بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 1268-1267
تاریخ دادنامه: 1397/05/02
کلاسه پرونده: 96/880، 96/432
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای رحمان اصفهانی - سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 9 آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد و جانبازان بیست و پنج درصد و بالاتر موضوع بخشنامه شماره 262756/41459-1388/12/27 معاون اول رئیس جمهور
گردش کار: الف) سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی و رئیس کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاههای اداری با قانون در سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 102470-1396/05/17 اعلام کرده است که:
" سلام علیکم
احتراماً آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد و جانبازان 25% بالاتر از جهت انطباق با قانون در کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاههای اداری با قانون این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه به شرح زیر اعلام میشود.
1- وفق ماده 12 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی (مصوب 1374/03/31 مجلس شورای اسلامی) کلیه دستگاههای مشمول قانون مزبور، مکلفند ضمن فراهم آوردن امکانات لازم برای آموزشهای کوتاه مدت، با ادامه تحصیل جانبازانی که در استخدام دارند تا پایان تحصیلات دانشگاهی به صورت ماموریت آموزشی تمام وقت یا نیمه وقت موافقت نمایند. همچنین ماده3 آییننامه اجرایی ماده 12 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان (مصوبه شماره 18060ه--1378/08/10 هیات وزیران) نیز کلیه دستگاهها را مکلف به ماموریت آموزشی مستخدمان جانباز خود در کلیه مقاطع تحصیلی رسمی مورد تایید نموده است.
2- ماده 9 آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد و جانبازان 25 درصد و بالاتر (مصوبه شماره 262756/41459-1388/12/27 هیات وزیران) مقررات حاکم بر ماموریت آموزشی جانبازان را در مورد فرزندان شاهد و جانباز نیز لازم الاجرا نموده است. شایان ذکر است در قوانین موضوعه تنها فرزندان شاهد از امتیازات جانبازان برخوردار شده اند.
3- بر اساس اصل 138 قانون اساسی، مفاد مقررات، آییننامه و بخشنامه ای که هیات وزیران یا هر یک از وزرایی که مامور تدوین آن میباشند، نباید با متن و روح قوانین مخالف باشد، در حالی که مفاد ماده 9 آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد و جانبازان 25 درصد و بالاتر مبنی بر توسعه حکم قانونی به ماموریت آموزشی فرزندان جانبازان، مغایر مفاد ماده 12 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی میباشد. با عنایت به مطالب لذا درخواست میشود در اجرای تبصره (2) بند (د) ماده (2) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، موضوع در هیات عمومی آن مرجع به طور فوق العاده و خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار گرفته و این سازمان را از تصمیم متخذه مطلع نمایند."
ب) آقای رحمان اصفهانی به موجب دادخواستی ابطال بند 9 آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد و جانبازان 25 درصد و بالاتر موضوع بخشنامه شماره 262756/41459-1388/12/27 معاون اول رئیس جمهور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" همان گونه که مستحضر می باشید ماده 61 قانون مدیریت خدمات کشوری اشعار می دارد: ماده 61: اعزام کارمندان دستگاههای اجرایی از زمان تصویب این قانون برای طی دوره های آموزشی که منجر به اخذ مدرک دانشگاهی یا معادل آن میگردد در داخل و خارج از کشور با هزینه دستگاههای مربوط و استفاده از ماموریت آموزشی ممنوع میباشد.
تبصره: ایثارگران مشمول مقررات خاص خود میباشند.
همچنین ماده 9 آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد و جانبازان 25% عنوان می دارد:
ماده 9 آییننامه: همان گونه که مستحضرید ماموریت آموزش فرزندان شاهد مطابق با بند «و» ماده 44 قانون برنامه پنجم و نیز مقررات حاکم بر ماموریت آموزشی جانبازان در مورد فرزندان شاهد و جانباز نیز لازم الاجراست.
تبصره 3 ماده 33 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395/11/10 مجاز میباشد (هر چند در زمان تصویب آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد... در 1388/12/26 که مواد قانونی اخیرالذکر تصویب نگردیده بودند مجاز نبوده است) لیکن فرزندان جانباز 25% و بالاتر که در ماده 9 آییننامه برشمرده شده است با استناد به ماده 1 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و سایر مقررات موضوعه (برای تعریف ایثارگر) قطعاً از جمله ایثارگران موضوع تبصره ماده 61 قانون مدیریت خدمات کشوری نبوده و لذا ممنوعیت اعزام ایشان به ماموریتهای آموزشی (که منجر به اخذ مدرک تحصیلی میگردد) شامل آنها نیز میشود. بنابراین به جهت مغایرت ماده 9 آییننامه مورد اشاره با مفاد ماده 61 قانون مدیریت خدمات کشوری، تقاضای ابطال آن را از قضات هیات عمومی دیوان عدالت اداری می نمایم."
متن آییننامه در قسمت مورد اعتراض به قرار زیر است:
" ماده 9- مقررات حاکم بر ماموریت آموزشی جانبازان در مورد فرزندان شاهد و جانباز نیز لازم الاجراست. "
علی رغم ارسال نسخه ثانی دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری هیچ پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/05/02 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به اینکه مطابق ماده 61 قانون مدیریت خدمات کشوری، پرداخت هزینه های آموزشی از بودجه دستگاههای اجرایی به کارکنان ممنوع شده و وفق تبصره ذیل آن ایثارگران مشمول مقررات خاص خود میباشند و در ماده 1 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوب سال 1391، فرزندان ایثارگران مشمول عنوان ایثارگر ذکر نشده اند و در ماده 44 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه صرفاً فرزندان شهدا از کلیه امتیازات جانبازان پنجاه درصد برخوردار شده اند، بنابراین حکم مقرر در ماده 9 آییننامه ساماندهی اشتغال فرزندان شاهد و جانبازان 25 درصد و بالاتر که فرزندان جانبازان را نیز واجد برخورداری از امتیازات جانبازان تلقی کرده است، مخالف قانون بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال میشود.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری
محمدکاظم بهرامی