آیین نامه لایحه قانونی حفاظت فنی - قسمت حفاظت و بهداشت عمومی کارگاهها

فصل اول - ساختمان

ماده 1- اشخاصیکه بخواهند کارخانه یا کارگاهی تاسیس نموده و با[یا] توسعه بدهند بایستی قبلا[قبلاً] نقشه و مشخصات ساختمانی کارخانه یا کارگاه را با رعایت مفاد این آیین نامه تهیه و برای اخذ پروانه حفاظت و بهداشت صنعتی به وزارت کار تسلیم نمایند.

ماده 2- ساختمان کارخانه یا کارگاه باید مطابق نقشه مصوبه و مفاد این آیین نامه باشد و پس از اتمام ساختمان و قبل از شروع به کار صاحب کارخانه یا کارگاه مکلف باخذ گواهی نامه رعایت مقررات این آیین نامه از وزارت کار میباشد.

ماده 3- ساختمان کارگاهها و کارخانه‌ها باید با وضع آب و هوای محل متناسب باشد.

ماده 4- ارتفاع داخلی محل کار باید حداقل 3 متر باشد مگر در مواردی که بنا بملاحظات فنی ارتفاع کمتری را لازم داشته باشد

ماده 5 - برای هر کارگر در کارگاه حداقل باید ده متر مکعب فضا منظور گردد.

ماده 6- فضای اشغال شده به وسیله ماشین لات [آلات] یا ابزار و اثاثیه مربوط به کار همچنین فضای بالاتر از ارتفاع 3 متر جزء فضای مزبور حساب نمی شود.

ماده 7- سقف و بدنه کارگاه باید با مصالحی ساخته و اندود شود که از نفوذ رطوبت بداخل جلوکیری[جلوگیری] نماید و حتی الامکان مانع نفوذ گرما یا سرمای خارج گردد.

ماده 8- کف کارگاه و راهرو باید به نحو مناسبی مفروش شود که تولید کرد [گرد] و غبار ننموده وقابل شستشو باشد و همچنین موجب لغزیدن کارگران نگردد. و در مواردی که در محل کار آب ریخته می‌شود کف سالن دارای شیب مناسب ومجرای مخصوص خروج آب باشد به طوریکه آب در کف سالن جمع نشود.

ماده 9 - در کارگاهیکه راهرو کف پلکان واطاق کار از سطح زمین پائین تر است باید با وسائل لازم از نفوذ رطوبت جلوگیری گردد.

ماده 10 - در محل‌هائیکه مواد شیمیائی و سمی به کار میبرند باید بدنه دیوار تا ارتفاع یکمتر و شصت سانتیمتر از کف زمین قابل شستشو باشد.

ماده 11 - کلیه حفره‌هائیکه ممکن است تولید خطر سقوط اشخاص را نماید باید به وسیله طارمی بارتفاع حداقل 60 سانتیمتر با پنجره‌های مشبک و یا پوششهای فلزی محکم محصور و محافظت گردد.

ماده 12 - پلکانهای عمومی کارگاه باید دارای پا کردهائی باشد که عرض آن کمتر از یکمتر و 20 سانتیمتر نباشد و همچنین دو طرف پله با میله دستگیره و عنداللزوم با طارمی محفوظ گردد.

تبصره - هیچ مانعی در مسیر پلکانها نباید وجود داشته باشد.

ماده 13 - درکلیه کارگاهها باید باندازه کافی در و پنجره نصب شود و به طور کلی سطح پنجره‌ها باید یکدهم سطح کف محل کار باشد و هر سالن کار باید لااقل مجموعاً دارای دو در ورودی و خروجی باشد.

ماده 14- سقف کارگاه هائی که وسائل کار و نوع محصول آن طوری است که بیشتر در معرض‌خطر حریق واقع میشود حتی‌الامکان از مصالح نسوزباشد.

فصل دوم - روشنائی

ماده 15- در هر کارگاه بایستی روشنائی کافی (طبیعی و یا مصنوعی) متناسب با نوع کار و محل پیش بینی شود
در صورتی که برای روشنائی از نور مصنوعی قوی استفاده شود باید برای دریافت ممانعت از خیرگی چشم حباب‌های مخصوصی نصب گردد.

ماده 16- کلیه پنجرههای بدنه و سقف که جهت روشنائی اطاق‌ها تعبیه شده و کلیه چراغها و حبابها باید نظیف نگاهداشته شود.

فصل سوم - تهویه و حرارت

ماده 17- محل کاردر هر کارگاه باید بخوبی تهویه شود بقسمی که کارگران همیشه هوای سالم تنفس نمایند و برای محل‌های کار پوشیده مقدار حداقل هوای لازم برای هر کارگر بر حسب نوع کار در هر ساعت20 الی50 متر مکعب میباشد.

ماده 18- در هر کارگاه‌هائیکه دود ویا گاز ویا گرد و غبار ایجاد می‌شود باید با وسائل فنی مۇثر این مواد از محل تولید بخارج کارگاه هدایت شود به طوریکه مزاحمت و خطری برای کارگران ایجاد ننماید.

ماده 19- هر گاه وضعیت کارگاه به نحوی باشد که تهویه آن به طور طبیعی کافی نباشد باید از وسائل تهویه مصنوعی استفاده نمود.

ماده 20 - هر کارگاه باید دارای وسائلی باشد که در زمستان و تابستان درجه حرارت داخلی آن را بوضع قابل تحملی نگاهدارد.

فصل چهارم - جلوگیری از آتش سوزی

قسمت اول - درهای خروج و راهروها

ماده 21 - بین درهای هر سالن کار یکی از آنها درب احتیاطی تلقی و باید رو بخارج باز شود.

ماده 22 - درهای خروجی احتیاطی هیچوقت نباید قفل باشد و باید به وسیله علایم و یا چراغ‌های مشخص نشان داده شود

ماده 23 - پلکان های کارگاه باید با مصالح ساختمانی نسوز ویا فلزی ویا طارمی ساخته شود.

ماده 24 - درهائیکه بجانب پلکان باز میشود باید لااقل فاصله ای باندازه عرض در تا نخستین پله برای توقف داشته باشد.

قسمت دوم - وسائل مبارزه با آتش سوزی

ماده 25 - کلیه کارخانه‌ها و کارگاهها باید دارای وسائل عادی آتش‏نشانی باشند و نیز باید دائما مقدار لازم آب و شن برای خاموش کردن آتش سوزی‌های ساده و معمولی دردسترس داشته باشند.

ماده 26 - کارخانه‌هائیکه به مناسبت وسائل کار ونوع محصول بیشتر در معرض خطر حریق هستند علاوه بر وسائل مندرج درماده فوق باید دارای مامورین ورزیده آتش نشانی و وسائل کافی از قبیل لوله کشی آب تحت فشار با شیرهای متعدد و نرده‌های نجات وغیره باشند و این وسایل باید لااقل ماهی یکبار بازدید شوند تا در موقع لزوم قابل استفاده فوری باشند.

قسمت سوم - وسائل اعلام خطر و تمرین آتش نشانی.

ماده 27 - کلیه کارگاهها باید با وسائل کافی اعلام خطر مجهز شوند به طوریکه وقوف بر آن در همه جای محوطه کار مقدور گردد.

ماده 28 - تمرین و خروج کارگران اقلا [اقلاً] یکمرتبه در هر سه ماه باید انجام گیرد تا در موقع حدوث خطر تخلیه کارگاه از کارگران بآسانی و بدون ازدحام صورت گیرد.

ماده 29 - انجام تمرینات ضد آتش سوزی در محل‌هائیکه دسته‌های مرتب آتش نشانی موجود است حداقل هر سه ماه یکبار لازم است.

ماده 30 - در کارخانه‌هائیکه مامورین[مامورین] آتش نشانی وجود ندارد باید بعده‌ای از کارگران دائمی سرایدارها و نگهبانان بکاربردن وسائل ضدآتش سوزی و شناسائی انواع آتش سوزی را تعلیم داد.

قسمت چهارم - مواد منفجره و محترقه

ماده 31 - مقررات موضوعه آیین نامه طرز نگهداری و حمل و نقل و استعمال مواد محترقه وزارت پیشه و هنر مصوب مردادماه1317 مراعات شود.

ماده 32 - کار فرما موظف است که مواد محترقه مورد نیاز کارخانه در مخازنی که حتی المقدور زیرزمین تعبیه میشود یا در ساختمان های نسوز کارخانه را نگا هداری نماید و در هر حال این مخازن باید از محل کار به‌اندازه کافی فاصله داشته باشد.

ماده 33- استعمال دخانیات - روشن کردن یا حمل کبریت - فندک و مانند آن ها در انبار مواد منفجره و محترقه و کارگاههائیکه با مواد فوق کار میکنند مخصوصاً (در پالایشگاههای نفت) اکیداً ممنوع است.

قسمت پنجم - رعد و برق

ماده 34 - در موارد زیر تعبیه و نصب برق گیر الزامی است.
الف - ساختمان هائیکه در آن مواد محترقه ومنفجره تولید و یا ذخیره و انبار می‌شوند.
ب - تانکها و مخازنیکه بنزین نفت و روغن و یا مواد قابل اشتعال دیگر در آنها نگهداری میشود.
ج - کوره‌های مرتفع و دود کشهای بلند

فصل پنجم - ماشین آلات

روپوش و حفاظ ماشین آلات

ماده 35 - کلیه قسمتهای انتقال دهنده نیرو (ترانسمیسیون) ازقبیل تسمه فلکه زنجیر و چرخ دنده و امثال آن و همچنین قسمت‌هائی آزماشین‌ها[از ماشین ها] که امکان ایجاد سانحه برای کارگر داشته باشند باید دارای روپوش و یا حفاظ باشند.

تعمیرات ماشین

ماده 36 - هنگام تعمیر ماشین‌ها نکات زیر را باید در نظر گرفت.
الف - قسمتهای متحرک ماشین را که ممکن است ایجاد خطر نماید قبل از شروع بتعمیر باید متوقف گردد و جریان برق را به طور اطمینان بخش قطع نمود و یا هر نوع وسیله محرکه دیگر را از کار انداخت.
ب - قبل از پایان تعمیر و کارگذاشتن حفاظ‌های مربوطه نباید ماشین را به کار انداخت.

فصل ششم - وسائل الکتریکی

ماده 37- وسائل و ادوات الکتریکی باید دارای حفاظ بوده و طوری ساخته و نصب و بکاربرده شود که خطر برق‌زدگی و آتش سوزی ایجاد نکند.

ماده 38- مسئول فنی کارگاه موظف است اشخاصی را که صلاحیت فنی آنها محرز باشد در نصب و امتحان و یا تنظیم وسائل ادوات الکتریکی به کار گمارد.

ماده 39- هنگامیکه نصب هر دستگاه الکتریکی پایان یابد با تعمیرات و اصلاحات و یا تعمیرات کلی در آن انجام شده باشد باید ستگاه[دستگاه] مزبور توسط متخصصین قبل از شروع به کار مورد آزمایش قرار گیرد.

ماده 40- ابزار وسائل تعمیر دستگاههای الکتریکی باید از هر حیث قابل اطمینان باشد و قبل از استعمال از طرف متخصصین مربوط آزمایش گردد.

ماده 41- مسیر جریان برق متناوب (غیر از فشار قوی) باید از لوله‌های مخصوص عایق دار عبور داده شود و به طوری نصب گردند که اشخاص بسهولت به آن ها دسترسی نداشته باشند ضمناً محل نصب ترانسفورمارتورها و کندانساتورها خارج از دستر[دسترس]عموم قرار گیرد

ماده 42- از به کار بردن کابلها و سیمهای متحرک و آزاد با فشارهای بالاتر از 110ولت از قبیل کابل مته‌های دستی و غیره باید حتی الامکان خودداری ودر صورت ضرورت فقط باید توسط اشخاص صلاحیتدار و مجاز به کار برده شود. این قبیل کابل ها باید قبل از به کار بردن معاینه دقیق شده و در مسیر عبور اشخاص قرار نگیرد.

تبصره - برای جلوگیری از ازدیاد طول سیمهای متحرک و آزاد لازم است بمقدار کافی پریز در محلهای مناسب نصب گردد تا بسهولت بتوان از آنها استفاده نمود.

ماده 43- در هر کارگاه مسیر سیمهای برق و همچنین کلید‌ها و جعبه تقسیم‌ها و پریزها باید برنک [برنگ]معین و با طریق دیگر بهمین نحو مشخص کرد تا از ایجاد خطر جلوگیری شود.

ماده 44- در انجام کارهای الکتریکی و غیره الکتریکی که از جریان برق استفاده میشود بدنه دستگاههای الکتریکی باید دارای اتصال زمینی باشد.

ماده 45- سیمهای پل گردان (جراثقال) و سایر سیم هائی را که نمی‌توان عایق نمود باید طوری در حفاظ قرار داد که از اتصال احتمالی جلوگیری شود.

ماده 46- سایر سیمها و کابل های برق باید دارای روپوش عایق مناسب با فشار و سایرشرایط موجود (رطوبت و گرما و غیره) بوده و از روی اصول فنی نصب و حتی الامکان در لوله یا کانال قرار گرفته باشند.

ماده 47- فیوزها و کلید‌ها باید کامل و متناسب با جریان و بی‌عیب باشد.

ماده 48- دستگاههای کنترل که با فشارهای 50ولت ببالا کار میکنند باید به وسیله جعبه‌های ثابت در بسته محفوظ باشد و سرپوش آنها را فقط اشخاص مجاز میتوانند باز کنند.

ماده 49 - در کارگا هائیکه مواد منفجره و یا گازهای قابل احتراق و مواد قابل اشتعال تولید می‌شوند بایستی جریان و کیفیت اتصال های برقی به نحوی باشند که ایجاد احتراق ننموده و از موتورهائیکه طبق اصول فنی برای این قبیل کارگاهها ساخته شده استفاده کنند.

ماده 50 - دستگا ههای باطری آکومولاتور که اختلاف پتانسیل بین دو قطب آنها بیشتر از 150 ولت باشد و یا آنکه ظرفیت آن برای یک دشارژ () 8 ساعته متجاوز از 15 کیلو وات ساعت باشد باید در محلهای مخصوصی قرار گیرند که دارای دستگاه تهویه قوی و کافی بوده و ضمناً کف محلی که این باطریها قرار دارد طوری مجهز شود که دارای مقاومت کافی در مقابل اسیدها بوده و از آسیب کاملا مصمون باشند.

ماده 51 - در صورتی که دستگاههای باطری در محلی قرار گرفته باشند که از این محل استفاده دیگری نیز بشود باید
الف - دارای روپوش و یا دستگاه حفاظتی لازم مربوطه باشد.
ب - دارای وسایلی باشد که از تراکم گازهای قابل‌اشتغال [اشتعال]جلوگیری نماید.

ماده 52 - ظروف باطریهای الکتریکی باید روی تکیه گا ههای عایق قرار گیرند مگر آنکه از شیشه و یا کائوچوو یا اشیاء عایق دیگر ساخته شده باشند.

ماده 53 - سیم های برقی غیر ثابت و نرم در صورتی که در معرض رطوبی و سائیدگی واقع باشند باید روپوش محکم و لاستیکی داشته باشند که در مقابل ضربت مقاومت کند و یا با سلاح فلزی قابل انعطاف مجهز باشند و هیچوقت پریزها و اتصالات معیوب به کار برده نشوند.

ماده 54 - استعمال چراغهای دستی برقی در صورتی مجاز است که دارای حفاظ محکم سیمی بوده و سیم جریان آن دارای روپوش عایق‌دار و سر پیچ آن کاملا[کاملاً] محفوظ باشد.

ماده 55 - انبردست - آچار - فیوزکش. روغندان - پرس و سایر ابزاریکه برای پاک کردن دستگاههای الکتریکی و یا تعمیر آنها استعمال میشوند باید دسته‌های عایق متناسب داشته و از طرف متصدی مسئول معاینه شوند.

ماده 56 - در محلی که جریان برق موجود است وسائل آتش نشانی نباید از نوع مواد‌هادی جریان برق (مانند آب و سایر مایعات) باشد بلکه باید از دستگا ههای مجهز به مواد مخصوص که برای آتش نشانی برق لازم است از قبیل انیدرید کربنیک و غیره استفاده نمود ضمناً نیز برای اطفاء این حریق‌ها میتوان خاک و شن را به کار برد..

ماده 57 - تعمیرات را نباید روی رشته‌های حامل برق صورت داد مگر در موارد خیلی ضروری و در این صورت باید طبق دستور مستقیم از طرف شخص صلاحیتداری به وسیله متخصص انجام شود.

ماده 58 - قبل از شروع بتعمیرات دستگاههای برق متصدی کار باید اطمینان حاصل کند که سیم با دستگاه و یا ماشین قطعاً در یک نقطه و در صورت امکان در بیشتراز یک نقطه از شبکه برق جدا شده باشد و کلید‌هائیکه دستگاه را کنترل میکند در وضعیت قطع در جریان باشد و تمام اقدامات لازم از لحاظ پیش بینی به منظور جلوگیری از امکان جریان مجدد برق در حین تعمیرات به عمل آمده باشد به علاوه باید در تابلوئیکه در محل قطع جریان برق نصب میشود با خط درشت نوشته شده باشد (خطر:وصل جریان برق ممنوع است.

الکتریسته ساکن.

ماده 59 - در محیطی که خطر حریق وجود دارد و یا در نزدیکی مواد قابل اشتعال باید پیش بینی‌هائی برای خنثی نمودن و از بین بردن جرقه‌های الکتریسته ساکن که تولیدآتش سوزی مینماید به عمل آورده شود.

ماده 60- برای جلوگیری ازتجمع الکتریسته ساکن در کارخانجات باید دستگاه‌ها را مستقیماً بزمین اتصال دهند.

ماده 61- درهر کارگاه کارفرما مکلف است تعمیرات و رسیدگی بامور الکتریکی مربوطه را باشخاصی که صلاحیت فنی ندارند واگذار ننمایند.

فصل هفتم

ماده 62- بکارانداختن هر نوع جراثقال اعم ازبرقی ومکانیکی و دستی مستلزم تحصیل برک [برگ]معاینه ازموسسات صلاحیت داری که شورای عالی حفاظت فنی تعیین خواهد کرد می‌باشد برک [برگ]معاینه باید حاوی حداکثر قدرت مجاز جراثقال در شرایط معین بر حسب کیلوگرم و اجازه به کار انداختن آن باشد به علاوه این معاینه میباید هر سال یکبار تجدید شود هر نوع تغییر و تبدیلی در دستگاه جراثقال مستلزم تحصیل برک معاینه جدید میباشد.
دستگا ههای مزبور باید در حین کار مرتباً تمیز و هفته ای یکبار از طرف شخص صلاحیتدار کارگاه معاینه گردد..

ماده 63- حداکثربارمجاز درشرایط معینی که جراثقال میتواند تحمل نماید باید بر حسب کیلوگرم و یا خط درشت و خوا نا در روی قسمت نمایان جراثقال نوشته شود به طوریکه از کف کارگاه بتوان آن را بآسانی خواند.

ماده 64- الف هیچگاه جراثقال و سایر دستگاه‌های انتقال نباید اضافه بر بار مجاز بارگیری شود.
ب - بلند کردن و پائین آوردن بار باید بآهستگی انجام گیرد و همچنین از بلند کردن و نگاه داشتن و پائین آوردن ناگهانی خودداری شود.

ماده 65- سرطناب و یا کابل نقاله باید به طورمحکم ازداخل قرقره جراثقال بسته شده وموقعیکه قلابهای بارگیری درپائین ترین نقطه میباشند روی قرقره اقلا دو دورطناب وبا کابل پیچیده شده باشد و همچنین محل اتصال طناب یا کابل یا قفل ق ب[قلاب]باید محکم و هرماه یکبار ازطرف متصدی مربوطه باز و پس ازمعاینه و اطمینان ازسالم بودن آن مجدداً بسته شود.

ماده 66 - کلیه قسمتهای مورد کشش وفشاردستگاه جراثقال باید هرروز که جراثقال به کار برده میشود از طرف متصدی مربوطه معاینه دقیق شده واطمینان حاصل گردد که تمام قطعات بدون عیب ومحکم ومستقر باشند.

ماده 67 - پائین آوردن وجابجا کردن بارجراثقال باید باعلائم مشخص که خوب تمرین شده باشند انجام گیرد برای هرعمل باید علامت مقتضی بکاربرده شود وعلائم بهتراست به وسیله اشاره دست باشد.

ماده 68 - متصدیان جراثقال باید حتی المقدور از بردن بار از بالا سر اشخاص احترازنموده وموقعیکه باربه جراثقال آویخته است متصدی جرثقیل نباید آن را ترک نماید.

فصل هشتم - مواد خطرناک و محترق

ماده 69 - درمورد عملیات خطرناک که موجب احتراق یا انفجار وتصاعد گازها ویا دود سمی میگردد باید از کارگران خبره استفاده کرد وپیش بینی حفاظت کارگران بتناسب نوع موادگازهای سمی ومحترقه به عمل آید تا خطری متوجه آنان نگردد و همچنین از تماس اشخاص متفرقه باگازها ممانعت و ازسرایت دود بخارج جلوگیری شود.

ماده 70- گرد- دود و گازهای سمی حتی الامکان باید توسط دستگاه‌های مکنده بخارج هدایت شوند و درصورت اجباراستعمال ادوات حفاظت ازقبیل ماسک ولباسهای مخصوص ضروری است

ماده 71- پوشش کف و دیوارهای اطاقهائیکه انواع گازهای مضردر آنها وجود دارد باید همواره غیرقابل نفوذ باشد.

ماده 72- درموقع تعمیرتانکها و مخازن مواد خطرناک و قابل احتراق ازقبیل مخازن بنزین و نفت و روغن وغیره باید مخازن تخلیه وسپس بخوبی شستشو شود به طوریکه هرگونه مواد زائد و خطرناک از جدار داخلی آن زائل گردد و برای آنکه گازهای موجوده احتمالی بکلی خارج گردد باید دریچه‌های مخازن بازبوده و بوسائل لازم تهوبه [تهویه] گردد.

ماده 73- کارگران مخصوص تعمیر تانکها و مخازنیکه گازهای خطرناک ممکن است درآنها ایجاد شود با وسائل مقتضی مجهز باشند و همچنین دارای لباس مخصوض [مخصوص ] کمربندی باشند که بخارج از تانک ارتباط داشته باشد و برای جلوگیری از وقوع خطر باید شخص مورد اطمینانی در خارج تانک مراقب اعمال کارگر داخلی باشد تا در صورت لزوم اقدامات احتیاطی را انجام دهد و ضمناً باید هوای مناسب بقدر کافی بکارگری که درون تاک [تانک]است داده شود.

ماده 74- در صورتی که برای کار در مخازن و تانکها جریان برق مورد استفاده قرار گیرد باید دقت کرد که اختلاف سطح جریان برق از 50 ولت تجاوز ننماید و همواره از چراغ دستی مخصوصی استفاده شود و در صورتی که برای هر نوع کاری در روی وسائل فلزی ولتاژ بیش از پنجاه ولت لازم باشد وسائل استحفاظی لازم را از نظر حفاظت کارگر به کار برد.

فصل نهم - آب آشامیدنی

رفاه و بهداشت

ماده 75- در کلیه کارگاهها کارفرما مکلف است آب آشامیدنی گوارا و سالم بمقدار کافی در ظروف سر بسته و محفوظ در دسترس کارگران بگذارند.

ماده 76- در کارگاههائی که کارگران مدت مدیدی در مجاورت حرارت یا نقاطی که تعریق فوق العاده است کار میکنند کار فرما باید قرصهای نمک طعام در دسترس کارگران بگذارند.

ماده 77- استعمال لیوان عمومی برای آشامیدن آب اکیداً ممنوع است.

ماده 78- آب غیر آشامیدنی‌که برای مصرف صنعتی و یا آتش نشانی به کار میرود باید به وسیله تابلوهای مخصوص عدم قابلیت شرب آب اعلان شده باشد.

ماده 79- در صورتی که برای آب آشامیدنی از چاههای سطحی استفاده میشود باید چاه آب از مجاری و چاههای فاضل آب و مستراحها بمسافت کافی دورباشد به طوریکه از آلودگی آن جلوگیری به عمل آید.

ماده 80- مخازن آب آشامیدنی باید پیوسته تمیز نگاهداشته شود.

فصل دهم - نظافت و نظم

ماده 81- معابر انبارها و سالنهای کار باید مطابق اصول صحی[صحیح] تمیز گردد.

ماده 82- سطح دیوارها - کف سالنها - سقف - پنجره‌ها - درها و شیشه‌ها در کارگاهها باید پاکیزه باشند.

ماده 83- انداختن اخلاط و آب دهان در روی زمین و پلکان و دبوارا[دیوارا]اکیداً ممنوع است.

ماده 84- در هر محل کار باید بتعداد کافی ظروف مخصوص زباله و همچنین ظروفی برای اخلاط و آب دهان موجود باشد این ظروف باید قابل پاک کردن بوده ودر شرایط مناسب بهداشتی نگهداری شوند.

ماده 85- برای دفع آبهای مصرف شده و فضولات نکر باید در داخل و خارج از کارخانجات فاضل آبها (اگو) در نظر گرفته شود این فاضل آب ها بایستی از مصالح غیر قابل نفوذ تعبیه و قطر داخلی و شیب آنها طوری منظور شود که با کمال سهولت و بدون وقفه ور کود آبهای مصرف شده و فضولات را بچاهها و یا حوضچه‌های تصفیه دفع نماید.

تبصره 1 - در محلهائیکه شیب کافی وجود ندارد بوسایل مکانیکی با یستی حسن جریان فاضل آب تامین کردد.

تبصره 2 - درصورت لزوم برای تسریع و تسهیل دفع فضولات مزبور باید در محلهای لازم بوسائل مناسب جریان آب از خارج پیش‌بینی شود(مثلا شاش دو و غیره

ماده 86 - کارخانجات میتوانند فقط آبهای بیضرر خود را به مسیر رودخانه‌ها و مسیر سیلها و مجاری آب و محل آبهای راکد بریزند

ماده 87 - در کارخانجاتیکه فضولات حاصله آنها ممکن است موجب مسمومیت یا بروز بیماریها گردد باید فضولات مزبور با فعل و انفعالات فیزیکی یا شیمیائی در حوضچه‌های مخصوص تصفیه گردد در هر حال در دفع فضولات باید از نظر حفظ سلامت و بهداشت و جلوگیری از خطرات ممکنه نهایت دقت و پیش بینی‌های لازم به عمل آید.

ماده 88- مواد اولیه و محصول کارگاه باید طوری در داخل انبارها و یا کارگاه گذارده شود که معبری برای خروج و عبور کارگران و وسائط نقلیه وجود داشته باشد و ضمناً از برخورد کارگران به آنها که موجب سقوط و بروز سوانحی ممکنست جلوگیری به عمل آید.

ماده 89- وضعیت محل کار باید به نحوی باشد که کارگر بتواند براحتی و بآسانی کار خود انجام دهد

فصل یازدهم - شستشو و نظافت

ماده 90- در هر کارگاه باید لااقل برای هر 35 نفر یک مستراح ساخته شود و مستراح زنها باید مجزا باشد در ساختمان مستراحها باید رعایت اصول بهداشتی به عمل آید وسایل تهویه برای آن فراهم و به وسیله هواکش یا وسائل دیگری از عفونت آن جلوگیری شود مرتباً باید شستشو و بوسائل شیمیائی ضد عفونی کردند و آب مستراحها به وسیله شیرآب تامین و آفتابه باید در مستراحها بحد کافی موجود باشد.

ماده 91- در هر کارگاه باید یکدستگاه وسیله روشوئی با آب جاری برای هر20 نفر کارکرد در دسترس کارگران گذارده شود و روشوئی‌ها باید همیشه طبق اصول بهداشتی تمیز باشند

ماده 92- کار فرما مکلف است حداقل در ماه معادل 200 گرم صابون در اختیار هر کارگر برای تامین نظافت آنها بگذارد.

ماده 93- کار فرما مکلف است وسائل خشک کردن دست و رو را مجانا[مجاناً] برای کارگران تهیه نماید.

ماده 94- برای کارگرانیکه در محلهای آلوده بگرد و خاک با مواد سمی و کثافات از قبیل کارخانجات چرمسازی روده پاک کنی و معادن ذغال وغیره کارمیکنند کار فرما مکلف است حداقل برای هر بیست نفر از این قبیل کارگران یک دستگاه وش باآب گرم و سرد ساخته و در دسترس آنها بگذارد باین قبیل کارگران ماهیانه معادل 200 گرم صابون و دومتر پارچه داده شود.

فصل دوازدهم - ناهارخوری

ماده 95- در هر کارگاه باید محلی متناسب با تعداد کارگران به منظور صرف غذا اختصاص داده شود.

ماده 96- ناهار خوری باید دارای تعداد کافی میز و صندلی و یا نیمکت باشد.

ماده 97- ناهار خوری باید کاملا تمیزو روشن بوده و سایر اصول بهداشت در آن رعایت شده باشد

ماده 98- در کارگاههائیکه بوفه و آشپزخانه وجود دارد نکات زیر باید رعایت شود
الف - کارکنان نهارخوری و همچنین بوفه چیها و آشپزها باید ارای روپوش تمیز بوده و در هر ماه معاینه پزشکی شوند و نسبت به نظافت شخصی آنها مراقبت کافی به عمل آید.
ب - ظروف مورد استعمال در غذا خوری باید لااقل با آب گرم و صابون مرتباً تمیز شوند.
ج - تهیه و فروش و مصرف هر نوع نوشابه الکلی در کارگاه ممنوع است.

فصل سیزدهم - وسائل استحفاظی فردی

ماده 99- کار فرما موظف است در هر سال دو دست لباس کار مجاناً دراختیار هر کارگر بگذارد لباس کار باید مناسب با نوع کار باشد و طوری تهیه شود که کارگر بتواند براحتی وظائف خود را انجام دهد و موجب بروز سوانح نگردد.

ماده 100- بکارگرانی که با مواد شیمیائی کار میکنند بنابر احتیاج علاوه بر لباس کار باید وسائل استحفاظی از قبیل پیش‏بند مخصوص - دستکش - عینک و غیره داده شود که آنانرا از آسیب مواد مزبور مصون دارد.

ماده 101- بکارگرانی که در مجاورت کوره‌های ذوب فلزات و آهنگری کار میکنند باید لباس با پیش بند نسوز نقاب با عینک داده و به کارگرانی که مستقیماً با مواد گداخته کار میکنند باید اضافه بر وسائل فوق دستکش و کفش نسوز داده شود.

ماده 102- بکارگرانی که بکارهای از قبیل سیم کشی - پی سازی و به طور کلی در معرض خطر سقوط میباشند باید کمربند اطمینان داده شود.

ماده 103- کار فرما مکلف است لباس کار کارگرانی را که با مواد سمی کار میکنند هر هفته شستشو و بی خطر نماید و محل مخصوصی برای لباس اینگونه کارگران جداً[جدا] از محل لباس کن عمومی تهیه نماید.

ماده 104- برای کارگرانی که در معرض سقوط اجسام قرار گیرند باید کلاه مخصوص لبه دار از فلز و یا ماده سخت دیگری تهیه گردد.

ماده 105- کار فرما مکلف است مراقبت نماید کارگرانی که در نزدیکی قسمت‌های گردنده ماشین آلات مشغول میباشند موهای خود را کوتاه نموده و یا به وسیله سربند نگهداری نمایند.

ماده 106- برای کارگرانی که نوع کار آنها طوری باشد که احتمال خطراتی برای چشم آنها ایجاد نماید (از قبیل سمباده و یا جوشکاری و ماشین‌های تراش و نظائر آن) کارفرما مکلف است عینکهای مخصوص متناسب با همان کار در دسترس کارگران بگذارد.

ماده 107- در محیط‌های آلوده بگرد و خاک با مواد شیمیائی که مضر برای ریه‌ها باشد کار فرما موظف است ماسک و یا وسائل دیگری تهیه و در دسترس کارگران مربوطه قرار دهد.

ماده 108- در محیط‌های مرطوب یا کارهائی که در آب انجام میشود کار فرما باید به تناسب نوع کار کفش یا چکمه‌های لاستیکی غیر قابل نفوذ و غیره تهیه و در دسترس کارگران بگذارد.

ماده 109- کلیه لوازم استحفاظی باید هر چند مدت یکبار به وسیله سرویس‌های بهداشتی و بازرسی کار کنترل شود.

ماده 110- در هر کارگاه کار فرما مکلف است محل معینی را برای رخت کن اختصاص دهند تا کارگران بتوانند لباس و یا کفش و یا اشیاء شخصی خود را در آن محفوظ دارند محل رخت کن کارگران زن باید مجزا باشد.

فصل چهاردهم - پست امدادی

ماده 111- درکلیه کارگاهها کارفرما مکلف است یک قفسه حاوی دارو و لوازم برای کمک‌های اولیه در قسمتی از کارگاه که تعداد کارگران از همه قسمتها بیشتر و احتمال خطر و آسیب دیدن کارگران زیادتر است نصب نماید و شخصی را که در کار کمک‌های اولیه آشنائی داشته باشد معین نماید تا در صورت لزوم مورد استفاده قرار دهد.

تبصره 1- صورت داروها و لوازم پست امدادی را سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران تعین خواهد نمود.

تبصره 2- محل پست امدادی و شخص مسئول را باید به نحو مقتضی به اطلاع کارگران رسانیده و در راهروها با علامت مخصوص (فلش) محل این قفسه مشخص گردد.

تبصره 3- در کارگاههائی که دارای ساختمان متعدد بوده و فاصله آنها با هم زیاد باشد در ساختمان باید قفسه مزبور جداگانه تهیه شود.

ماده 112- درکارگاههائی که تعداد کارگران آن بیش از 50 نفر میباشد پست امدادی باید به وسیله یکنفر پزشکیار تصدی گردد و اطاق مخصوص مجهز (حداقل یک تختخواب درنظرگرفته شود و ترتیبی داده شود که یک نفر پزشکیار مسئول در تمام مدت کار در کارگاه حاضر باشد.

ماده 113- کارفرما مکلف است بمحض اطلاع ابتلای یکی از کارگران بامراض واگیردار مراتب را باولین پست وزارت بهداری و همچنین سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران اطلاع دهد و در صورت تائید بیماری واگیردار از آمیزش او با سایر کارگران ممانعت به عمل آورند.

تبصره - در اینگونه موارد متصدیان بهداری و پست‌های امدادی موظفند دستورهای بهداشتی لازم را با خط درشت و خوانا برای اطلاع کارگران در جاهای مناسب در کارگاه آگهی نمایند

ماده 114- کارفرما موظف است آمار بیماران و حادثه دیدگان کارگاه خود را در آخر هر ماه بادارات کار و شعب سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران ارسال دارد.

ماده 115- در موقع استخدام کارگر جدید کار فرما باید برک[برگ] گواهی تندرستی از سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران یا پزشک معتمد کارگاه از کارگر بخواهد.

تبصره - گواهی مزبور بایستی در ظرف 48 ساعت پس از مراجعه در اختیار کارگر گذاشته شود.

ماده 116- کار فرما مکلف است ترتیبی بدهد که کارگران شاغل به کار از تاریخ تصویب این آیین نامه به تدریج در مدت یک سال معاینه عمومی شوند و برک گواهی تندرستی کسب نمایند به طوریکه بهر کارگر پس از یک سال کارت بهداشتی بدهد.

ماده 117- بازرسان فنی کار موظفند در بهداشت عمومی کارگاهها نطارت دقیق نموده وسائل رفاهیت کارگران را از قبیل آب آشامیدنی - مستراحها و روشوئیها - سالن غذا خوری - لباس کنی - ماسکها - لباس کار و عینکها و غیره را از نظر بهداشت مرتباً آزمایش و کنترل نمایند و نواقص را به کار فرمای مربوطه اطلاع دهند و کار فرما مکلف برفع نواقص خواهد بود.

ماده 118- کار فرما مکلف است یک نسخه از این آیین نامه را برای استفاده کارگران همیشه در دسترس بگذارد.

ماده 119- کارگا ههای مشغول به کار در تاریخ تصویب این آیین نامه باید وضع کارکاه[کارگاه] را با مقررات این آیین نامه در مهلتی که توسط بازرسان کار کتباً اخطار میشود و از یکماه الی 12 ماه بیشتر خواهد بود تطبیق نماید پس از مهلت مقرره صاحبان کارگا ههائیکه مطابق دستور عمل نکرده باشند متخلف شناخته میشوند

ماده 120- در صورتی که عمل ارتکابی علاوه بر تخلفات و جزاهای نقدی مقرر در این آیینن نامه مستلزم مجازات دیگری هم باشند مرتکب علاوه بر محکومیت در حدود این آیین نامه بمجازات جرمی هم که مرتکب شده محکوم خواهد شد

ماده 121- متخلفین از مواد 8 - 9- 10 - 11 - 12 - 13 - 18 - 21 - 22 - 23 - 28 - 29 - 30 - 34 - 38 - 39 - 40 - 43 - 44 - 46 - 47 - 48 - 52 - 53 - 54 - 55 - 56 - 57 - 58 - 63 - 64 - 65 - 66 - 68 - 71 - 72 - 74 - 75 - 76 - 77 - 78 - 80 - 81 - 72 - 83 - 84 - 85 - 86 - 88 - 90 - 91 - 92 - 93 - 94 - 95 - 96 - 97 - 98 - 99 - 100 -101 - 102 - 103 - 104 - 105 - 106 - 107 - 108 - 110 - 111 - 112 -114این آیین نامه بتجویز ماده سوم لایحه مربوط بمحا فظت فنی مصوب 8مرداد ماه34کمیسونهای مشترک مجلسین که به موجب آن متخلفین از ماده مزبور طبق آیین نامه‌ای که وزارت کار تهیه و به تصویب وزارا دادگستری برسد مجازات خواهند شد و به استناد ماده 11 قانون کیفر عمومی به حبس تکدیری از سه روز تا ده روز با غرامت از پنجاه ریال تا دویست ریال محکوم میشوند

وزیر دادگستری - وزیر کار

دریافت فایل پی‌دی‌اف