تاریخ نظریه: 1404/06/23
شماره نظریه: 7/1404/194
شماره پرونده: 1404-186/1-194ک
استعلام:
برخی اراضی زراعی و باغها که در مورد آنها حکم قطعی قلع و قمع صادر شده است، مطابق گزارش ادارات مربوطه مانند اداره جهاد کشاورزی، به سبب اجرای طرح هادی در بافت روستا یا محدوده قانونی شهر قرار گرفتهاند و از شمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی خارج شدهاند؛ آیا این موضوع منطبق با بند «الف» ماده 10 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است و میتوان قرار موقوفی صادر کرد و یا آنکه وفق بند «ج» ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از موارد اعاده دادرسی است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
قلع و قمع بنا موضوع ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی، جزء لاینفک حکم کیفری است؛ اما ماهیت مجازات ندارد و امری حقوقی محسوب میشود و به همین سبب مشمول مرور زمان موضوع ماده 107 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نمیشود؛ این حکم با هدف اعاده وضع به حال سابق پیشبینی شده است؛ لذا در فرض سوال که پس از صدور حکم قطعی و لازمالاجرا بر قلع و قمع بنا، ملک در محدوده یا حریم شهر یا روستا قرار گرفته است، اجرای حکم بر قلع و قمع مستحدثات غیرمجاز هدف قانونگذار از تدوین این مقرره را برآورده نمیسازد؛ ضمن آنکه کاربری زمان اجرای حکم، منطبق با حکم است؛ بنابراین، اجرای این بخش از حکم مبنی بر قلع و قمع مستحدثات غیرمجاز موضوعاً منتفی است و قاضی اجرای احکام تکلیفی به اجرای حکم ندارد.
شایسته ذکر است فرض سوال از قلمرو بند «الف» ماده 10 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و اعاده دادرسی موضوع بند «ج» ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که در فرض سوال ذکر شده است، خارج است.