تعیین تکلیف زندانیان محکوم به قصاص نفس که به علل گوناگون در زندان مانده اند

پیرو بخشنامه شماره 10777/78/01 مورّخ 1378/10/25 بنابر اعلام هیات ویژه بازرسی زندان ها، در بازدید از پاره ای زندان ها مشاهده کرده اند برخی از محکومان سال های پیش، که به شرح زیر محکوم به قصاس نفس شده اند، همچنان در زندان، به سر می برند:
1. مردانی که به جرم قتل زن، محکوم به قصاص گردیده اند; لکن به جهت نپرداختن فاضل دیه از سوی اولیای دم مقتوله، در زندان مانده اند! درحالی که محکومان مذکور، مشمول بند 2 بخشنامه شماره 10777/78/01 مورّخ 1378/10/25 می‌باشند و درباره آنان در همان بخشنامه، تعیین تکلیف گردیده است.
2. مردان و زنانی که به اتّهام قتل نفس، محکوم به قصاص شده اند; ولی به لحاظ عدم درخواست اجرای حکم از سوی اولیای دم، در زندان به سر می برند! در مورد محکومان مزبور هم، اجرای احکام می‌تواند با اخطاریه لازم به اولیای دم، چنانچه درمدت تعیین شده به مفاد اخطاریه اجرا، ترتیب اثر ندهند به نحو مقرّر در بخشنامه شماره 10777/78/01 مورّخ 1378/10/25 اقدام های لازم به عمل آورد.
3. درمورد اولیای دم صغیر، در صورتی که با کبیر، همراه باشند و کبار ورثه، خواستار قصاص قاتل باشند، مطابق مدلول رای شماره 31 مورّخ 1365/8/21 ردیف 64/8 هیات عمومی دیوان عالی کشور و لحاظ قسمت اخیر ماده 264 قانون مجازات اسلامی مصوّب 1370 از نظر پرداخت سهم دیه صغار (و نه اکتفا به تامین آن) اقدام شود.
چنانچه اولیای دم، همگی صغیرند، با توجه به اختلاف آرای فقها و سکوت قانون مجازات اسلامی مصوّب 1370 در خصوص موضوع، به دستور اصل 167 قانون اساسی و ماده 214 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، دادگاهها بر اساس منابع یا فتاوی معتبر، اقدام خواهند کرد.
4. در موارد اجرای بخشنامه مذکور و این بخشنامه، میزان وثیقه ماخوذ از محکوم به قصاص نفس جهت آزادی موقت وی، نباید از میزان دیه ای که باید به اولیای دم داده شود کمتر باشد.
روسا و سرپرستان واحدهای قضایی عمومی و انقلاب و دادستان های نظامی، بر حسن اجرای این بخشنامه و پیشگیری از هرگونه سوء استفاده احتمالی، کمال مراقبت و نظارت به عمل آورند.

سیدمحمود هاشمی شاهرودی
رئیس قوه قضائیه