هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ع /97/2189 شماره دادنامه: 9809970906010188 تاریخ: 8/5/98
شاکی: آقای امیرحسین محمدی عراقی
طرف شکایت: 1- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری 2- سازمان امور دانشجویی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 277434/4 مورخ 3/11/96 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در خصوص اخذ تعهد آموزش رایگان برای دانشجویان انصرافی و اخراجی
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری 2- سازمان امور دانشجویی به خواسته ابطال مصوبه شماره 277434/4 مورخ 3/11/96 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در خصوص اخذ تعهد آموزش رایگان برای دانشجویان انصرافی و اخراجی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
احتراماً به پیوست «دستورالعمل جامع ایفای تعهد خدمت آموزش رایگان» به شماره 254407/و مورخ 2/11/96 در ارتباط با دانشجویان و دانش آموختگان بهره مند از مزایای تحصیل آموزش رایگان و متعهد به خدمت که شامل 74 ماده، 59 بند و 31 تبصره در تاریخ 26/10/96 به تایید مقام عالی وزارت رسیده است جهت اجرا ابلاغ میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: مصوبه مورد شکایت مخالف با قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل رایگان مصوب 1354 شورای انقلاب و آییننامه اصلاحی قانون فوق مصوب 1359 میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به موجب لایحه شماره 334621/75/07 مورخ 26/12/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که: بخشنامه مورد اعتراض شاکی از سوی سازمان امور دانشجویان صادر شده است. با توجه به اینکه این سازمان نیز حسب تکلیف مقرر در بند (ه-) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و مصوبه شورای عالی اداری به شماره 128/60/200 مورخ 1/12/89 از بدنه وزارت متبوع منتزع شده است و دارای تشکیلات و شخصیت حقوقی مستقل میباشد، بنابراین طرح هرگونه دعوایی در رابطه با اقدامات سازمان امور دانشجویان میبایست صرفاً به طرفیت سازمان یاد شده صورت پذیرد. لذا شکایت شاکی متوجه این وزارت خانه نبوده و از این حیث شایسته صدور قرار رد میباشد.
با مداقه در اوراق پرونده اثری از ارسال نسخه ثانی دادخواست و ضمائم برای سازمان امور دانشجویی مشاهده نشد و لایحه ای نیز از طرف سازمان مذکور واصل نشده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: با عنایت به اینکه مصوبه مورد شکایت توسط وزیر وقت وزارت عتف امضا شده است لذا دفاعیات آن وزارت خانه مبنی بر عدم توجه شکایت به وزارت یاد شده و به لحاظ مستقل بودن سازمان امور دانشجویی قابل اعتناء نیست و از آنجایی که برابر مفاد ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل رایگان اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1353 «دانشجویانی که بخواهند از آموزش رایگان در دانشگاه ها استفاده کنند مکلفند برابر مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کرده اند در ایران خدمت نمایند و برابر ماده 4 آییننامه قانون یاد شده با هر یک از دانشجویان مشمول ماده 7 قانون فوق الذکر در صورتی که تمام یا قسمتی از خدمت مذکور در ماده 1 این آییننامه را انجام ندهند باید هزینه تحصیلات خود را اعم از شهریه و کمک های دریافتی به طور کامل یا به تناسب عدم انجام خدمت نقداً به دولت بپردازند و به موجب ماده 6 آییننامه یاد شده هیچ گونه مدرک تحصیلی یا ریز نمرات یا گواهینامه فراغ از تحصیل از طرف دانشگاهها یا موسسات آموزش عالی به مشمولین مواد اصلاحی 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیلی اطفال و جوانان ایرانی قبل از خدمت مذکور در ماده یک این آییننامه یا پرداخت مخارج تحصیلات و کمک های دریافتی موضوع این آییننامه تسلیم نخواهد شد و از آنجایی که دستورالعمل مورد شکایت به استناد مقررات یاد شده تصویب گردیده است لذا مخالف قانون و خارج از اختیار نبوده و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود. تهیه کننده گزارش: احمد قهرمانی
رای هیات تخصصی
با عنایت به اینکه برابر ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل رایگان اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1353، دانشجویانی که بخواهند از آموزش رایگان در دانشگاه ها استفاده کنند مکلفند برابر مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کرده اند در ایران خدمت کنند و برابر ماده 4 آییننامه قانون یاد شده هر یک از دانشجویان مشمول ماده 7 قانون فوق الذکر در صورتی که تمام یا قسمتی از خدمت مذکور در ماده 1 آییننامه را انجام ندهند باید هزینه تحصیلات خود را اعم از شهریه و کمک های دریافتی به طور کامل یا به تناسب عدم انجام خدمت نقداً به دولت بپردازند و به موجب ماده 6 آییننامه یاد شده هیچ گونه مدرک تحصیلی یا ریز نمرات یا گواهینامه فراغ از تحصیل از طرف دانشگاه ها یا موسسات آموزش عالی به مشمولین مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیلی اطفال و جوانان ایرانی قبل از خدمت مذکور در ماده یک این آییننامه یا پرداخت مخارج تحصیلات و کمک های دریافتی موضوع این آییننامه تسلیم نخواهد شد و ماده 14 آییننامه یاد شده دانشجویان اخراجی را مشمول مقررات آییننامه فوق دانسته و دستورالعمل مورد شکایت با استناد به مقررات یاد شده تصویب گردیده لذا مخالف قوانین استنادی و خارج از اختیار تشخیص داده نشده و رای به رد شکایت صادر میگردد. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض در هیات عمومی دیوان عدالت اداری میباشد.
ذبیح اله واحدی - رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری