صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/09/22
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر اصفهان
موضوع
خرید وفروش و حمل ونگهداری مشروبات الکلی
پرسش
طبق ماده 702 قانون مجازات اسلامی ازجمله مجازات ساخت و خرید وفروش و حمل ونگهداری مشروبات الکلی جزای نقدی بر اساس ارزش عرفی کالای یاد شده تعیین میشود.آیا تعیین میزان جزای نقدی (تعیین میزان ریالی)بر عهده دادگاه میباشد یا قاضی اجرای احکام؟
آیا جزای نقدی براساس قیمت روز وقوع جرم میباشد یا روز صدور حکم یا روز اجرای حکم؟(به عبارت دیگر آیا میزان جزای نقدی طبق ارزش ریالی مشروبات الکلی در زمان وقوع جرم تعیین میشود یا در زمان صدور حکم یا در زمان اجرای حکم ؟)
نظر هیات عالی
تعین میزان جزای نقدی اعم نسبی و ثابت از شئونات دادگاه بوده و بر عهده آن مرجع است که اصل 36 قانون اساسی و ماده 12 قانون مجازات اسلامی مورد تاکید قرار گرفته است. و بر اساس مقررات ماده 10 ق.م.ا و اصل قانونی بودن جرم مجازات مرتکب بر اساس قوانین و مقررات زمان وقوع جرم محکوم میگردد. که این موضوع مشمول میزان مجازات نیز میشود. لذا ملاک محاسبه جزای نقدی نسبی، قیمت مال در زمان وقوع جرم است. و ماده 19 قانون آیین دادرسی کیفری در موارد رد مال تسری داشته و شامل جزای نقدی نمی شود.
نظر اکثریت
در پاسخ به قسمت اول سوال باید گفت طبق اصل 36 قانون اساسی و ماده 12 قانون مجازات اسلامی تعیین مجازات از شئون دادگاه میباشد و این اختیار قابل تفویض به قاضی اجرای احکام نیست بنابر این دادگاه مکلف به تعیین دقیق میزان ریالی جزای نقدی میباشد.
در پاسخ به قسمت دوم سوال باید گفت:مستفاد از ماده 140 قانون مجازات اسلامی تحقق مسئولیت کیفری روز وقوع جرم میباشد و از جمله لوازم مسئولیت کیفری تحمل مجازات میباشد و در زمان ارتکاب جرم است که مرتکب مستحق مجازات است لذا ملاک تعیین جزای نقدی ارزش ریالی مشروبات الکلی در زمان وقوع جرم میباشد مگر اینکه ارزش ریالی کالای مذکور در زمان صدور حکم نسبت به زمان ارتکاب جرم کاهش پیدا کند که در این صورت چون بالتبع جزای نقدی نیز کاهش پیدا می کند به استناد ماده 10 ق م ا ملاک ارزش ریالی زمان صدور حکم میباشد.
نظر اقلیت
در پاسخ به سوال اول معتقد هستند که رای دادگاه باید بدون ابهام باشد.
در پاسخ به سوال دوم عده ای عقیده دارند که ملاک تعیین مجازات ارزش ریالی عرفی مشروبات الکلی در زمان صدور حکم ملاک میباشد زیرا فلسفه مجازات که تنبیه مرتکب میباشد باید رعایت شود و ماده 28 قانون مجازات اسلامی را که جزای نقدی را تعدیل مینماید به عنوان موید ذکر می کنند.
در مقابل عده ای دیگر عنوان می کنند با توجه به اینکه ملاک در پرداخت خسارت و پرداخت دیه روز تادیه میباشد ملاک در پرداخت جزای نقدی نیز در مانحن فیه روز پرداخت میباشد یعنی میزان جزای نقدی باید طبق ارزش ریالی مشروبات الکلی در روز اجرای حکم محاسبه شود.