هیات وزیران در جلسه 1401/9/6 به پیشنهاد مشترک وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد ماده (5) قانون جهش تولید دانش بنیان - مصوب1401- آییننامه اجرایی ماده (5) قانون یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- دستگاه: دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب 1386- و واحدهای وابسته و تابع آنها، دانشگاه ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی.
2- طرح (پروژه): پژوهش های دانشگاهی، پایان نامه و رساله تحصیلات تکمیلی و کلیه طرح های مرتبط با دستگاه که تمام یا بخشی از منابع آن توسط دستگاه تامین شده است.
3- شرکت های دانش بنیان: شرکت ها و موسسات دانش بنیان موضوع قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات - مصوب 1389- و اصلاحات و الحاقات بعدی آن.
4- شرکت های فناور: واحدهای فناور مستقر در مراکز رشد و پارک های علم و فناوری دارای مجوز از مراجع ذی صلاح.
5- اشخاص فعال در طرح (پروژه): اشخاص حقیقی و حقوقی مجری و یا همکار در اجرای طرح (پروژه) که فعالیت آنها در طرح به تایید مراجع ذی صلاح در دستگاه رسیده است.
6- دستاورد پژوهشی: یافته های علمی و پژوهشی حاصل از اجرای طرح (پروژه) شامل تولیدات علمی، دانش فنی، دستور یا ترکیب ساخت (فرمولاسیون)، مستندات و نقشه های فنی.
7- دارایی فکری: شامل مالکیت صنعتی (اختراع، طرح صنعتی) و مالکیت ادبی و هنری حاصل از اجرای طرح (پروژه) که بر اساس مقررات به ثبت رسیده است.
8- برنامه تجاری سازی: برنامه توسعه کسب و کار مشتمل بر تحلیل و بررسی صنعت و بازار، تبیین نیازها و انتظارات مشتریان، رویههای اجرایی و عملیاتی تجاری سازی، برنامه های بازاریابی و توسعه بازار، تیم سازی، تامین سرمایه و توسعه محصول که حسب مورد به تایید مراجع ذی صلاح موضوع این آییننامه میرسد.
9-در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها: اعطای اجازه بهره برداری (لایسنس) از تمام یا بخشی از دارایی های فکری و دستاوردهای پژوهشی و اجازه استفاده از تمام یا بخشی از حق بهره برداری.
ماده 2- دستگاه موظف است سهم مولفین، پدیدآورندگان، مخترعین و دارندگان حق از دستاوردهای پژوهشی، دارایی های فکری یا حق بهره برداری را قبل از اتمام طرح (پروژه) با رعایت ماده (5) قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علایم تجاری - مصوب 1386- معین نماید. برای طرح (پروژه)های انجام شده، حسب تقاضای اشخاص فعال در طرح (پروژه) یا شرکت های دانش بنیان و فناور سهم مولفین، پدیدآورندگان، مخترعین و دارندگان حق معین میشود.
تبصره 1- وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلفند دستورالعمل موضوع این ماده در خصوص پایان نامه ها، رساله ها و قراردادهای پژوهشی انجام شده و جاری دانشگاه ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مرتبط با خود را با رعایت حقوق عضو هیات علمی و دانشجو ظرف سه ماه پس از تصویب این آییننامه تهیه و ابلاغ نمایند.
تبصره 2- انعقاد قرارداد مشارکت و یا در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها به صورت بلاعوض موضوع این آییننامه، فقط پس از اخذ رضایت کتبی از مولفین، پدیدآورندگان، مخترعین و دارندگان حق موضوع این ماده مجاز است.
ماده 3- در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها که متعلق به دستگاه است، به صورت بلاعوض با تایید بالاترین مقام دستگاه به اشخاص فعال در طرح (پروژه) که حداقل یکی از شرایط زیر را داشته باشند، با رعایت مفاد ماده (2) این آییننامه و در جهت تجاری سازی آنها مجاز است:
1- سهام دار با حداقل بیست و پنج درصد (25%) سهم یا عضو هیات مدیره یا مدیرعامل شرکت دانش بنیان و فناور با موضوع فعالیت مرتبط با آن دستاورد پژوهشی یا مالکیت فکری مورد نظر باشد.
2- برنامه تجاری سازی معینی برای دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها تهیه و به دستگاه ارایه نمایند و به تایید دستگاه برسد.
ماده 4- در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها که متعلق به دستگاه است، به صورت بلاعوض با تایید بالاترین مقام دستگاه به شرکت های دانش بنیان و فناورکه حداقل یکی از شرایط زیر را داشته باشند، با رعایت مفاد ماده (2) این آییننامه و در جهت تجاری سازی آنها مجاز است:
1- سابقه فعالیت مرتبط با آن دارایی فکری و دستاوردهای پژوهشی موردنظر با تایید معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور برای شرکت های دانش بنیان یا وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای شرکت های فناور را حسب مورد داشته باشد.
2- برنامه تجاری سازی معینی برای دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها تهیه و به دستگاه ارایه نمایند و به تایید دستگاه برسد.
ماده 5- در صورت تقاضای واحدهای صنعتی یا سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی برای تجاری سازی دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها، دستگاه میتواند به میزان مالکیت یا حق بهره برداری خود با رعایت مفاد ماده (2) این آییننامه با آنها مشارکت نماید.
ماده 6- تشخیص اولویت در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره برداری از آنها با رعایت مواد (3) و (4) این آییننامه بر عهده بالاترین مقام دستگاه است.
ماده 7- دستگاه موظف است نسبت به ثبت اطلاعات دستاورهای پژوهشی موضوع این آییننامه در سامانه نظام فکر نو (ایده)ها و نیازها (نان) اقدام نماید.
ماده 8- دستگاه ها موظفند به صورت سالانه، گزارش اجرای این آییننامه را به شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان موضوع ماده (2) قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات - مصوب 1389- و اصلاحات بعدی آن ارائه نمایند.
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر