخش های تولیدی، خدماتی، اجتماعی، فرهنگی و اداری (‌به استثنای امور حاکمیتی) در صورتی که موجب افزایش اعتبارات هزینه ای در واحدهای دولتی گردد در سال 1383 ممنوع می‌باشد.
کلیه دستگاههای اجرایی موظفند توسعه فعالیتهای خود را با استفاده از راهکارهای مذکور در ماده (88) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت از طریق بخش غیردولتی به روش های خرید خدمات، مشارکت با بخش غیردولتی، واگذاری مدیریت به بخش غیردولتی انجام دهند.
در صورتی که با اعمال حمایت های فوق الذکر و نشر آگهی، متقاضی غیردولتی برای سرمایه گذاری وجود نداشته باشد با تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ممنوعیت فوق الذکر اعمال نخواهد شد.

6- در اجرای ماده (88) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 واگذاری مدیریت واحدهای دولتی به افراد حقیقی و هیات امناء واجد شرایط امکان پذیر می‌باشد.

7 - به منظور مشارکت با بخش غیردولتی برای انجام فعالیتهای تولیدی، خدماتی، اجتماعی، فرهنگی و اداری دستگاههای اجرایی می‌توانند امکانات موجود را با رعایت مقررات مذکور در ماده (88) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت با تصویب هیات وزیران به صورت اجاره به شرط تملیک به افراد حقیقی و حقوقی واجد شرایط واگذار نمایند.
8 - کلیه دستگاههای اجرایی ملی و استانی مذکور در ماده (88) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 مکلفند در سال 1383 حداقل بیست و پنج درصد (25 ٪) از پروژه های نیمه تمام تملک دارایی های سرمایه ای ملی و استانی را از طریق مزایده عمومی با رعایت موارد ذیل به متقاضیان سرمایه گذاری بخش های غیردولتی واگذار نمایند. در مورد مدارس، سالنهای ورزشی و مراکز آموزش فنی و حرفه ای قابل واگذاری با رعایت شرایط و نیاز مناطق بدون الزام رعایت 25 ٪ با برگزاری مزایده و یا بر اساس قیمت کارشناسی روز با تصویب شورای برنامه ریزی و توسعه استان اقدام خواهد شد.
8 - 1 - اجرای کلیه احکام مذکور در ماده (88) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 در زمینه عدم تغییر کاربری، تعرفه های ارائه خدمات، استثنائات و غیره الزامی است.
8 - 2 - دستگاههای اجرایی مکلفند اعتبارات تملک دارایی سرمایه ای پروژه های واگذار شده را به صورت وجوه اداره شده در اختیار بانکها قرار داده تا بر اساس توافق دستگاه اجرایی و بانکها به متقاضیان سرمایه گذاری پروژه های نیمه تمام تسهیلات اعطاء نمایند. پرداخت بخشی از سود تسهیلات از محل این اعتبارات بلامانع است.
8 - 3 - وجوه پروژه های واگذاری به صورت نقد و اقساط (‌حداکثر 20 ساله) دریافت و به حساب درآمد عمومی (‌نزد خزانه داری کل کشور) واریز می‌گردد و معادل آن تا مبلغ سیصد و هشتاد و هشت میلیارد (000/000/000 /388) ریال از محل اعتبار ردیف 503412 قسمت چهارم این قانون در اختیار دستگاه واگذار کننده قرار می‌گیرد تا صرف توسعه فعالیتهای بخش غیردولتی در همان زمینه گردد.
8 - 4 - در صورت انجام مزایده و عدم مشارکت متقاضی برای سرمایه گذاری با موافقت و نظارت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ضمن مبادله موافقتنامه نسبت به تکمیل پروژه در چارچوب بودجه مصوب اقدام خواهد شد.
آیین‌نامه اجرایی بند (ب) این تبصره با پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

پ (منسوخ 1399/10/24)- به سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران و شرکتهای تابع اجازه داده می‌شود جهت اصلاح ساختار نیروی انسانی و بازخرید کردن نیروهای غیرمتخصص بر اساس ضوابط آیین‌نامه استخدامی شرکت با استفاده از دارائی ها و اموال منقول و غیرمنقول خارج از رده به قیمت کارشناسی رسمی روز و بدون تشریفات مزایده به افراد مذکور اقدام نماید.

ت - اجازه داده می‌شود اعتبارات برنامه کمکهای رفاهی منظور در این قانون برای ارائه تسهیلات رفاهی و تشویق کارکنان و تامین مسکن به صورت نقدی یا صور دیگر بر اساس موافقتنامه ای که با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و یا استان مبادله خواهد شد، استفاده شود.

ث - اشتغال به کار افراد بازنشسته در وزارتخانه ها، موسسات دولتی و کلیه دستگاههای موضوع ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و موسسات و شرکتهای وابسته و تابع آنها و هر دستگاهی که به نحوی از انحاء از بودجه کل کشور استفاده می نماید، جز با تصویب هیات وزیران تحت هر عنوان ممنوع می‌باشد (‌ایثارگران تا قبل از‌سی سال خدمت و اعضای هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی از حکم این تبصره مستثنی می‌باشند). کلیه قوانین و مقررات عام و خاص مغایر با این بند در سال 1383 ملغی الاثر است.

ج - دستگاههای اجرایی مکلفند در سال 1383 حداقل بیست درصد (20 ٪) از ردیف های استخدامی که مجوز آن را دریافت نموده اند، به ایثارگران واجد شرایط اختصاص دهند و گزارش آن را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ارسال نمایند.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مکلف است در صدور مجوزهای استخدامی سهمیه فوق الذکر و همچنین سهمیه استخدام سه درصد (3 ٪) معلولین را رعایت نماید.

چ - به مرکز آمار ایران اجازه داده می‌شود به آن گروه از کارکنان دولت که در اجرای طرحهای آمارگیری و سرشماری با آن مرکز همکاری می نمایند، علاوه بر حقوق و مزایای دریافتی، حق الزحمه پرداخت نماید.
حداکثر زمان همکاری، میزان حق الزحمه و نحوه استفاده از خدمات کارکنان بر اساس آیین‌نامه ای خواهد بود که با پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

ح - اجازه داده می‌شود اعتبارات مورد نیاز بابت پاداش پایان خدمت بازنشستگان قبل از سال 1378 و افزایش حداقل حقوق و دستمزد کارکنان دولت و تامین سایر هزینه های پرسنلی دستگاههای اجرایی از محل اعتبار ردیف 503722 قسمت چهارم این قانون، توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور توزیع و به سرجمع اعتبار مصوب دستگاههای اجرایی «‌ملی و استانی» ذی ربط اضافه گردد تا طبق مقررات مربوط به مصرف برسد.

خ - به منظور کاهش تصدی های دولت و توسعه امر خصوصی سازی در شرکتهای دولتی، کلیه شرکتهای دولتی که با تایید وزارت امور اقتصادی و دارایی در فهرست واگذاری به بخش غیردولتی قرار می گیرند مجاز به سرمایه گذاری جدید برای توسعه فعالیتهای خود نمی‌باشند.

د (منسوخ 1400/11/17)- کلیه دستگاههای ملی و استانی مذکور در ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مکلفند کلیه مراکز رفاهی، تفریحی، ورزشی و درمانی که برای استفاده کارکنان و خانواده آنها در اختیار دارند را به طریق خودگردان اداره نمایند به نحوی که برای اداره این مراکز هیچگونه هزینه ای (‌اعم از هزینه پرسنلی، اداری، تجهیزاتی، مواد مصرفی و نظایر آن) بر دولت تحمیل نگردد.
استفاده از اعتبارات خارج از شمول قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 برای این امور ممنوع می‌باشد.

ذ - به منظور کمک به پیشگیری از بروز تشدید آسیب های اجتماعی و ساماندهی آسیب دیدگان اجتماعی به ویژه کودکان خیابانی و بی سرپرست، دختران و زنان پناه جو مبلغ چهل میلیارد (000/000/000 /40) ریال اعتبار از ردیف 503660 قسمت چهارم این قانون در اختیار سازمان بهزیستی قرار می‌گیرد تا پس از مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور برای امور فوق هزینه نماید.

ر - به دستگاههای اجرایی اجازه داده می‌شود جهت اصلاح ساختار نیروی انسانی، دو درصد (2 ٪) از اعتبارات هزینه ای مصوب سال 1383 و منابع داخلی خود را برای بازخرید نیروهای مازاد بر نیاز خود اختصاص دهند.

ز - از ابتدای سال 1383 کلیه تصویبنامه ها، بخشنامه ها، دستورالعمل ها در مورد تغییرات تشکیلات، تغییر ضرایب پرداخت حقوق و مزایا و جداول حقوقی، طبقه بندی مشاغل و افزایش مبنای حقوقی که متضمن بار مالی برای دولت می‌باشد، در صورتی قابل تصویب و اجراء است که بار مالی ناشی از آن قبلاً محاسبه و تامین اعتبار شده باشد. در غیر این صورت عمل دستگاه اجرایی در حکم تعهد زائد بر اعتبار بودجه است و همچنین موارد انجام شده در سال 1382 که در قانون بودجه آن سال فاقد اعتبار لازم بوده و برای آنها در سال 1383 نیز اعتباری منظور نگردیده، موقوف الاجراء خواهد بود. سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مسئول نظارت بر اجرای این بند می‌باشد.

تبصره 5 - تامین اجتماعی و امور یارانه ها

الف - به منظور تامین کالاهای اساسی مورد نیاز مردم و هر کالای دیگری که دولت صلاح بداند و در جهت حمایت بیشتر از اقشار آسیب پذیر و خانواده های کم درآمد و هدفمند کردن یارانه ها، اجازه داده می‌شود اعتبار ردیفهای 503019 و 503021 به ترتیب به مبالغ هفده هزار و هشتصد و سی و هفت میلیارد و دویست میلیون (200/000/000 /837 /17) ریال و هفتصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /750) ریال به عنوان یارانه کالاهای مذکور و خدمات بر اساس پیشنهاد سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و تصویب شورای اقتصاد توسط سازمان مذکور به دستگاههای اجرایی ذی ربط پرداخت گردد.
به شورای اقتصاد اجازه داده می‌شود بر اساس پیشنهاد وزارت بازرگانی، قیمت‌عرضه کالاهای اساسی را به گونه ای تعیین نماید که یارانه مورد نیاز در سقف یارانه و مابه التفاوت نرخ ارز منظور شده در این قانون تکافوی انجام تعهدات دولت را بنماید.
وجوه پرداختی به عنوان کمک دولت تلقی می‌شود و برای جبران ضرر و زیان عدم النفع ناشی از فروش کالا به قیمت تکلیفی و هزینه خدمات به مصرف می‌رسد و با اعلام وصول دستگاههای اجرایی به حساب هزینه قطعی سازمان یاد شده منظور می‌شود.
سهم سرانه روستاییان از کالاهای اساسی موضوع این بند نباید کمتر از سهم سرانه شهری ها بوده و قیمت کالاهای اساسی موضوع این بند تحویل در روستاها نباید بیشتر از شهرها باشد.

ب - تمام دستگاههای اجرایی که تا پایان سال 1382 اعتبار موضوع این تبصره را دریافت کرده اند، مکلفند تا پایان تیرماه سال 1383، برای تسویه حساب با سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان، اقدام و اضافه وجوه دریافتی را به حساب سازمان یاد شده واریز نمایند. ارائه مفاصا حساب قطعی، موکول به ارائه گزارش حسابرسی بازرسی قانونی دستگاه مذکور می‌باشد.

پ - دستگاههایی که برای خرید و تدارک کالاهای اساسی و ارائه خدمات موضوع این تبصره اعتبار دریافت می کنند، مکلفند حداکثر تا بیست و پنجم فروردین ماه سال1384 مانده وجوه مصرف و تعهد نشده از این بابت را، به حساب سازمان یاد شده واریز نمایند. ارائه مفاصا حساب قطعی موکول به ارائه گزارش حسابرس یا بازرس قانونی دستگاه مذکور می‌باشد. عدم اجرای این بند در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه دولتی و عمومی تلقی خواهد شد.

ت (منسوخ 1402/07/20)-
1 - هرگونه تقسیط یا تعویق بدهی بابت مابه‌التفاوت کالاهای ساخته شده ممنوع بوده و سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان مکلف است مابه‌التفاوت را نقداً دریافت نماید. تخلف از این حکم تصرف در اموال عمومی تلقی می‌شود.
2 - بدهی‌های مربوط به سال‌های قبل تا پایان خرداد ماه سال 1382 با اعلام سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی وصول می‌گردد.
عدم پرداخت به موقع مشمول جریمه مندرج در ماده (190) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1380/11/27 بوده و وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است براساس فصل نهم این قانون، برای وصول مطالبات اقدام نماید.

ث (منسوخ 1402/07/20)- در سال 1383 سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان موظف است صد درصد (100 ٪) از درآمدهای ناشی از اخذ مابه التفاوت کالاها را به درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) ردیف 710114 قسمت سوم این قانون واریز نماید. معادل ده درصد (10 ٪) وجوه واریزی تا مبلغ سی میلیارد (000/000/000 /30) ریال از محل اعتبار ردیف 503573 این قانون در اختیار سازمان مذکور قرار خواهد گرفت تا بر اساس مصوبات شورای اقتصاد به مصرف پرداخت یارانه برسد. مقررات بند (ب) ماده (46) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اصلاحیه آن، در سال 1383 به قوت خود باقی است.

ج (منسوخ 1402/07/20)- اشخاص حقیقی یا حقوقی که بابت مابه التفاوت، به سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان تا پایان سال 1382 بدهی دارند، مکلفند در مواعدی که قبلاً توسط سازمان یاد شده تعیین شده است، وجوه مذکور را به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 710114 قسمت سوم این قانون واریز نمایند. وزارت بازرگانی می‌تواند از ارائه خدمات به اشخاص حقیقی و حقوقی و شرکتهای دولتی وابسته به دولت که با اعلام سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان از پرداخت بدهی خود امتناع کرده اند، خودداری نماید.

چ (منسوخ 1402/07/20)- اجازه داده می‌شود مابه ازای پنج در هزار مابه التفاوت معوق الوصول و واریز شده به درآمد عمومی، از سقف بودجه هزینه ای سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان برای هزینه حسابرسی، دادرسی، حق الوکاله و کارمزد وصولی اشخاص حقیقی و حقوقی که در امر وصول مطالبات همکاری می نمایند و همچنین تجهیز و امور رفاهی کارکنان سازمان و سایر هزینه های مرتبط با وصول مطالبات، توسط سازمان یاد شده به صورت خارج از شمول هزینه شود.

ح - مدارس شبانه روزی و کارآموزان مراکز شبانه روزی سازمان آموزش فنی و‌حرفه ای وابسته به وزارت کار و امور اجتماعی، مشابه دانشگاهها و مراکز آموزش عالی مشمول دریافت ارزاق ارزان قیمت با نرخ یارانه ای می‌باشند.

خ - کلیه دانشجویان دانشگاههای غیرانتفاعی - غیردولتی که از طریق کنکور سراسری پذیرفته می‌شوند، دانشجویان دوره های شبانه و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی از امکانات یارانه ای نظیر دیگر دانشگاهها بهره مند می گردند.

د (منسوخ 1399/08/05)- مبلغ یکصد و سی میلیارد (000/000/000 /130) ریال از محل اعتبار ردیفهای 104001، 132500 و 111120 قسمت چهارم این قانون جهت اجرای طرح بیمه درمانی مکمل برای بازنشستگان کشوری، لشکری و مستمری بگیران تامین اجتماعی طبق ضوابطی که با پیشنهاد شورای عالی بیمه خدمات درمانی کشور به تصویب هیات وزیران می‌رسد، اختصاص می یابد.

ذ (منسوخ 1400/11/10)- به هیات وزیران اجازه داده می‌شود، به منظور پرداخت بدهی های خود به سازمان بازنشستگی کشوری، سازمان تامین اجتماعی (‌از جمله دیون مربوط به تغییر صندوق بازنشستگی کارکنان انتقالی از وزارت جهاد کشاورزی به وزارتخانه های نیرو و راه و ترابری)، صندوق ذخیره فرهنگیان، آستان قدس رضوی، شهرداریها (‌بدهی ها تا پایان سال1377) و شرکتهای اتوبوسرانی شهری وابسته به شهرداریها (‌بابت بدهی آنها به سازمان تامین اجتماعی)، بر اساس ارقام ثبت شده و منعکس در دفاتر و صورتهای مالی آنها که مورد تایید سازمان حسابرسی قرار گیرد و مورد موافقت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور واقع شود، از طریق واگذاری اموال منقول و غیرمنقول دولت، سهام دولت در شرکتها، سهام شرکتهای دولتی مادر تخصصی در شرکتهای تابعه و وابسته به آنها، اموال شرکتهای مزبور و طرحهای نیمه تمام تملک دارایی های سرمایه ای به ترتیب به میزان حداکثر مبلغ چهار هزار میلیارد (000/000/000 /000 /4) ریال، چهار هزار میلیارد (000/000/000 /000 /4) ریال، سیصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /350) ریال، یکصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /150) ریال و پانصد میلیارد (000/000/000 /500) ریال اقدام نماید.
تصمیمات واگذاری از طریق کارگروهی مرکب از نمایندگان وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کار و امور اجتماعی، وزارتخانه یا موسسه مستقل دولتی ذی ربط و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور انجام می‌شود.
در مورد واگذاری سهام و اموالی که متعلق به شرکتهای دولتی مادرتخصصی می‌باشد، معادل قیمت کارشناسی اموال و سهام واگذاری یاد شده به پیشنهاد شرکت دولتی مادر تخصصی مربوط، بدهی های آن شرکت و یا شرکتهای تابع و وابسته به آن به دولت (‌وزارتخانه ها، موسسات دولتی و خزانه داری کل کشور) قابل تسویه است. خزانه داری کل کشور موظف است با اعلام دستگاههای اجرایی ذی ربط، بهای کارشناسی سهام و اموال مذکور را به جای ثبت در حساب واگذاری دارایی های مالی موضوع ردیف 970100 منظور در قسمت سوم این قانون به حساب وصولی ردیف درآمد عمومی مربوط منظور و متقابلاً معادل مبالغ تسویه شده بدهی های مذکور، به حساب پرداخت از محل اعتبار جمع و خرج موضوع ردیف 101001 مذکور در قسمت چهارم این قانون منظور نماید.
مبالغی که سازمان بازنشستگی کشوری در اجرای این بند بابت بخش نقدی سهام واگذاری یا هزینه های مربوط به تکمیل طرحهای واگذار شده پرداخت خواهد نمود، مشمول محدودیت مقرر در بند (ب) ماده (4) اساسنامه سازمان بازنشستگی کشوری مصوب 1354/3/8 نخواهد بود.
کلیه شرکتهای دولتی موضوع ماده (2) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران مشمول مقررات این بند می‌باشند.
دستورالعمل حسابداری این بند توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تدوین و ابلاغ می‌گردد.
اجرای این بند نافی اجرای تبصره ذیل ماده (16) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مورد سهام کارگری همان واحد نخواهد بود.
به میزان دو هزار میلیارد (000/000/000 /000 /2) ریال از سهام شرکتهای دولتی بابت بدهی دولت به سازمان بیمه خدمات درمانی واگذار می‌شود.

ر (منسوخ 1402/07/20)- به دولت اجازه داده می‌شود تا به منظور ایجاد زمینه تسریع در روند خصوصی سازی و نوسازی صنایع و اصلاح ساختار واحدهای تولیدی، از طریق انتقال و واگذاری سهام شرکتهای دولتی، که از قابلیت نقدپذیری مناسب برخوردارند، به قیمت تابلوی بورس، جهت کمک به صندوق بیمه بیکاری معادل یک هزار میلیارد (000/000/000 /000 /1) ریال، ظرف سه ماهه اول سال 1383 به سازمان تامین اجتماعی اقدام نماید.

ز - به کمیته امداد امام خمینی (‌ره) اجازه داده می‌شود خانواده های مشمول طرح شهید رجایی مناطق روستایی را که تبدیل به مناطق شهری می‌شوند، تا پایان سال مالی، تحت پوشش طرح مذکور نگهدارد.

ژ (منسوخ 1399/08/05)- به سازمان تامین اجتماعی اجازه داده می‌شود در سال 1383 برای ارائه تسهیلات ارزان قیمت ساخت و خرید مسکن، ودیعه مسکن، ازدواج دانشجویی و هزینه مربوط به خدمات مشاوره ای در زمینه بهداشت روانی، فردی و اجتماعی، مبلغ پانصد میلیارد (000/000/000 /500) ریال از محل درآمد و ذخایر خود با تصویب شورای عالی سازمان تامین اجتماعی به کارگران و مستمری بگیران و شرکتهای تعاونی مسکن کارگران مشمول و متقاضیان ایجاد مراکز توانبخشی، مهد کودک و شبانه روزی بخش کارگری، بیمارستانهای آموزشی و مراکز بهداشتی - درمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بپردازد. همچنین اصل تسهیلات فوق الذکر و سود حاصل شده که از طریق بانک رفاه کارگران پرداخت می‌گردد، از هر نوع کسور بانکی و مالیاتی معاف بوده و عیناً به سازمان تامین اجتماعی در تاریخ سررسید باز خواهد گشت.
خانواده های معظم شهدا، ایثارگران، آزادگان، جانبازان و بیمه شدگان تامین اجتماعی در استفاده از این تسهیلات از اولویت ویژه برخوردارند.

س - وزارت بازرگانی موظف است آرد مصرفی مورد نیاز خانواده های تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (‌ره) و سازمان بهزیستی کشور و مراکز خیریه ای تحت پوشش آنان را به میزان حداقل نود و پنج هزار تن بر اساس جدول توزیعی مربوط به قیمت آرد خبازی تامین نماید.

ش - دستگاههایی که از وجوه موضوع این تبصره بابت یارانه استفاده می نمایند، مکلفند طبق مفاد مواد (69) و (70) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 نسبت به افتتاح حساب بانکی جداگانه جهت ثبت عملیات یارانه اقدام و وجوه مزبور توسط سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان طبق مقررات قانونی مربوط به حساب مذکور واریز و دستگاههای مباشر هزینه نمایند. عدم حسابرسی به موقع توسط سازمان حسابرسی مانع از تخصیص صد درصد (100 ٪) اعتبارات و پرداخت آن نمی گردد.
دستگاههای اجرایی ذی ربط موظفند هر سه ماه یکبار نسبت به ارائه گزارش‌عملیات تامین و توزیع کالا و خدمات حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان به سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان اقدام نمایند.

ص - دولت مکلف است سهم مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (‌ره) و سازمان بهزیستی کشور را از کالای اساسی (‌کالابرگ) موضوع ردیف یارانه کالاهای اساسی ردیف 503019 قسمت چهارم این قانون از محل تعدیل سهمیه یارانه عموم مردم، معادل چهل درصد (40 ٪) نسبت به سهمیه مصوب سال 1380 افزایش دهد و از طریق اعطای کالابرگ اضافی و یا تحویل کالا با همکاری کمیته امداد امام خمینی (‌ره) و‌سازمان بهزیستی کشور در اختیار افراد مذکور قرار دهد.
نوع کالا، میزان کالا و نحوه توزیع بنا به پیشنهاد مشترک وزارت بازرگانی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب شورای اقتصاد می‌رسد.

تبصره 6 - توازن منطقه ای و برنامه های استانی

الف (منسوخ 1400/11/17)- در اجرای مفاد فصل هشتم قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27، شورای برنامه ریزی و توسعه استان بر اساس خط مشی ها و دستورالعمل های ابلاغی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور نسبت به اجرای بودجه استانی با رعایت موارد زیر اقدام نماید:
1 - تا سقف یک درصد (1 ٪) از اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای استانها به صورت متمرکز برای اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای متفرقه و ضروری اختصاص دهد. پروژه های این اعتبار به پیشنهاد استاندار یا دستگاه اجرایی و تصویب شورای برنامه ریزی و توسعه استان تعیین خواهد شد. شروع پروژه هایی که به تنهایی در سال 1383 قابل بهره برداری نباشد، از محل این اعتبار ممنوع است. کمک به پروژه های نیمه تمام یا ادامه دار استانی از محل این اعتبار بلامانع می‌باشد.
2 - شورای برنامه ریزی و توسعه استان می‌تواند تا ده درصد (10 ٪) از اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای استانی خود را برای تکمیل پروژه های نیمه تمام که بخشی از‌اعتبارات آن توسط مردم (‌با اولویت پروژه های آموزشی و ورزشی خیرین) تامین شده است هزینه نماید. آیین‌نامه اجرایی این بند بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
3 - اعتبارات هزینه ای استان را بر اساس شاخصها و فعالیتهای قانونی دستگاههای اجرایی مشمول نظام بودجه استانی و دستورالعمل های صادر شده از سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور با پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان بین دستگاهها به تفکیک برنامه و فصول هزینه با تامین نیازهای فصول اول و ششم توزیع نماید.
4 - حداکثر تا یک درصد (1 ٪) از اعتبارات هزینه ای استانی را به صورت متمرکز در جهت ایجاد تعادل اعتبارات هزینه ای اجتناب ناپذیر دستگاههای اجرایی مشمول نظام بودجه استانی با پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان در طول سال اختصاص دهد.
5 - اعتبار سال 1383 فصل تحقیقات استان را حداقل معادل اعتبار مصوب سال 1382 فصل تحقیقات استان مربوط منظور نماید.
6 - اعتبار طرحها و ردیف های تملک دارائی های سرمایه ای ملی را که در سال 1383 استانی شده اند، مطابق جدول پیوست شماره (2) این قانون تامین نماید. در صورت وجود مازاد یا کمبود اعتبار در پروژه های موضوع این بند، شورای برنامه ریزی و توسعه استان می‌تواند نسبت به افزایش یا کاهش اعتبار در قالب همان فصل اقدام نماید.

ب - پس از تعیین سقف تخصیص اعتبارات توسط کمیته تخصیص اعتبار استانی موضوع ماده (77) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، تخصیص اعتبار هزینه ای بر حسب دستگاه، برنامه و فصول هزینه و تخصیص اعتبار تملک دارایی های سرمایه ای توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تعیین و ابلاغ می‌گردد.

پ - افزایش اعتبارات هزینه ای هر یک از برنامه ها و فصول هزینه دستگاههای اجرایی مشمول نظام بودجه استانی منظور در موافقتنامه شرح فعالیت از محل کاهش دیگر برنامه ها و فصول هزینه دستگاه مربوط، مشروط بر آن که در جمع اعتبارات هزینه ای هر دستگاه تغییری حاصل نشود، حداکثر به میزان سی درصد (30 ٪) به پیشنهاد دستگاههای اجرایی و تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان مجاز می‌باشد. تامین و پرداخت کسور بازنشستگی سهم دولت و حقوق و مزایای قانونی از شمول محدودیت های این بند مستثنی می‌باشد و دستگاههای اجرایی موظفند صد درصد (100 ٪) وجوه مذکور را تامین و پرداخت نمایند.

ت - مازاد عملکرد درآمد استانها در سال 1382 از محل اعتبار ردیف 503285 قسمت چهارم این قانون تا سقف هشتصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /850) ریال تعیین می‌شود و حداکثر سه ماه پس از تصویب این قانون در اختیار استانهای ذی ربط قرار خواهد گرفت.
حداقل سی درصد (30 ٪) از اعتبار این بند در هر استان برای تکمیل و توسعه طرحهای نیمه تمام ورزشی موجود در سطح استان اختصاص می یابد.

ث - به سازمان مدیریت و برنامه ریزی استانها اجازه داده می‌شود نسبت به اجرای بند (ج) ماده (43) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373/12/28 اقدام و وجوه حاصل را به حساب درآمد اختصاصی (‌نزد خزانه داری کل کشور) واریز نماید. معادل صد درصد (100 ٪) آن تا مبلغ هشتاد و دو میلیارد و ششصد و پنجاه و یک میلیون (651/000/000 /82) ریال از محل اعتبار موضوع پیوست شماره (2) این قانون از محل اعتبار درآمد اختصاصی در اختیار سازمانهای مذکور قرار می‌گیرد تا بدون الزام به رعایت قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 و سایر قوانین عمومی دولت و با رعایت قانون نحوه هزینه کردن اعتباراتی که به موجب قانون از رعایت قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند مصوب 1364/11/6، جهت اجرا و توسعه برنامه های آموزشی مدیران و کارکنان دولت هزینه شود.

ج - در صورت افزایش درآمدهای استانی در سال 1383 استانهایی که رشد درآمد سال 1383 آنها نسبت به عملکرد سال 1382 کمتر از بیست و پنج درصد (25 ٪) می‌باشد به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اجازه داده می‌شود با رعایت مفاد برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران نسبت به اختصاص اعتبارات عمرانی استانی جدید حداکثر تا مبلغ هفتصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /750) ریال از محل ردیف 503761 قسمت چهارم این قانون به شورای برنامه ریزی و توسعه استان ذی ربط اقدام نماید.

‌تبصره 7 - فرهنگ، هنر، تربیت بدنی و جوانان

الف - به منظور ساماندهی و توسعه امور جوانان کشور در جهت تحقق اهداف و سیاستهای مندرج در ماده (157) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، اجازه داده می‌شود که مبلغ مندرج در ردیف 101016 قسمت چهارم این قانون با هماهنگی سازمان ملی جوانان پس از توافق با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به طرحهای مصوب شورای عالی جوانان در جهت ارتقاء هویت دینی و‌ملی جوانان، اشتغال و کارآفرینی جوانان، توسعه مشارکت اجتماعی و اوقات فراغت آنان، تقویت هدفمند سازمانهای غیردولتی جوانان، توسعه مراکز خدمات مشاوره و روانشناختی و ساماندهی امور ازدواج و مسکن جوانان، تشویق جوانان نخبه و کارآفرین، حمایت از تولیدات و محصولات فرهنگی و انجام امور پژوهشی و تحقیقاتی مربوط به جوانان اختصاص یابد.
حداقل بیست و پنج درصد (25%) از اعتبار مذکور به اجرای طرحهای مهارت آموزی و آموزش فنی و حرفه ای، کارآفرینی و اشتغال جوانان اختصاص می یابد تا به وسیله سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور هزینه گردد.

ب - به منظور ساماندهی نقش زنان در توسعه کشور و تقویت نهاد خانواده و در جهت تحقق اهداف و سیاستهای مندرج در ماده (158) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، اجازه داده می‌شود اعتبار منظور در برنامه 30228 ردیف 101024 قسمت چهارم این قانون از طریق مرکز امور مشارکت زنان پس از توافق با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به دستگاههایی که قسمتی از وظایف مذکور در ماده یاد شده را بر عهده می گیرند، اختصاص یابد. اعتبارات مربوط به برنامه 30228 سایر دستگاهها با هماهنگی مرکز امور مشارکت زنان هزینه خواهد شد.

پ - مبلغ دوازده میلیارد (000/000/000 /12) ریال از محل اعتبار طرح شماره 30201286 در اختیار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار می‌گیرد تا برای احیاء، مرمت و تکمیل ساختان‌ها و آثار تاریخی که حداقل بیست درصد (20 ٪) هزینه آن توسط بخش غیردولتی انجام شده باشد، به مصرف برسد.

ت - به منظور اشاعه و گسترش زبان و ادبیات فارسی و ایجاد و تقویت کرسی های زبان فارسی در خارج از کشور، مبلغ چهار میلیارد (000/000/000 /4) ریال از محل اعتبار برنامه گسترش فرهنگ و هنر (30202) ذیل ردیف 114000 قسمت چهارم این قانون در اختیار شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی قرار می‌گیرد تا بر اساس مصوبات شورا، تمام فعالیتها در این زمینه از طریق دستگاههای ذی ربط اجرا گردد.

ث - به منظور توسعه و گسترش ایرانگردی و جهانگردی، اعتبار طرح شماره 30201298 مندرج در پیوست شماره (1) این قانون تا مبلغ چهل میلیارد (000/000/000 /40) ریال در اختیار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار می‌گیرد تا با همکاری سازمان ایرانگردی و جهانگردی نسبت به خرید، اجاره و یا مشارکت با افراد حقیقی و حقوقی برای مرمت کاروانسراها، خانه های قدیمی و سایر اماکن و تبدیل آنها به واحدهای پذیرایی و خدماتی، فروش، اجاره و اجاره به شرط تملیک آنها اقدام نماید. درآمد حاصل شده به ردیف درآمدی 530017 قسمت سوم این قانون واریز می‌شود و معادل صد درصد (100 ٪) وجوه واریزی تا مبلغ یک میلیارد (000/000/000 /1) ریال از‌محل اعتبار ردیف 113700 قسمت چهارم این قانون در اختیار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار می‌گیرد تا در جهت مرمت و احیای بناهای تاریخی هزینه نماید.

ج (منسوخ 1400/11/17)- تعرفه‌های آب، برق و گاز مصرفی مراکز فرهنگی، آموزشی و ورزشی دولتی، غیردولتی، تعاونی و خصوصی (‌نظیر کتابخانه‌ها، موزه‌ها، مهدکودکها، کودکستانها، مدارس، اردوگاههای دانش‌آموزی، دانشگاهها، مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای، حوزه‌های علمیه، مساجد، حسینیه‌ها، باشگاههای ورزشی و مراکز شبانه روزی نگهداری معلولان) در سال 1383 بر مبنای تعرفه آموزشی محاسبه و پرداخت خواهد شد.

چ (منسوخ 1400/11/17)- به کلیه دستگاههای اجرایی مشمول ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اجازه داده می‌شود یک درصد (1 ٪) از اعتبارات خود را جهت انجام امور مربوط به تربیت بدنی و ورزش، اعم از ایجاد و‌اداره باشگاههای ورزشی، احداث و توسعه اماکن ورزشی، ارائه خدمات ورزشی و کمک به سازمان تربیت بدنی، کمیته ملی المپیک و فدراسیونهای ورزشی با هماهنگی و سیاستگذاری سازمان تربیت بدنی، اختصاص دهند.
آیین‌نامه اجرایی این بند حداکثر سه ماه پس از تصویب، بنا به پیشنهاد مشترک سازمان تربیت بدنی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و جهت تصویب به هیات وزیران ارائه می‌گردد.

ح - کلیه دستگاههای اجرایی و مجریان طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای مجازند در چارچوب آیین‌نامه ای که از طریق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با هماهنگی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد، نیم درصد (5 /0 ٪) از اعتبارات هر یک از طرحها و بناهایی که می‌تواند معرف هویت اسلامی و ملی باشد برای هزینه در همان طرح، متناسب با فرهنگ دینی و ملی اختصاص دهند.

خ - به منظور تحقق اهداف برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، دولت مکلف است در اماکن تاریخی و میراث فرهنگی که امکان استفاده از منابع مالی سازمانهای فرهنگی بین‌المللی وجود دارد زیربناهای لازم را ایجاد نموده و شرایط حضور و همکاری آنها را فراهم نماید.

د - به دولت اجازه داده می‌شود در سال 1383 در اجرای ماده (165) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و رعایت اهداف آن جهت تشکیل یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی کشور و بنا به پیشنهاد سازمان میراث فرهنگی و تایید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور مجوز استخدام پانصد نفر مراقب آثار تاریخی در سقف جدول و آیین‌نامه اجرایی ماده (3) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران را صادر نماید.

ذ (منسوخ 1400/11/17)- مازاد وجوه حاصل از واگذاری سهام شرکتهای دولتی موضوع ردیف 970000 قسمت سوم این قانون نسبت به مبلغ بیست و دو هزار میلیارد (000/000/000 /000 /22) ریال تا سقف یک هزار میلیارد (000/000/000 /000 /1) ریال از محل اعتبار ردیف 503771 قسمت چهارم این قانون در اختیار سازمان تربیت بدنی ایران قرار خواهد گرفت.

تبصره 8 - آموزش عمومی و فنی و حرفه ای

الف - وزارت آموزش و پرورش و واحدهای تابعه آن در استانها موظفند در سال 1382 مطالبات معوق (‌قابل وصول تا پایان سال 1381) مربوط به دو درصد (2 ٪) عوارض آموزشی موضوع بند (2) ماده (13) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش مصوب 1372/10/26 از اشخاص را وصول و به حساب درآمد عمومی موضوع ردیف 710135 منظور در قسمت سوم این قانون واریز نمایند.
مازاد بر درآمد ردیف 710135 تا مبلغ سیصد میلیارد (000/000/000 /300) ریال به عنوان درآمد اختصاصی در اختیار وزارت آموزش و پرورش قرار می‌گیرد تا صرف تعادل بخشی آموزش و پرورش استانها و بیمه تکمیلی فرهنگیان گردد.

ب - اعتبار منظور شده در ردیف 503650 قسمت چهارم این قانون به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و تصویب ستاد هماهنگی آموزش‌های فنی و‌حرفه‌ای موضوع ماده (151) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران میان دستگاههای مجری آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و علمی-‌کاربردی رسمی و غیررسمی توزیع می‌شود تا برای کمک به پرداخت قسمتی از شهریه و حق ثبت‌نام آموزش‌گیران، کارآموزان، دانش‌آموزان و دانشجویانی که در موسسات آموزشی غیردولتی تحصیل می‌نمایند، استفاده شود.
آیین‌نامه اجرایی این بند بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

پ - به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده می‌شود، اعتبار منظور در ردیف 127750 قسمت چهارم این قانون را بین آموزشکده های تابع توزیع نماید تا آموزشکده های مزبور بر اساس ماده (103) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27، اعتبار مزبور را به مصرف رسانند.

ت - در سال 1383 عبارت «‌درآمد عمومی» ماده (92) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت به عبارت «‌درآمد اختصاصی» اصلاح می‌گردد.

ث (منسوخ 1399/10/24)- اعتبار ردیف 503642، منظور در قسمت چهارم این قانون از محل وجوه حاصل از بند (ب) ماده (19) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع ردیف 970200 منظور در قسمت سوم قانون یاد شده برای افزایش منابع صندوق بیمه بیکاری و همچنین آموزش فنی و حرفه ای مشاغل واحدهای تولیدی قابل اختصاص و مصرف می‌باشد.
آیین‌نامه اجرایی این بند با پیشنهاد مشترک وزارتخانه های صنایع و معادن، امور اقتصادی و دارایی و کار و امور اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

ج - به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده می‌شود مدارس نمونه مردمی را با مشارکت اولیاء در مناطق مستعد متقاضی تاسیس نماید. درآمد ناشی از اجرای فعالیتهای فوق برنامه صرف هزینه های مربوط و کیفیت بخشی همان مدرسه خواهد شد.
دستورالعمل اجرایی اینگونه مدارس توسط شورای عالی آموزش و پرورش تدوین و ابلاغ خواهد شد.

چ - به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده می‌شود وجوه مربوط به هزینه های ثبت نام داوطلبان امتحانات و آزمون های متفرقه و صدور تاییدیه تحصیلی را از متقاضیان دریافت و به حساب درآمد اختصاصی موضوع ردیف 510388 قسمت سوم این قانون واریز نماید.

ح - به دولت اجازه داده می‌شود در سال 1383 به منظور افزایش انگیزه شغلی معلمان متناسب با میزان بهره وری و کیفیت خدمات آنها، اعتبار منظور شده در ردیف 503709 قسمت چهارم این قانون را برای پرداخت به مشمولین طرح طبقه بندی مشاغل معلمان تا سقف پانصد میلیارد (000/000/000 /500) ریال به مصرف برساند.

خ - به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده می‌شود در سال 1383 معادل مابه التفاوت نیمی از خروجی کارکنان خود و استخدامهای انجام شده در طول برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران را با رعایت سقف این برنامه و با تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تطبیق مقررات ذی ربط در رشته های تخصصی مورد نیاز استخدام نماید.
مناطق محروم و کمتر توسعه یافته و معلمین حق التدریسی بومی دارای حداقل سه سال سابقه کار آموزشی، در اولویت خواهند بود.

تبصره 9 - امور دفاعی
الف - مبلغ هشت هزار و نهصد و سی و نه میلیارد و سیصد میلیون (300/000/000 /939 /8) ریال از اعتبار ردیف 111103 موضوع جدول شماره (10)، مندرج در قسمت چهارم این قانون، در اختیار وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار می‌گیرد تا در قالب برنامه مصوب فرماندهی کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بر اساس موافقتنامه های مبادله شده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور هزینه گردد.
به دولت اجازه داده می‌شود تا بدهی معوقه نیروهای مسلح تا پایان سال 1382 را بر اساس ارقام اعلام شده از سوی دستگاههای اجرایی طلبکار و تایید ستاد کل نیروهای مسلح با دستگاههای یاد شده تهاتر کند. آیین نامه اجرایی ذی ربط توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و پس از تصویب هیات وزیران به دستگاههای ذی نفع ابلاغ خواهد شد.
پرداخت بدهی های معوقه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران (‌نیروهای نظامی و انتظامی) به دستگاههای اجرایی از جمله پرداخت بدهی های آب و برق و تلفن و اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی بابت املاک متصرفی که قانوناً تا پایان سال 1367 در تصرف داشته اند، به میزان حداقل مبلغ دویست و بیست و سه میلیارد و چهارصد و سیزده میلیون (413/000/000 /223) ریال از محل اعتبار ردیف 111105 و مبلغ بیست میلیارد (000/000/000 /20) ریال از محل اعتبار ردیف 106008 و طرح شماره 10611208 بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تایید ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و تصویب هیات وزیران تامین و به اشخاص حقیقی و حقوقی و دستگاههای طلبکار با اولویت پرداخت حداکثر یکصد میلیون (100/000/000) ریال به هر شخص حقیقی پرداخت خواهد شد.
ب - هر نوع جا به جایی در اعتبارات مربوط به حقوق و مزایا و خوراک و پوشاک پرسنل کادر و وظیفه و اعتبارات صندوقهای بازنشستگی نیروهای مسلح و خدمات درمانی نیروهای مسلح ممنوع می‌باشد. در صورتی که کسور بازنشستگی و بیمه سهم پرسنل کادر و وظیفه و همچنین کسور سهم دولت در مورد پرسنل وظیفه به وسیله ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به حساب صندوقهای مربوط واریز نشود، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور می‌تواند بنا به درخواست وزارتخانه های دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و کشور به طور مستقیم نسبت به واریز وجوه به صندوقهای مربوط اقدام نماید.
پ - به دولت اجازه داده می‌شود با موافقت فرماندهی کل قوا تعدادی از مشمولان نظام وظیفه را که آموزش نظامی را در نیروهای مقاومت بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا یکی از مراکز نظامی دیده یا می بینند از خدمت وظیفه معاف نمایند و هزینه های مربوط و همچنین مابه ازای ارزش خدماتی را که از آن معاف می گردند با رعایت کف سی میلیون (30/000/000) ریال از ایشان دریافت و به حساب ردیف 710144 قسمت سوم این قانون واریز نمایند.
ت - از سر جمع اعتبارات وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و بنیاد جانبازان به ازاء هر نفر که در اثر برخورد با مین در مناطق جنگی دچار نقص عضو گردیده اند، ماهانه مبلغ پانصد هزار (000 /500) ریال پرداخت گردد.

‌تبصره 10 (منسوخ 1399/08/05)- بهداشت و درمان

الف - در جهت اجرای قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب 1373/8/3، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌تواند در طول سال 1383 با موافقت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور نسبت به هرگونه جا به جائی، تغییر ردیف و کاهش یا افزایش سقف اعتبار ردیفها در محدوده اعتبارات مصوب اقدام نماید، به نحوی که حداکثر تسهیلات لازم در اجرای قانون مذکور فراهم شده و اختلالی در اداره امور مراکز درمانی، بهداشتی و آموزشی حاصل نشود.
سازمان بیمه خدمات درمانی مکلف است در سال 1383 تمامی اعتبارات ردیفهای مربوط به بیمه درمان را صرفاً جهت درمان بیمه شدگان هزینه نماید.
دولت مکلف است برای کلیه روستائیان تحت پوشش خدمات بیمه درمانی دفترچه درمان صادر و هزینه های چاپ و صدور آن را از بیمه شدگان دریافت نماید.

ب - در اجرای ماده (193) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی مصوب 1354/3/5، تمامی بیمارستانها و مراکز درمانی (‌اعم از خصوصی و دولتی) باید نسبت به پذیرش مصدومان ناشی از حوادث و سوانح اقدام نمایند. کلیه شرکتهای بیمه گر تجاری مکلفند بر مبنای قرارداد منعقد شده با بیمه شده، هزینه های مربوط به درمان بیمه شده خود را بلافاصله بدون هیچ قید و شرط دیگری با ارائه صورتحساب از بیمارستان و مراکز درمانی مربوط بر اساس تعرفه های موضوع ماده (8) قانون بیمه همگانی خدمات درمانی مصوب 1373/8/3 پرداخت نمایند.
هزینه های مصدومانی که تحت پوشش بیمه حوادث و سوانح نیستند، از محل ردیف متمرکز 129086 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تامین خواهد شد.
آیین نامه اجرایی این بند با پیشنهاد مشترک سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بیمه مرکزی ایران به تصویب هیات وزیران می‌رسد.
احکام قانونی این بند از تبصره (10) عیناً در مورد بیماران اورژانسی غیرمصدوم نیز باید اجرا گردد، تخلف از این حکم به منزله تخلف از قانون است و پیگرد کیفری دارد.

پ - متقاضیان صدور، تجدید و انتقال هر فقره پروانه کسب محل تهیه و توزیع و عرضه مواد غذائی مکلفند بابت صدور کارت بهداشتی محلهای کسب فوق، مبلغ پنجاه هزار (000 /50) ریال و بابت صدور کارت بهداشتی کارکنان مراکز مذکور مبلغ چهار هزار (000 /4) ریال به حساب درآمد اختصاصی ردیف 519976 قسمت سوم این قانون واریز نمایند.

ت - دولت مکلف است در سال 1383 نسبت به بیمه نمودن کلیه افرادی که تحت پوشش هیچ گونه بیمه درمانی قرار ندارند، اقدام نموده و آنها را به طور رایگان بیمه نماید. این بیماران به هنگام بستری شدن در بیمارستانهای دولتی، بیست و پنج درصد (25 ٪) سهمی که بیمه شده باید بپردازد (‌فرانشیز) خواهند پرداخت.

ث (منسوخ 1402/07/20)- دولت مکلف است برای نوسازی و بازسازی و به روز نمودن خطوط تولید انستیتو پاستور ایران و موسسه رازی مبلغ یکصد میلیارد (000/000/000 /100) ریال از محل بند (پ) تبصره (3) این قانون تسهیلات ریالی در اختیار موسسات فوق الذکر قرار دهد. موسسات یاد شده مکلفند از محل فروش تولیدات خود نسبت به بازپرداخت اقساط تسهیلات اقدام کنند.
سهم هر یک از دو موسسه فوق به پیشنهاد وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و جهاد کشاورزی و با تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تعیین می‌گردد.

ج - به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اجازه داده می‌شود که به ازای ثبت هر قلم دارو یا مواد اولیه آن توسط شرکتهای خارجی یا نمایندگی آنان در داخل کشور معادل ریالی پنج هزار (000 /5) دلار به نرخ رسمی کشور دریافت و به حساب درآمد اختصاصی موضوع ردیف 510430 قسمت سوم این قانون واریز نماید. معادل صد درصد (100 ٪) آن تا مبلغ پنج میلیارد (000/000/000 /5) ریال به منظور توسعه فعالیتهای نظارتی و آزمایشگاهی غذا و دارو توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هزینه گردد.

چ - به دولت اجازه داده می‌شود در سال 1383 به منظور افزایش انگیزه شغلی پرستاران متناسب با میزان بهره وری و کیفیت خدمات آنها اعتبار منظور شده در ردیف 503730 قسمت چهارم این قانون را برای پرداخت به پرستاران تا سقف دویست میلیارد (000/000/000 /200) ریال به مصرف برساند.

‌تبصره 11 - امور عمومی و قضایی و امنیت و نظم داخلی

الف - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود در ازای صدور کارت شناسائی ملی برای هر نفر از ایرانیان مقیم خارج از کشور، معادل ارزی مبلغ یکصد و شصت هزار (000 /160) ریال دریافت و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 510117 واریز نماید.

ب - به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران اجازه داده می‌شود با موافقت وزارت کشور در سال 1383 با تصویب هیات وزیران برای اجرای طرح تعویض پلاک خودروهای کشور به ازای هر دستگاه خودرو مبلغ پنجاه هزار (000 /50) ریال مشروط بر آن که شامل خودروهائی که قبلاً وجه پرداخت نموده‌اند نشود، دریافت و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) ردیف 510207 قسمت سوم این قانون واریز نماید. نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مکلف است خدمات خودروئی خود را به طور مستقیم از طریق شرکت پست جمهوری اسلامی ایران انجام دهد. همچنین نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است کلیه دریافتهای قانونی بابت تهیه و نصب اولین پلاک بر روی انواع وسائط نقلیه را به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) واریز نماید.

پ - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود به ازای صدور و تعویض هر جلد گذرنامه در داخل کشور، مبلغ یکصد و پنجاه هزار (000 /150) ریال و به ازای تمدید هر جلد گذرنامه مبلغ یکصد هزار (000 /100) ریال دریافت و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 510201 قسمت سوم این قانون واریز کند.

ت - معادل هفتاد درصد (70 ٪) از مازاد درآمد کنسولی موضوع ردیف 519901 قسمت سوم این قانون به نسبت یک چهارم مبلغ سیصد و هشتاد میلیارد (000/000/000 /380) ریال، در سومین ماه هر فصل در اختیار وزارت امور خارجه قرار می‌گیرد تا به سقف اعتبارات هزینه ای و تملک دارائی های سرمایه ای اضافه شود و بر اساس موافقتنامه متبادله با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور هزینه گردد. بیست درصد (20 ٪) از درآمد فوق خارج از شمول قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 هزینه می‌گردد.

ث - اعتبار ردیف 503301 منظور در قسمت چهارم این قانون، برای کشف و خنثی کردن توطئه ها و دخالت های دولت آمریکا در امور ایران اسلامی و همچنین طرح دعاوی جمهوری اسلامی ایران علیه آمریکا در مجامع عمومی بین المللی و تنویر افکار‌عمومی در داخل و خارج کشور در مورد تهاجم فرهنگی آمریکا و نقض منشور ملل متحد و بیانیه های الجزایر توسط آمریکا و نیز طرح دعاوی جانبازان شیمیایی علیه شرکتهای سازنده و موثر در تولید سلاحهای شیمیایی، اختصاص می یابد. اعتبار مذکور با تصویب رئیس جمهور بین دستگاههای اجرایی ذی ربط توزیع خواهد شد.

ج - در جهت تحقق اهداف قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در روابط خارجی و همکاریهای اقتصادی بین المللی، به هیات وزیران اجازه داده می‌شود بر اساس پیشنهاد وزارت امور خارجه در سال 1383 تا مبلغ پنجاه میلیارد (000/000/000 /50) ریال از محل ردیف 503335 قسمت چهارم این قانون جهت اعطای تسهیلات، کمک بلاعوض و تفاوت سود و کارمزد به کشورها، سازمانها و یا بنگاههای اقتصادی خارجی پرداخت نماید.

چ - به منظور ارتقاء کیفیت و ایمنی اسناد سجلی، به سازمان ثبت احوال کشور‌اجازه داده می‌شود که به ازای صدور هر جلد شناسنامه طرح جدید که به صورت مکانیزه تهیه می‌شود مبلغ بیست هزار (000 /20) ریال از متقاضیان دریافت و به حساب درآمد عمومی کشور موضوع ردیف 510120 قسمت سوم این قانون واریز نماید. معادل صد درصد (100 ٪) وجوه واریزی از محل اعتبار ردیف 503729 قسمت چهارم این قانون در اختیار سازمان مذکور گذاشته می‌شود تا صرف هزینه های تولید شناسنامه طرح جدید گردد.
ح - ستاد مبارزه با مواد مخدر موظف است کلیه درآمدهای مربوط به فعالیت های مبارزه با مواد مخدر در سال 1383 را به حساب درآمدهای عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) ردیف 610316 قسمت سوم این قانون واریز نماید. اعتبار ردیف 101034 قسمت چهارم این قانون بر اساس پیشنهاد ستاد مبارزه با مواد مخدر که به تایید رئیس جمهور خواهد رسید، جهت فعالیتهای مرتبط با امر کاهش تقاضا، پیشگیری و مبارزه با مواد مخدر در اختیار دستگاههای ذی ربط قرار خواهد گرفت تا بر اساس موافقتنامه های مبادله شده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور هزینه نمایند.
جمعاً بیست درصد (20 ٪) از اعتبار مذکور بالمناصفه به طرحهای پیشنهادی سازمان بهزیستی کشور و سازمان تربیت بدنی ایران مرتبط با موضوع این بند که به تصویب ستاد خواهد رسید، اختصاص می یابد.

خ - به منظور تامین اعتبار لازم برای هزینه های ضروری مبلغ یک هزار و دویست میلیارد (000/000/000 /200 /1) ریال و اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای مبلغ سیصد میلیارد (000/000/000 /300) ریال دستگاههای وابسته به قوه قضائیه اعتبار‌منظور در ردیف 503616 قسمت چهارم این قانون مطابق جدول شماره (18) پیوست این قانون در اختیار دستگاههای مذکور قرار می‌گیرد تا پس از تصویب موارد هزینه توسط رئیس قوه قضائیه به مصرف برسد. پنجاه درصد (50 ٪) افزایش درآمد وصولی قوه قضائیه مازاد بر سقف سه هزار و چهارصد و چهل میلیارد (000/000/000 /440 /3) ریال تا سقف یکصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /150) ریال جهت احیاء دادسراها و فعال سازی شوراهای حل اختلاف منظور می‌گردد تا بر اساس موافقتنامه ای که با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبادله می‌شود، هزینه گردد.
گزارش عملکرد این بند هر چهار ماه یک بار توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات و قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی ارائه می‌گردد.

د - وزارت امور خارجه تعرفه جدید خدمات کنسولی در خارج از کشور را در قالب آیین‌نامه ای تهیه و به تصویب هیات وزیران می رساند.

ذ - اعتبار موضوع ردیف 503628 منظور در قسمت چهارم این قانون معادل پنجاه درصد (50 ٪) افزایش درآمد وصولی خدمات ثبتی موضوع ردیف 510102 منظور در قسمت سوم این قانون نسبت به مبلغ یکهزار و پانصد میلیارد (000/000/000 /500 /1) ریال در مقطع شش ماهه قابل تخصیص و مصرف در راستای وظایف قانونی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با رعایت قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و بر اساس موافقتنامه ای که با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبادله خواهد شد هزینه می‌شود.

ر - سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در سال 1383 با رعایت قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تاسیس ادارات ثبت اسناد برای بخش هائی که در آن واحد قضایی مستقر می‌باشد و توسعه تشکیلات و ارتقاء سطح تشکیلاتی کلان شهرها با در نظر گرفتن تراکم کار و میزان جمعیت و شرایط اقتصادی و قضایی و اجتماعی اقدام نماید.
قوه قضائیه و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مکلفند اقدامات لازم را جهت ایجاد تشکیلات و پستهای سازمانی و تامین نیروی انسانی مناسب و مورد نیاز برای ادارات مذکور و اداراتی که به موجب بند (‌ز) تبصره (11) قانون بودجه سال 1382 کل کشور تصویب گردیده اند معمول دارند.

ز - به سازمان پزشکی قانونی کشور اجازه داده می‌شود اعتبار هزینه موضوع ردیف 503688 منظور در قسمت چهارم پیوست این قانون معادل صد درصد (100 ٪) افزایش درآمد وصولی خدمات خاص پزشکی قانونی موضوع ردیف 510112 منظور در قسمت سوم پیوست این قانون حداکثر تا مبلغ چهل میلیارد (000/000/000 /40) ریال را جهت پیشبرد اهداف و تجهیز واحدهای تابعه هزینه نماید.

‌تبصره 12 - انرژی

الف (منسوخ 1399/10/24)- به هیات وزیران اجازه داده می‌شود در سال 1383 متوسط قیمت چهار فرآورده اصلی نفتی و گاز طبیعی را ده درصد (10 ٪)، برق خانگی تا دویست و پنجاه کیلو وات ساعت در ماه و برق بخش صنعت و معدن را ده درصد (10 ٪) و برق خانگی مازاد بر دویست و پنجاه کیلو وات ساعت در ماه، تجاری و سایر مصارف به جزکشاورزی و آموزشی را به طور متوسط بیست و پنج درصد (25 ٪) افزایش دهد.
به منظور توانمند سازی مردم برای صرفه جویی منطقی انرژی و مصرف بهینه آن، اجازه داده می‌شود در سقف اعتبارات طرحهای بهینه سازی مصرف انرژی مندرج در پیوست شماره (1) این قانون در چارچوب اهداف ذیل به صورت وجوه اداره شده، یارانه سود تسهیلات و یا کمک بلاعوض، بر اساس آیین‌نامه ای که به تصویب هیات وزیران می‌رسد، پرداخت شود. وجوه مذکور به عنوان هزینه قطعی تلقی می‌شود:
- توسعه حمل و نقل عمومی.
- توسعه حمل و نقل ریلی.
- گازسوز کردن خودروها (‌با استفاده از گاز طبیعی).
- برقی کردن موتور چاههای کشاورزی.
- تشویق تولید و ترویج وسایل نفت و گازسوز کم مصرف.
- تشویق تولید و ترویج تجهیزات برقی کم مصرف.
- ترویج صرفه جویی و یارانه گازرسانی خانوارهای مستمند.
- کاهش شدت انرژی در کارخانه ها و ساختان‌ها.
- افزایش بازده انرژی.
- کاهش مصرف سوخت خودروها برای حفظ محیط زیست.
- کاهش تلفات تولید و توزیع برق.
- توسعه فن آوری انرژی های نو.
- جایگزینی سوخت فسیلی در مناطق روستایی و عشایری.

ب -
1 - وزارتخانه های نفت و نیرو مکلفند به ترتیب نسبت به کمک به بانک کشاورزی برای برقی کردن چاههای کشاورزی و موتور پمپ های آب نصب شده بر روی رودخانه های اصلی و انهار عمومی به مبلغ سیصد و شصت میلیارد (000/000/000 /360) ریال بابت یارانه وام های موضوع قانون تسریع در برقی کردن چاههای کشاورزی مصوب 1378/3/19 و ایجاد شبکه برق روستایی و توسعه برق روستایی به مبلغ پنجاه میلیارد (000/000/000 /50) ریال از محل منابع داخلی شرکتهای ذی ربط اقدام نمایند.
2 - شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی مکلف است در اجرای ماده (71) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27، در سال 1383 مبلغ یکهزار و پانصد میلیارد (000/000/000 /500 /1) ریال به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 810106 قسمت سوم این قانون واریز نماید.

پ - شرکتهای برق منطقه ای مکلفند جهت توسعه نیروگاههای حرارتی و شبکه انتقال برق کشور، مبالغ تعیین شده در بودجه مصوب سال 1383 خود را به شرکت توانیر جهت سرمایه گذاری در طرحهای مزبور پرداخت نمایند.
به منظور توسعه نیروگاههای برق آبی، شرکت توانیر مکلف است وجوه تعیین شده در بودجه مصوب سال 1383 خود را برای خرید و پیش خرید انرژی برق آبی به مصرف رساند. شرکتهای فروشنده موظفند تمامی وجوه حاصل شده از محل فروش و پیش فروش انرژی برق آبی را برای سرمایه گذاری در توسعه نیروگاههای برق آبی به مصرف برسانند.
شرکت توانیر موظف است ارقام پیش بینی شده در بودجه مصوب شرکتهای برق منطقه ای تحت عنوان تفاوت نرخ را متناسب با عملکرد فروش انرژی شرکتهای مزبور جبران نماید.

ت - در صورتی که شرکت ملی نفت ایران بر حسب ضرورت، تمام یا قسمتی از فرآورده های نفتی مازاد و میعانات گازی صادر شده موضوع ماده (120) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران را به جای فروش در خارج، معاوضه نماید، موظف است مقدار و ارزش فرآورده های معاوضه شده را در پایان هر ماه به خزانه و کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات و انرژی مجلس شورای اسلامی اعلام نماید.

ث (منسوخ 1400/11/10)- شرکت ملی نفت ایران مکلف است تا پایان سال 1383 جایگاههای مورد نیاز‌عرضه گاز طبیعی فشرده (CNG) را با اولویت شهرهای بزرگ و مسیر راههای اصلی بین شهرهای مذکور احداث نماید.
قیمت عرضه گاز طبیعی فشرده (‌با ارزش حرارتی معادل یک لیتر بنزین) کمتر از نصف قیمت بنزین تعیین می‌گردد.
وزارت کشور موظف است ضمن ساماندهی حمل و نقل درون شهری برای جایگزینی و واگذاری خودروی سواری برای حمل و نقل عمومی درون شهری به صورت دو سوخته (‌بنزین و گاز طبیعی) با ارائه تسهیلات مناسب اقدام نماید. شهرداریها موظفند با هماهنگی شرکت ملی نفت ایران در امر تامین زمین مناسب برای احداث جایگاههای عرضه گاز طبیعی فشرده اقدام نمایند.
وزارت صنایع و معادن مکلف است هماهنگ و متناسب با برنامه‌های اعلامی دولت نسبت به برنامه ریزی عرضه خودروهای دو سوخته اقدام نماید.
آیین‌نامه اجرایی این بند شامل تعداد جایگاهها و تعداد خودروهای دو سوخته تولید داخل بنا به پیشنهاد وزارتخانه های صنایع و معادن و نفت و سازمانهای مدیریت و برنامه ریزی کشور و محیط زیست ظرف مدت یک ماه به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ج - سازمان مدیریت تولید و انتقال نیروی برق ایران (‌توانیر) مجاز است با کسب موافقت وزارت نیرو نسبت به فروش نیروگاههای خود تا ده درصد (10 ٪) ظرفیت نصب شده کشور با قیمت روز، به بخش غیردولتی با دریافت تعهدات و تضمین های لازم برای تامین برق با اقساط حداکثر پنج ساله با کارمزد متعارف بانک اقدام و صد درصد (100 ٪) وجوه حاصل شده را با پیش بینی در بودجه سنواتی خود صرف سرمایه گذاری در احداث نیروگاههای جدید در مناطق غیربرخوردار نماید.
در هر صورت، مسئولیت تامین نیروی برق کشور طبق اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر عهده وزارت نیرو می‌باشد به نحوی که به تامین نیرو لطمه ای وارد نشود.
چ - به شرکت ملی نفت ایران و سازمان مدیریت تولید و انتقال نیروی برق ایران (‌توانیر) اجازه داده می‌شود اعتبارات طرحهای بهینه سازی مصرف انرژی را که از محل منابع داخلی خود و یا موارد مذکور در بند (ی) تبصره (29) قانون بودجه سال1380 کل کشور پس از تصویب شورای اقتصاد و مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در چارچوب اهداف بند (‌الف) این تبصره اجرا می‌شود به صورت کمک بلاعوض و یا یارانه سود تسهیلات، پرداخت و گزارش عملکرد ماهانه را به کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی ارائه نماید.
آیین‌نامه اجرایی این بند حداکثر ظرف دو ماه پس از تصویب این قانون بنا به پیشنهاد وزارتخانه های نفت و نیرو به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ح - سرمایه گذاری شرکتهای تابع وزارتخانه های نفت و نیرو با رعایت قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و بر اساس مفاد موافقتنامه های مبادله شده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور انجام می‌شود و هر سه ماه گزارش آن به کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی ارائه می‌شود.

خ - به منظور استفاده از ظرفیتهای بالقوه مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاهی سازمان انرژی اتمی ایران، به سازمان مذکور اجازه داده می‌شود درآمد حاصل از ارائه خدمات و تولیدات پژوهشی خود و موسسات تابع را به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) قسمت سوم این قانون ردیف 519959 واریز نماید. معادل مبالغ واریزی از محل ردیف 503651 در اختیار سازمان مزبور قرار می‌گیرد تا طبق مقررات صرف امور پژوهشی گردد.

د (منسوخ 1402/07/20)- شرکتهای ملی نفت ایران، گاز ایران، برق های منطقه ای، توانیر و سازمان آب و برق خوزستان موظفند در سال 1383 حسب مورد نفت خام، گاز طبیعی تصفیه نشده، کلیه فرآورده های نفتی و گاز و برق تولیدی را به قیمت منطقه ای (‌قیمت فوب FOB خلیج فارس) محاسبه و به حساب بدهکار شرکتهای تابعه و طرف قرارداد مربوط منظور دارند و محصولات تولیدی آنها شامل چهار فرآورده اصلی نفتی (‌بنزین، نفت سفید، نفت گاز و مازوت) گاز طبیعی، گاز مایع و برق تولیدی آنها را به قیمت یاد شده محاسبه و از آنها خریداری نمایند. شرکتهای ملی نفت ایران، گاز ایران، برق های منطقه ای، توانیر و سازمان آب و برق خوزستان حسب مورد موظفند ماهانه مابه التفاوت قیمت تولیدات و فرآورده های خریداری شده مذکور را با قیمت فروش آنها در داخل کشور به خزانه داری کل کشور اعلام دارند.
خزانه داری کل کشور موظف است مبالغ اعلام شده را به صورت جمع و خرج از یک طرف به حساب درآمد عمومی کشور موضوع ردیف 491170 منظور در قسمت سوم این قانون محسوب و متقابلاً مبالغ یاد شده را به حساب پرداخت از محل اعتبار ردیف503690 منظور در قسمت چهارم این قانون محاسبه نماید.
ارقام ثبت شده در دفاتر شرکتهای مربوطه ناشی از اجرای این بند، مبنای محاسبه هیچگونه مالیات، عوارض و سایر حقوق دولتی و عمومی قرار نمی گیرد.
آیین‌نامه اجرایی این بند مشترکاً توسط وزارتخانه های نفت، نیرو، امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

ذ (منسوخ 1402/07/20)- شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران مکلف است یارانه مابه التفاوت قیمت قیر را مانند سال 1382 پرداخت نماید.

ر - در سال 1383 تامین هزینه برق جهت روشنایی میادین و پارکها در شهرهای زیر یکصد هزار نفر جمعیت تا سقف یکصد میلیارد (000/000/000 /100) ریال به عهده وزارت نیرو می‌باشد.

ز - دولت مکلف است در جهت تسریع گاز رسانی کشور (‌شهر و روستا) از محل تسهیلات بیع متقابل در مقابل فرآورده های نفتی جایگزین و در سقف مجوز قانونی آن مبلغ سیصد میلیون (300/000/000) دلار تخصیص دهد.

ژ - در سال 1383 به شرکت سهامی تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (‌توانیر) اجازه داده می‌شود از منابع بودجه ای این شرکت، کل سهام یکی از شرکتهای زیرمجموعه خود را خریداری و مدیریت شبکه سراسری، خرید و فروش، ایجاد بازار برق و ترانزیت برق را به این شرکت واگذار نماید.
اساسنامه شرکت یاد شده به پیشنهاد وزارت نیرو، تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

س - به شرکت ملی نفت ایران اجازه داده می‌شود در سال 1383 در مقابل صادرات نفت خام و معاوضه آن، نسبت به واردات بنزین مورد نیاز کشور اقدام نماید.
معادل ریالی صادرات نفت خام موضوع این تبصره و همچنین تسویه حسابهای شرکت ملی نفت ایران بابت صادرات و معاوضه یاد شده برای تامین نیاز مذکور در سال 1382، توسط هیات وزیران تعیین می‌شود.
مبالغ منابع و مصارف موضوع این تبصره به ترتیب در ردیف های 810107 و 503748 منظور در قسمت های سوم و چهارم این قانون تعیین می‌شود.

ش - دولت موظف است ظرف مدت سه ماه از تصویب این قانون کلیه فعالیتهای مربوط به انرژی های نو را در یک دستگاه اجرایی موجود متمرکز نماید.

ص (منسوخ 1402/07/20)- شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی مکلف است به منظور کنترل عرضه بنزین موتور و نفت گاز به وسایط نقلیه بنزین سوز و گازوئیل سوز، ظرف شش ماه از اول سال 1383 نسبت به استفاده از کارت هوشمند در جایگاههای عرضه فرآورده های نفتی اقدام لازم معمول دارد به طوری که از تاریخ 1383/7/1 تحویل سوخت به خودروها از طریق کارت هوشمند انجام پذیرد.

تبصره 13 - پژوهش و فناوری

الف - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود در راستای گسترش کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور برای اجرای فعالیتهای مشخص بر اساس پیشنهاد دستگاههای اجرایی و تایید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، اعتبار ردیف 503623 قسمت چهارم این قانون را توزیع نماید.

ب - شرکتهای دولتی، مراکز آموزش فنی و حرفه ای آزاد و دولتی و مراکز علمی و کاربردی، نهادها و شرکتهای غیردولتی که در چارچوب اعتبارات موضوع بند (‌الف) فعالیت می نمایند، در صورت تامین حداقل پنجاه درصد (50 ٪) اعتبارات مورد نیاز از منابع داخلی خود، می‌توانند از اعتبارات بند (‌الف) این تبصره به صورت تسهیلات اعتباری، وجوه اداره شده، کمک سود تسهیلات بانکی، کمکهای بلاعوض یا تلفیقی از آنها استفاده کنند.

پ - اجازه داده می‌شود به منظور تامین بخشی از اعتبارات مورد نیاز تولیدات طرحهای موضوع این تبصره و گسترش اشتغال، بخصوص فارغ التحصیلان در این زمینه از اعتبارات مربوط به برنامه های کمکهای فنی و اعتباری تسهیلات بانکی و وجوه اداره شده برای بخش غیردولتی استفاده شود.

ت (منسوخ 1399/08/05)- به منظور حمایت از طرحهای مشترک توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات توسط شرکتهای ایرانی با شرکای خارجی و یا شرکتهای ایرانی، به دستگاههای اجرایی اجازه داده می‌شود از محل وجوه اداره شده و اعتبارات برنامه های کمکهای فنی و‌اعتباری، منابع داخلی شرکتهای وابسته و یا صندوق حمایت از صنایع الکترونیک برای پرداخت تسهیلات و تضمین قراردادهای مربوط اقدام نمایند.

ث - اعتبار ردیف های 503484، 503490 و 503494 منظور در قسمت چهارم این قانون در راستای اجرای سیاستهای فصل پژوهش و فناوری قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اختصاص می یابد. فهرست دستگاههای اجرایی و سهم هر یک از آنها از اعتبار ردیف های مذکور برای شروع یا ادامه طرح به پیشنهاد وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و با تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه می‌گردد. اعتبار مذکور پس از‌مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و با نظارت وزارتخانه های مذکور به مصرف خواهد رسید.

ج - مبلغ یکصد و بیست و پنج میلیارد (000/000/000 /125) ریال از اعتبار بند (‌الف) این تبصره صرفاً برای اجرای مفاد بندهای (‌الف) و (ب) ماده (116) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و پیاده سازی و توسعه تجارت الکترونیکی پس از مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در اختیار وزارت بازرگانی قرار می‌گیرد.

چ (منسوخ 1402/07/20)- به منظور هماهنگی در تصویب، اجرا و نظارت بر انجام امور پژوهشی، اجازه داده می‌شود اعتبار «‌طرح احداث آزمایشگاههای ملی» و طرحهای شماره 31325001 الی 31325006 و ردیف «‌هزینه های تحقیقات ملی و ویژه توسعه کشور» مندرج در این قانون، به پیشنهاد دستگاههای اجرایی و تصویب سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور حسب مورد برای اجرای طرحها و فعالیتهای مشخص پژوهشی اختصاص یابد تا در اختیار دستگاههای اجرایی ذی ربط قرار گرفته و پس از مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، به مصرف برسد.
دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی بخش غیردولتی و خصوصی می‌توانند از اعتبارات این بند از طریق سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، استفاده نمایند.

ح - کلیه دستگاههای غیرپژوهشی که از اعتبارات فصل تحقیقات استفاده می نمایند، مکلفند حداقل پنجاه درصد (50 ٪) از اعتبارات فصل تحقیقات خود را از طریق عقد قرارداد با دانشگاهها، موسسات و شرکتهای دارای مجوز پژوهشی هزینه نمایند.

تبصره 14 - حمل و نقل و ارتباطات

الف - به منظور کمک به تدارکات ناوگان ریلی و دریایی شامل خرید واگن، کشتی، تجهیزات ریلی و بندری و در راستای مشارکت غیردولتی، شرکت سهامی راه آهن جمهوری اسلامی ایران و سازمان بنادر و کشتیرانی مجازند به ترتیب تا مبلغ دویست میلیارد (000/000/000 /200) ریال و سیصد میلیارد (000/000/000 /300) ریال از محل منابع داخلی خود را در قالب وجوه اداره شده نزد بانکها بر اساس موافقتنامه مبادله شده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، به منظور تامین تسهیلات اعتباری یاد شده به مصرف رسانده و مابه التفاوت نرخ سود را از محل آن پرداخت نمایند.

ب - شرکت فرودگاههای کشور و سازمان بنادر و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و سایر شرکتهای دولتی وابسته به وزارت راه و ترابری مکلفند طبق جدول زمان بندی که در فروردین ماه سال 1383 توسط وزیر راه و ترابری تعیین و ابلاغ می‌گردد، در سال یاد شده مبلغ یک هزار و چهارصد میلیارد (000/000/000 /400 /1) ریال از درآمدهای وصولی خود را به حساب درآمد عمومی کشور موضوع ردیف 491200 منظور در قسمت سوم این قانون واریز نمایند. معادل مبلغ یاد شده به مصرف اجرای طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای فصل راه و ترابری مندرج در پیوست شماره (1) این قانون خواهد رسید.
اعتبارات تملک دارائی های سرمایه ای موضوع این بند پس از مبادله موافقتنامه مربوط با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در حدود درآمد وصولی مربوط تخصیص یافته تلقی می‌گردد.

پ - عوارض عبور خودروهای سواری از آزاد راهها در سال 1383 به ازای هر کیلومتر حداکثر مبلغ بیست (20) ریال تعیین می‌شود. عوارض عبور سایر وسایط نقلیه اعم از مسافری و باری طبق ضرایبی است که توسط وزارت راه و ترابری تعریف و تعیین می‌شود. آزاد راههایی که در اجرای قانون احداث پروژه های عمرانی بخش راه و ترابری از طریق مشارکت بانکها و سایر منابع مالی و پولی کشور مصوب 1366/8/24 به اجرا درآمده یا احداث می‌شوند مشمول این بند نخواهند بود.

ت - تعرفه های ثبت اسناد رهنی و قطعی خودروهای ناوگان عمومی حمل و نقل جاده ای برون شهری ساخت داخل و خارج کشور که از تسهیلات بانکی استفاده می نمایند، مشمول تعرفه های موضوع بند (ص) ماده (51) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 می‌باشند.

ث (منسوخ 1400/11/17)- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (‌شرکتهای مخابرات ایران و استانها) موظف است با رعایت مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1383:
1 - با ایجاد زیرساختهای لازم با همکاری دستگاههای اجرایی (‌از جمله وزارت راه و ترابری و غیره) امکان اتصال ادارات آموزش و پرورش کشور، مراکز فنی و حرفه ای، مدارس دوره آموزش متوسطه، مراکز علمی، آموزشی و پژوهشی، ورزشی، مجتمع های فرهنگی و هنری و کتابخانه های عمومی را به شبکه اطلاع رسانی و شبکه جهانی اینترنت با پهنای باند مناسب برای کاربرهای علمی و آموزشی بدون پرداخت وجوه اولیه (‌شامل ودیعه و هزینه نصب) فراهم آورد. سرمایه گذاران، متعهد به رعایت کلیه ضوابط و الزامات قانونی مربوط می‌باشند.
2 - نسبت به ایجاد امکان سرمایه گذاری و فعالیت بخشهای دولتی و غیردولتی در‌زمینه I.S.P (‌مراکز ارائه خدمات اینترنتی) اقدام نماید.
3 - با توجه به اهمیت تولید و امکان استفاده از تکنولوژی و فناوری روز، نسبت به ایجاد امکانات لازم اینترنتی برای شهرکهای صنعتی از طریق خود یا بخش خصوصی به گونه ای اقدام نماید که در پایان سال 1383 امکان اتصال این شهرکها به شبکه جهانی اینترنت میسر گردد.

ج - شرکت مخابرات ایران و موسسات و شرکتهای تابع وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظفند از محل درآمد حاصل از خدمات خود مبلغ یکصد و هشت میلیارد (000/000/000 /108) ریال به حساب درآمد عمومی کشور موضوع ردیف 490790 قسمت سوم این قانون واریز نمایند.
آیین‌نامه اجرایی بندهای (ث) و (ج)، با پیشنهاد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

چ - به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اجازه داده می‌شود با رعایت ماده (124) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و با توافق دستگاههای استفاده کننده از فرکانس های موجود بابت فعالیتهای ارائه خدمات و صدور مجوز ایجاد شبکه های ارتباطات و فناوری اطلاعات با تصویب هیات وزیران مبالغی به عنوان حق الامتیاز و حق فرکانس اخذ و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل کشور) ردیف 491160 قسمت سوم این قانون واریز گردد. نحوه دریافت و هزینه در آیین‌نامه اجرایی این بند می‌باشد که بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ح - به منظور ارتقاء و توسعه کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور و تولید برنامه های نرم افزاری و ایجاد زمینه صدور خدمات فنی و مهندسی در زمینه فن آوری اطلاعات (IT) به شرکتهای تابعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اجازه داده می‌شود با تایید مجامع عمومی تا مبلغ چهارصد میلیارد (000/000/000 /400) ریال از محل منابع داخلی شرکتهای مزبور به صورت وجوه اداره شده برای حمایت از پروژه ها و طرحهای توسعه ای، اشتغال آفرین و یا صادرات کالا و خدمات در این حوزه توسط بخشهای خصوصی و تعاونی به صورت تسهیلات از طریق مراجع صلاحیتدار بر اساس آیین‌نامه ای که به پیشنهاد مشترک وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد، اختصاص داده و مابه التفاوت نرخ سود را از محل آن پرداخت نمایند.

خ - به سازمان هواپیمایی کشوری اجازه داده می‌شود به منظور تامین قسمتی از‌هزینه های خرید و تعمیر و نگهداری هواپیماهای خود درآمد حاصل از انجام خدمات آزمایشات استاندارد دستگاههای کمک ناوبری در کشورهای خارجی و فرودگاههای داخلی را به حساب درآمد عمومی کشور ردیف 519947 (‌نزد خزانه داری کل) واریز و معادل صد درصد (100 ٪) آن را از محل ردیف 148500 قسمت چهارم این قانون طی موافقتنامه ای که با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبادله خواهد نمود، دریافت و هزینه کند.

د - وزارت راه و ترابری و هواپیمایی کشوری در صورت تاخیر پرواز هواپیمای داخلی، موظف به پرداخت جریمه می‌باشند. محاسبه جریمه تاخیر به ازای هر ساعت تاخیر ده درصد (10 ٪) از هزینه کل بلیط و این رقم تا پنجاه درصد (50 ٪) قابل کسر می‌باشد.

‌تبصره 15 - مسکن

الف (منسوخ 1400/11/10)- به منظور پرداخت تعهدات انجام شده از سوی دولت بر اساس تبصره (54) قانون بودجه سال 1372 کل کشور و تبصره (52) قوانین بودجه سال 1373 و سالهای برنامه پنج ساله دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و تامین مابه التفاوت سود و کارمزد تسهیلات بانکی مسکن جانبازان بیست و پنج درصد (25 ٪) و به بالا و معلولان و خانواده های معظم شهدا و آزادگان و کمک به بهسازی مسکن روستایی و احداث تاسیسات زیربنائی در شهرهای جدید موضوع مصوبات هیات وزیران و شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و آماده سازی زمین آزادگان و جانبازان، مبلغ سیصد و هشتاد و شش میلیارد و هشتصد و نود و سه میلیون (893/000/000 /386) ریال از محل ردیف 133510 قسمت چهارم این قانون و طرحهای شماره 30806203، 30830203 و 30830204 مندرج در پیوست شماره (1) این قانون در اختیار دستگاههای اجرایی ذی ربط قرار گیرد.
خانواده های معظم شهدا، آزادگان و جانبازان بیست و پنج درصد (25 ٪) به بالا و معلولان از رعایت الگوی مصرف مسکن معاف و برای یک بار از عوارض شهرداری برای پروانه ساخت تا یکصد و بیست متر مربع بنای مفید معاف می‌باشند.
همچنین مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (‌ره) و سازمان بهزیستی کشور در صورت رعایت الگوی مصرف مسکن از پرداخت عوارض شهرداری برای صدور پروانه ساخت برای یک بار معاف می‌باشند.

ب - در سال 1383 منابع مورد نیاز برای اجرای قانون تشویق احداث و عرضه واحدهای مسکونی استیجاری مصوب 1377/3/24 معادل پانصد و شصت میلیارد (000/000/000 /560) ریال به شرح زیر تامین می‌گردد تا بر اساس موافقتنامه های مبادله شده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور جهت احداث واحدها و مجتمع های مسکونی استیجاری و اجاره به شرط تملیک اختصاص یابد:
1 - معادل مبلغ سیصد میلیارد (000/000/000 /300) ریال از محل فروش اراضی سازمان ملی زمین و مسکن موضوع ماده (141) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
حداکثر معادل بیست و پنج درصد (25 ٪) از منابع فوق جهت خرید واحدها و مجتمع های مسکونی صرفاً به منظور استیجار یا اجاره به شرط تملیک اختصاص می یابد.
2 - معادل مبلغ ده میلیارد (000/000/000 /10) ریال از محل عواید اجاره آن قسمت از اراضی ملکی سازمان ملی زمین و مسکن که در کوتاه مدت فاقد کاربری مسکونی می‌باشد.
3 - معادل مبلغ یکصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /150) ریال وجوه برگشتی از محل سرمایه گذاری های انجام یافته در قالب اعتبارات تبصره های مندرج در بند (‌الف) این تبصره.
4 - اعتبار طرح شماره 30830205 مندرج در پیوست شماره (1) این قانون تا مبلغ یکصد میلیارد (000/000/000 /100) ریال.
سازمان ملی زمین و مسکن مکلف است وجوه حاصل از اجرای جزء های (1)، (2) و (3) این بند را پس از وضع هزینه تمام شده آنها به حساب اندوخته سرمایه ای سازمان منظور و به حساب سرمایه دولت در سازمان ملی زمین و مسکن اضافه نماید.

پ - به وزارت مسکن و شهرسازی (‌شرکت عمران شهرهای جدید) اجازه داده می‌شود وجوه دریافتی از اعتبارات این تبصره و تبصره (52) قوانین بودجه سالهای قانون برنامه پنج ساله دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و تبصره های (49)، (45) و (15) قوانین بودجه سالهای 1379، 1380، 1381 و 1382 کل کشور در خصوص کمک به احداث تاسیسات زیربنائی در شهرهای جدید را به تدریج از شهرهای برخوردار شده از این کمک دریافت و پس از مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به سایر شهرهای جدید کمک نماید.

ت - به مرکز اطلاعات ساختمان و مسکن وابسته به وزارت مسکن و شهرسازی اجازه داده می‌شود درآمدهای حاصل شده را به حساب درآمد اختصاصی ردیف 519972 قسمت سوم این قانون واریز و معادل وجوه واریزی را تا مبلغ چهار میلیارد (000/000/000 /4) ریال از محل ردیف 133507 قسمت چهارم این قانون برای امور اداری و سرمایه ای هزینه نماید.

ث - به وزارت مسکن و شهرسازی اجازه داده می‌شود خانه‌های ارزان قیمت‌احداثی موضوع قانون تامین اعتبارات مسکن و تشویق خانه‌سازی مصوب 1351/9/20 را با اولویت به ساکنین آنها به فروش رسانده و وجوه حاصل از فروش را به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه‌داری کل) موضوع ردیف 830105 قسمت سوم این قانون واریز نماید.

ج - اجازه داده شده در بند (ی) تبصره (45) قانون بودجه سال 1380 کل کشور، در سال 1383 تمدید می‌گردد.

‌تبصره 16 - عمران شهری و روستایی

الف (منسوخ 1399/08/05)- در اجرای قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مبلغ پانصد و پنجاه میلیارد (000/000/000 /550) ریال علاوه بر سهم اعتبارات تملک دارائی های سرمایه ای استانی و ملی مناطق توسعه نیافته و کمتر توسعه یافته به صورت کاملاً مستقل از جداول و ردیفهای اعتبارات تملک دارائی های سرمایه ای استانی و ملی در پیوست شماره (2) این قانون به صورت صد درصد (100 ٪) تخصیص یافته، جداگانه، خاص مناطق توسعه نیافته قانون فوق الذکر منظور می‌گردد تا صرفاً جهت راه مناسب، مدرسه، بهداشت و آبرسانی، آسفالت معابر و هدایت فاضلاب و بهداشت محیط روستا و عملیات زیربنایی اشتغالزا در مناطق یاد شده اختصاص یابد. جدول توزیع سهم هر استان از محل اعتبارات این بند توسط دفتر امور مناطق محروم کشور - ریاست جمهور تنظیم و در پیوست شماره (2) این قانون منظور شده است.
اعتبار این بند بر اساس پیشنهاد مشترک معاون عمرانی استاندار و رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان و موافقت رئیس دفتر امور مناطق محروم کشور - ریاست جمهور به پروژه های مشخص با تعیین دستگاه مجری و محل دقیق اجرا در مناطق توسعه نیافته استان اختصاص می یابد.
معاونت عمرانی استاندار مسئولیت نظارت و پیگیری اجرای طرحهای مناطق توسعه نیافته را بر عهده دارد. مصرف هرگونه اعتبار برای مطالعه پروژه های تملک دارائی های سرمایه ای مناطق توسعه نیافته یا هرگونه اعتبارات هزینه ای یا هزینه هائی تحت عنوان نظارت از محل اعتبارات این تبصره ممنوع است و موارد مطالعه پروژه های تملک دارائی های سرمایه ای و دیگر اعتبارات هزینه ای و نظارت باید از محل سایر منابع استانی توسط دستگاه ذی ربط در استان تامین گردد. کل اعتبار سهم استان از محل اعتبارات این بند در ابتدای سال و حداکثر تا پایان اردیبهشت ماه سال 1383 با تعیین پروژه های مشخص مربوط توزیع گردیده و موافقتنامه آنها نیز مبادله می‌شود.
مناطق توسعه نیافته به استناد تصویبنامه شماره 25335 /ت 24836 /ه- مورخ 1380/5/29 هیات وزیران تعیین می‌گردد.

ب - اعتبار ردیف 503288 قسمت چهارم این قانون به صورت صد درصد (100 ٪) تخصیص یافته به طرحهای تملک دارائی های سرمایه ای و طرحهای زیربنائی اشتغالزا بر اساس پیشنهاد دفتر امور مناطق محروم کشور - ریاست جمهور و موافقت رئیس جمهور با تعیین دستگاه اجرایی هزینه کننده به پروژه های مشخص مناطق توسعه نیافته اختصاص می یابد.

پ - دفتر امور مناطق محروم کشور - ریاست جمهور موظف است ضمن نظارت بر کلیه مراحل اجرای بندهای (‌الف) و (ب) این تبصره، گزارش عملکرد این تبصره را هر چهار ماه یک بار به کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات و عمران مجلس شورای اسلامی اعلام نماید.
همچنین استانداران موظفند گزارش عملکرد اعتبارات امور مناطق توسعه نیافته استان را به طور منظم به دفتر امور مناطق محروم کشور - ریاست جمهور منعکس نمایند.

ت - شرکت ملی گاز ایران و شرکتهای توزیع گاز استانی موظفند تا سقف یکصد میلیارد (000/000/000 /100) ریال از منابع داخلی خود را در شهرهائی که پنجاه درصد (50 ٪) و روستاهائی که پنج درصد (5 ٪) از هزینه گازرسانی را به صورت خودیاری تقبل می نمایند و «‌حداکثر تا فاصله پنج کیلومتری از خطوط انتقال» قرار دارند، هزینه کند. آن دسته از روستاهائی که بیش از پنج درصد (5 ٪) از هزینه های گازرسانی را تامین کنند، در اولویت قرار می گیرند.
مبالغ خودیاری پرداختی در زمان نصب انشعاب، از حق انشعاب آنها کسر خواهد شد.
ث - به وزارت جهاد کشاورزی (‌سازمان امور عشایر) اجازه داده می‌شود برای اسکان عشایر، اراضی، مستحدثات و تجهیزات آبرسانی و آبیاری مربوط را که به منظور‌اسکان عشایر با اعتبارات دولتی خریداری یا احداث نموده و در اختیار دارد، با دریافت بیست درصد (20 ٪) قیمت کارشناسی روز طی اقساط پنج ساله به عشایر داوطلب اسکان به طور قطعی واگذار نماید. معادل صد درصد (100 ٪) وجوه حاصل به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) واریز می‌شود، معادل رقم واریزی تا مبلغ پنج میلیارد (000/000/000 /5) ریال از محل ردیف 503116 قسمت چهارم این قانون برای اجرای طرحهای تملک دارائی های سرمایه ای ساماندهی عشایر اختصاص می یابد.

ج - وزارت مسکن و شهرسازی مجاز است در سال 1383 آن قسمت از اراضی ملکی و حاصل از اجرای قوانین مورد عمل را که توسط اشخاص حقیقی تا پایان سال 1381 به صورت غیرمجاز تصرف و احداث بنا شده باشد، چنانچه مغایر طرحهای مصوب شهری نباشد برابر بهای روز تعیین شده توسط کارشناس رسمی دادگستری واگذار و وجوه حاصل را به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) ردیف 840206 قسمت سوم این قانون واریز نماید.
کلیه متصرفین زمین های موضوع بند (ج) مکلفند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون برای تعیین تکلیف زمین متصرفی خود به سازمان مسکن و شهرسازی ذی ربط مراجعه نمایند والا علاوه بر قیمت کارشناسی روز، چهار درصد (4 ٪) به ازای هر ماه تاخیر به عنوان جریمه از آنان اخذ خواهد شد و همچنین کسانی که ظرف سه ماه از تاریخ تعیین قیمت کارشناسی روز از پرداخت بهای آن خودداری نمایند به ازای هر ماه تاخیر سه درصد (3 ٪) جریمه خواهند شد.

چ - به منظور احداث و یا تکمیل شبکه آب و فاضلاب شهرهای زیر یکصد و پنجاه هزار نفر جمعیت، پانزده درصد (15 ٪) موضوع ماده (11) قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب مصوب 1369/10/16 شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، تبریز و مشهد اخذ شده توسط شرکتهای آب و فاضلاب استانی تا مبلغ پنجاه میلیارد (000/000/000 /50) ریال در اختیار وزارت نیرو (‌شرکتهای آب و فاضلاب) قرار می‌گیرد.

ح - به منظور تسهیل در واگذاری انشعاب آب، برق و گاز به شرکتهای ذی ربط اجازه داده می‌شود با درخواست متقاضیان نسبت به فروش اقساطی انشعاب حداکثر تا سه سال و با اعمال نرخ سود و کارمزد مطابق نرخ مصوب شورای پول و اعتبار اقدام نمایند.

خ - به شرکتهای آب و فاضلاب روستایی اجازه داده می‌شود با ابلاغ وزارت نیرو تعرفه های آب بها و کارمزد دفع فاضلاب خانوارهای روستایی برای مصارف زیر الگوی مصرف به میزان سی درصد (30 ٪) و برای مصارف بالای الگوی مصرف به میزان پنجاه درصد (50 ٪) و برای مصارف غیرخانگی و همچنین آبونمان کلیه مشترکین را برابر تعرفه های مورد عمل شهر مرکز شهرستان هر روستا محاسبه و دریافت نماید.
هزینه برقراری انشعاب آب و فاضلاب روستایی برابر سی درصد (30 ٪) هزینه های مشابه مورد عمل شهر مرکز شهرستان هر روستا محاسبه و دریافت خواهد شد.
الگوی مصرف آب شرب خانوارهای روستایی حداکثر معادل الگوی مصرف آب شرب شهر مرکز شهرستان مربوطه توسط وزارت نیرو تعیین و ابلاغ خواهد شد.
دولت مجاز است مابه التفاوت ناشی از اجرای این بند با قیمت تمام شده را تا سقف پانصد و چهل میلیارد (000/000/000 /540) ریال از محل اعتبارات تملک دارائی های سرمایه ای آب و فاضلاب روستایی استانها تامین و پرداخت نماید.

د (منسوخ 1399/06/19)- به منظور جلوگیری از آلودگی منابع آب و همچنین در جهت تسریع و تسهیل در برقراری انشعاب فاضلاب در مناطقی که شبکه جمع آوری و تاسیسات فاضلاب آنها اجراء شده باشد، اجازه داده می‌شود:
1 - شرکتهای آب و فاضلاب، کلیه انشعاب های واحدهای موجود (‌مشروط بر آن که کیفیت فاضلاب خروجی آنها به تشخیص شرکتهای آب و فاضلاب، برابر استانداردهای ملی باشد) را وصل و هزینه های مربوطه را به صورت اقساط از طریق درج در قبوض آب بهای مشترکین حداکثر طی هفت سال وصول نماید. مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (‌ره) و سازمان بهزیستی کشور از پرداخت حق انشعاب فاضلاب معاف می‌باشند.
2 - نرخ سود و کارمزد تقسیط بیش از دو سال معادل پنجاه درصد (50 ٪) نرخ مصوب شورای پول و اعتبار در بخش خدمات خواهد بود (‌تقسیط تا دو سال، بدون سود و کارمزد می‌باشد).
3 - متقاضیانی که مایل به پرداخت تمام یا قسمتی از هزینه های مزبور به صورت نقدی گردند تنها در ازای مابقی هزینه های مطابق بند (2)، سود و کارمزد متعلقه را پرداخت می نمایند.

ذ - بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بابت مطالعه و تهیه طرح هادی روستاها، حق دریافت هیچ گونه وجهی از روستائیان را ندارد.

ر - وزارت راه و ترابری موظف است نسبت به بهسازی راه روستایی آن دسته از روستاهائی که در سر راه عبور روستاهای دیگر قرار دارند اقدام و اعتبار آن را از محل ساخت راههای روستایی تامین نماید.

ز - به منظور کاهش خسارات انسانی و اقتصادی ناشی از زمین لرزه در کشور، در سال 1383:
1 - کلیه سازندگان و سرمایه گذاران احداث بنا در کلیه نقاط شهری و روستایی و شهرکها و نقاط خارج از حریم شهرها و روستاها ملزم به رعایت آیین‌نامه (‌ایران) در رابطه با طراحی ساختان‌ها در مقابل زلزله می‌باشند.
وزارت مسکن و شهرسازی مکلف به اعمال نظارت عالیه در مراحل مختلف طراحی و ساخت ساختان‌ها می‌باشد.
2 - صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و وزارتخانه های فرهنگ و ارشاد اسلامی، علوم، تحقیقات و فناوری، مسکن و شهرسازی و آموزش و پرورش مکلفند خطرات ناشی از سکونت در ساختان‌های غیرمقاوم در مقابل زلزله و لزوم رعایت اصول فنی در ساخت و سازها و نیز چگونگی مقابله با خطرات ناشی از زلزله را به مردم آموزش دهند.
3 - وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است با استفاده از تجارب سایر کشورها، نظام بیمه ساختمان و ابنیه در مقابل زلزله و سایر حوادث را گسترش داده و راهکارهای همگانی شدن بیمه حوادث را مشخص و مقدمات قانونی اجرای آن را فراهم نماید.
4 - دولت مکلف است بازسازی و نوسازی بافت های قدیمی شهرها و روستاها و مقاوم سازی ابنیه موجود در مقابل زلزله را با استفاده از منابع داخلی و خارجی مذکور در‌بند (‌ز) تبصره (21) این قانون آغاز و ترتیباتی اتخاذ نماید که حداکثر ظرف ده سال عملیات اجرایی مربوط به این امر در کل کشور خاتمه یابد.
5 - وزارتخانه های نفت، نیرو، ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکتهای تابعه مکلفند با استفاده از آخرین فناوری ها، سیستم خدماتی آب، برق، گاز، مخابرات و سوخت رسانی را به گونه ای ایمن سازند که در اثر بروز حوادث، خدمات رسانی مختل نگردد.
6 - در صورت عدم رعایت آیین‌نامه های مربوطه یا عدم اجرای صحیح نقشه های طراحی شده توسط مهندسین مشاور یا مهندس محاسب با سازندگان ساختان‌ها اعم از پیمانکار و کارفرما و مهندس ناظر مربوطه مکلف به جبران خسارت وارده به ساکنین و مالکین (‌درصورتی که خود مقصر نباشند) می‌باشند. در صورت تکرار، پروانه کار مقصرین لغو خواهد شد.

ژ (منسوخ 1400/11/17)- به منظور تسریع در عملیات بازسازی مناطق زلزله زده شهرستان بم و اجرای طرحهای مربوط به امور زیربنایی (‌آب و فاضلاب، برق، مخابرات، راه، و...) و طرحهای خدماتی و اجتماعی (‌مراکز فرهنگی، آموزش و پرورش، آموزش عالی، بهداشتی و درمانی و ورزشی) و کمک به احداث پروژه های شهرسازی و بازسازی پروژه های مهم کشاورزی، صنعتی، آثار تاریخی و همچنین پرداخت کمک بلاعوض یا تسهیلات برای بازسازی منازل مسکونی و پرداخت سهم الشرکه بانک جهانی، اجازه داده می‌شود با پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تصویب هیات وزیران، نیم درصد (5 /0 ٪) بودجه عمومی سال 1383 معادل مبلغ دو هزار میلیارد (000/000/000 /000 /2) ریال به صورت صد درصد (100 ٪) تخصیص یافته و نیز مبلغ چهارصد و پنجاه میلیون (450/000/000) دلار از سر جمع جدول شماره (11) موضوع بند (‌ز) تبصره (21) این قانون برداشت و برای طرحهای مشخص هزینه نماید.

‌تبصره 17 (منسوخ 1399/08/05)- آموزش، تحقیقات و فناوری

الف - اجازه داده می‌شود مبلغ بیست و هشت میلیارد و ششصد میلیون (600/000/000 /28) ریال اعتبار منظور در ردیف 113592 «‌وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - اعتبار مورد نیاز دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی» و مبلغ بیست و سه میلیارد (000/000/000 /23) ریال اعتبار طرح شماره 31208705 منظور شده در پیوست شماره (1) این قانون بنا به پیشنهاد هیاتهای امنای مربوط و تایید وزیر علوم، تحقیقات و فناوری حسب مورد بین دستگاههای مربوط توزیع تا از محل اعتبارات مذکور جهت توسعه دوره های کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و فوق تخصصی، دعوت از استادان و محققان خارج از کشور برای تدریس در دوره دکترا و تحقیق و کمک به پژوهشها و کرسی های ایران شناسی در داخل و خارج از کشور از طریق بنیاد ایران شناسی و همچنین سایر امور آموزشی، فرهنگی، پژوهشی و پشتیبانی به مصرف برسد.
سهم هر یک از دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی از محل اعتبار طرحهای شماره 30202283، 30507201، 31325007 و 31324081 و همچنین ردیفهای 113500، 113591، 113545 و 113579 ذیل وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و پیوست شماره (1) آن، بر اساس موافقتنامه هر ردیف بین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبادله خواهد شد، تعیین می‌شود و به صورت ابلاغ اعتبار در اختیار دانشگاهها و موسسات ذی ربط قرار می‌گیرد و بر اساس مصوبه سال 1367 شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد تشکیل هیات امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتی دانشگاهها و موسسه های آموزش عالی و تحقیقاتی مصوب 1369/10/18 و آیین نامه های مربوط در قالب برنامه و طرح و به صورت کمک و بدون الزام به رعایت سایر قوانین و مقررات عمومی کشور به استثنای ماده (31) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 و در قالب شرح عملیات موافقتنامه به مصرف خواهند رساند.
مازاد درآمد اختصاصی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و بنیاد ایران شناسی که به طور متمرکز در ردیف 113590 در اختیار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار‌می گیرد، به همان دانشگاه و یا موسسه ای که درآمد را کسب کرده است، اختصاص می یابد.

ب - اجازه داده می‌شود مبلغ هفده میلیارد (000/000/000 /17) ریال اعتبار هزینه ای ردیف 129041 (‌اعتبار مورد نیاز دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی استانها) و مبلغ ده میلیارد (000/000/000 /10) ریال اعتبار طرح شماره 31208755 در پیوست شماره (1) این قانون برای توسعه دوره های کارشناسی ارشد و دکترا و تخصصی و فوق تخصصی، ایجاد رشته های بین رشته ای و ایجاد رشته های جدید و سایر امور آموزشی، فرهنگی، پژوهشی و پشتیبانی به مصرف برسد. اعتبارات دانشگاهها به پیشنهاد هیاتهای امنای مربوط و تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بین دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی استانها توزیع خواهد شد.
سهم هر یک از دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی، از محل اعتبار طرحهای شماره 30202285، 30507202 و 31324082 مندرج در پیوست شماره (1) و‌همچنین از محل اعتبار هزینه ای ردیفهای 129106، 129107، 129105 و 129111 مندرج در قسمت چهارم این قانون بر اساس موافقتنامه هر ردیف بین وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبادله خواهد شد، تعیین می‌شود و به صورت ابلاغ اعتبار در اختیار دانشگاهها و دانشکده های مذکور قرار می‌گیرد و بر اساس مصوبه سال 1367 شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد تشکیل هیات امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتی دانشگاهها و موسسه های آموزش عالی و تحقیقاتی مصوب 1369/10/18 و آیین نامه های مربوط در قالب برنامه و طرح و به صورت کمک و بدون الزام به رعایت سایر قوانین و مقررات عمومی کشور به استثنای ماده (31) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 و در قالب شرح عملیات موافقتنامه به مصرف خواهند رساند.

پ - طرحهای دانشگاهی ذیل ردیفهای وزارت راه و شهرسازی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مشمول تسهیلات قانونی اجرای طرحهای تملک دارائی‌های سرمایه‌ای دانشگاههای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.

ت - اجازه داده می‌شود شهریه کلیه دانشجویان شاهد و جانباز بیست و پنج درصد (25 ٪) و بالاتر و فرزند جانبازان بیست و پنج درصد (25 ٪) و بالاتر موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی غیردولتی، پیام نور، شبانه دولتی و غیرانتفاعی - غیردولتی که از طریق کنکور سراسری پذیرفته می‌شوند و دانشجویان شاهد و جانباز بیست و پنج درصد (25 ٪) و بالاتر دانشگاه آزاد اسلامی حداکثر تا سقف مبلغ دو میلیارد و پانصد میلیون (500/000/000 /2) ریال از محل اعتبار ردیف 102200 قسمت چهارم این قانون و مبلغ دو میلیارد و پانصد میلیون (500/000/000 /2) ریال از ردیف 131600 قسمت چهارم این قانون پرداخت و مابقی توسط بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی و بنیاد شهید انقلاب اسلامی تامین و پرداخت گردد.

ث - کمیته امداد امام خمینی (‌ره) و سازمان بهزیستی کشور مکلفند شهریه کلیه مددجویان تحت پوشش مشغول تحصیل در دانشگاههای غیردولتی و غیرانتفاعی و شبانه دولتی و دانشگاه پیام نور را از محل اعتبار ردیفهای 129022 و 131500 قسمت چهارم این قانون و اعتبار هزینه ای بهزیستی استانها پرداخت نمایند.

ج - اعتبار مندرج در طرحهای شماره 31208545، 31208727 و 31303468 مندرج در پیوست شماره (1) این قانون برای تکمیل طرحهای تملک دارائی های سرمایه ای (‌آموزشی، کمک آموزشی، خوابگاهها و پژوهشی) ملی نیمه تمام دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی که حداقل پنجاه درصد (50 ٪) هزینه های آن از محل سایر منابع ساخته شده است، اختصاص می یابد تا بین مراکز مزبور توزیع گردد. سهم هر یک از دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی بر اساس موافقتنامه ای که برای هر یک از طرحهای مذکور حسب مورد بین وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبادله خواهد شد، تعیین می‌گردد.

چ - اعتبارات کلیه دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی به استناد ماده (103) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 و مواد (2)، (3) و (4) قانون نحوه انجام امور مالی و معاملاتی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی مصوب 1369/10/18 صرفاً در قالب برنامه و طرح و به صورت کمک می‌باشد.

ح - دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مجازند نسبت به پذیرش دانشجویان خارجی و انتقال دانشجویان ایرانی دانشگاههای خارجی مورد تایید وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اقدام کنند و شهریه ارزی و یا ریالی آن را با تصویب هیات امناء و تایید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اخذ و به حساب مازاد درآمد اختصاصی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی واریز نمایند. معادل آن تا مبلغ پنج میلیارد (000/000/000 /5) ریال از محل مازاد درآمد اختصاصی موضوع ردیف 113590 قسمت چهارم «ث» این قانون به همان دانشگاه و یا موسسه آموزش عالی و پژوهشی که درآمد را کسب کرده است، اختصاص می یابد.
ضوابط علمی، شرایط پذیرش و ظرفیت پذیرش با تصویب هیات امناء و حسب مورد با تایید وزارتخانه های فوق الذکر خواهد بود.
دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مجازند از متخصصان ایرانی خارج از کشور و متخصصان خارجی برای رفع نیازهای آموزشی و پژوهشی دعوت به عمل آورند و پرداختهای ارزی و ریالی مرتبط را با تصویب هیات امناء از محل اعتبارات دانشگاه و یا موسسه آموزش عالی و پژوهشی ذی ربط پرداخت نمایند.

‌تبصره 18 - آب و کشاورزی

الف (منسوخ 1399/06/19)- به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اجازه داده می‌شود از محل اعتبار‌ردیف 503670 این قانون، مبلغ ششصد میلیارد (000/000/000 /600) ریال را برای اجرای طرحهای کوچک تامین آب و بندها و سدهای کوتاه و زودبازده در حوزه های آبریز که دارای توجیه فنی و اقتصادی و زیست محیطی بوده و حداکثر در مدت دو سال به بهره برداری می رسند و مبلغ یکصد و بیست میلیارد (000/000/000 /120) ریال را برای احیاء، مرمت و لایروبی قنوات کشور اختصاص دهد.
وزارتخانه های نیرو و جهاد کشاورزی با توجه به وظایف قانونی به طور مشترک فهرست طرحهای مذکور و وزارت جهاد کشاورزی فهرست قنوات را به تفکیک با مشخص نمودن دستگاه اجرایی منطقه ای و استانی در سه ماهه اول سال 1383 تهیه و به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ارسال خواهند نمود. سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور با توجه به ماده (61) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران طرحهای مشمول و فهرست قنوات را به سازمانهای مدیریت و برنامه ریزی استانها برای مبادله موافقتنامه با دستگاه اجرایی مربوط اعلام می نماید.

ب - به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اجازه داده می‌شود مبلغ یکصد و شصت میلیارد (000/000/000 /160) ریال از محل اعتبار ردیف 503671 این قانون را برای بازسازی تاسیسات آبی در دست بهره برداری شامل سدها، شبکه های آبیاری و زهکشی و آبرسانی شهرها اختصاص دهد.
وزارت نیرو فهرست تاسیسات مذکور را با مشخص نمودن دستگاه اجرایی و شرح عملیات اجرایی مبتنی بر مطالعات خدمات مهندسی مصوب در سه ماهه اول سال 1383 به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ارسال و دستگاه اجرایی با مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور نسبت به اجرای عملیات از محل اعتبارات اختصاص یافته از ردیف مذکور اقدام خواهد نمود.

پ - دولت مکلف است با رعایت قراردادهای دو جانبه معاهدات بین المللی روی رودخانه هائی که آب آنها به خارج از کشور می ریزد و تا ده سال آینده برای استفاده از سهمیه آب از آن رودخانه ها طرحی ندارد، به کشاورزان منطقه برای افزایش اراضی آبی و جلوگیری از هدر رفتن سرمایه ملی، اجازه بهره برداری از سهمیه آب مزبور را صادر کند و حق انشعاب دریافت ننماید.

ت - برای صرفه جویی در مصرف آب کشاورزی و افزایش راندمان آبیاری در اراضی زیر کشت زراعی و باغی، به هیات وزیران اجازه داده می‌شود حداکثر هفتاد درصد (70 ٪) از هزینه های یکپارچه سازی و تجهیز و نوسازی این گونه اراضی تا مبلغ هفتصد و‌هفتاد و چهار میلیارد (000/000/000 /774) ریال را از محل اعتبارات برنامه آب و خاک به شماره طبقه بندی 40101 تامین و به صورت کمک بلاعوض پرداخت نماید.
جهت افزایش راندمان آبیاری در اراضی زیر سدها به هیات وزیران اجازه داده می‌شود حداکثر هفتاد درصد (70 ٪) از هزینه های کانالهای درجه (3) و (4) داخل مزرعه و باغات از محل اعتبارات کمکهای فنی و اعتباری فصل منابع آب ردیف شماره 40230202 تا مبلغ دویست و سی و چهار میلیارد (000/000/000 /234) ریال تامین و به صورت کمک بلاعوض پرداخت نماید.

ث - در اجرای ماده (107) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، به وزارت نیرو (‌شرکتهای آب منطقه ای و استانی و سازمان آب و برق خوزستان) اجازه داده می‌شود در قبال صدور مجوز برداشت آب با توجه به توان سفره های آب زیرزمینی، از متقاضیان مشمول ماده (12) آیین نامه اجرایی فصل دوم قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1363/7/18 و مجتمع هایی (‌گیاهان دارویی و گلهای زینتی و محصولات گلخانه ای) که از روشهای نوین آبیاری استفاده می کنند، بر اساس آیین نامه ای که بنا به پیشنهاد وزارت نیرو به تصویب هیات وزیران می‌رسد، وجوهی متناسب با هزینه های جبران افت تا سقف دویست میلیارد (000/000/000 /200) ریال دریافت نماید و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) واریز و حداکثر تا مبلغ دویست میلیارد (000/000/000 /200) ریال و برای تهیه و اجرای طرحهای علاج بخشی و ایجاد تعادل در سفره های آب زیرزمینی مناطق مزبور به مصرف برساند.

ج (منسوخ 1399/08/05)- به منظور جبران بخشی از زیان وارد شده به صاحبان لاشه های مریض، ضبط و معدوم شده در کشتارگاهها، به سازمان دامپزشکی کشور اجازه داده می‌شود به ازای کشتار هر راس دام سنگین مبلغ پنج هزار (000 /5) ریال، دام سبک مبلغ یک هزار (000 /1) ریال و هر قطعه طیور کشتار شده مبلغ یکصد (100) ریال از طریق صاحبان کشتارگاهها دریافت نماید.
صاحبان کشتارگاهها موظفند درآمد مذکور را به ردیف درآمدی 710132 به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) واریز نمایند.
صد درصد (100 ٪) وجوه واریزی تا مبلغ شصت میلیارد (000/000/000 /60)‌ریال از محل اعتبار ردیف 503653 منظور در قسمت چهارم این قانون در اختیار سازمان دامپزشکی کشور قرار می‌گیرد تا جهت مفاد این بند در قالب مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به مصرف برسد.

چ - به سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی اجازه داده می‌شود وجوه حاصل از‌فروش دانش فنی محصولات کشاورزی و دامی و مواد بیولوژیک خود را تحت عنوان درآمد اختصاصی به حساب خزانه‌داری کل واریز و معادل سی میلیارد (000/000/000 /30) ریال از آن را جهت انجام تحقیقات کشاورزی به مصرف برساند.

ح (منسوخ 1402/07/20)- به منظور حمایت از کشاورزان و تولیدکنندگان بخش کشاورزی به شورای اقتصاد اجازه داده می‌شود بر اساس پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بازرگانی در صورت تاخیر بیش از یک ماه در پرداخت بهای تضمینی محصولات کشاورزی (‌گندم و...) به تولیدکنندگان، ضرر و زیان وارده را متناسب با نرخ بهره بانکی کشور در سال 1383 به طور روزشمار محاسبه و از طریق سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور که حسب مورد در اختیار وزارتخانه های مذکور قرار می‌گیرد پرداخت شود.

‌تبصره 19 (منسوخ 1402/07/20)- صنعت، معدن و بازرگانی

الف (منسوخ 1402/07/20)- قانون ممنوعیت ورود برخی از کالاهای غیرضرور مصوب 1374/6/22 در مورد سیگار لازم الاجرا نمی‌باشد. تامین کسری سیگار مورد نیاز در سال 1383 از طریق واردات مجاز می‌باشد.
حقوق ورودی و مابه التفاوت سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان از ابتدای سال 1383 برای واردات هر کیلو چای فله حداکثر هفت هزار (7000) ریال و برای سایر اقلام کشاورزی با رعایت مقررات بهداشتی باید به گونه ای تعیین شود که واردات رسمی نیاز بازار داخلی را تامین نماید. درآمد حاصل صرفاً برای حمایت از کشاورزان و بهبود شیوه های تولید همان محصول اختصاص می یابد.

ب - به وزارت بازرگانی اجازه داده می‌شود هزینه های مربوط به تهیه و توزیع کالابرگ مرحله دوازدهم و برگشتی مرحله یازدهم و دوازدهم را بر اساس تعرفه ای که به تصویب هیات وزیران می‌رسد، از دریافت کنندگان کالابرگ اخذ و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 520929 قسمت سوم این قانون واریز نماید.
معادل وجوه واریزی از محل ردیف 503426 قسمت چهارم این قانون به وزارت مذکور اختصاص می یابد. مبالغ درآمدی و هزینه ای ردیف های فوق الذکر به ترتیب شصت و هفت میلیارد (000/000/000 /67) ریال و چهل و هفت میلیارد (000/000/000 /47) ریال برای سال 1383 تعیین می‌گردد.

پ - اعتبار موضوع ردیف 503028 منظور در قسمت چهارم این قانون در موارد زیر قابل اختصاص و مصرف است:
1 - پنجاه درصد (50 ٪) به عنوان افزایش سرمایه صندوق ضمانت صادرات ایران.
2 - پنجاه درصد (50 ٪) با تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور برای بخشی از یارانه های صادراتی.
دولت مکلف است میزان جایزه صادراتی را متناسب با میزان ارزش افزوده، ورود به بازارهای جدید و صادرات کالاهای جدید در چارچوب آیین‌نامه ای که بنا به پیشنهاد وزارتخانه های بازرگانی و امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران می‌رسد، تعیین و اعمال نماید.

ت (منسوخ 1399/10/24)- حداکثر پنجاه درصد (50 ٪) از اعتبارات طرحهای کمک به توسعه صنایع نوین و کمک به ایجاد واحدهای نمونه طراحی و تولید تراشه در صنعت میکروالکترونیک می‌تواند به صورت سرمایه گذاری ریسک پذیر منظور گردد و در چارچوب ضوابطی که بنا به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارت صنایع و معادن به تصویب هیات وزیران خواهد رسید، بلاعوض گردد.

ث - به استانداریها اجازه داده می‌شود به ازای ارائه خدمات و اجازه استفاده از‌امکانات بازارچه های مشترک مرزی مبالغی بر اساس آیین‌نامه اجرایی این بند که بنا به پیشنهاد وزارت کشور به تصویب هیات وزیران می‌رسد، دریافت و به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) ردیف 519971 قسمت سوم این قانون واریز نمایند.
معادل وجوه واریزی فوق در هر استان تا مبلغ هفتاد و سه میلیارد و یکصد و سی و شش میلیون و سیصد و چهل و هشت هزار (136/348/000 /73) ریال از محل اعتبار مندرج در جدول پیوست شماره (2) (‌استانی) این قانون برای امور تملک دارایی های سرمایه ای، رفاهی و هزینه ای بازارچه های مذکور در اختیار استان مربوط قرار می‌گیرد تا برابر وصولی های هر استان و بر اساس موافقتنامه های مبادله شده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان هزینه گردد.

ج (منسوخ 1402/07/20)- به منظور توسعه فعالیت و افزایش بهره وری از امکانات موجود کشور، به موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران اجازه داده می‌شود تا یک درصد (1 ٪) از درآمد ناشی از خدمات فنی، آموزشی و آزمایشگاهی را تا مبلغ یک میلیارد (000/000/000 /1) ریال از محل اعتبار ردیف 503577 قسمت چهارم این قانون که به متقاضیان ارائه می نماید، به تشویق کارکنان و کارشناسان واحدهای موسسه اختصاص دهد.
موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران برای ارتقاء بهره وری می‌تواند امکانات آزمایشگاههای خود را با پیمان مدیریت اداره نماید.
آیین‌نامه اجرایی این بند به پیشنهاد موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

چ (منسوخ 1402/07/20)- به هیات وزیران اجازه داده می‌شود اعتبار ردیف 503415 قسمت چهارم این قانون را برای افزایش سرمایه دولت به صندوق حمایت از صنایع الکترونیک اختصاص دهد.

ح (منسوخ 1402/07/20)- به منظور ارتقاء و توسعه صنایع دریایی در کشور، به شرکتهای مادر تخصصی و شرکتهای تابع آنها در حوزه وزارت صنایع و معادن اجازه داده می‌شود با تایید مجامع عمومی تا مبلغ دویست میلیارد (000/000/000 /200) ریال از محل منابع داخلی شرکتهای مزبور به صورت وجوه اداره شده نزد بانکها برای خرید شناور و تجهیزات دریایی توسط بخش دولتی و غیردولتی از سازندگان داخلی صنایع دریایی اختصاص دهند و مابه التفاوت نرخ سود را از محل آن پرداخت نمایند. میزان وجوه اداره شده مذکور شامل اعتبار مربوط به پرداخت مابه التفاوت نرخ سود در بودجه سالانه شرکتهای مزبور تعیین می‌گردد.

خ (منسوخ 1402/07/20)- به منظور استفاده از ظرفیت خالی کارخانه های آرد کشور و اشتغال بیشتر، به اشخاص (‌اعم از حقیقی و حقوقی) اجازه داده می‌شود نسبت به واردات گندم از خارج اقدام و پس از آرد کردن در کارخانه های یاد شده آرد حاصل را توزیع و یا صادر نمایند.
آیین‌نامه اجرایی این بند با پیشنهاد وزارت بازرگانی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

د - به وزارتخانه ها، موسسات دولتی و شرکتهای دولتی اجازه داده می‌شود برای اجرای پروژه های طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای ملی (‌طرحهای عمرانی و ملی) و سرمایه گذاری از محل منابع داخلی به نفع پیمانکاران طرف قرارداد نزد شبکه بانکی دولتی کشور اعتبار اسنادی ریالی افتتاح نمایند.
مبالغ و هزینه های مربوط به اعتبار اسنادی ریالی یاد شده حسب مورد از محل اعتبارات تملک دارائی های سرمایه ای مربوط یا منابع داخلی شرکتهای دولتی ذی ربط قابل تامین و پرداخت خواهد بود. مفاد بندهای (1) و (2) ماده (62) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/6/1 در مورد اعتبارات اسنادی ریالی موضوع این بند برای گشایش اعتبار اسنادی ریالی در کلیه بانکهای دولتی لازم الاجرا است. آیین‌نامه اجرایی این بند بنا به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ذ (منسوخ 1399/10/24)- به منظور حمایت از تولیدات داخلی، خرید کالاهای مصرفی با دوام تولید خارج از کشور که مشابه آن در داخل تولید می‌شود، توسط دستگاههای اجرایی مذکور در مواد (2) و (30) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380/11/27 کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی در سال 1383 ممنوع می‌باشد.
فهرست کالاهای مشمول این ممنوعیت بنا به پیشنهاد وزارتخانه های بازرگانی و صنایع و معادن به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ر - به منظور حمایت از تولیدات داخلی و ورود کالا از مبادی قانونی و مبارزه با قاچاق کالا، دولت مکلف است در سال 1383 با اصلاح مقررات، تمهیدات قانونی و به کارگیری کلیه امکانات اداری، قضایی و انتظامی کشور، اقدامات زیر را معمول دارد:
1 - با شفاف سازی، ایجاد تسهیلات، لغو انحصارات و منطقی کردن نرخهای سود بازرگانی، موجبات تشویق ورود کالا را از طرق رسمی با رعایت مقررات عمومی صادرات و واردات فراهم نماید.
2 - ورود و خروج هرگونه کالا جز از طریق مبادی مجازی که گمرک جهت اجرای مقررات مربوط در آنها حضور دارد، ممنوع است. اقدام به ورود یا خروج کالا بر خلاف ترتیب فوق از مصادیق قاچاق بوده و با متخلفین برابر موازین قانونی برخورد خواهد شد. فهرست مبادی مجاز گمرک با ذکر نوع رویه ها و تشریفات قانونی مورد عمل در هر یک از آنها توسط گمرک اعلام می‌گردد و هرگونه تغییر در فهرست مزبور با اعلام گمرک خواهد بود.
3 - نگهداری، توزیع و حمل و نقل و فروش کالاهای خارجی که جنبه تجاری داشته و از طرق غیرمجاز و بدون پرداخت حقوق ورودی وارد کشور می‌شود، ممنوع و قاچاق محسوب شده و مشمول مجازاتهای قوانین قاچاق کالا می‌گردد. آیین‌نامه اجرایی این جزء با پیشنهاد وزارت بازرگانی به تصویب هیات وزیران می‌رسد.
4 - به گمرک جمهوری اسلامی ایران اجازه داده می‌شود به منظور جبران کمبود نقدینگی، کالاهای وارداتی را با تعیین مهلت حداکثر یک سال با اخذ ضمانتنامه بانکی، بیمه نامه و یا سایر وثایق و همچنین نگهداری بخشی از کالا معادل حقوق ورودی به طور قطعی ترخیص نماید.
5 - با حذف تخفیف ها و معافیت ها، ضمن وصول درآمدهای دولت از ایجاد امتیاز برای افراد خاص جلوگیری نماید.
شورای اقتصاد و سایر مراجع نمی توانند به طور موردی سود بازرگانی یا مابه التفاوت را برای اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی تخفیف داده یا مشمول بخشودگی نمایند.
6 - معادل پانزده درصد (15 ٪) از چهل درصد (40 ٪) سهم دولت موضوع ماده (7) قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی راجع به قاچاق کالا و ارز مصوب 1374/2/12 جهت انجام فعالیتهای تبلیغی - ترویجی - نهادینه کردن فرهنگ مصرف کالاهای ساخت داخل و همچنین تجهیز و ایجاد امکانات لازم و سازمانهای وصول درآمد دولت تا مبلغ پانزده میلیارد (000/000/000 /15) ریال از محل اعتبار ردیف 503116 منظور در قسمت چهارم این قانون جهت مبارزه با قاچاق موضوع ماده (2) قانون فوق و با پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تصویب هیات وزیران به دستگاههای ذی ربط اختصاص یافته و به مصرف برسد.
7 - واردات کالا به صورت تجاری از طریق تسهیلات در نظر گرفته شده در مقررات برای کالاهای مورد مصرف شخصی، از قبیل همراه مسافر، گذر مرزی و ملوانی ته لنجی ممنوع می‌باشد.
8 - اعتبار برنامه مبارزه با قاچاق کالا ذیل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و گمرک جمهوری اسلامی ایران برای تقویت و تجهیز نیروهای مبارزه با قاچاق کالا و برخورد ویژه، مستمر و قاطع با آن، پیش بینی می‌شود، عملکرد این بند هر سه ماه یک بار حسب مورد توسط دستگاههای فوق الذکر به کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات، اقتصادی و امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ارائه می‌گردد.
9 - کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی عرضه کننده کالا و خدمات خارجی در کشور موظفند در چارچوب ضوابط و مقررات اعلام شده وزارت بازرگانی با داشتن نمایندگی رسمی و ارائه خدمات پس از فروش، این محصولات را در بازار داخلی عرضه نمایند و در صورت عدم رعایت از طرف اشخاص حقیقی و حقوقی با اعلام وزارت بازرگانی، مشمول قوانین و مقررات مربوط به قاچاق کالا خواهند شد.
دولت مکلف است با اتخاذ سیاستهای مناسب تولید تحت لیسانس و مشارکت با تولیدکنندگان معتبر خارجی کالاهایی نظیر لوازم خانگی، صوتی - تصویری، قطعات منفصله رایانه و تلفن همراه را تشویق نماید به نحوی که تولیدات شرکتهای داخلی با نوع وارداتی آن قابل رقابت باشد.
10 - قوه قضائیه مکلف است شعب ویژه ای را به منظور مبارزه قاطع با قاچاق تعیین و با اعمال نظارت در برخورد با قاچاق، اقدامات سریع به عمل آورد.
11 - دولت مکلف است با تقویت شعب تعزیرات حکومتی ویژه قاچاق به پرونده های قاچاق به فوریت رسیدگی و اقدامات لازم را به عمل آورد.

ز (منسوخ 1399/10/24)- به منظور تسریع در اتمام طرحهای انتفاعی تملک دارائی های سرمایه ای نیمه تمام فصول صنایع و معادن که در سالهای 1383 و 1384 به اتمام می رسند، به هیات وزیران اجازه داده می‌شود، اعتبارات بودجه عمومی همان طرح مندرج در پیوست قانون بودجه سال 1383 کل کشور را در صورت انتشار اوراق مشارکت (‌در چارچوب قانون انتشار اوراق مشارکت مصوب 1376/6/3) توسط شرکتهای دولتی ذی ربط، به پرداخت سود اوراق مشارکت طرحهای مزبور اختصاص دهد. بازپرداخت مبلغ اصل اوراق مشارکت به عهده شرکتهای ذی ربط خواهد بود.
دولت هیچ گونه تضمینی در خصوص اوراق مشارکت مزبور نخواهد نمود.
آغاز هرگونه طرح جدید و یا توسعه عملیات طرحهای نیمه تمام با استفاده از این ساز و کار ممنوع می‌باشد.

ژ - در سال 1383 صادرات و واردات آن دسته از فرآورده های نفتی که یارانه آنها حذف شده است (‌از جمله قیر) مجاز بوده و نیازمند اخذ مجوز صادرات از وزارت نفت نمی‌باشد.
ورود قیر به کشور آزاد است. اعمال هرگونه نظام دو قیمتی در تولیدات قیر کشور تحت عنوان داخلی و صادراتی ممنوع است.

س (منسوخ 1402/07/20)- از ابتدای سال 1383 نیروی انتظامی و گمرک جمهوری اسلامی ایران مکلفند نسبت به استقرار و انجام وظایف قانونی خود در کلیه اسکله های جنوب، بازارچه های مرزی غرب کشور و دهانه بهمنشیر - اروندرود اقدام نمایند.

ش - بدهی اتحادیه مرکزی و اتحادیه های استانی و تعاونی های فرش دستباف عشایری و روستائی کشور تحت پوشش وزارت جهاد کشاورزی تا ده سال بدون احتساب سود و کارمزد تقسیط و به بانک کشاورزی پرداخت خواهد شد.

‌تبصره 20 - محیط زیست و منابع طبیعی

الف - به منظور افزایش تولید دانه های روغنی و زیتون، عمل آوری و بهبود کیفیت چای و افزایش کمیت و بهبود کیفیت محصولات باغبانی، اجازه داده می‌شود مبلغ چهارصد میلیارد (000/000/000 /400) ریال از اعتبارات ردیف 503019 منظور در قسمت چهارم این قانون در خصوص طرح طوبی بنا به پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی و با مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور با اولویت تشکلهای تعاونی به عملیات ذی ربط اختصاص یابد. آیین‌نامه اجرایی این بند شامل سهم وجوه اداره شده و سایر سیاستهای اجرایی بنا به پیشنهاد مشترک وزارت جهاد کشاورزی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ب (منسوخ 1400/11/17)- وزارت جهاد کشاورزی مکلف است اراضی غیر کشاورزی خارج از حریم استحفاظی شهرها را که مورد نیاز سازمان تربیت بدنی است و در اختیار دارد، به منظور‌احداث و توسعه اماکن، تاسیسات و فضاهای ورزشی تامین و به طور رایگان به سازمان‌تربیت بدنی واگذار نماید.
ضمناً وزارت مذکور مکلف است با تایید سازمان تربیت بدنی، اراضی با شرایط فوق مورد نیاز بخش خصوصی متقاضی احداث اماکن ورزشی را به قیمت ارزش معاملاتی اعلام شده توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی (‌سازمان امور مالیاتی کشور) واگذار‌نماید. کاربری این قبیل اراضی به هیچ وجه تغییر نخواهد کرد.

پ (منسوخ 1399/06/19)- جهت کاهش هزینه های جاری دولت، اعمال سیاستهای مصرف بهینه منابع، حفاظت از منابع پایه و محیط زیست، کلیه دستگاههای اجرایی و شرکتهای دولتی برای اجرای برنامه مدیریت سبز شامل مدیریت مصرف انرژی، آب، مواد اولیه و تجهیزات (‌شامل کاغذ)، کاهش مواد زائد جامد و بازیافت آن (‌در ساختان‌ها و وسایط نقلیه) طبق آیین‌نامه ای که توسط سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید، اقدام خواهند نمود. سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، اعتبارات لازم برای استقرار نظام مدیریت سبز را در ردیف بودجه دستگاهها پیش بینی خواهد نمود.

ت - وزارت جهاد کشاورزی (‌سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری کشور) موظف است به منظور تحقق درآمدهای پیش بینی شده در بند (3) ماده (84) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373/12/28 و پایان بخشیدن به پرونده های متشکله در ادارات منابع طبیعی در راستای اجرای قانون اصلاحی ماده (34) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور مصوب 1354/3/14 تا پایان سال 1383 به پرونده های باقیمانده رسیدگی و نسبت به واگذاری، فروش و یا خلع ید از آنها اقدام نماید.

‌تبصره 21 - پول و ارز

الف - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است به منظور تنظیم تعهدات ارزی کشور و حفظ توازن و تعادل در تراز پرداختهای ارزی کشور، در سال 1383 مقررات مذکور در این تبصره را در چارچوب قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351/4/18 و سیاستهای پولی و ارزی در ایجاد و ایفای تعهدات ارزی رعایت نماید.
ایجاد هرگونه تعهد ارزی توسط دولت و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به موجب این تبصره با رعایت سقف جزء (2) بند (ب) ماده (85) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با رعایت سایر قوانین و مقررات مجاز خواهد بود.

ب - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود تا معادل حداکثر شانزده میلیارد و یکصد میلیون (100/000/000 /16) دلار از محل اعتبار مندرج در جدول شماره (2) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اصلاحیه آن در سال 1383 را به نرخ ارز بازار بین بانکی به فروش رساند و مبالغ ریالی حاصل را به حساب درآمد عمومی کشور (‌نزد خزانه داری کل) موضوع ردیف 810100 قسمت سوم این قانون واریز نماید.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با نظارت کمیته مذکور در ماده (86) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مسئولیت تنظیم و ایجاد تعادل در بازار ارز و مدیریت تراز پرداختهای ارزی کشور را بر عهده دارد.

ج - نرخ فروش سایر عواید و درآمدهای ارزی دولت نیز بر مبنای نرخ ارز بازار بین بانکی است. عواید مزبور بر اساس مقررات مربوط به خود حسب مورد با سیستم بانکی معامله خواهد شد و یا به مصرف هزینه های مربوط می‌رسد.

و (منسوخ 1402/07/20)- مجوز اعطا شده مندرج در اجزای (2)، (3)، (4)، (5) و (6) بند (ل) تبصره (29) قانون بودجه سال 1378 کل کشور و اجزای (1) و (3) بند (ل) و بند (ش) تبصره (29) قانون بودجه سال 1379 کل کشور و اجزای (1 - 1)، (2 - 1)، (5) و (6) بند (ل) تبصره (29) قانون بودجه سال 1380 کل کشور و بندهای (‌ز)، (ح)، (ط) و (ل) تبصره (21) قانون بودجه سال 1381 کل کشور و بندهای (ج) تبصره (10) و (‌ز) و (‌د) تبصره (16) و (‌د)، (‌ه-)، (ف)، (‌ز) و (ط) تبصره (21) قانون بودجه سال 1382 کل کشور، با شرایط مصوب، برای باقیمانده سقف تسهیلات خارجی در سال 1383 همچنان به قوت خود باقی است.
استفاده از مانده تسهیلات جزء (5) بند (ل) تبصره (29) قانون بودجه سال 1378‌کل کشور برای اجرای طرحهای بخشهای صنعت و زیربنایی غیردولتی از سال تصویب این قانون و تا پایان سال 1383 مجاز است. فهرست طرحهای یاد شده توسط شورای اقتصاد تعیین می‌شود.
دولت مکلف است گزارش عملکرد اجرای موضوع این بند را هر سه ماه یک بار به مجلس شورای اسلامی ارائه دهد.

ز - در اجرای ماده (85) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، دولت مجاز است در سال 1383 با رعایت اهداف قانون مذکور و مفاد این بند نسبت به تامین و تضمین منابع مالی از بازارهای سرمایه خارجی برای سرمایه گذاری مشروحه زیر تا سقف نه میلیارد و سیصد میلیون (300/000/000 /9) دلار در قالب قراردادهای تامین مالی پروژه ها و یا مشارکت بر اساس جدول پیوست این قانون استفاده نماید:
1 - تامین و تضمین تسهیلات خارجی تا مبلغ سه میلیارد و هشتصد و هشتاد و چهار میلیون (884/000/000 /3) دلار برای طرحهایی که تمامی پرداختهای مربوط به آنها اعم از بازپرداخت و هزینه های ذی ربط از محل صدور محصولات تولیدی همان طرحها (‌بخش خصوصی، تعاونی یا دولتی و عمومی) صورت گیرد و پیش پرداخت از محل درآمدها یا سهمیه ارزی همان دستگاه انجام می‌شود.
دولت موظف است اجازه صدور محصولات تولیدی این طرحها را تا تسویه کامل کلیه تعهدات ناشی از سرمایه گذاری مربوط تضمین نماید.
2 - تامین و تضمین تسهیلات خارجی تا مبلغ پنج میلیارد و چهارصد و شانزده میلیون (416/000/000 /5) دلار برای سرمایه گذاری طرحهایی که توجیه فنی و اقتصادی و اولویت اجرای آنها به تصویب شورای اقتصاد خواهد رسید.
طرحهای موضوع این بند از تسهیلات مالی (‌فاینانس) با رعایت بند (‌ه-) ماده (85) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران قابل تبدیل به بیع متقابل هستند.

ط - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود از کمکهای بلاعوض سازمانها و موسسات بین المللی که در آنها عضویت دارد تا سقف پنجاه میلیون (50/000/000) دلار استفاده نماید.

ی - اجازه استفاده از باقیمانده تسهیلات به روش بیع متقابل تبصره های (29) قوانین بودجه سالهای 1377، 1378، 1379 و 1380 و تبصره (21) قوانین بودجه سالهای 1381 و 1382 کل کشور با شرایط مصوب در سال 1383 به قوت خود باقی است.
به منظور تنظیم تراز پرداختهای خارجی کشور، دستگاههای دارای طرحهای بیع متقابل مکلفند در ارتباط با تعهدات ارزی و زمان بندی بازپرداخت این تعهدات، هماهنگی لازم را با بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انجام دهند و اطلاعات مورد نیاز در این زمینه را هر شش ماه یک بار به بانک مزبور و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ارسال نمایند.

ک - عملیات تامین منابع ارزی و شرایط قراردادهای مالی از جمله زمان بندی بازپرداخت کلیه قراردادهای دستگاههای اجرایی باید با هماهنگی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران صورت گیرد. متن قراردادهای مالی و طرحهای فاینانس دستگاههای یاد شده نیز باید به تایید بانک مزبور برسد.

ل - در اجرای قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی مصوب 1380/12/19 به هیات وزیران اجازه داده می‌شود به منظور جلب سرمایه گذاری خارجی در طرحهای تولید برق از نیروگاههای آبی، بخاری، گازی، سیکل ترکیبی، تلمبه ذخیره ای و انرژی نو و انتقال نیرو تا ظرفیت 12000 مگاوات و طرحهای ساخت پالایشگاه تا ظرفیت سیصد هزار بشکه در روز، فاضلاب تهران و احداث 3400 کیلومتر راه آهن و 1300 کیلومتر آزادراه، توسعه و تجهیزات فرودگاه امام خمینی (‌ره) و هفت فرودگاه بین المللی موجود، توسعه و تجهیز بنادر تجاری بزرگ کشور و تامین ناوگان ریلی و طرحهای مخابراتی توسط سرمایه گذار داخلی و خارجی با اولویت سرمایه گذار ایرانی از طریق مذکور در بند (ب) ماده (3) قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی مصوب 1380/12/19 اقدام نماید.
برای تحقق این بند دولت مجاز است علاوه بر تضمین های قابل ارائه در چارچوب قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی مصوب 1380/12/19:
1 - نسبت به تضمین پرداخت تعهدات قراردادی شرکتهای دولتی ایران طرف قرارداد (‌که نهایتاً کالا و خدمات آنها الزاماً می‌بایست توسط دولت خریداری شود) اقدام نماید.
2 - در صورتی که بنا بر تصمیم دولت یا قوانین رایج، بهای فروش محصول (‌کالا یا خدمات) تولیدی این طرحها به مشتریان کمتر از قیمت خرید تضمینی آن توسط دولت و‌شرکت دولتی از سرمایه گذار باشد، مابه التفاوت آن توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در بودجه سنواتی پیش بینی و پرداخت آن توسط دولت (‌وزارت امور اقتصادی و دارایی) تضمین شود.
3 - در صورت اتخاذ تصمیم دولت به واگذاری فروش شرکتهای دولتی عامل در شرایط فروش، باید به نحوی پیش بینی شود که تعهدات شرکت به سهامداران جدید منتقل و تضمین های دولت تا آخرین مراحل اجرای قرارداد معتبر و نافذ بماند.
4 - وزارت امور اقتصادی و دارایی با تصویب دولت، تعهدات مذکور را از محل وجوه و منابع متعلق به این شرکتها و با حق برداشت وجه از کلیه حسابهای بانکی و وجوه و منابع متعلق به آنها تضمین نموده به نحوی که تعهدات آن از محل وجوه و منابع عمومی دولت نباشد.
آیین نامه اجرایی این بند شامل شرایط پرداخت و تعهدات قراردادی و انتخاب طرحها با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

م (منسوخ 1399/10/24)- به هیات وزیران اجازه داده می‌شود به منظور تسریع در اجرای عملیات طرحها و خاتمه یافتن طرحها و پروژه هایی که در سالهای 1383 و 1384 به اتمام برسند در سال1383 با اولویت فصول کشاورزی، منابع آب، صنایع، معادن، محیط زیست، راه و ترابری، برق، عمران شهرها (‌فاضلاب) و منابع طبیعی مندرج در پیوست های شماره (1) و (2) این قانون نسبت به تامین اعتبار مبلغ نوزده هزار و دویست و پنج میلیارد (000/000/000 /205 /19) ریال از طریق حساب ذخیره ارزی و یا فروش اوراق مشارکت اقدام کند.
چگونگی ترتیبات این بند را هیات وزیران تصویب خواهد کرد. شروع طرحها و پروژه های جدید و نیز انجام هرگونه هزینه خارج از مفاد این بند از این محل مطلقاً ممنوع می‌باشد.

ن -
1 - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود جهت تسریع در اجرای عملیات طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای مندرج در پیوست شماره (1) این قانون در سال 1383 تا مبلغ ده هزار میلیارد (000/000/000 /000 /10) ریال اوراق مشارکت به شرح زیر منتشر و وجوه حاصل را به ردیف شماره 920100 مندرج در قسمت سوم این قانون واریز نماید:
1 - 1 - دو هزار میلیارد (000/000/000 /000 /2) ریال برای طرحهای فصل راه و ترابری.
1 - 2 - دو هزار و پانصد میلیارد (000/000/000 /500 /2) ریال برای طرحهای فصل منابع آب.
1 - 3 - پنج هزار و پانصد میلیارد (000/000/000 /500 /5) ریال برای سایر طرحها.
2 - دولت مکلف است وجوه مورد نیاز (‌اصل اوراق و سود متعلقه) موضوع جزء (1) را هر سال در بودجه سالانه منظور نماید.
3 - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود برای تکمیل عملیات اجرایی طرحهای تملک دارایی های سرمایه ای تا مبلغ سه هزار و دویست میلیارد (000/000/000 /200 /3) ریال از سرمایه های مردم از طریق اوراق مشارکت استفاده نماید. بازپرداخت اصل و جایزه (‌سود) اوراق مشارکت این جزء توسط دستگاههای استفاده کننده تامین و پرداخت خواهد شد.
4 - بازپرداخت اصل و جایزه (‌سود) اوراق مشارکت جزء (3) این بند از محل منابع داخلی شرکتهای استفاده کننده تامین و پرداخت خواهد شد. پس از تصویب فهرست طرحهای استفاده کننده از اوراق مزبور و تضمین بازپرداخت اصل و سود اوراق مشارکت توسط هیات مدیره و مجمع عمومی شرکتهای ذی ربط مبنی بر بازپرداختها از محل منابع داخلی شرکتها، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مجاز به تضمین بازپرداختها خواهد بود.

س (منسوخ 1399/10/24)- اجازه داده می‌شود:
1 - بانک صنعت و معدن برای خاتمه طرحهای نیمه تمام صنعتی و معدنی بخش غیردولتی اوراق مشارکت با تضمین خود بانک نسبت به بازپرداخت اصل و سود، اوراق منتشر نماید.
2 - سه درصد (3 ٪) از سود علی الحساب اوراق مزبور پس از مبادله موافقتنامه با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور از محل اعتبار ردیف 601102 قسمت چهارم این قانون در اختیار بانک صنعت و معدن قرار گیرد.

ص - به وزارت امور اقتصادی و دارایی اجازه داده می‌شود تا مبلغ سیصد میلیون (300/000/000) دلار ضمانت نامه های ارزی صادره توسط شبکه بانکی کشور و صندوق ضمانت صادرات از محل منابع حساب «‌ذخیره ارزی» نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای کالاها و خدمات وارداتی از آسیای میانه و کشور روسیه و صادرات کالا و خدمات تولید داخلی به کشورهای یاد شده را تضمین نماید.
آیین‌نامه اجرایی این بند به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ص - به وزارت امور اقتصادی و دارایی اجازه داده می‌شود تا مبلغ سیصد میلیون (300/000/000) دلار ضمانت نامه های ارزی صادره توسط شبکه بانکی کشور و صندوق ضمانت صادرات از محل منابع حساب «‌ذخیره ارزی» نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای کالاها و خدمات وارداتی از آسیای میانه و کشور روسیه و صادرات کالا و خدمات تولید داخلی به کشورهای یاد شده را تضمین نماید.
آیین‌نامه اجرایی این بند به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ض - تمامی وزارتخانه ها و موسسات و شرکتهای دولتی مذکور در ماده (11) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مشمول مقررات این تبصره می‌باشند.

ظ - به هیات وزیران اجازه داده می‌شود در اجرای بند (‌و) ماده (113) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در سال 1383 مبلغ یکصد میلیون (100/000/000) دلار از محل مازاد درآمد حاصل از صادرات نفت خام نسبت به مبلغ شانزده میلیارد و یکصد میلیون (100/000/000 /16) دلار به افزایش سرمایه دولت در بانک توسعه صادرات ایران اختصاص دهد.

قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و بیست و یک تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ بیست و چهارم اسفندماه یکهزار و سیصد و هشتاد و دو مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1382/12/26 بند (‌ژ) تبصره (12)، بندهای (ث) و اجزاء آن و (چ) تبصره (14)، بند (‌ز) تبصره (16)، بند (س) تبصره (19)، بندهای (‌و)، (م) و جزء های (1) و (2) بند (‌ز) از تبصره (21) و بند (10) ایراد شورای نگهبان (‌در ردیف‌ها) به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی کروبی

دریافت فایل پی‌دی‌اف