تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/23
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در دعوی طلاق، جهات اثبات سوء رفتار زوج، ارائه دلیل برای یکبار ایراد ضرب و شتم نیز دادگاه را مکلف به تحقیق پیرامون موضوع می کند. زیرا این استدلال که به صرف یکبار ضرب و شتم سوءرفتار محقق نمی شود، با توجه به آثار اجتماعی آن خود نوعی تجویز سوء رفتار و خشونت است و فاقد مبناء قانونی و شرعی است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/23
خلاصه جریان پرونده
الف - در تاریخ 1392/11/15 خانم زینب پ. به استناد تصاویر سند ازدواج شماره 5264 مورخ 1390/09/04 و کارت شناسایی ملی دادخواستی به خواسته طلاق به طرفیت آقای ص. ج. تقدیم و چنین توضیح داده است به موجب سند ازدواج که تصویر آن پیوست دادخواست تقدیم گردیده در تاریخ 1390/09/04 با خوانده ازدواج نموده و در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمی باشم. لذا با توجه به اینکه مطابق شرط ضمن عقد نکاح عسر و حرج حق درخواست طلاق دارم. ب - آقای علی ج. به وکالت از آقای ص. ج. به استناد تصویر سند ازدواج - وکالتنامه دادخواستی به خواسته الزام به تمکین به طرفیت خانم زینب پ. تقدیم و توضیح داده است موکل اینجانب به تاریخ 90/9/4 به موجب سند نکاحیه پیوست در دفتر ازدواج شماره 51 تهران با تعیین مهریه 414 عدد سکه تمام بهار آزادی با خانواده محترمه ازدواج نمودهاند بنابر اظهارات موکل، مع الاسف در اثر دخالت دیگران، مشارالیها از مورخ 92/10/4 بدون عذر شرعی و قانونی نسبت به تکلیف خود مبنی بر تمکین و تبعیت از موکل امتناع مینماید و علیرغم تهیه مسکن و امکانات مورد نیاز برای زندگی مشترک در نشانی اعلامی و مراجعات مکرر موکل، خانواده ایشان و ریش سفیدان فامیل، خوانده محترمه حاضر به بازگشت به زندگی مشترک نبوده و از انجام تکلیف قانونی و شرعی خویش مبنی بر تمکین از موکل اینجانب استنکاف می ورزد لذا با تقدیم این دادخواست مستندا به مواد 1102 ، 1103 و 1114 قانون مدنی، صدور حکم بر الزام خوانده به تمکین از موکل مورد تقاضا میباشد هر دو پرودنه جهت رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده تهران ارجاع میگردد. آقایان محمد صدرا ح. زاده و مهدی زارعی با تقدیم وکالتنامه ای خود را به عنوان وکیل زوجه معرفی می کنند. شعبه مذکور در تاریخ 1392/11/30 با حضور طرفین و وکلای آنان تشکیل جلسه می دهد. زوجه اظهار داشت اینجانب به همراه همسرم در منزل پدرم (مستقل) زندگی می کردیم تا یک ماه گذشته که همسرم مرا مورد ضرب و جرح قرار داده و نفقه پرداخت نمی کند من امنیت جانی ندارم با او زندگی کنم. وکیل وی اظهار داشت زوج از ابتدای عروسی تا 92/10/4 در منزل پدر موکله زندگی می کرده اند اولا - زوج بیکار است ثانیا - دلیلی بر اینکه زوج مسکن مستقلی تهیه کرده باشد ارائه ننموده است از دادگاه تقاضا دارم در این خصوص تحقیق به عمل آید. ثالثا - موکله بنا به گزارش پزشکی قانونی چند مورد حارصه در بدن دارد بنابراین فاقد امنیت جانی میباشد. رابعا - خود زوج در کلانتری اقرار کرده است که مواد مخدر مصرف می کند و زوج از زمان عروسی بیکار بوده و مخارج زندگی آنها را یا خانواده دختر و یا خانواده زوج پرداخت می کرده اند و پرونده ایراد ضرب و جرح عمدی در شعبه --- بازپرسی 921101 میباشد. سپس زوج در پاسخ اظهار داشت اینجانب اعتیاد به مواد مخدر ندارم من همسرم را کتک کاری نکرده ام من مسکن مستقل در شهریار تهیه کرده ام. وکیل زوج اظهار داشت موکل بیکار نبوده با باجناق خودش کار می کرده است موکل به هیچ وجه اعتیاد به مواد مخدر ندارد و حاضر است هر گونه آزمایشی که در نظر دادگاه باشد انجام دهد موکل زوجه محترمه را کتک کاری نکرده است و بنا به گفته خودش موکل با برادر زوجه درگیری فیزیکی ظاهرا داشته و برادر زوجه شیشه منزل را تخریب کرده و زوجه بین موکل و برادر خودش گیر افتاده و شاهد در این مخمصه مصدوم شده است می توانید اظهارات طرفین را در پرونده استنادی مطالعه بفرمائید علی ایحال در حال حاضر موکل مسکن مستقل با اثاث البیت تهیه کرده است و می توانید در این خصوص دستور تحقیقات صادر فرمائید. موکل همسرش را دوست دارد و به هیچ وجه حاضر به طلاق وی نمیباشد. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر می کند داور زوجه طی نظریه پیوست (ص 11 پرونده) نظر می دهد به نظر اینجانب امکان ادامه این زندگی میسر نمیباشد. مجددا داوران زوجین به شرح نظریه ضمیمه (ص 12 پرونده) نظرات خود را به دادگاه تقدیم نمودهاند دادگاه پرونده استنادی کلاسه --- شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهید مطهری تهران را مطالبه و خلاصه آن را در پرونده درج می کند (ص 21 پرونده) و وضیح می دهد به موجب پرونده قرار مجرمیت زوج به نگهداری آلت استعمال مواد مخدر ( 85 سانت ترایک) صادر گردیده است و به موجب دادنامه شماره --- - 93 حکم به محکومیت زوج به پرداخت یک درصد دیه کامل بابت جراحت آرنج دست راست دو مچ دست راست و یک درصد دیه کامل بابت جراحت قدام گردن و قفسه سینه ، 1/5 هزارم دیه کامل بابت سرخ شدگی قدام گردن و انگشت دست راست و سه هزارم دیه کامل بابت کبودی بازوی چپ و بازوی راست در حق زوجه خانم زینب پ. صادر گردیده است. (تصویر دادنامه مذکور نیز ضمیمه شده است) وکیل زوجه طی لایحه ثبت شده شماره 87 - 1394/01/25 ضمن توضیحاتی به دادگاه اعلام می کند که به لحاظ عسر و حرج و به لحاظ کراهت از زوج زوجه حاضر به بذل 300 سکه از مهریه مافی القباله در قبال ثبت طلاق میباشد. دادگاه پس از دعوت مجدد طرفین و استماع اظهارات بعدی آنان و وکلای آنان به شرح صورتجلسه مورخ 94/10/25 و 94/4/8 ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1394/04/09 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات خواهان و وکیل وی چنین رای می دهد: نظر به مجموع اوراق و محتویات پرونده و احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین بواسطه سند نکاحیه به شماره 5264 مورخ 9/9/4 استماع اظهارات خواهان موضوع خواسته عدم حضور زوج مدارک ایداعی از سوی زوجه و تحقیقات انجام شده ارجاع امر به داوری و عدم تفاهم در آن مرحله جهت اخذ طلاق و نظر به سایر دلایل و قرائن موجود، با توجه به تخلف زوج از بندهای 2 و 7 { سوء رفتار نسبت به زوجه به حکایت دادنامه شماره --- - 93 صادره از شعبه --- جزایی تهران و استعمال مواد مخدر } شرط بند ب ضمن عقدنامه و لحوق عسر و حرج شدید بر زوجه و به استناد ماده 1119 همان قانون ناظر به بند ب ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه، در صورت عدم اجرای صیغه طلاق توسط زوج، به زوجه اجازه داده میشود با بذل تمام مهریه (باستثناء 25 سکه کامل بهار آزادی بدون احتساب اقساط دریافتی) و سایر حقوق مالی بر اساس وکالت اعطایی با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق خود را به وکالت از طرف زوج با حق توکیل به غیر نسبت به قبول بذل و اجرای صیغه طلاق خلع و ثبت آن اقدام نماید جهیزیه نزد زوجه میباشد. زوجین فاقد فرزند مشترک میباشند بدیهی است احراز شرایط شرعی اجرای صیغه طلاق بر عهده سردفتر مجری صیغه طلاق خواهد بود زوجه بنا به اقرار خود باردار نمیباشد و دفترخانه مجری صیغه طلاق مکلف به اخذ گواهی عدم بارداری از وی میباشد. در خصوص دادخواست متقابل زوج مبنی بر الزام زوجه به تمکین، با توجه به استدلال فوق، حکم به رد دعوی صادر میگردد. پس از ابلاغ رای و تجدیدنظرخواهی آقای ص. ج. با وکالت آقای علی ج. رای شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران در وقت فوق العاده تشکیل جلسه می دهد و با بررسی پرونده پایان رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1394/07/26 چنین استدلال می کند: تجدیدنظرخواهی وارد است زیرا اولا - زوجه انگیزه و دلیل اصلی طرح دعوی طلاق را سوء معاشرت زوج نسبت به خود و اعتیاد زوج به واد مخدر اعلام نموده است. ثانیا - زوجه استناد دعوی خود را نسبت به سوء معاشرت یک فقره محکومیت غیر قطعی ایراد ضرب و در نتیجه محکومیت زوج به دیه در حق خود اعلام داشته است و در مورد دلیل موجهی ابراز ننموده است. ثالثا - صرفنظر از عدم قطعیت رای محکومیت زوجه به دیه علی فرض ثبوت به نظر دادگاه یک مورد ایراد ضرب و محکومیت به زوجه نمی تواند سوء معاشرت مستمر که بیان کننده تخلف زوج از بند دوم از شروط ضمن عقد نکاح و یا عسر و حرج زوجه تلقی گردد لذا این دادگاه با عنایت به مراتب مذکور و به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی رای صادره دادگاه بدوی را نقض کرده و به استناد ماده 1257 از قانون مدنی حکم به رد دعوی طلاق زوجه صادر مینماید و تجدیدنظرخواهی در مورد رد دادخواست الزام زوجه به تمکین وارد است زیرا اولا زوجه موظف است به استناد ماده 1114 قانون مدنی در زمان زوجیت در منزل شوهر خود بوده و در تمکین وی باشد ثانیا زوجه دلیل موجهی که عدم تمکین خود نسبت به زوج را توجیه نماید ابراز ننموده است لذا این دادگاه به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی رای صادره دادگاه بدوی را نقض کرده و به استناد ماده 1114 قانون مدنی زوجه را محکوم به مراجعه به منزل مشترک و تمکین در حق زوج مینماید. این رای در تاریخ 1394/08/09 ابلاغ و خانم زینب پ. با وکالت آقایان ب. ح.ز. و سید الف. نوری در تاریخ 1394/08/26 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجامخواهی می کند پرونده جهت رسیدگی پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع میگردد. مشروح مفاد لوایح طرفین به هنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است. پس از قرائت گزارش آقای حیدر علی حیدری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
بر دادنامه فرجام خواسته ایراد وارد است زیرا: 1 - زوجه و وکلای وی طی دادخواست و جلسات دادرسی و لوایح تقدیمی مدعی شده زوج مدتی است او را رها کرده و نفقه او را نمی دهد و او را مورد ایراد ضرب و جرح قرار می دهد و امنیت جانی ندارد و مواد مخدر مصرف می کند و بیکار و فاقد شغل میباشد برای اثبات ادعای خود به رای شماره --- شعبه --- دادگاه کیفری و محکومیت زوج به مواد مخدر و استشهادیه محلی استناد و تصویر رای کیفری را به دادگاه ارائه کرده است و نیز گفته است حاضر است برای رهایی از این وضعیت از کل مهریه 414 سکه بجز 25 سکه الباقی (بجز 8 سکه دریافتی) و در قبال طلاق به زوج بذل نماید. با توجه به نحوه استدلال دادگاه نخستین، استدلال دادگاه تجدیدنظر مبنی بر اینکه رای صادره قطعی نبوده و یا ضرب و شتم با یک بار از موجبات عسر و حرج و طلاق زوجه نمیباشد توجیه قانونی ندارد زیرا سوء رفتار زوج نسبت به زوجه که مورد ادعای خواهان است با یک بار ایراد ضرب و شتم موجباتی است تا دادگاه در اطراف موضوع و زندگی مشترک تحقیق و بررسی لازم انجام دهد و اصولا این نحوه استدلال با توجه به آثار اجتماعی آن خود نوعی تجویز سوء رفتار و خشونت است که فاقد مبناء قانونی و شرعی است لذا اقتضاء داشت دادگاه محترم با تعیین وقت رسیدگی و دعوت از اصحاب دعوی بدوا از طرفین در خصوص موضوعات اعلام شده توضیحات لازم اخذ می نمود و سپس از شهود احتمالی زوجه (استشهادیه محلی ضمیمه) تحقیقات لازمه پیرامون موضوعات یاد شده معمول می داشت و آنگاه از طریق مددکار اجتماعی و یا کلانتری مربوطه در خصوص رفتار زوج نسبت به زوجه و اعتیاد و شغل و ممر درآمد وی به طور مستوفی در محل تحقیق به عمل آورده و نهایتا مبادرت به صدور رای می نمود لذا در وضع فعلی رسیدگی ناقص و نارسا تشخیص و به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته به جهات مذکور نقض و پرونده جهت ادامه رسیدگی به همان شعبه ارجاع میگردد.
شعبه --- دیوانعالی کشور- مستشار و مستشار
سید جعفر مصطفوی - حیدر علی حیدری