تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/17
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در قرارداد فروش امتیاز یک واحد آپارتمان، فروشنده نمی تواند اضافه بر تعهدی که خود در مقابل شرکت تعاونی مسکن اعطا کننده امتیاز دارد، تعهدی بر عهده خریدار بگذارد. بنابراین پیش بینی شرط فاسخ در فرض عدم تادیه اقساط آپارتمان، فاقد وجاهت قانونی است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/17
خلاصه جریان پرونده
آقای پ. غقاری با وکالت ب. ع. به تاریخ 93/8/26 دادخواستی به طرفیت آقای م. ر. به خواسته تنفیذ انفساخ مبایعه نامه شماره 4448 مورخ 83/3/20 به لحاظ تحقق شرط و الزام به استرداد بیع تقدیم دادگاه عمومی بخش زالیان نموده و توضیح داده موکل حسب مبایعه مذکور در فوق یک واحد آپارتمان با مشخصات مصرح در آن به خوانده محترم فروخته که حسب شرط مندرج در آن متعهد شده بابت بخشی از ثمن معامله، اقساطی را به پتروشیمی واریز نماید و تا کنون بیش از 18 قسط را پرداخت ننموده که طبق شرط مندرج در مبایعه نامه عدم پرداخت دو قسط متوالی سبب انفساخ عقد است و درخواست طبق خواسته را نموده است. دادگاه پس از دستور تعیین وقت... در وقت مقرر 93/10/24 با حضور وکیل خواهان تشکیل و دادگاه پس از استماع اظهارات وی در راستای دادخواست تقدیمی، ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه غیابی 00354 مورخ 93/10/25 با این استدلال... با التفات و مداقه در جامع محتویات پرونده و مندرجات مضبوط شامل 1 - دادخواست تقدیمی 2 - رونوشت مصدق مبایعه نامه موصوف که ذیل آن شرط فاسخ قید گردید و ممضی به امضا خوانده دعوی میباشد. 3 - رونوشت مصدق دادنامه شماره --- مورخ 91/12/21 شعبه دوم دادگاه عمومی شازند که در انتهای سطر نهم آن آمده است: «... حسب الاقرار خوانده نامبرده تاکنون تعداد 18 قسط را نپرداخته است... »; 4 - رونوشت مصدق صورتجلسه مورخ 91/10/18 شورای حل اختلاف که در آن درج شده است که خوانده اظهار داشته - از سال 1389 به دلیل ورشکستگی اقساط خود را پرداخت ننموده ام... »; لذا دادگاه خواسته خواهان را موجه و مقرون به صحت تشخیص، حکم به انفساخ مبایع نامه و استرداد مبیع... صادر و رای مذکور را غیابی اعلام مینماید. با واخواهی خوانده رای مذکور به موجب دادنامه --- مورخ 94/4/7 عینا تایید و با درخواست محکوم له رای اصلاحی 00738 مورخ 94/4/18 صادر میگردد. واخواه ظرف مهلت مقرر پس از اتمام تجدیدنظرخواهی دادخواست فرجامی تقدیم که پس از طی تشریفات قانونی پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. دادخواست فرجامی و پاسخ فرجام خوانده به هنگام شور قرائت خواهد شد. به تاریخ بالا هیات شعبه تشکیل پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره انجام چنین رای میدهد:
نظر به اینکه آنچه مورد معامله قرارگرفته، امتیاز اعطایی یک واحد آپارتمان در طبقه 5 یک بلوک 15 واحدی است که خواهان (دارنده امتیاز) آن را در قبال مبالغی وجه نقد به خوانده فروخته والباقی آن را خریدار (خوانده) متعهد به پرداخت به شرکت پتروشیمی یا تعاونی مربوطه شده است و طبق عرف اینگونه معاملات وقتی امتیاز یا سهمی از تعاونی مورد معامله قرار میگیرد خریدار جانشین و قائم مقام فروشنده میشود و کلیه تعهدات و... را به عهده میگیرد و تعاونی مربوطه نیز آن را رسما یا تلویحا می پذیرد و به نظر میرسد در این معامله نیز، این چنین بوده و فروشنده (خواهان) نمی تواند اضافه بر تعهدی که خریدار به تعاونی دارد به عهده خریدار گذاشته و تحمیل نماید و عملا فروشنده (دارنده امتیاز) بعد از واگذاری امتیاز از گردونه معامله خارج و دخالتی نمی تواند در آن نماید و به بیان دیگر اساسا هیچگونه حقی برای او باقی نمانده و متصور نیست، تا بعد از 11 سال از انجام معامله، بتواند آن را اعمال نماید بنابه مراتب مستندا به بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی با نقض دادنامه فرجام خواسته پرونده به شعبه همعرض جهت رسیدگی ارجاع میشود.
شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار
حسین طالبی - علی شمس